Yabancının Borsa İstanbul'da 29 yıllık yolculuğu: Rekor hacim 2023'te, en güçlü giriş 2012'de
Yabancı yatırımcıların Borsa İstanbul'daki 29 yıllık alım-satım serüveni, piyasanın geçirdiği büyük dönüşümü ortaya koyuyor. 1997'de 8,9 milyar dolar olan yabancı işlem hacmi, 2025 itibarıyla 712,7 milyar dolara yükseldi. Ancak yüksek işlem hacmi her zaman piyasaya güçlü bir para girişi anlamına gelmedi. Kimi yıllarda rekor düzeyde alım ve satış yapılırken yabancılar net satıcı konumunda kaldı, kimi yıllarda ise daha düşük işlem hacmine rağmen piyasaya milyarlarca dolarlık net kaynak girişi gerçekleşti.
Rekor işlem hacmi 2023'te
Yabancı yatırımcıların Borsa İstanbul'daki en hareketli yılı 2023 oldu. Yabancıların o yıl gerçekleştirdiği toplam işlem hacmi 773,3 milyar dolarla tarihi zirveye çıktı. Alımlar 386,2 milyar dolar, satışlar ise 387,1 milyar dolar oldu. Böylece yabancılar hem şimdiye kadarki en yüksek alımını hem de en yüksek satışını 2023'te gerçekleştirdi. Buna rağmen yıl sonunda 960,4 milyon dolarlık net satış ortaya çıktı.
2025 ise 2023'ün ardından yabancıların en yoğun işlem yaptığı ikinci yıl oldu. Geçen yıl toplam hacim 712,7 milyar dolara ulaşırken, 358,3 milyar dolarlık alıma karşılık 354,4 milyar dolarlık satış gerçekleşti.
En güçlü net giriş 2012'de
29 yıllık dönemde yabancıların Borsa İstanbul'a en fazla net kaynak aktardığı yıl ise 2012 oldu. Yabancı yatırımcılar bu yıl 64,1 milyar dolarlık alım ve 58,9 milyar dolarlık satış gerçekleştirirken, net alım 5,21 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, serideki en yüksek yıllık net giriş olarak kayıtlara geçti.
2007'deki 4,53 milyar dolarlık ve 2005'teki 4,09 milyar dolarlık net alımlar da güçlü girişler arasında yer aldı. 2025'te gerçekleşen 3,94 milyar dolarlık net alım ise bu uzun dönemli seride dikkat çeken bir başka güçlü giriş oldu.
En sert çıkış 2020'de
Yabancıların piyasadan en fazla net para çıkardığı yıl 2020 oldu. Alımların 199,7 milyar dolar, satışların 204,3 milyar dolar olduğu yılda net satış 4,58 milyar dolara ulaştı. 2022 de 4,49 milyar dolarlık net satışla yabancıların en fazla çıktığı yıllardan biri oldu.
2024'te ise yabancılar 302,1 milyar dolarlık alıma karşılık 305,1 milyar dolarlık satış gerçekleştirerek yılı 3 milyar dolarlık net satışla tamamladı.
29 yılda hacim 80 kata çıktı
Serinin ilk yıllarında yabancı işlemlerinin ölçeği bugünkü seviyelerin oldukça uzağındaydı. 1997'de 4,3 milyar dolarlık alım ve 4,6 milyar dolarlık satış yapan yabancı yatırımcıların toplam işlem hacmi 8,9 milyar dolar düzeyindeydi.
2000'li yıllarda hızlanan büyümeyle birlikte hacim 2007'de 144,1 milyar dolara, 2017'de 198,7 milyar dolara çıktı. 2020'de 404 milyar doları aşan yabancı işlem hacmi, 2023'te 773,3 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştı. 2025'teki 712,7 milyar dolarlık hacim ise bu rekorun hemen ardından gelen en yüksek ikinci seviye oldu.
Yüksek hacim her zaman para girişi demek değil
Verilerin ortaya koyduğu en önemli ayrım, işlem hacmi ile net para hareketinin birbirinden farklı olması. 2023'te 773,3 milyar dolarlık rekor hacme rağmen yabancılar net satıcı olurken, 2012'de bunun çok daha altında kalan 123,1 milyar dolarlık hacimle 5,21 milyar dolarlık net alım gerçekleştirdi.
Bu nedenle yabancı yatırımcının Borsa İstanbul'daki etkisini değerlendirirken yalnızca ne kadar alım ve satış yapıldığına değil, bu iki rakam arasındaki farka da bakmak gerekiyor.
2025 verisi ise bu açıdan ayrı bir önem taşıyor. Yabancı yatırımcılar geçen yıl yeniden net alıcı konumuna geçerken 3,94 milyar dolarlık net giriş sağladı. Böylece 2025, hem 712,7 milyar dolarlık yüksek işlem hacmi hem de güçlü net alım performansıyla yabancı yatırımcıların Borsa İstanbul'daki hareketliliğinin yeniden öne çıktığı bir yıl oldu.
29 yıllık serinin özeti oldukça net: Rekor işlem hacmi, en yüksek alım ve en yüksek satış 2023'te; en güçlü net giriş 2012'de, en yüksek net çıkış ise 2020'de yaşandı. 2025 ise yabancıların yeniden güçlü biçimde net alıcı olduğu yıl olarak öne çıktı.
Yabancının Borsa İstanbul'da 29 Yıllık Yolculuğu
