Küresel piyasalarda fiyatlamalar, Fed’in faiz artışlarını sürdürebileceğine yönelik mesajları ile yapay zeka yatırımlarının geleceğine ilişkin belirsizlikler etrafında şekilleniyor. Borsalarda farklı yönlerde hareketler görülürken, doların güçlenmesi ve altındaki gerileme dikkati çekiyor.
Dün açıklanan Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanakları, enflasyonun yüzde 2 hedefine indirilmesi için para politikasında ilave sıkılaşmanın gündemde kalabileceğini gösterdi. Bazı üyeler, enflasyonun tahminlerin üzerinde gelmesi durumunda aralık toplantısında 25 baz puanı aşan bir faiz artışının da değerlendirilebileceği görüşünü dile getirdi.
Tutanaklarda yapay zeka yatırımlarının ekonomik etkileri de tartışıldı. Bu yatırımların enflasyonu besleyebileceği ve finansal istikrar açısından risk oluşturabileceği değerlendirmelerine yer verildi.
Para piyasalarında, Fed’in aralık ayından itibaren gerçekleştireceği dört toplantının üçünde faiz artırabileceğine yönelik fiyatlamalar güçlendi. Sıkı para politikasının devam edeceği beklentisiyle dolar endeksi 104 seviyesine yaklaşarak Nisan 2025’ten bu yana en yüksek düzeyini gördü.
Fed yetkililerinden gelen açıklamalar da bu görünümü destekledi. Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, fiyatların beklentilerin üzerinde yükselmeyi sürdürmesi karşısında daha agresif adımlara ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Waller, merkez bankasının atacağı adımların piyasalarda şaşkınlık yaratabilecek nitelikte olması gerektiğini ifade etti.
Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr, ekonominin öngördüğü doğrultuda ilerlemesi halinde faizlerin daha da artırılmasını uygun bulacağını söyledi. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly ise enflasyonun yüzde 2’ye doğru gerilediğinden emin olunması için ek faiz artışlarını gerekli gördüğünü, ancak sıkılaşmanın ölçülü yürütülmesi gerektiğini kaydetti.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi dün 3 baz puan düşerek yüzde 5,07’ye geriledi. Yeni işlem gününde ise yüzde 5,06 seviyesinde bulunuyor.
Güçlenen dolar ve Fed’in daha sert sıkılaşabileceğine ilişkin endişeler altın fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Ons altın dün yüzde 3,2 düşüşle 3.714 dolara inerek yaklaşık 14 ayın en düşük seviyesini gördü. Altının ons fiyatı bugün yatay seyrediyor.
Petrol piyasasında ise ABD’deki stok artışı öne çıktı. Benzin stokları, 1,6 milyon varillik yükseliş beklentisinin oldukça üzerinde, 5,2 milyon varil artarak 215,9 milyon varile ulaştı. Petrol ve benzin stoklarındaki beklentileri aşan artışa akaryakıt fiyatlarındaki gerileme eşlik etti.
WTI ham petrolün spot varil fiyatı yüzde 3 düşerek 81,8 dolara indi. Küresel arzın genişlemesiyle Brent petrol de 31 Ağustos’tan bu yana ilk kez günü 90 doların altında tamamladı. Ocak vadeli Brent petrolün varili ise yeni günde yüzde 0,2 artışla 92,1 dolardan işlem görüyor.
Analistler, petrol ve akaryakıttaki ucuzlamanın küresel enflasyon baskısını azaltabileceğini, bunun da merkez bankalarının politika seçeneklerini genişletebileceğini değerlendiriyor.
New York borsasında dün Dow Jones yüzde 1,11, S&P 500 yüzde 0,23 gerilerken, Nasdaq yüzde 0,42 yükseldi. ABD endeks vadeli kontratları ise yeni işlem gününe pozitif başladı.
Teknoloji sektöründe Nvidia’nın güçlü bilançosu, yönetim belirsizliğinin hisse üzerindeki etkisini ortadan kaldıramadı. Yapay zeka talebinin sürdüğüne işaret eden sonuçlara rağmen Nvidia hisseleri dün yüzde 2,9 düştü. Çip sektöründe ise şirket bazında ayrışma ve seçici alımlar görüldü.
Yatırımcıların takip ettiği bir diğer gelişme Anthropic’in halka arzı oldu. Claude yapay zeka modellerini geliştiren şirket, 980 milyon adet hisseyi hisse başına 83 dolardan satışa sundu. 81,3 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşan halka arz, haziran ayında ek hisse alım opsiyonu hariç 75 milyar dolar kaynak toplayan SpaceX’in rekorunu geride bıraktı.
