Türkiye sermaye piyasalarının daha şeffaf, güvenilir ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması için harekete geçilmesi çağrısında bulunan Borsa Uzmanları Derneği, 10 maddelik reform paketini kamuoyuyla paylaştı. Dernek, kısa vadeli acil önlemlerle uzun vadeli yapısal reformların birlikte yürütülmesini isterken, piyasa risklerinin erken tespit edilmesi ve yatırımcı güveninin güçlendirilmesine dikkat çekti.

Sermaye piyasalarının büyüklüğü 29,41 trilyon TL’ye ulaştı

Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun (MKK) 23 Ekim 2026 tarihli verilerine göre Türkiye sermaye piyasalarının toplam büyüklüğü 29,41 trilyon TL’ye yükseldi. Bunun 15,41 trilyon TL’sini pay senetleri, 9,70 trilyon TL’sini yatırım fonları oluşturdu. Devlet iç borçlanma senetlerinin büyüklüğü 3,05 trilyon TL, özel sektör borçlanma araçlarının büyüklüğü ise 1 trilyon TL olarak kaydedildi.

Dernek, ulaşılan büyüklüğün piyasa güveni, şeffaflık ve sistemik risklerin yönetimini daha kritik hale getirdiğini belirterek kapsamlı bir reform sürecinin önemini vurguladı.

100 günlük acil eylem planı önerisi

Reform paketinin ilk sırasında, ilgili kamu kurumları, piyasa kuruluşları ve sektör paydaşlarının katılımıyla hazırlanacak 100 günlük acil eylem planı yer aldı. Planla piyasadaki sorunların belirlenmesi ve önceliklendirilmesi, tasfiye ve rehabilitasyon süreçlerinin kontrollü yürütülmesi ve risklerin piyasanın diğer aktörlerine yayılmasının önlenmesi hedefleniyor.

Dernek, yatırımcı güveninin yeniden tesis edilmesi için somut, ölçülebilir ve takvime bağlanmış hedefler belirlenmesi gerektiğini ifade etti.

Piyasa riskleri için sürekli izleme komitesi

Öneriler kapsamında SPK, Borsa İstanbul, Takasbank, MKK, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB), Borsa Uzmanları Derneği ve ilgili paydaşların katılımıyla Piyasa İzleme ve Geliştirme Komitesi kurulması istendi.

Komitenin likidite, piyasa yoğunlaşması, değerleme, operasyonel riskler ve sistemik riskleri düzenli olarak izlemesi; olası sorunlara kriz ortaya çıkmadan müdahale edilmesini sağlayacak önleyici tedbirler geliştirmesi öngörülüyor.

Denetim ve şeffaflık güçlendirilecek

Dernek, borsada işlem gören ürünlere yönelik denetim ve kontrol süreçlerinin yeniden değerlendirilmesini, tespit edilen bulguların yatırımcılarla açık ve anlaşılır biçimde paylaşılmasını önerdi.

Finansal okuryazarlığın geliştirilmesi için Millî Eğitim Bakanlığı ve üniversitelerin desteğiyle sürdürülebilir eğitim programlarının hayata geçirilmesi de pakette yer aldı.

Bağımsız yatırım danışmanlığı mesleği oluşturulacak

Reform önerileri arasında, Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu (SPL) lisansı, eğitim ve mesleki deneyim kriterlerine dayalı bağımsız yatırım danışmanlığı mesleğinin oluşturulması da bulunuyor.

Bu kapsamda farklı yetkinlik seviyelerine göre kademeli bir sistem kurulması; lisanslama, mesleki sicil, gözetim ve sorumluluk mekanizmalarının geliştirilmesi hedefleniyor.

Üst yönetimlerde liyakat ve uzmanlık vurgusu

Borsa Uzmanları Derneği, düzenleyici, denetleyici ve piyasa kuruluşlarının üst yönetimlerinde mesleki yeterlilik, sektör deneyimi, eğitim ve ilgili lisansların esas alınması gerektiğini belirtti. Kurumların organizasyon yapılarının ve personel politikalarının gözden geçirilmesi de öneriler arasında yer aldı.

Dernek ayrıca SPK ve Borsa İstanbul’un halka açık şirketlerin sahipleri veya görevlendirecekleri finans yöneticileriyle düzenli toplantılar yapmasını önerdi. Bu görüşmelerle şirketlerin karşılaşabileceği risklerin önceden değerlendirilmesi ve olası gelişmelere karşı hazırlık yapılması amaçlanıyor.

Finansal iletişimde ortak standart talebi

Finansal piyasalarla ilgili resmî açıklamalarda doğruluk, tutarlılık, zamanlılık ve bilgiye eşit erişim ilkelerinin esas alınması gerektiğini savunan dernek, ortak bir finansal iletişim çerçevesi oluşturulmasını istedi.

Finansal iletişim uzmanlığı için lisanslama modelinin değerlendirilmesi de pakette yer aldı. Yabancı yatırımcı güveninin güçlendirilmesi amacıyla Türkiye’deki düzenleyici çerçevenin uluslararası standartlar ve iyi uygulamalarla uyumunun artırılması gerektiği belirtildi.

Türkiye Varlık Fonu bünyesinde Finansal İstikrar Fonu

Reform paketinin dikkat çeken başlıklarından biri, Türkiye Varlık Fonu bünyesinde karar alma ve faaliyetlerinde özerk bir yapıya sahip Finansal İstikrar Fonu kurulması önerisi oldu.

Derneğe göre fonun görev alanı, kaynakları, müdahale koşulları, yönetişim ilkeleri ve hesap verebilirlik çerçevesi önceden ve açık biçimde belirlenmeli. Piyasa dengesini destekleyecek araç ve mekanizmalar da risklerin yoğunlaştığı dönemler beklenmeden hazırlanmalı.

Yapısal sorunlar ve finansal ihtisas mahkemeleri gündemde

Dernek, sermaye piyasalarındaki yapısal sorunların kısa ve uzun vadeli olarak sınıflandırılmasını, finansal verilerin bütüncül biçimde analiz edilmesini ve kurumlar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesini de önerdi.

Finansal ihtisas mahkemeleri seçeneğinin değerlendirilmesi, reform paketinin diğer başlıkları arasında yer aldı.

“Ortak akılla çözüm üretelim”

Borsa Uzmanları Derneği, sermaye piyasalarının daha sağlıklı, şeffaf, güvenilir ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması için bilgi ve deneyimini ilgili paydaşlarla paylaşmaya hazır olduğunu bildirdi.

Kamu kurumları, piyasa kuruluşları, şirketler, üniversiteler ve meslek örgütlerine iş birliği çağrısı yapan dernek, sermaye piyasalarının geliştirilmesinin tüm paydaşların ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.