İran ve Ummanlı müzakerecilerin, Hürmüz Boğazı’nın yeniden gemi geçişlerine açılmasını öngören anlaşma taslağına son şeklini verdiği ve İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’in nihai onayını beklediği öne sürüldü. Tahran’a yakın kaynaklar ise bazı ayrıntıların henüz sonuçlandırılmadığını ve ABD’nin tehditlerinin süreci geciktirdiğini savundu.
Associated Press’in (AP), görüşmeler hakkında bilgilendirilen ve isimlerinin açıklanmasını istemeyen iki bölgesel yetkiliye dayandırdığı haberine göre, İranlı ve Ummanlı müzakereciler Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik anlaşma taslağını tamamladı.
Yetkililer, taslağın yürürlüğe girmesi için İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’in nihai onayının beklendiğini belirtti. İran ve Umman yönetimleri ise taslağın tamamlandığı iddiasına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Geçici çözüm olarak değerlendiriliyor
Söz konusu düzenlemenin, ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişleri konusunda yaşanan anlaşmazlığa geçici bir çözüm getirmesinin planlandığı kaydedildi.
AP’ye konuşan yetkililer, anlaşmanın aynı zamanda ABD ile İran arasında nükleer program başta olmak üzere daha kapsamlı konulardaki müzakerelerin yeniden başlamasının önünü açabileceğini ifade etti.
Görüşülen model kapsamında gemilerin Basra Körfezi’ne İran tarafından kontrol edilen bir rotadan girmesi, çıkışların ise Umman’ın kontrolündeki güney rotasından gerçekleştirilmesi değerlendiriliyor. Ancak geçiş ücretleri, gemilerin denetlenmesi ve İran’ın yetkilerinin kapsamı konusunda farklı önerilerin bulunduğu belirtiliyor.
Reuters kaynakları daha temkinli
Reuters’a konuşan İranlı ve bölgesel kaynaklar ise anlaşmanın yakın olduğu yönündeki açıklamalara temkinli yaklaşarak, önemli ayrıntıların henüz sonuçlandırılmadığını bildirdi.
İranlı üst düzey bir kaynak, görüşmelerin devam ettiğini ancak Umman ile anlaşmanın tamamlandığını söylemek için henüz erken olduğunu ifade etti. Kaynaklar, İran’ın giriş rotasındaki yetkilerinin kapsamı, çıkış yapan gemiler üzerindeki rolü ve olası hizmet ücretlerinin başlıca anlaşmazlık konuları arasında bulunduğunu aktardı.
Trump: 48 saat içinde belli olacak
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen görüşmelerin olumlu ilerlediğini belirterek, gelişmelerin 48 saat içinde netleşeceğini söyledi.
Hürmüz Boğazı’nın çok yakında açılacağını savunan Trump, İran’ın görüşmelerden çekilmesi halinde Tahran’ın sert bir karşılıkla karşılaşacağı tehdidinde bulundu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da görüşmelerde ilerleme sağlandığını ancak henüz nihai bir anlaşmaya ulaşılamadığını açıkladı.
İran: ABD’nin tehditleri süreci geciktiriyor
İran Devrim Muhafızları Ordusuna bağlı Sepah News’e konuşan İranlı bir kaynak ise anlaşmanın gecikmesinin temel nedeninin ABD’nin müdahalesi ve Trump’ın askeri tehditleri olduğunu ileri sürdü.
Kaynak, ABD’nin müdahalesi ve İran’a yönelik saldırı tehdidi devam ettiği sürece anlaşmanın gecikeceğini belirterek, Tahran’ın tehdit altında bir mutabakata imza atmayacağını savundu.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran ile Umman arasındaki görüşmelerin teknik ve siyasi düzeylerde sürdüğünü, müzakerelerin güvenli giriş ve çıkış rotalarının belirlenmesine odaklandığını açıklamıştı. Bekayi, nihai sonuçların görüşmeler tamamlandıktan sonra kamuoyuna duyurulacağını kaydetmişti.
Savaş öncesinde dünya genelinde ticareti yapılan petrol ve doğal gazın yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki ulaşımın normale dönmesi, enerji fiyatları ve küresel ticaret açısından kritik önem taşıyor.
