Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, güne yüzde 0,51 artışla 14.491,23 puandan başladı.

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,26 değer kaybederek 14.417,91 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 73,32 puan ve yüzde 0,51 artışla 14.491,23 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,46 değer kazanırken, holding endeksi yatay seyretti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,70 ile tekstil deri, en çok gerileyen yüzde 1,45 ile bilişim oldu.

Küresel piyasalar, teknoloji hisselerindeki düşüşlerin etkisiyle haftaya karışık bir seyirle başladı.

Yeni haftada teknoloji hisselerinde görülen satış baskısıyla küresel piyasalarda risk algısı yüksek kalmaya devam ediyor. Öte yandan Politika yapıcıların faiz oranlarına ilişkin beklentilerine dair daha fazla ip ucu elde etmek için bu hafta gözler Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanaklarına çevrilecek.

Bu hafta jeopolitik gerilimlerin hafiflemesi, petrol fiyatlarındaki gerileme ve teknoloji sektörüne ilişkin gelişmelerin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor. Şirketlerin açıklayacakları bilançoların da yatırımcıların odağında olacak.

Öte yandan Beyaz Saray açıklamasına göre, ABD Başkanı Trump Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi görüşmeleri için salı günü Ankara’ya ulaşacak. Trump, Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi görüşmeleri sonrası Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile de bir araya gelecek.

Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru ve fiyat gelişmeleri raporu, yurt dışında ise Avro Bölgesinde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), perakende satışlar, ABD'de hizmet sektörü ve ISM hizmet sektörü PMI başta olmak üzere veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.600 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Lydia Yeşil Enerji Kaynakları A.Ş. (LYDYE), 2025 yılı için kâr payı dağıtımı yapılmaması teklifini genel kurulda görüşecek. Şirketin olağan genel kurulu bugün saat 10:00’da yapılacak.

Denge Yatırım Holding A.Ş. (DENGE), 2025 yılı için kâr payı dağıtımı yapılmaması teklifini genel kurulda pay sahiplerinin onayına sunacak. Şirketin olağan genel kurulu bugün saat 11:00’de gerçekleştirilecek.

Hub Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. (HUBVC), 2025 yılı için kâr payı dağıtımı yapılmaması teklifini genel kurulda görüşecek. Şirketin olağan genel kurulu bugün saat 11:00’de yapılacak.

Bu kapsamda bugünkü genel kurullarda DENGE, HUBVC ve LYDYE’de kâr payı ödenmemesi yönündeki yönetim kurulu teklifleri pay sahiplerinin onayına sunulacak.

Açıklamaya göre, Lila Kağıt Sanayi Ve Ticaret A.Ş. (LILAK) ve Özsu Balık Üretim A.Ş. (OZSUB) paylarının fiyatlarında, temettü ödemeleri nedeniyle düzeltme yapıldı.

Borsa İstanbul A.Ş.’nin KAP’a ilettiği açıklamanın detayları şu şekilde:

Lila Kağıt Sanayi Ve Ticaret A.Ş. (LILAK)
• Pay Başına Brüt Temettü: 1,5254661 TL
• Pay Başına Net Temettü: 1,2966461 TL
• Temettü Ödemesi Sonrası Teorik Fiyat: 34,755 TL
(Teorik fiyat, fiyat adımına yuvarlanmamıştır.)

Özsu Balık Üretim A.Ş. (OZSUB)
• Pay Başına Brüt Temettü: 0,6166666 TL
• Pay Başına Net Temettü: 0,5241666 TL
• Temettü Ödemesi Sonrası Teorik Fiyat: 30,923 TL
(Teorik fiyat, fiyat adımına yuvarlanmamıştır.)

Küresel piyasalar, teknoloji hisselerindeki düşüşlerin etkisiyle haftaya karışık bir seyirle başladı.

ABD'de geçen hafta açıklanan istihdam verilerinin ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artıracağına yönelik beklentileri azaltması ve Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin hafiflemesi pay piyasalarını pozitif etkilemişti.

Yeni haftada teknoloji hisselerinde görülen satış baskısıyla küresel piyasalarda risk algısı yüksek kalmaya devam ediyor. Öte yandan Politika yapıcıların faiz oranlarına ilişkin beklentilerine dair daha fazla ip ucu elde etmek için bu hafta gözler Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanaklarına çevrilecek.

