Fransa’da artan yaşam maliyetleri, bütçe açığı tartışmaları ve sokaklara taşan kitlesel protestolar derin bir siyasi ve mali krize dönüşürken, piyasalarda ve gösterilerde gerilim tırmanıyor. Yaşanan çalkantılar, ülkenin borçlanma maliyetlerini yukarı iterken, Avrupa genelinde de alarm zillerinin çalmasına neden oldu.

Piyasalar ve Tahviller Baskı Altında: Borçlanma Maliyetleri Artıyor

Fransa'daki siyasi istikrarsızlık ve mali riskler tahvil piyasalarını doğrudan vurdu:

  • Fransa'nın 10 yıllık devlet tahvillerinin getirisi, artan endişeler ve son seanslardaki hareketlilikle birlikte %4,86 - %4,89 bandında seyrediyor.

  • İtalya'nın 10 yıllık devlet tahvillerinin getirisi de 10 baz puanlık artışla %4,575 düzeyine çıktı.

  • Güvenli liman varlıklarına yönelimin hızlanmasıyla İsviçre frangı, euro karşısında son üç ayın zirvesine ulaştı. LSEG verilerine göre euro %0,4 düşüşle 0,9224 seviyesine geriledi.

MUFG Bank analisti Lee Hardman, Fransa'daki toplumsal huzursuzluğun ve tırmanan mali risklerin, gelecek yıl Fransa ve İtalya'da gerçekleştirilecek seçimlere dair endişeleri artırdığını belirterek, bu durumun euro performansı üzerinde baskı yaratmaya devam edeceğini vurguladı. Ulusal Meclis'te yaklaşık 43 milyar euro tutarında açık azaltıcı tedbir içeren bütçe teklifinin görüşülmesi ise bütçe kavgalarını alevlendirmiş durumda.

Sokaklar Karıştı: Louvre Kapatıldı, Gösteriler Yasaklandı

Hayat pahalılığına ve yüksek akaryakıt fiyatlarına karşı öğrencilerin ve sarı yeleklilerin öncülüğünde düzenlenen kitlesel protestolar Paris'ten diğer şehirlere yayıldı:

  • Louvre Kapatıldı: Paris'teki liselilerin protestolarına destek vermek ve polisin tutumunu kınamak isteyen göstericiler, dünyaca ünlü Louvre Müzesi'nin girişini kapatarak turistik merkezi kilitledi.

  • Marsilya'da Yasak: Olayların büyümesi üzerine Bouches-du-Rhône Valiliği, ülkenin en büyük ikinci kenti Marsilya'da saat 12:00 ile 20:00 arasında tüm toplantı ve gösterileri yasakladı. Marsilya Belediye Başkanı Benoît Payan, yaşananları eleştirerek Fransa'nın "bu sabah Avrupa'nın utancı" olduğunu ifade etti.

  • Hasar Büyük: Fransız ticaret ve dağıtım federasyonu başkanı Alexandre Bompard, protestolardaki yağma ve kundaklamaların esnafa maliyetinin "yüz milyonlarca euro" olduğunu, 1.500 civarı işletmenin etkilendiğini ve yaklaşık 20 süpermarketin yağmalandığını açıkladı.

İçişleri Bakanı Nunez'in İstifası Reddedildi

Gösterilerdeki şiddet olayları ve güvenlik zafiyeti eleştirilerinin odağındaki İçişleri Bakanı Laurent Nunez, France Inter radyosunda yaptığı açıklamada gösterilerde 200 bin katılım öngörmelerine rağmen sayının 550 bini aştığını ve yüzlerce dükkanın yağmalandığını belirterek, "Esnafa bakıp da 'Kontrolü kaybetmedik' diyemeyiz. Yaşananlardan ben sorumluyum" diyerek istifasını sunduğunu açıkladı.

Ancak Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, kolluk kuvvetlerinin yönetiminde devamlılık gerekçesiyle bu istifayı reddetti. Macron, Nunez'e sokaktakilere karşı en hızlı şekilde yeni eylem yöntemleri uygulaması ve istihbarat eksiklikleri konusunda şeffaf olunması talimatını verdi. Pazar akşamı ulusa seslenen Macron, şiddete karışanlara karşı "sert bir tutum" izleneceğini ve gerekirse bölgesel yetkililerin gösterileri yasaklayabileceğini duyurdu. Ülke genelindeki eylemlerde yaklaşık 2.400 kişi gözaltına alınırken, bine yakın polis, jandarma ve itfaiyeci yaralandı.

Avrupa'da Seçimler Öncesi "Fransa" Alarmı

Bloomberg'in analizine göre, Fransa'daki protestoların yağma ve kundaklamaya dönüşmesi, önümüzdeki yıl en az altı ülkede kritik seçimlerin yapılacağı Avrupa genelinde endişeleri artırdı. Fransa'daki beş işçi sendikası şimdiden 5 Kasım için genel grev çağrısı yaptı.

Benzer huzursuzluk dalgası Avrupa'nın diğer bölgelerinde de hissediliyor:

  • İtalya'nın Milano kentinde benzer protestolar çatışma ve yağmalarla sonuçlandı.

  • Belçika ve Portekiz'de sokak hareketleri görüldü.

  • İspanya'da ise erken genel seçimler öncesinde konut ve ücret krizi nedeniyle grevler bekleniyor.