Bankaların 2025 yılının dördüncü çeyreğine ilişkin değerlendirmeleri ile 2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin beklentilerini içeren TCMB Banka Kredileri Eğilim Anketi sonuçları incelendiğinde,
1. İşletme Kredileri: Bankaların kullandırdıkları işletme kredilerine ilişkin genel değerlendirmeleri, uyguladıkları standartlarda sınırlı gevşeme olduğu yönündedir. Beklenti ise işletme kredilerine uygulanan standartlardaki
gevşemenin devam edeceği yönündedir.
a. Ölçek bakımından: KOBİ'lere verilen kredilere uygulanan standartlarda belirgin gevşeme gözlenirken, büyük işletmelere verilen kredilere uygulanan standartların sıkılaştığı görülmektedir. Beklenti ise KOBİ'lere verilen kredilere uygulanan standartlarda gevşemenin devam edeceği, büyük işletmelere verilen kredilere uygulanan standartların gevşeyeceği yönündedir.
b. Vade bakımından: Kısa vadeli kredilere uygulanan standartlarda belirgin gevşeme gözlenirken, uzun vadeli kredilere uygulanan standartların sınırlı gevşediği görülmektedir. Beklenti, kısa ve uzun vadeli kredilere uygulanan standartlarda gevşemenin devam edeceği yönündedir.
c. Para cinsi bakımından: TL kredilere uygulanan standartlarda belirgin gevşeme gözlenirken, YP kredilere uygulanan standartlarda sıkılaşma eğiliminin devam ettiği görülmektedir. Beklenti, TL kredilere uygulanan standartlarda gevşemenin devem edeceği, YP kredilere uygulanan standartların sınırlı gevşeyeceği yönündedir.
2. Bireysel Krediler:
a. Konut kredilerine uygulanan standartlarda sınırlı gevşeme yönündeki değerlendirmelerde belirgin bir değişim gözlenmezken beklenti aynı seyrin devam edeceği yönündedir.
b. Taşıt kredilerine uygulanan standartlarda sınırlı gevşeme yönündeki değerlendirmelerde belirgin bir değişim gözlenmezken beklenti aynı seyrin devam edeceği yönündedir.
c. Diğer bireysel kredilere uygulanan standartlarda sınırlı sıkılaşma yönündeki değerlendirmelerde belirgin bir değişim gözlenmezken beklenti standartların sınırlı sıkılaşacağı yönündedir.
1. İşletme Kredileri: İşletmelere verilen kredilere olan talepteki azalış, 2025 yılının son çeyreğinde yerini artışa bırakmıştır. Beklenti talepteki artışın güçlenerek devam edeceği yönündedir.
a. Ölçek bakımından: KOBİ kredi talebinde belirgin bir artış görülürken, büyük işletme kredi talebindeki azalış yerini artışa bırakmıştır. Beklenti ise KOBİ kredi talebindeki artışın güçlenerek devam edeceği, büyük işletme kredi talebindeki artışın ise sınırlı zayıflayarak devam edeceği yönündedir.
b. Vade bakımından: Kısa ve uzun vadeli kredi talebindeki azalış yerini artışa bırakmıştır. Beklenti kısa vadeli kredi talebindeki artışın güçlenerek devam edeceği, uzun vadelilerde ise artışın devam edeceği yönündedir.
c. Para cinsi bakımından: TL kredi talebinde son çeyrekte görülen azalış yerini artışa bırakmış, YP kredilere olan talepteki artış seyri ise güçlenerek devam etmiştir. Beklenti talepteki artış seyrinin TL krediler için güçlenerek, YP krediler için ise zayıflayarak devam edeceği yönündedir.
2. Bireysel Krediler:
a. Konut kredi talebindeki artışın zayıflayarak devam ettiği görülmektedir. Beklenti talepteki artışın zayıflayarak devam edeceği yönündedir.
b. Taşıt kredi talebindeki azalış yerini artışa bırakmıştır. Beklenti talepteki artışın zayıflayarak devam edeceği yönündedir.
c. Diğer bireysel kredi talebindeki artışın zayıflayarak devam ettiği görülmektedir. Beklenti talepteki artışın sınırlı zayıflayarak devam edeceği yönündedir.
Gerçekleşme: 2025 yılının dördüncü çeyreğinde fonlama koşullarının yurt içinde gevşediği yönündeki değerlendirmelerin arttığı, yurt dışında gevşediği yönünde değerlendirmelerin ise güçlü arttığı görülmüştür.
Beklenti: 2026 yılının ilk çeyreğinde, yurt için fonlama koşullarındaki gevşemenin sınırlı artacağı, yurt dışında ise gevşemenin zayıflayacağı beklenmektedir.