Bu hafta jeopolitik gerilimlerin hafiflemesi, petrol fiyatlarındaki gerileme ve teknoloji sektörüne ilişkin gelişmelerin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor. Şirketlerin açıklayacakları bilançoların da yatırımcıların odağında olacak.

ABD Başkanı Donald Trump, hafta sonu ülke bağımsızlığının 250. yılı dolayısıyla South Dakota eyaletinde yaptığı konuşmada İran'ın anlaşmaya varmayı "çok istediğini" savunarak, ABD-İsrail saldırısında hayatını kaybeden İran'ın eski lideri Ali Hamaney için yapılan devlet töreni kapsamında Tahran yönetimine "bir hafta izin verdiğini" söyledi.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, 2 baz puan azalışla yüzde 4,47'de, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 101 seviyesinde seyrediyor.

Bugün 4 bin 202,13 dolarla 22 Hazirandan bu yana en yüksek seviyeyi gören altının onsu bu seviyeden gelen satışlarla önceki kapanışın yüzde 0,4 altında 4 bin 159 dolardan işlem görüyor.

Dolar endeksinin 100 seviyesinin üzerinde seyretmesi altın fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Analistler, Fed'e ilişkin faiz artırım beklentilerinde gerileme olmasına karşın Bankanın sıkı para politikasına devam edeceğine dair öngörülerin gücünü koruduğuna dikkati çekti.

Uluslararası yatırım bankalarının altın fiyatlarına ilişkin öngörülerini aşağı yönlü güncellemesi de altın fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor.

OPEC+ grubunun ağustos ayından itibaren petrol üretim hedeflerini bir kez daha artırma kararı aldığına dair haber akışıyla Brent petrolün varil fiyatı önceki kapanışın hemen altında 72 dolarda seyrediyor.

- New York borsası perşembe günü karışık seyretti

Söz konusu gelişmelerle New York borsası, teknoloji hisselerindeki satış baskısının etkisiyle perşeme günü karışık seyretti. Dow Jones endeksi yüzde 1,14 değer kazanırken, S&P 500 endeksi 7.483,24 puanda yatay seyretti. Nasdaq endeksi yüzde 0,80 değer kaybetti.

ABD'de piyasalar, 4 Temmuz Bağımsızlık Günü tatili dolayısıyla 3 Temmuz Cuma günü kapalıydı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Avrupa borsaları pozitif seyretti

ABD'de beklentilerin altında gelen tarım dışı istihdam verisinin ABD Merkez Bankasının (Fed) yakın zamanda faiz artıracağına yönelik beklentileri zayıflatmasıyla cuma günü bölgede pozitif hava hakimdi.

Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi'nde, haziran ayında bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 50 puanla son 3 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. İngiltere'de de hizmet sektörüne ilişkin Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) 48,8 puanla Ocak 2023'ten beri görülen en zayıf performansı sergiledi.

Cuma günü İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,25, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,75, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,39 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,78 değer kazandı. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsaları karışık seyrediyor

Asya piyasalarında da karışık bir seyir öne çıkarken, teknoloji hisselerinde görülen gerilemelerle özellikle Japonya ve Güney Kore borsalarındaki düşüşler öne çıktı.

Güney Kore borsasında işlem gören SK Hynix'in hisseleri bugün yüzde 2,9 değer kaybetti. Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,4, Güney Kore'de Kospi endeksi ise yüzde 0,5 değer kaybederken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 değer kazandı.

- Borsa günü düşüşle tamamladı

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,26 değer kaybederek 14.417,91 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,1 yükseldi.

Dolar/TL cuma gününü yüzde 0,2 artışla 46,8030'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,8180'den işlem görüyor.

Öte yandan Beyaz Saray açıklamasına göre, ABD Başkanı Trump Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi görüşmeleri için salı günü Ankara’ya ulaşacak.

Trump, Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi görüşmeleri sonrası Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile de bir araya gelecek.

Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru ve fiyat gelişmeleri raporu, yurt dışında ise Avro Bölgesinde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), perakende satışlar, ABD'de hizmet sektörü ve ISM hizmet sektörü PMI başta olmak üzere veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.200 puanın destek, 14.500 ve 14.600 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

11.30 Avro Bölgesi, temmuz ayı sentix yatırımcı güven endeksi

12.00 Avro Bölgesi, mayıs ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)

12.00 Avro Bölgesi, mayıs ayı perakende satışlar

14.30 Türkiye, haziran ayı reel efektif döviz kuru

16.45 ABD, haziran ayı hizmet sektörü/bileşik PMI

17.00 ABD, haziran ayı ISM hizmet sektörü PMI

18.00 Türkiye, haziran fiyat gelişmeleri raporu

Bu hafta Ankara'da düzenlenecek NATO Liderler Zirvesi ve zirveden çıkacak mesajların piyasaların fiyatlama davranışı üzerinde etkili olması bekleniyor. Özellikle savunma sanayi sektörüne yönelik açıklamalar ve olası iş birlikleri nedeniyle savunma hisselerinin haftanın öne çıkan sektörleri arasında yer alabileceği değerlendiriliyor.

Teknik görünümde BIST100 endeksinde kısa vadede 14.950 seviyesi hedef olarak öne çıkarken, 14.435 seviyesi pivot nokta olarak izleniyor. Yukarı yönlü hareketlerde 14.495, 14.575 ve 14.635 seviyeleri direnç; olası geri çekilmelerde ise 14.355, 14.295 ve 14.215 seviyeleri destek konumunda bulunuyor.

Dolar bazında ise endekste 311,0, 312,7 ve 314,0 seviyeleri direnç; 308,0, 306,7 ve 305,0 seviyeleri ise destek olarak takip edilecek.

RSI Nasıl Yorumlanır?

• 0 ile 100 arasında yer alan değerde 70 seviyesi üzeri aşırı alım bölgesi 30 seviyesi altı ise aşırı satım bölgesi olarak görülür. Eğer fiyat 70 seviyesini aşmış ve kritik bölge olan 80-100 aralığına doğru ilerlemişse RSI fiyatın çok yükseldiğini ve en kısa zamanda bir düzeltme olacağını yani fiyatın gerileyeceğini söyler. Diğer taraftan fiyat 30 seviyesini aşmış ve 20-0 aralığına doğru ilerlemişse burada sinyal fiyatta trendin değişeceği yönündedir.

MACD Nasıl Yorumlanır?

• Hareketli ortalama çeşitlerinden olan üssel ortalamadır. Kısa vade olarak 12 gün, uzun vade olarak 26 gün kullanılır. 0 bölgesi üzerindeki hareket devam ediyorsa bu yükseliş trendinin süreceği, 0 bölgesi altındaki hareket devam ediyorsa bu düşüş trendinin süreceği anlamına gelir.

Stochastic Nasıl Yorumlanır?

• Stochastic indikatöründe grafik üzerinde 0-100 arası bant aralığı kullanılır ve bu aralıktan 80-100 aralığı aşırı alım, 20-0 aralığı ise aşırı satım bölgesidir.

CCI Nasıl Yorumlanır?

• İndikatör referans değer aralığı olarak +100 ve -100 değerlerini almaktadır. Fiyatların bu iki seviye arasındaki hareketi olağan karşılanmakta, bu değerleri aşarsa alım-satım sinyali verdiği düşünülmektedir. Bu bölgelere yaklaşması trendin sona erdiği ve yön değiştirebileceği anlamındadır.0 çizgisi ise merkez olarak kabul edilir. +100 değerinin üzerine çıkan ortalama çizgisi ile fiyatların aşırı alım bölgesine ulaştığı artık bu seviyelerden alış yapılmaması yani satışların gelebileceği şeklinde yorumlanır. -100 değerinin altında kalan çizgi ise, fiyatların aşırı satış bölgesinde olduğu bu seviyelerden satış yapılmaması, fiyatların tekrar yükseleceği yönünde yorumlanmaktadır.

Cuma günü satış ağırlıklı seyreden ağustos vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 0,48 azalışla 17.445,00 puandan tamamlamıştı. Endeks kontratı akşam seansında ise kayıplarının bir kısmını telafi ederek 17.461,00 puandan işlem gördü.

Ağustos vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,10 azalışla 17.428,00 puandan işlem görüyor.

Küresel piyasalar, teknoloji hisselerindeki düşüşlerin etkisiyle haftaya karışık bir seyirle başlarken, yatırımcıların risk algısı varlığını koruyor.

