Elektrik ve doğal gaz fiyatlarına yapılan zam sonrası enflasyona etkileri de merak ediliyor.
Mesken abonelerine yapılan ortalama yüzde 25 zam ile elektriğin ardından doğal gazda da haneler için kademeli fiyatlandırma sistemine geçildi. Yeni sistem ile yüksek tüketimli haneler zamlı normal tarifeye kıyasla yüzde 70 daha yüksek fiyatla doğal gaz alacak.
Doğal gaz başta olmak üzere fiyatlara zam yapılması enflasyonu artırırken, sübvansiyonların bütçe üzerindeki yükünü azaltacak.
Enflasyona etkisi kaç puan?
Reuters’ın haberine göre, elektrik ve doğal gaz zammının nisan ayında enflasyon üzerinde doğrudan 0,6 puan yükseltici etkisi olacak. Hesapları yapan uzmanlar, kademeli tarife nedeniyle doğrudan etkinin bu rakamdan bir miktar daha fazla gerçekleşebileceğini ve zammın dolaylı etkileri de olacağını belirtiyorlar.
Enflasyon sepetinde hane elektrik fiyatının yüzde 1,27, doğal gaz fiyatının yüzde 1,08 ağırlığı bulunuyor.
nerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) cuma akşamı yaptığı açıklamaya göre, BOTAŞ hanelerde kullanılan doğal gaz satış fiyatını ortalama yüzde 25 artırdı.
BOTAŞ ayrıca doğal gaz fiyatını sanayi tüketicileri için ortalama yüzde 18.6, elektrik üretim santralleri için ise ortalama yüzde 19,4 artırdı.
Elektrik üretim ve dağıtım maliyetlerinde yaşanan artış nedeniyle nihai elektrik perakende satış fiyatlarında mesken abone grubu için yüzde 25, alçak gerilimden bağlı kamu ve özel hizmetler sektörü abone grubu için yüzde 17.5, orta gerilimden bağlı sanayi abone grubu için yüzde 5.8 ve orta gerilimden bağlı tarımsal faaliyetler abone grubu için yüzde 24,8 artış yapıldı.
Uzun süredir planlanıyordu
Türkiye'de hanelerin tükettiği elektrik ve doğal gaz sübvansiyonlu satılırken, hükümet uzun süredir bütçe üzerinde ağır yük yaratan sübvansiyonu azaltmanın ve tüketim desteklerini daha hedefli şekilde gerçekleştirmenin yollarını arıyor.
Elektrikte yüksek tüketim yapan hanelere daha yüksek tarifeden satış yapılması sistemine 2022 yılında geçildi. Doğal gazda il bazında kademeli tüketim sistemine geçilmesi en az bir yıldır planlanıyordu.
Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar'ın önceki açıklamalarına göre, konutlarında doğal gaz kullanan abonelerin yüzde 12-13'ü belirtilen eşiklerin üzerinde tüketim yaptığı için yüksek tarifeden fiyatlandırılacak.
Tükettiği doğal gazın neredeyse tamamını ithal eden Türkiye, bunu ağırlıklı olarak petrol fiyatına endeksli şekilde, bir kısmını da uluslararası spot piyasada oluşan anlık fiyatlarla gerçekleştiriyor. Şu anki
İran Savaşı gibi jeopolitik gelişmeler ithalat fiyatlarının keskin şekilde artmasına yol açarken, bu fiyatlar genelde hanelere yansıtılmıyor ve bütçeye yük yaratıyordu.
Bayraktar'ın önceki açıklamalarına göre, geçen yıl elektrik ve doğal gaz destekleri için yaklaşık 650 milyar lira harcama yapıldı.
Kademeli fiyatlama sistemine geçilmesiyle birlikte bu yıl destekler için geçen yılın yarısından az bir tutar olan 305 milyar lira ayrılırken, İran savaşı nedeniyle enerji fiyatlarındaki artışın kalıcı olması halinde bu tutarın artacağına kesin gözüyle bakılıyor.
