Sakarya Meydan Muharebesi, Türk tarihinin en önemli askerî mücadelelerinden biri olarak Millî Mücadele’nin seyrini değiştirdi.
23 Ağustos-13 Eylül 1921 tarihleri arasında gerçekleşen muharebe, Türk ordusunun Yunan kuvvetleri karşısında savunmadan taarruza geçişinin önünü açtı ve bağımsızlık mücadelesinde belirleyici bir aşama oluşturdu.
Yunan ordusunun Ankara’ya ilerleyerek Millî Mücadele’nin merkezini ortadan kaldırma hedefi karşısında Türk ordusu, Sakarya Nehri’nin doğusunda büyük bir savunma savaşı verdi. Mustafa Kemal Paşa’nın Başkomutanlığında yürütülen muharebede Türk ordusu, uzun süren ve ağır kayıpların yaşandığı çatışmaların ardından Yunan kuvvetlerinin ilerleyişini durdurdu.
Mustafa Kemal Paşa’nın, “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır.” anlayışıyla şekillenen savunma stratejisi, savaşın niteliğini ortaya koydu. Türk ordusu, belirli bir hattı korumak yerine vatanın bütününü savunmayı esas aldı.
Sakarya Zaferi, yalnızca askerî bir başarı olarak kalmadı. Zaferin ardından Millî Mücadele’nin siyasi ve diplomatik gücü de arttı. 19 Eylül 1921’de Mustafa Kemal Paşa’ya Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Mareşal rütbesi ve Gazi unvanı verildi. Aynı dönemde Türkiye’nin uluslararası alandaki konumu güçlendi; Fransa ile Ankara Antlaşması’nın imzalanması ve Kafkas cumhuriyetleriyle Kars Antlaşması’nın yapılması, Sakarya Zaferi’nin oluşturduğu siyasi ortamın önemli sonuçları arasında yer aldı.
Sakarya Meydan Muharebesi’nin Türk tarihi açısından en önemli sonuçlarından biri de Yunan ordusunun stratejik saldırı gücünün kırılması oldu. Bu tarihten sonra Türk ordusu inisiyatifi ele aldı ve yaklaşık bir yıl sonra 26 Ağustos 1922’de başlayan Büyük Taarruz ile kesin sonuca ulaşacak sürecin önü açıldı.
Bu yönüyle Sakarya Meydan Muharebesi, Millî Mücadele’nin yalnızca bir savunma savaşı olmadığını ortaya koyan önemli bir dönüm noktası oldu. Türk milletinin bağımsızlık iradesinin askerî sahada başarıya ulaştığını gösteren muharebe, Anadolu’nun Türk vatanı olarak korunması ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna giden yolun açılması bakımından tarihî bir önem taşıdı.
Sakarya Zaferi, Türk tarihindeki yeri bakımından, bağımsızlık mücadelesinin kaderini değiştiren, Türk ordusunun yeniden üstünlüğü ele geçirmesini sağlayan ve Millî Mücadele’nin kesin zafere doğru ilerlemesini mümkün kılan bir dönüm noktası olarak değerlendirildi.
