Bu yazıda ABD enflasyonunun piyasalar üzerindeki etkisini tüm yönleriyle ele alıyoruz.
Enflasyon Verisi Neden Bu Kadar Önemlidir?
Enflasyon, bir ekonomide mal ve hizmet fiyatlarının genel düzeyindeki artışı gösterir. Ancak ABD söz konusu olduğunda bu verinin etkisi çok daha geniştir çünkü:
- ABD doları dünyanın rezerv parasıdır.
- ABD Merkez Bankası (FED), faiz kararlarını enflasyon verisine göre şekillendirir.
- ABD tahvil faizleri, global sermaye akımlarını doğrudan etkiler.
Bu nedenle ABD’de açıklanan bir enflasyon verisi, sadece Amerikan borsasını değil, Türkiye dahil tüm gelişmekte olan ülke piyasalarını da etkileyebilir.
Enflasyon ve Piyasa Tepkisi Arasındaki İlişki
1. Faiz Beklentileri Üzerindeki Etkisi
ABD’de enflasyon beklentilerin üzerinde açıklanırsa, FED'in:
- Faiz artırma ihtimali artar.
- Parasal sıkılaşma sinyalleri güçlenir.
- Bu durum, riskli varlıklardan (örneğin hisse senedi) çıkışa neden olabilir.
Tersine, enflasyon beklentilerin altında açıklanırsa, piyasalar bunu "FED faiz artırmayacak veya faiz indirebilir" şeklinde pozitif fiyatlar.
2. Tahvil Faizleri ve Dolar Üzerinden Zincirleme Etki
Yüksek enflasyon beklentisi → Yüksek faiz beklentisi → ABD tahvil faizlerinde artış → Doların güçlenmesi → Gelişmekte olan ülke piyasalarından para çıkışı → Borsalarda satış baskısı
Bu zincirleme etki nedeniyle, enflasyon verisi açıklandığı an otomatik alım-satım sistemleri devreye girer ve piyasalarda ani fiyatlamalar görülür.
Hangi Piyasalar Nasıl Tepki Verir?
Hisse Senetleri
- Beklentinin üzerinde enflasyon → FED’in faiz artırma olasılığı artar → Hisse senedi piyasaları genellikle değer kaybeder
- Beklentinin altında enflasyon → Faiz artışı ihtimali azalır → Borsalarda ralli başlayabilir
Tahvil Piyasaları
- Enflasyon yüksek → Mevcut tahviller cazibesini yitirir → Tahvil fiyatları düşer, getiriler yükselir
- Enflasyon düşük → Tahvil talebi artabilir → Getiriler düşer
Döviz Piyasaları
- Yüksek enflasyon verisi genelde doları güçlendirir.
- Bu da gelişmekte olan ülke para birimlerini (örneğin TL) baskı altına alabilir.
- Kur artışı yaşanabilir, sermaye çıkışı hızlanabilir.
Türkiye Borsası Neden Bu Kadar Hızlı Tepki Veriyor?
Türkiye gibi dışa bağımlı, yabancı sermayeye duyarlı, gelişen bir ekonomide, global fonların yönü kritik önemdedir. Yabancı yatırımcılar:
- ABD faizlerinin artacağı beklentisiyle portföylerini hızla sadeleştirir.
- TL varlıklardan çıkıp dolara geçer.
- Bu da BIST 100 ve bankacılık hisseleri başta olmak üzere genel piyasada satış baskısına neden olur.
Ayrıca, dolar/TL kurundaki yükseliş, enflasyon ve borçlanma maliyetlerini artırarak şirket bilançoları üzerinde de baskı yaratabilir.
Enflasyon Verisi Sonrası Yatırımcılar Ne Yapmalı?
- Veri açıklanmadan önce beklentileri takip edin.
- Beklentiden sapma varsa, kısa vadeli fiyatlamalar sert olabilir.
- Ani karar vermekten kaçının; ilk tepkiler genellikle aşırı olur.
- Portföyünüzü çeşitlendirin. Kripto, hisse, tahvil, döviz gibi araçlara yaymak şoku yumuşatabilir.
- FED’in sonraki adımlarını izleyin. Sadece veri değil, FED’in yorumları da belirleyicidir.
Sonuç: Küçük Bir Veri, Büyük Bir Dalga
ABD enflasyon verileri, finansal piyasalar açısından sadece bir ekonomik gösterge değil, küresel yatırım algısını şekillendiren bir tetikleyici olarak değerlendirilmelidir. Bu verinin piyasa beklentileriyle olan uyumu ya da uyumsuzluğu, sadece Wall Street'i değil, Borsa İstanbul gibi gelişmekte olan piyasa borsalarını da kısa sürede etkiler.
Bu nedenle başarılı bir yatırımcı olmak istiyorsanız, yalnızca Türkiye ekonomisine değil, dünya ekonomisinin nabzına da hâkim olmalısınız.
“Daha fazla analiz, rehber yazı ve güncel borsa gelişmeleri için Borsa Gundem Rehberi’ni inceleyin.”