Yerli Veri Merkezlerine 20 Milyon Saatlik Talep Geliyor

Yerli veri merkezi işletmecileri için yeni bir kamu talebi kalemi oluşuyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Siber Güvenlik Başkanlığı, Herkes İçin GPU Programını devreye alıyor. Resmi adı Ulusal Yapay Zeka Araştırma Kaynağı Programı olan uygulama, dağınık haldeki hesaplama kapasitesini tek havuzda toplayacak ve bu havuza yalnızca akredite yerli veri merkezleri dahil edilecek.

İlk çağrı altı ay içinde açılacak. Yıllık tahsisin 2028 sonuna kadar en az 20 milyon işlem saatine çıkarılması hedefleniyor. Program bu kapasiteyi girişimlere ve küçük ile orta ölçekli işletmelere işlem saati kredisi olarak sağlayacak.

Kısaca program iki tarafı birden ilgilendiriyor. Talep tarafında girişimlerin ve işletmelerin maliyet engelini hedefliyor. Arz tarafında ise havuza dahil olacak veri merkezlerine öngörülebilir bir kamu talebi yaratıyor. Yatırımcı açısından belirleyici olan madde akreditasyon, çünkü kamu talebine erişim buradan geçecek.

Program Yapısı

Uygulama, 18 Ağustos 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında yürütülüyor.

Kapasite üç kaynaktan toplanacak: akredite yerli veri merkezleri, TÜBİTAK ULAKBİM bünyesindeki TRUBA altyapısı ve Ulusal Hesaplama Portföyü'ndeki mevcut kapasite.

Program paylaşımlı bir hizmet kataloğu, şeffaf başvuru değerlendirme süreci ve akreditasyon kriterleriyle işletilecek.

Akreditasyon Neden Belirleyici?

Yatırımcı açısından programın en somut maddesi bu.

Havuza yalnızca akredite yerli veri merkezleri dahil edilecek. Yani bir veri merkezi işletmecisi için akreditasyon, kamu kaynaklı ve öngörülebilir bir talebe erişim anlamına geliyor. Program ilk aşamada en az beş yerli veri merkeziyle kapasite sözleşmesi imzalayarak başlayacak.

Akreditasyon kriterleri henüz açıklanmadı. Bu kriterlerin kapsamı, hangi işletmecilerin programa dahil olacağını belirleyecek.

Teşvik Çerçevesi ve Kapasite Hedefi

Programın altyapı ayağı ayrı bir teşvik yapısına bağlanmış durumda.

Veri merkezi ve yapay zeka yatırımlarının teşvik çerçevesini HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında ilan edilen çağrılar oluşturacak.

Kapasite tarafında iki hedef bulunuyor. 2030'a kadar en az 1 gigavat veri merkezi kurulu gücüne ulaşılması ve 10 teravatsaat düşük karbonlu elektrik alım anlaşması hacminin oluşturulması öngörülüyor.

İkinci hedef enerji sektörünü doğrudan ilgilendiriyor. Düşük karbonlu elektrik alım anlaşması, yenilenebilir ve nükleer üretim yapan şirketler için uzun vadeli bir talep kalemi anlamına geliyor.

Plan kapsamında bu dönemde en az 10 milyar dolar tutarında özel sektör ağırlıklı yatırımın harekete geçirilmesi hedefleniyor.

Talep Tarafı Ne Durumda?

Programın gerekçesi mevcut kullanım oranlarında görünüyor.

TÜİK'in 2025 Yapay Zeka İstatistikleri bültenine göre Türkiye'de işletmelerin yüzde 7,5'i yapay zeka teknolojilerinden en az birini kullanıyor. Oran 250 ve üzeri çalışanlı şirketlerde yüzde 24,1, on ile kırk dokuz çalışanlı işletmelerde yüzde 6,6 seviyesinde.

Kullanmayı düşünen işletmelerin yüzde 67,4'ü maliyeti engel olarak gösteriyor. Program doğrudan bu kalemi hedefliyor.

Ne İzlenmeli?

Üç başlık takip edilebilir.

Akreditasyon kriterleri. Hangi veri merkezlerinin havuza dahil olacağını belirleyecek. İlk çağrıyla birlikte açıklanması bekleniyor.

HIT-30 çağrıları. Veri merkezi ve yapay zeka başlıklarında açılacak çağrıların büyüklüğü ve koşulları.

Elektrik alım anlaşmaları. 10 teravatsaatlik düşük karbonlu elektrik hedefi, üretim tarafındaki şirketler için uzun vadeli sözleşme fırsatı oluşturuyor.

Planın tamamını ve kaynak kalemlerini daha önce ele almıştık. Kamu Yatırımlarından Yapay Zekaya Yüzde 2 Pay Ayrılacak

Sıkça Sorulan Sorular

Programa hangi şirketler kapasite sağlayabilecek?

Yalnızca akredite yerli veri merkezleri. Enerji verimliliği, veri güvenliği, hizmet sürekliliği ve fikri mülkiyet koruması gibi kriterlerin sağlanması bekleniyor. Kriterlerin tamamı henüz açıklanmadı.

Teşvikler hangi çerçeveden verilecek?

Veri merkezi ve yapay zeka yatırımlarına yönelik teşvikler HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında ilan edilecek çağrılarla sağlanacak. Plan kapsamında en az 10 milyar dolarlık yatırımın harekete geçirilmesi hedefleniyor.

Enerji sektörünü nasıl ilgilendiriyor?

Plan, 2030'a kadar 10 teravatsaat düşük karbonlu elektrik alım anlaşması hacmi öngörüyor. Bu, yenilenebilir ve nükleer üretim yapan şirketler için uzun vadeli bir talep kalemi anlamına geliyor.

Programın piyasadaki asıl etkisi, akreditasyon kriterlerinin açıklanmasıyla netleşecek. Kriterler dar tutulursa kapasite sözleşmeleri sınırlı sayıda işletmeciye gider, geniş tutulursa daha çok veri merkezi kamu talebine erişir. İlk çağrıyla birlikte açıklanması beklenen bu kriterler, hangi şirketlerin öngörülebilir bir gelir kaleminden yararlanacağını belirleyecek.

Ekonomi ve piyasa gündemini takip etmek için. Borsa Gundem Ekonomi

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler ve rakamlar yayım tarihindeki (31 Ağustos 2026) kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir. Yatırım kararları öncesinde bir uzmana danışmanız önerilir.