Anthropic hisselerinin bugün Nasdaq’ta “ANT” koduyla işlem görmeye başlaması bekleniyor. Halka arz sürecinin, olağan kapanış koşullarının karşılanması halinde 20 Kasım’da tamamlanması öngörülüyor.
Diplomatik gelişmeler de piyasaların gündeminde yer alıyor. ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin’in Şıncın kentindeki Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında görüştü. Putin ile uzun yıllara dayanan ilişkilerine değinen Trump, temaslardan olumlu sonuçlar çıkabileceğini belirtti. Trump ayrıca günün ilerleyen saatlerinde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in de katılacağı üçlü bir görüşme gerçekleştireceklerini açıkladı.
Avrupa’da enflasyon verileri, faiz politikasına ilişkin beklentileri yeniden öne çıkardı. Avro Bölgesi’nde yıllık enflasyon ekimde yüzde 4’e ulaşarak son üç yılın zirvesine çıktı. Analistler, yüksek enerji maliyetlerinin fiyat artışlarını kalıcı hale getirmesinin Avrupa Merkez Bankasının (ECB) aralıkta faiz artırma ihtimalini güçlendirdiğini belirtiyor.
İngiltere’de ise akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle yıllık enflasyon ekimde yüzde 3,6’ya çıkarak son bir yılın en yüksek seviyesini gördü.
Avrupa borsalarının genelinde kayıplar yaşanmasına rağmen teknoloji hisselerinde kısmi toparlanma görüldü. Yapay zeka yatırımlarının kârlılığına ilişkin endişeler ve Nvidia’daki gelişmeler nedeniyle hafta başından bu yana baskılanan hisselerden ASML yüzde 1,9, Soitec yüzde 1,7 yükseldi.
Dün İngiltere’de FTSE 100 yüzde 1,30, Almanya’da DAX 40 yüzde 1,19, İtalya’da FTSE MIB 30 yüzde 1,32 ve Fransa’da CAC 40 yüzde 0,85 geriledi. Doların değer kazanmasıyla avro/dolar paritesi de 1,0953’e inerek yaklaşık 19 ayın en düşük seviyesine ulaştı.
AB Komisyonu, Ukrayna’nın 2027 yılı bütçesine ve askeri ihtiyaçlarına destek sağlamak üzere 45 milyar avroluk kredi verilmesini öngören teklif hazırladı.
Asya piyasalarında Fed’in faiz mesajlarının yanı sıra yapay zeka yatırımlarının geri dönüşüne ilişkin kaygılar ve ABD’nin çip kısıtlamaları izleniyor. Japonya, teknoloji, havacılık ve ilaç hisselerindeki alımlarla bölgeden pozitif ayrışıyor. Nvidia’nın güçlü talep görünümü de Japon çip ekipmanı şirketlerine yönelik beklentileri destekliyor.
Japonya’da eylül ayı çekirdek makine siparişleri aylık bazda beklentilerin aksine yüzde 0,3 azaldı. Siparişlerdeki yıllık artış ise yüzde 13,4 ile tahminlerin altında kaldı.
Kapanışa yakın Nikkei 225 yüzde 0,5 yükselirken, Güney Kore’de Kospi yüzde 0,4, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 ve Hong Kong’da Hang Seng yüzde 1,9 değer kaybetti.
Yurt içinde Borsa İstanbul’da dün satışlar ağırlık kazandı. BIST 100 endeksi günü yüzde 1,57 düşüşle 11.477,41 puandan tamamladı. VİOP’ta BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat, akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,05 geriledi.
Dolar/TL dün 50,4370 seviyesinde kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışa göre yüzde 0,1 yükselişle 50,4660 seviyesinden işlem görüyor.
Analistler, BIST 100 endeksinde 11.300 ve 11.200 puanı destek, 11.600 ve 11.700 puanı direnç olarak izliyor. Günün veri gündeminde yurt içinde TCMB’nin haftalık para ve banka istatistikleri; yurt dışında Avro Bölgesi cari işlemler dengesi, ABD Philadelphia Fed imalat endeksi ve haftalık işsizlik maaşı başvuruları öne çıkıyor.
Bugün takip edilecek veriler:
| Saat | Bölge / Ülke | Veri |
|---|---|---|
| 12.00 | Avro Bölgesi | Eylül cari işlemler dengesi, mevsimsellikten arındırılmış |
| 13.00 | Avro Bölgesi | Eylül inşaat üretimi |
| 14.30 | Türkiye | Haftalık para ve banka istatistikleri |
| 16.30 | ABD | Kasım Philadelphia Fed imalat endeksi |
| 16.30 | ABD | Haftalık işsizlik maaşı başvuruları |
| 18.00 | ABD | Ekim öncü göstergeler endeksi |
| 19.00 | ABD | Kasım Kansas City Fed imalat aktivitesi |





