Uluslararası endeks sağlayıcısı FTSE Russell, 6 Ekim 2026’da yayımladığı Eylül 2026 yıllık ülke sınıflandırması raporunda, Türkiye’nin “İleri Gelişmekte Olan Piyasa” (Advanced Emerging) statüsünün değişmediğini açıkladı. Raporda, Türkiye’nin olası sınıflandırma değişiklikleri için oluşturulan izleme listesine alınmadığı da açıkça belirtildi.
Türkiye, Avrupa bölgesinde Çekya ve Macaristan ile aynı kategoride bulunuyor. Küresel ölçekte bu sınıfta Türkiye’nin yanı sıra Brezilya, Çekya, Macaristan, Malezya, Meksika, Güney Afrika, Tayvan ve Tayland yer alıyor.
Fiili dolaşım verilerine ilişkin görüşmeler sürüyor
FTSE Russell, eylül ayındaki endeks değerlendirmesinde Türkiye’ye ilişkin bazı değişikliklerin ertelenmesinin ardından, Borsa İstanbul ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ile temaslarını sürdürdüğünü bildirdi. Raporda, SPK’nın Merkezi Kayıt Kuruluşunun (MKK) yayımladığı fiili dolaşım oranlarını destekleyen verilerin daha ayrıntılı hale getirilmesine yönelik olanakları değerlendirdiği kaydedildi.
Kurumun 17 Ağustos tarihli açıklamasına göre MKK, 15 Haziran 2026’dan itibaren SPK tarafından onaylanan yeni bir fiili dolaşım hesaplama metodolojisi uygulamaya başladı. Bazı fon yapıları üzerinden tutulan ve stratejik ortaklarla ilişkilendirilen payların fiili dolaşım dışında bırakılması, MKK verileriyle FTSE Russell’ın kamuya açık şirket bildirimlerine dayanan hesaplamaları arasında farklılık oluşturdu.
FTSE Russell, bu nedenle eylül değerlendirmesinde yeni endeks eklemeleri, fiili dolaşım artışları ve bazı büyüklük kategorisi değişikliklerini ertelemişti. Kurum, Türk hisselerinin endekslerdeki uygulamalarına ilişkin güncellemeyi Aralık 2026 değerlendirmesi öncesinde paylaşacağını duyurmuştu.
Piyasa sınıflandırması nasıl yapılıyor?
FTSE Russell, piyasaları Gelişmiş, İleri Gelişmekte Olan, İkincil Gelişmekte Olan ve Sınır Piyasalar olmak üzere dört kategoride değerlendiriyor. Uluslararası yatırımcılarla geliştirilen ölçütler üzerinden yürütülen süreçte piyasa yapıları, düzenlemeler ve işlem uygulamaları inceleniyor.
Değerlendirmenin merkezindeki Piyasa Kalitesi Matrisi, 22 ölçüt içeriyor. Bu ölçütler; piyasa ve düzenleyici ortam, döviz piyasası, pay piyasası ile takas ve saklama altyapısı gibi başlıkları kapsıyor.
FTSE’nin güncel metodoloji belgesindeki 6 Ekim 2026 tarihli bölgesel matriste, Türkiye’ye ilişkin seçilmiş değerlendirmeler şöyle yer alıyor:
| Ölçüt | FTSE değerlendirmesi |
|---|---|
| Gelişmiş döviz piyasası | Karşılanıyor |
| Merkezi karşı taraf altyapısı | Karşılanıyor |
| Yabancı yatırımcılar için kayıt süreçleri | Kısıtlı |
| Pay ödünç işlemlerine izin verilmesi | Kısıtlı |
| Açığa satışa izin verilmesi | Karşılanmıyor |
| Gelişmiş türev piyasası | Kısıtlı |
| Saklamacı düzeyinde hesap yapısı | Kısıtlı |
Matriste Türkiye’nin gelir grubu “üst orta”, kredi değerliliği ise “spekülatif” olarak gösteriliyor. Gelişmiş piyasa statüsüne geçişte piyasa kalitesi koşullarına ek olarak yüksek gelir grubu, yatırım yapılabilir kredi değerliliği, asgari yatırım yapılabilir piyasa büyüklüğü ve uygun menkul kıymet sayısı şartları aranıyor.
İnceleme eylülde, sonuçların duyurusu ekimde
FTSE’nin güncel metodolojisine göre yıllık ülke sınıflandırması incelemesi eylül ayında, sonuçların duyurusu ise ekim ayında yapılıyor. Mart ayındaki ara değerlendirmenin sonuçları da nisanda açıklanıyor.
Son değerlendirmede Mısır, olası statü düşüşü için bulunduğu izleme listesinden çıkarılarak İkincil Gelişmekte Olan Piyasa sınıfında tutuldu. Umman ise Sınır Piyasa kategorisinden İkincil Gelişmekte Olan Piyasa sınıfına yükseltilme olasılığı için izleme listesine eklendi.
Daha önce duyurulan değişiklikler kapsamında Yunanistan’ın Gelişmiş Piyasa, Vietnam’ın İkincil Gelişmekte Olan Piyasa ve Nijerya’nın Sınır Piyasa statüsüne geçişleri 21 Eylül 2026’da yürürlüğe girdi.
FTSE Russell’ın bir sonraki ülke sınıflandırması duyurusu, Mart 2027 ara değerlendirmesinin ardından 6 Nisan 2027’de yayımlanacak.
Ne olmuştu?
Endeks sağlayıcının kararı, Türkiye piyasalarında fiili dolaşım ve hissedar şeffaflığına ilişkin tartışmaların gündemde olduğu bir dönemde geldi. Küresel endeks sağlayıcıları MSCI, S&P Dow Jones Indices ve FTSE Russell, son aylarda Türkiye’ye hissedar şeffaflığı, fiili dolaşım oranları ve piyasa erişilebilirliği konularında çeşitli uyarılarda bulunmuştu.
Endeks sağlayıcıları, Türkiye’nin bu alanlarda ilerleme kaydetmesini beklediklerini belirtirken, piyasa uygulamalarının gelişen piyasa statüsü açısından değerlendirilebileceği mesajını vermişti.
FTSE Russell, eylül ayında gerçekleştirdiği altı aylık değerlendirme kapsamında 24 Türk şirketini endekslerinden çıkarmıştı.
