İstanbul Sanayi Odasının (İSO) 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasındaki verilere göre, madencilik ve taş ocakçılığı yüzde 27,2 ile sektörler bazında en yüksek satış karlılığını elde ederek İSO 500 kapsamındaki faaliyet alanları arasında ilk sıraya yerleşti.
Vergi öncesi dönem karı (zararı) ile net satışlar arasındaki ilişkiyi gösteren satış karlılığı göstergesinde madencilik ve taş ocakçılığı sektörünü yüzde 25 ile tütün ürünleri imalatı, yüzde 16,5 ile temel eczacılık ürünleri ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı izledi. İçeceklerin imalatı yüzde 15,4, fabrikasyon metal ürünleri imalatı ise yüzde 11,2 satış karlılığı elde etti.
Böylece, madencilik ve taş ocakçılığı sektörü yüzde 27,2'lik satış karlılığıyla, yüzde 3,4 seviyesindeki İSO 500 ortalamasını yaklaşık 8 kat aşarak listenin zirvesinde yer aldı.
Altın fiyatları geçen yıl yatırımcısına yüzde 64,2 getiri sağlayarak 1979'dan bu yana en yüksek yıllık kazancını kaydetti. Yıla 2 bin 623 dolardan başlayan ons altın, yıl boyunca peş peşe rekorlar kırarak aralıkta 4 bin 549,94 dolara kadar yükseldi ve yılı 4 bin 313 dolardan tamamladı.
Uzmanlar, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirim süreci, merkez bankalarının güçlü altın alımları, jeopolitik riskler ve yatırımcıların güvenli liman talebinin geçen yıl altın fiyatlarındaki yükselişi desteklediğine işaret ederken, bu süreçte yükselen altın fiyatlarının altın üreticilerinin gelir ve karlılıklarını da önemli ölçüde artırdığı değerlendiriliyor.
Altın fiyatlarındaki düzeltme yakından izleniyor
Öte yandan, altın fiyatlarında bu yıl görülen geri çekilme, 2025'teki yüksek karlılık oranlarının korunmasını zorlaştırabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
Altının ons fiyatı 2026'ya 4 bin 313 dolardan başladıktan sonra ocakta 5 bin 600 doları test ederek rekor kırdı. Ocak ve şubatta çift haneli yükselişler kaydeden altın, yılın ilk aylarında güçlü performans sergiledi.
Marttan itibaren altın fiyatlarında düzeltme hareketleri yaşanırken, ons altın yılın ilk yarısını yüzde 7,1 kayıpla tamamladı.
Bu durum, geçen yıl rekor karlılık elde eden madencilik sektörünün performansına ilişkin soru işaretlerini artırırken, sektör temsilcileri finansal performansın yalnızca emtia fiyatlarına bağlı olmadığını, operasyonel verimlilik, maliyet yönetimi ve teknolojik yatırımların da şirket sonuçlarında belirleyici rol oynadığını belirtiyor.
Altın Fiyatlarındaki Yükseliş Madencilik Sektörünü Zirveye Taşıdı
Sektör temsilcileri, jeopolitik riskler, merkez bankalarının yoğun alımları ve reel faiz beklentileriyle 2025 yılında altın fiyatlarında yaşanan tarihi yükselişin yerli üreticilerin kar marjlarını doğrudan yukarı çektiğini belirtti. Bu rüzgarla birlikte madencilik sektörü, yüzde 27,2'lik net satış karlılığı yakalayarak İSO 500'ün en karlı sektörü konumuna yükseldi. Temsilciler, bu kalıcı başarının arkasında yalnızca emtia fiyatlarındaki artışın değil, aynı zamanda son yıllarda kararlılıkla uygulanan verimlilik odaklı yatırımların ve güçlü maliyet disiplininin de büyük payı olduğunu vurguladı.
Borsa İstanbul'da faaliyet gösteren halka açık madencilik şirketlerinin hisse performansları incelendiğinde, sektör genelinde yılbaşından bu yana sağlanan ortalama getiri yüzde 20,31 seviyesinde gerçekleşirken, hisselerin son bir yıllık ortalama getirisi ise yüzde 71,26 gibi bir performans sergiliyor.
Borsa İstanbul'da Madencilik Sektörü Hisse Getirileri
Getiri tarafında yaşanan bu hareketliliğin ardından sektör ortalamalarındaki temel finansal rasyolara bakıldığında; madencilik şirketlerinin ortalama aktif karlılığı yüzde 0,78, ortalama özsermaye karlılığı yüzde 2,37 ve ortalama borç kaynak oranı yüzde 21,38 seviyesinde dengeleniyor.
Madencilik şirketlerinin borçlanma ve karlılık tarafındaki verileri, firmalar arasında keskin farklar olduğunu gösteriyor. Sektördeki çoğu şirket yüzde 11 ila 17 arasında muhafazakar bir borç kaynak oranı tercih ederken, CVKMD yüzde 58,54 borç kaynak oranıyla sektör ortalamasının çok üzerinde bir borçlulukla öne çıkıyor.
Karlılık tarafında ise varlıklarını ve özsermayesini en verimli kullanan şirket, yüzde 10,22 aktif ve yüzde 11,64 özsermaye karlılığı ile TRALT oluyor. Onu benzer rasyolarla TRMET ve TRENJ takip ediyor. Madalyonun diğer yüzünde ise PRKME yüzde -6,67 aktif ve yüzde -7,63 özsermaye karlılığıyla dönemi en düşük verimlilikle kapatan şirket olarak dikkat çekiyor. Negatif karlılık yaşayan PRKME, VSNMD ve RUZYE gibi şirketlerin ortak noktası ise borç kaynak oranlarını yüzde 11-15 aralığında düşük tutmaları oluyor. Sektörün en az borçlanan firması ise yüzde 11,18 borç kaynak oranıyla RUZYE olarak kaydediliyor.
Madencilik Şirketleri Karlılık ve Borç Kaynak Oranları