Öte yandan Beyaz Saray açıklamasına göre, ABD Başkanı Donlad Trump Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi görüşmeleri için salı günü Ankara'ya ulaşacak.

Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru ve fiyat gelişmeleri raporu, yurt dışında ise Avro Bölgesinde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), perakende satışlar, ABD'de hizmet sektörü ve ISM hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 17.400 ve 17.300 puanın destek, 17.500 ve 17.600 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Borsa İstanbul tarafından KAP’a gönderilen açıklama şu şekildedir:

Soho Giyim ve Enerji A.Ş., SOHOE.E işlem koduyla 06/07/2026 tarihinden itibaren (BUGÜN) Ana Pazar'da işlem görmeye başlayacaktır (Baz Fiyat: 15 TL; Maksimum Emir Değeri: 1.000.000 TL).

Kiev'in Podil ve Darnitskiy semtlerinde apartmanların hasar gördüğünü kaydeden Kliçko, olay yerlerinde arama kurtarma çalışmalarının başlatıldığını aktardı.

Saldırı sonucu 11 kişinin öldüğünü, 46 kişinin yaralandığını belirten Kliçko, "Kentin 4 semtinde hasar ve yıkım meydana geldi." ifadesini kullandı.

Kliçko, arama kurtarma çalışmaların sürdüğünü, saldırıda en çok Podil semtinin hasar gördüğünü kaydetti.

Kiev Şehri Askeri İdaresi Başkanı Timur Tkaçenko da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, mevcut bilgilere göre başkente yönelik devam eden saldırılar nedeniyle 3 kişinin öldüğünü kaydetti.

Tkaçenko mesajında, "Rusya sivilleri hedef alan füze saldırılarına devam ediyor." açıklamasında bulundu.

Ukrayna Ordusu Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada ise başta Kiev olmak üzere ülkenin Çernigiv, Sumi, Zaporijya, Dnipropetrovsk ve Donetsk bölgelerine yönelik hava saldırılarının sürdüğü açıklandı.

Rusya Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada ise Rusya'daki sivil altyapıya yönelik "terör saldırılarına" cevap verildiği bildirildi.

Rus ordusunun gece saatlerinde karadan, havadan ve denizden uzun menzilli yüksek hassasiyetli silahlar ve silahlı insansız hava araçları (SİHA) kullanarak büyük bir hava saldırısı düzenlediği belirtilen açıklamada, "Bu saldırılar, Kiev ve Kiev bölgesindeki askeri sanayi, yakıt ve enerji tesislerini ve Dnipropetrovsk, Poltava, Çerkasi, Çernigiv ve Kiev bölgelerindeki askeri havaalanı altyapısını hedef aldı." ifadelerine yer verildi.

Meloni'nin kendisiyle tokalaştığı fotoğrafı paylaşan Trump, görselin üzerinde "Uzaklaştırma kararı gerekiyor." ifadesine yer verdi.

Trump, 19 Haziran'da İtalyan televizyon kanalı La7'de yayımlanan demecinde, Fransa'da düzenlenen G7 Zirvesi kapsamında görüştüğü Meloni için "Benimle fotoğraf çektirmek için yalvardı. Fotoğraf çektirmeyi çok istiyordu, çekilmezdim ama ona acıdım." ifadelerini kullanmıştı.

Meloni ise aynı gün sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Trump'ın sözlerinin gerçeği yansıtmadığını belirterek, "Şunun unutulmaması gerekiyor ki ben ve İtalya asla yalvarmayız." karşılığını vermişti.

Trump, daha sonra sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Meloni'nin kendisiyle fotoğraf çektirmek istediği iddialarını yineleyerek, "Şimdi ABD, İran'ı askeri olarak yendikten sonra o (Meloni), puanlarını yükseltmek için yeniden dost olmak istiyor. Teşekkürler, almayayım." ifadelerini kullanmıştı.

Meloni de buna karşılık, "Başkan Trump, bu sürekli ve sebepsiz saldırılar anlamsızdır. Popülerliğime gelince, senin dostun olmak, bana kesinlikle fayda sağlamadı." yanıtını vermişti.

