Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar bir faiz artışı daha yapabileceği beklentisinin güçlenmesi ve Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin etkisiyle negatif seyrediyor.
Beyaz Saray’ın, Pentagon’dan 3 Kasım’daki ara seçimlerden önce İran hedeflerine yönelik gerçekleştirilebilecek saldırı seçenekleri geliştirmesini istediğine ilişkin haberler, bölgedeki yeni saldırılarla birlikte endişeleri artırdı.
Enerji arzına yönelik riskler petrol fiyatlarını yukarı taşırken, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin azalması da fiyatlamalarda etkili oluyor. Analistler, yükselen enerji maliyetlerinin enflasyonist baskıları artırabileceğini ve merkez bankalarını daha şahin politikalara yöneltebileceğini belirtiyor.
Faiz artışı beklentilerinin güçlenmesi tahvil piyasalarındaki satış baskısını sürdürürken, borçlanma maliyetlerinin uzun yıllardır görülmeyen seviyelere ulaşması kamu maliyesine ilişkin kaygıları da artırıyor.
Fed’in 15-16 Eylül’de gerçekleştirilen Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısına ilişkin tutanakları, yıl sonuna kadar politika faizinde bir artış daha yapılmasının muhtemel olduğuna işaret etti.
Tutanaklarda, yetkililerin genel olarak enflasyon risklerini yukarı yönlü değerlendirdiği, bazı üyelerin ise bu risklerin son aylarda daha da arttığını düşündüğü görüldü. İş gücü piyasasının istikrarlı kalması ve işsizliğin mevcut seviyelere yakın seyretmesi beklenirken, istihdama yönelik risklerin büyük ölçüde dengeli olduğu değerlendirmesi yapıldı.
Birçok Fed yetkilisi, uzun vadeli tahvil faizlerindeki yükselişe rağmen finansal koşulların ekonomik büyümeyi desteklemeyi sürdürdüğü konusunda görüş birliğine vardı.
Analistler, son veriler ve tutanakların ardından para piyasalarında Fed’in bu ay faizi sabit bırakma olasılığının yüzde 81, aralık toplantısında ilave faiz artışına gitme ihtimalinin ise yüzde 94 olarak fiyatlandığını aktardı.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,36 ile Nisan 2002’den, 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,73 ile Mayıs 2002’den bu yana en yüksek seviyesini gördü. ABD Hazinesinin düzenlediği 39 milyar dolarlık tahvil ihalesine güçlü talep gelmesinin ardından yüzde 5,28’e gerileyen 10 yıllık tahvil faizi, yeni günde yüzde 5,31 seviyesinde dengelendi.
Dün yüzde 0,3 yükselerek 102,2 seviyesine çıkan dolar endeksi bugün yatay seyrediyor. Altının ons fiyatı yüzde 0,5 artışla 4.133 dolardan, aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 2,2 yükselişle 102,4 dolardan işlem görüyor.
New York borsasında dün S&P 500 ve Nasdaq endeksleri yüzde 0,22, Dow Jones endeksi yüzde 0,66 değer kaybetti. ABD endeks vadeli kontratları da yeni güne negatif başladı.
Avrupa borsalarında, yüksek petrol fiyatları ve Fransa ekonomisine yönelik mali endişeler öne çıktı. İngiltere’de FTSE 100 yüzde 0,79, İtalya’da FTSE MIB 30 yüzde 2,51, Almanya’da DAX 40 yüzde 1,35 ve Fransa’da CAC 40 yüzde 1,22 geriledi. Avrupa endeks vadeli kontratları bugün karışık seyrediyor.
Almanya’da ağustos ayı sanayi üretimi aylık yüzde 2, yıllık yüzde 2,3 artarak beklentileri aştı. Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, küresel ekonominin yapay zekâ, enerji fiyatları ve kamu borçlarının etkisiyle belirsizlik ve hızlı değişim döneminden geçtiğini belirterek büyümeyi artıracak acil politika adımları çağrısında bulundu.
Avrupa Birliği Komisyonu ise Ukrayna’ya yönelik 90 milyar avroluk destek kredisinin savunma bileşeni kapsamında 1,24 milyar avroluk yeni ödeme yapıldığını açıkladı. Finansmanın Ukraynalı kuruluşların ürettiği dronlar, dron önleme sistemleri, dron mühimmatı ve füzeleri kapsadığı bildirildi.
Asya piyasalarında da enerji tedarikine ilişkin endişeler ve para politikası beklentileri nedeniyle satışlar öne çıktı. Tatil nedeniyle hafta başından bu yana kapalı olan Çin piyasaları bugün yeniden açıldı.
Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 ve Hong Kong’da Hang Seng yüzde 0,7, Güney Kore’de Kospi yüzde 1,2, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 geriledi. Japonya’da açıklanan verilere göre ağustos ayı dış ticaret dengesi 4,06 trilyon yen, yaklaşık 25,7 milyar dolar fazla verdi.
Yurt içinde BIST 100 endeksi dün yüzde 2,03 değer kaybederek 12.122,94 puandan kapandı. VİOP’ta BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat, akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,14 yükseldi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, TBMM Genel Kurulunda Fon Koordinasyon Kurulunun çalışmalarına ilişkin bilgi vererek, olağan tasfiyesi yapılacak 3 şirketin 17 fonundaki 43 bin 643 yatırımcıya bugün ödeme yapılacağını bildirdi.
TCMB’nin 8-9 Ekim’de İstanbul Finans Merkezi’nde düzenlediği İstanbul Ekonomi Forumu da piyasaların odağında bulunuyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve TCMB Başkanı Fatih Karahan’ın yanı sıra Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller ile İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey’nin katılacağı forumda, Waller’ın saat 11.30’da konuşması bekleniyor.
Dolar/TL, dünü 49,2010 seviyesinden tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında 49,2120 seviyesinden işlem görüyor.
Analistler, BIST 100 endeksinde 12.000 ve 11.900 puanın destek, 12.300 ve 12.400 puanın direnç konumunda olduğunu belirtiyor.
Bugün takip edilecek veri ve açıklamalar şöyle:
-
09.00: Almanya, ağustos ayı dış ticaret dengesi
-
11.30: Fed Yönetim Kurulu Üyesi Waller’ın beklenen konuşması
-
14.30: Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
-
15.15: BoE Başkanı Bailey’nin konuşması
-
15.30: ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
-
17.00: ABD, ağustos ayı toptan eşya stokları