2025 yılının dördüncü çeyreğinde, bankaların kullandırdıkları işletme kredilerine ilişkin genel değerlendirmeleri, uyguladıkları standartlarda sınırlı gevşeme olduğu yönündedir. Alt kırılımlar incelendiğinde; vade bakımından kısa vadeli kredilere uygulanan standartlarda belirgin gevşeme gözlenirken, uzun vadeli kredilere uygulanan standartların sınırlı gevşediği, para cinsi bakımından TL kredilere uygulanan standartlarda belirgin gevşeme gözlenirken, YP kredilere uygulanan standartlarda sıkılaşma eğiliminin devam ettiği, ölçek bakımından ise KOBİ'lere verilen kredilere uygulanan standartlarda belirgin gevşeme gözlenirken, büyük işletmelere verilen kredilere uygulanan standartların sıkılaştığı görülmüştür. Aynı dönemde, konut ve taşıt kredilerine uygulanan standartlarda sınırlı gevşeme yönündeki değerlendirmelerde belirgin bir değişim gözlenmezken, diğer bireysel kredilere uygulanan standartlarda sınırlı sıkılaşma yönündeki değerlendirmelerde belirgin bir değişim görülmemektedir.
2026 yılının ilk çeyreğinde, bankaların kullandırdıkları işletme kredilerine ilişkin genel beklentileri, uyguladıkları standartlardaki gevşemenin devam edeceği yönündedir. Alt kırılımlar incelendiğinde; vade bakımından kısa ve uzun vadeli kredilere uygulanan standartlarda gevşemenin devam edeceği, para cinsi bakımından TL kredilere uygulanan standartlarda gevşemenin devam edeceği, YP kredilere uygulanan standartların sınırlı gevşeyeceği, ölçek bakımından ise KOBİ'lere verilen kredilere uygulanan standartlarda gevşemenin devam edeceği, büyük işletmelere verilen kredilere uygulanan standartların gevşeyeceği beklenmektedir. Aynı dönemde, konut ve taşıt kredilerine uygulanan standartlarda aynı seyrin devam edeceği, diğer bireysel kredilerde ise standartların sınırlı sıkılaşacağı beklenmektedir.
2025 yılının dördüncü çeyreğinde, işletmelere verilen kredilere olan talepteki azalış yerini artışa bırakmıştır. Alt kırılımlar incelendiğinde; vade bakımından kısa ve uzun vadeli kredi talebindeki azalış yerini artışa bırakmış, para cinsi bakımından TL kredilere olan talepteki azalış yerini artışa bırakırken, YP kredilere olan talepteki artış seyri ise güçlenerek devam etmiş, ölçek bakımından ise KOBİ kredi talebinde belirgin bir artış görülürken, büyük işletme kredi talebindeki azalış yerini artışa bırakmıştır. Aynı dönemde, konut ve diğer bireysel kredi talebindeki artışın zayıflayarak devam ettiği, taşıt kredi talebindeki
azalışın ise yerini artışa bıraktığı görülmektedir. Stok artırımı ve işletme sermayesi talebi artırıcı yönde etkileyen en önemli faktör olmuştur. Konut kredilerinde konut piyasasına ilişkin beklentiler, diğer bireysel kredilerde bireysel tasarruflar ve diğer bankalardan sağlanan krediler talebi artıran en önemli faktörler olmuştur.
2026 yılının ilk çeyreğinde, işletme kredilerine olan talepteki artışın güçlenerek devam edeceği beklenmektedir. Alt kırılımlar incelendiğinde; vade bakımından kısa vadeli kredi talebindeki artışın güçlenerek devam edeceği, uzun vadelilerde ise artışın devam edeceği, para cinsi bakımından talepteki artış seyrinin TL krediler için güçlenerek, YP krediler için ise zayıflayarak devam edeceği, ölçek bakımından ise KOBİ kredi talebinde artışın güçlenerek devam edeceği, büyük işletme kredi talebindeki artışın ise sınırlı zayıflayarak devam edeceği beklenmektedir. Aynı dönemde, konut ve taşıt kredi talebinin zayıflayarak devam edeceği, diğer bireysel kredi talebindeki artışın ise sınırlı zayıflayarak devam edeceği beklenmektedir.
İşletmelere kullandırılan kredilere uygulanan koşul ve kurallara bakıldığında, ortalama krediler üzerindeki kâr marjında azalış, daha riskli krediler üzerindeki kâr marjında artış görülmüştür. Ayrıca kredi ya da kredi limitinin büyüklüğü ile teminat ihtiyacına ilişkin koşul ve kurallarda gevşeme gözlenmiştir.
Bireysel kredilere uygulanan koşul ve kurallarda ise belirgin bir değişim görülmemiştir.
Bankaların fon sağlama imkânlarının gelişimi incelendiğinde, 2025 yılının dördüncü çeyreğinde fonlama koşullarının yurt içinde gevşediği yönündeki değerlendirmelerin arttığı, yurt dışında gevşediği yönündeki değerlendirmelerin ise güçlü arttığı görülmüştür. Yurt dışı fonlama maliyeti ile diğer koşul ve kurallar, yurt dışı fonlama koşullarını gevşetici yönde etkilemiştir.
2026 yılının birinci çeyreğinde, yurt için fonlama koşullarındaki gevşemenin sınırlı artacağı, yurt dışında ise gevşemenin zayıflayacağı beklenmektedir.