İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD'nin Hürmüz Boğazı konusunda varılan mutabakata uymadığını ve İran'ın buna karşılık verdiğini açıkladı.
İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre Pezeşkiyan, "Gazeteciler Günü" kapsamında İçişleri Bakanlığında düzenlenen basın toplantısında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Pezeşkiyan, gazetecilerin doğru bilgi aktarılmasındaki rolüne dikkat çekerek, ülke içindeki siyasi tartışmaları artırabilecek yaklaşımlardan uzak durulmasını istedi.
İran'daki birlik ve beraberliğin ülkenin en önemli değerlerinden biri olduğunu belirten Pezeşkiyan, bu birlikteliğin korunması için farklı alanlarda uzlaşma gerektiğini ifade etti.
Savaşın ekonomiye etkisine dikkat çekti
ABD ile İsrail'in 28 Şubat'taki saldırılarıyla başlayan savaşa değinen Pezeşkiyan, İran'ın silahlı kuvvetleri ve halkın direnişi sayesinde saldırıların hedeflerine ulaşamadığını savundu.
Savaşın ekonomik sonuçlarından endişe duyduğunu belirten Pezeşkiyan, en önemli kaygısının yeni bir ABD saldırısından ziyade halkın geçim kaynakları ve ekonomik durumu olduğunu söyledi.
Hükümetin geçim koşullarını iyileştirme planına ilişkin soruya ise temel ihtiyaç maddelerinin fiyatlarında reform yapılacağını belirterek yanıt verdi.
"Amerikalılar mutabakatı ihlal etti"
Pezeşkiyan, ABD ile 14 Haziran'da varılan ve kendisi ile ABD Başkanı Donald Trump tarafından imzalanan mutabakatın İran açısından kazanımlar sağladığını ifade etti.
Diplomatik görüşmelerin ABD'yi işbirliğine yönelttiğini savunan Pezeşkiyan, ABD'nin Hürmüz Boğazı'na ilişkin mutabakat zaptındaki bir maddeyi ihlal ettiğini ve İran'ın da buna karşılık verdiğini söyledi.
Mutabakata göre Hürmüz Boğazı'nda İran ve Umman'ın talimatlarına göre hareket edilmesi gerektiğini belirten Pezeşkiyan, ABD'nin bu yükümlülüğe uymadığını dile getirdi.
Erakçi: Hürmüz'ün açılması bazı şartlara bağlı
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş güzergahına ilişkin Umman ile görüşmelerin sürdüğünü ve tarafların anlaşmaya çok yaklaştığını açıkladı.
Erakçi, boğazın açılmasının ABD'nin İslamabad Mutabakat Zaptı'nın ihlalini telafi etmesi de dahil olmak üzere bazı şartların yerine getirilmesine bağlı olduğunu söyledi.
ABD'nin temmuz başında başlattığı müdahaleler öncesinde Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin savaş öncesi seviyenin yüzde 60'ına kadar toparlandığını belirten Erakçi, mutabakatın ihlal edilmesini ve İran'ın boğazdaki yönetim rolünün zayıflatılmasını kabul etmeyeceklerini ifade etti.
Umman ile geçici bir güzergah üzerinde çalışıldığını aktaran Erakçi, önceki Trafik Ayrım Düzeni'nin (TAD) Tahran açısından artık kabul edilebilir olmadığını belirtti. Yeni güzergahın, güncellenmiş haritalara dayalı askeri ve deniz görüşmelerinin ardından şekilleneceğini kaydetti.
Erakçi, teknik ve hukuki zorluklar nedeniyle ilk aşamada geçici bir geçiş hattı oluşturulacağını, nihai düzenleme yapılana kadar bu güzergahın kullanılacağını söyledi.
Devrim Muhafızları'ndan şart mesajı
İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi ise Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının İran'ın belirlediği koşullara bağlı olduğunu bildirdi.
Hürmüzgan eyaletinde "Gazeteciler Günü" dolayısıyla gazetecilerin sorularını yanıtlayan Muhibbi, Hürmüz Boğazı'nın İran için yalnızca ekonomik bir su yolu olmadığını, ülkenin "coğrafi ve stratejik gücünün kilit unsurlarından biri" olduğunu söyledi.
Boğazın yeniden açılması için İran'ın belirlediği mekanizma ve koşulların uygulanması gerektiğini belirten Muhibbi, sürecin İran ile Umman arasındaki müzakerelerle ilgili olmadığını ifade etti.
Muhibbi, ABD'nin İran'ın şartlarını kabul etmesi ve bölgesel müzakerelere müdahaleden vazgeçmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın kesinlikle açılacağını savundu.
