Borsada şirket performansını değerlendirirken en kritik göstergelerden biri esas faaliyet kârıdır.
Esas faaliyet kârı; bir şirketin ana iş kolundan elde ettiği gelirlerden, yine bu faaliyetlere ilişkin giderlerin düşülmesiyle ortaya çıkar. Yani finansal gelirler, kur farkları veya tek seferlik kalemlerden arındırılmış, işletmenin “gerçek” operasyonel gücünü gösterir. Bu nedenle özellikle yüksek enflasyon ve dalgalı kur ortamlarında yatırımcılar için çok daha anlamlı bir performans ölçütü olarak öne çıkar.
BIST 100 kapsamında yıllık bazda esas faaliyet kârını %100’ün üzerinde artırmayı başaran şirketler, operasyonel verimliliklerini ve fiyatlama güçlerini net şekilde ortaya koyuyor. Açıklanan verilere göre öne çıkan şirketler şöyle:
BIST 100’de Operasyonel Gücünü Katlayan Hisseler
Sektörel ve Tematik Ayrışma
Liste incelendiğinde büyümenin tek bir sektörden gelmediği açıkça görülüyor:
Holding ve çeşitlendirilmiş yapılar: DOHOL gibi şirketler, portföy çeşitliliği sayesinde farklı iş kollarından güçlü katkı alarak operasyonel kârlarını hızla artırdı.
Enerji ve sanayi: IZENR ve BRSAN gibi şirketlerde fiyatlama gücü ve kapasite kullanımı belirleyici oldu.
Gayrimenkul: EKGYO tarafında proje teslimleri ve değer artışları büyümeyi destekledi.
Perakende: BIMAS gibi defansif oyuncular ise enflasyonist ortamda hacim + fiyat dengesiyle istikrarlı büyüme sundu.
Dikkat Çeken Dinamikler
Baz etkisi: Çok yüksek büyüme oranlarının bir kısmı düşük bazdan kaynaklanıyor olabilir. Özellikle %500 üzeri artışlarda bu etkiyi göz ardı etmemek gerekir.
Enflasyon etkisi: Türkiye’de yüksek enflasyon, nominal gelirleri yukarı çekerken maliyet yönetimini başaran şirketler için operasyonel kârı sıçratıcı etki yaratıyor.
Fiyatlama gücü: Bu listede yer alan şirketlerin önemli kısmı maliyet artışlarını satış fiyatlarına yansıtabilmiş durumda.
Operasyonel kaldıraç: Sabit maliyet yapısı yüksek olan şirketlerde ciro artışı, kâra daha güçlü yansıyor.