Türkiye yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,5 oranında büyüdü. Geçen yılın ilk çeyreğindeki büyüme de aynı düzeydeydi. İlk çeyrek oranlarının aynı gerçekleşmesi yıllıklandırılmış büyüme oranının değişmemesi sonucunu doğurdu. Türkiye 2025 yılının tümünde yüzde 3,6 büyümüştü; bu yılın ilk çeyreği itibarıyla yıllıklandırılmış oran da yüzde 3,6 oldu.
GSYH’yi oluşturan sektörler içinde ilk çeyrekte geçen yıla göre tek küçülen sektör sanayi. Sanayide geçen yıla kıyasla yüzde 0,8 oranında daralma görüldü.
Tarımda yüzde 4,6’lık bir büyüme var. En hızlı büyüyen sektör ise yüzde 9,5 ile bilgi ve iletişim.
İlk çeyrek büyümesine ilişkin tahminler ağırlıkla yüzde 2,7 düzeyindeydi. Dolayısıyla gerçekleşme tahminlerin bir miktar altında kalmış oldu.
Yıllık hedefe ulaşılamayacak
Biraz önce de belirttim; geçen yılki büyüme yüzde 3,6 düzeyindeydi, ilk çeyrek sonundaki yıllıklandırılmış oran da aynı oldu. 2026 yılına ilişkin büyüme hedefi ise yüzde 3,8.
Ancak gidişat bu oranın tutturulmasının zordan öte neredeyse olanaksız olacağını gösteriyor. Bunun en büyük nedeni de tabii ki savaş ve savaşın yarattığı tüm dünya ekonomilerini etkileyen olumsuzluk.
Türkiye bu yıl öngörülenin altında bir büyümede kalırsa, ki kalacak, dünyada yalnız olmayacak. Hemen hemen tüm ülkelerde büyüme tahmini aşağı çekildi.
Dolayısıyla bu yılki büyümeyi en geniş marjda yüzde 3,0-3,5 arasında beklemek gerekiyor. Bir başka ifadeyle geçen yılki büyümenin altında kalınacağı kesin gibi.
Yüzde 3,8 niye mi tutmaz?
Türkiye’nin bu yılki resmi hedefi olan yüzde 3,8’lik büyümeyi yakalayabilmesi için son üç çeyrek toplamında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,2 büyümesi gerekiyor. Mevcut eğilimle bunun olanaksız olacağı ortada.
Hele hele son günlerde siyasette yaşanan olumsuzlukların çok daha ileri boyuta taşınması riski dikkate alınırsa yüzde 3’ü, 3,5'i tümden unutmak gerekir.
GSYH 1,6 trilyon dolar
2026-2028 dönemi orta vadeli programına göre bu yılki GSYH 1 trilyon 658 milyar dolar olarak öngörüldü.
TÜİK’in dün açıkladığı verilere göre ilk çeyrek sonundaki yıllıklandırılmış GSYH döviz bazında 1 trilyon 639 milyar dolar oldu.
TÜİK ilk çeyrek GSYH haber bülteniyle birlikte döviz bazındaki GSYH’yi de çeyreklik bazda 1995 yılından bu yana olan dönem için yayımlamaya başladı.
İTO’nun mayıs enflasyonu yüzde 1,53
İstanbul Ticaret Odası mayıs ayı için TÜFE artışını yüzde 1,53 olarak açıkladı. Geçen yılın mayıs ayındaki artış yüzde 1,57 idi.
İTO’ya göre ilk beş aydaki artış yüzde 17,76, yıllık artış ise yüzde 36,77 oldu.
Mayıs ayında gıda grubundaki artış yüzde 0,83 olarak ölçüldü. Bu grupta yıllık artış ise yaklaşık yüzde 39 düzeyinde oluştu.
TÜİK’in açıklaması 5 Haziran’da
Bu arada TÜİK’in mayıs ayı fiyat endekslerine ilişkin açıklamayı 3 Haziran Çarşamba günü değil 5 Haziran Cuma günü yapacağı öğrenildi.
TÜİK normalde fiyat endekslerine ilişkin açıklamayı bir sonraki ayın 3’ünde yapıyor; eğer ayın 3’ü hafta sonuna denk gelmişse açıklama ertesi iş gününe kaydırılıyordu. Ancak bu kez açıklama uzun Kurban Bayramı tatili dolayısıyla 3 Haziran tatil olmamakla birlikte iki gün sonraya, 5 Haziran’a bırakıldı.
TÜİK bu konuda son günlerde bir bilgilendirme yapmadı. Ancak açıklama tarihinin, çok önce, 2026 yılının başında bu yıla ilişkin veri takvimiyle birlikte duyurulduğunu belirteyim.
Anlaşılan TÜİK’e endeks hazırlamak için haziranın ilk iki günü yeterli olmadı. Ya da tatilin son günlerinde ilgili birimin çalışması ve açıklamanın her zamanki gibi ayın 3’ünde yapılması tercih edilmedi.
Oysa TÜİK ilk çeyreğe ilişkin GSYH verilerini veri yayımlama takvimine uyarak 1 Haziran’da yaptı. Elbette bu verilerin biri aylık, diğeri üç aylık; ayrıca hesaplamaya ilişkin hazırlık aşamaları çok farklı ama yine de fiyat endeksinin açıklaması da bir şekilde 3 Haziran’a yetiştirilebilirdi.
Artık “3’e 5’e bakmamak” gerek! Ha 3 Haziran’da açıklanmış, ha 5 Haziran’da, gelecek oran önemli. İTO’nun yüzde 1,53’lük açıklamasından sonra TÜİK’ten de yüzde 1,5 ile yüzde 2 arasında bir oran bekleniyor. Ama yüzde 1,0-1,5 arasında bir oran da sürpriz olmaz.
• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr’nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.