Duran, şunları kaydetti:

"Türkiye, jeopolitik konumuyla, imkan ve kabiliyetleriyle NATO'nun sarsılmaz ve güçlü bir üyesidir. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın vurguladığı üzere, 'Türkiye, kriz bölgeleriyle bin sekiz yüz kilometreyi aşan sınırı, güçlü ordusu ve gelişmiş savunma sanayisiyle 70 yılı aşkın süredir İttifak'ın güvenliğine en büyük katkıyı sağlayan müttefiklerin başında gelmektedir.' Aynı şekilde NATO da Türkiye'nin güvenlik mimarisinin ve caydırıcılığının mütemmim bir cüzüdür.

Böylesine kritik bir zirvenin dünya kamuoyuna doğru, şeffaf ve eksiksiz aktarılmasında değerli basın mensuplarının rolü hayati önem taşımaktadır. Çünkü biliyoruz ki ülkeler arasındaki ilişkiler resmi metinlerle, zirvelerle ve diplomatik temaslarla şekillenir. Toplumlar arasındaki yakınlık ise çoğu zaman çok daha insani ve çok daha kalıcı tecrübelerle kurulur. Katılımlarından dolayı tüm basın mensuplarına teşekkür ediyor, NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi çerçevesinde yapacakları çalışmalarda başarılar diliyorum."

Zirve güvenliğini sağlamak amacıyla toplam 56 bin personel sahaya indi. Bu gücün 48 binini emniyet mensupları oluştururken, 7 bini aşkın jandarma ekibi de stratejik noktalarda nöbet tutuyor. Özellikle liderlerin konaklayacağı otellerin çevresi, bağlantı yolları ve Cumhurbaşkanlığı Külliyesi çevresinde güvenlik çemberi daraltıldı.

Fiziki önlemlerin yanı sıra teknolojik imkanlar da en etkin şekilde kullanılıyor. Kent Güvenlik Yönetim Sistemi (KGYS) üzerinden yaklaşık 6 bin kamera ile Ankara’nın her noktası saniye saniye takip ediliyor. Ayrıca siber alanda gelebilecek tehditlere karşı "sanal devriyeler" de internet üzerinden 7/24 esasına göre denetimlerini sürdürüyor.

Zirve nedeniyle kamu kurumlarında çalışan personelin izinli sayılması, Başkent trafiğinde belirgin bir rahatlama sağladı. Ancak güvenlik protokolleri gereği bazı kritik güzergahlar araç trafiğine kapatıldı.

Ulaşım ağındaki düzenlemeler kapsamında Ankara Valiliği'nden yapılan açıklamaya göre, bu kapsamda Zirve toplantılarının yapılacağı Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde yarın saat 07.00'den çarşamba günü 23.59'a kadar, Cumhurbaşkanlığı Bulvarı tamamı, Cumhurbaşkanlığı Caddesi tamamı, Alparslan Türkeş Caddesi tamamı, Beştepe Caddesi tamamı, Söğütözü Caddesi tamamı, Bahriye Üçok Caddesi tamamı, Şehit Öğretmen Şenay Aybüke Yalçın Caddesi'nin İsmail Karakaya Caddesi ile Söğütözü Caddesi arasında kalan bölümü, Muhsin Yazıcıoğlu Caddesi'nin Dumlupınar Bulvarı ile Çetin Emeç Bulvarı arasında kalan bölümünün tamamı, Sakıp Sabancı Bulvarı'nın Beştepe Caddesi ile AŞTİ arasında kalan bölümün tamamı araç trafiğine kapatılacak, belirtilen güzergahlara araç park edilmesine izin verilmeyecek ve park halindeki araçlar kaldırılacak.

Konukların kalacağı adreslerle ilgili bugün saat 07.00'den çarşamba günü 23.59'a kadar bazı sokaklar ve caddeler araç trafiğine kapatılacak, belirtilen güzergahlara araç park edilmesine izin verilmeyecek ve park halindeki araçlar kaldırılacak.

Bu kapsamda, Yenimahalle ilçesindeki Mehmet Akif Ersoy Mahallesi 350. Sokak tamamı, 286. Sokak tamamı, Çamlıca Mahallesi, 147. Sokak tamamı, 145. Sokak tamamı, Selçuk Ecza Deposu'nun Anadolu Bulvarı'na bakan giriş kapısı tarafındaki yolun tamamı, