İran ile Umman, küresel enerji taşımacılığının kritik noktalarından Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin güvenli geçişi ve boğazın yönetimine ilişkin geçici bir düzenleme konusunda anlaşmaya vardı. Ancak İran, Boğaz'ın tamamen yeniden açılmasını ABD ile yapılan mutabakatın uygulanması şartına bağladı.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, 25 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, iki ülkenin gemi geçişleri için geçici bir güzergah üzerinde uzlaştığını bildirdi. Yaklaşık 7 mil genişliğindeki koridorun girişlerinin İran kara sularından yapılacağı, çıkış bölümünün ise İran ve Umman kara sularından geçeceği belirtildi.
Garibabadi, geçici güzergahın 30 ila 60 gün içinde yeniden düzenlenmesinin planlandığını ifade etti.
İran: Boğazın açılması ABD'nin taahhütlerine bağlı
İran tarafı, Umman ile yapılan düzenlemenin Hürmüz Boğazı'nın tamamen normal ticari trafiğe açıldığı anlamına gelmediğini vurguladı.
Garibabadi, Boğaz'ın yeniden açılması için ABD'nin 17 Haziran'da imzalanan mutabakattaki taahhütlerini yerine getirmesi, deniz ablukasının kaldırılması ve savaşın tüm cephelerde sona erdirilmesi gerektiğini belirtti. Yemen'deki durumun da çözülmesini şartlar arasında gösterdi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi de 26 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, İran ve Umman arasında Hürmüz Boğazı'ndaki yetki ve gelir paylaşımına ilişkin anlaşmaya varıldığını söyledi.
Muhibbi, ABD'nin süreci engellemeyi bırakması ve 17 Haziran'daki mutabakata dönmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın açılabileceğini ifade etti.
Hürmüz'den petrol ve LNG taşımacılığı kritik önemde
Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı'nın en dar noktası yaklaşık 33 kilometre genişliğinde bulunuyor. Boğaz, dünya enerji ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi'nin 2025 verilerine göre, savaş öncesinde Hürmüz Boğazı'ndan günlük 20 milyon varilden fazla ham petrol ve petrol ürünü taşınıyordu. LNG sevkiyatlarının da önemli bir bölümü bu güzergah üzerinden gerçekleştiriliyordu.
Gemi trafiği savaş öncesinin oldukça altında
Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiği halen savaş öncesi seviyelerin çok altında seyrediyor.
Küresel deniz trafiği verilerine göre 25 Ağustos'ta Boğaz'dan 5, 26 Ağustos'ta ise 10 ticari gemi geçti. Son 10 günlük ortalama yaklaşık 15 gemi olurken, savaş öncesinde günlük geçiş sayısı 120-140 seviyesindeydi.
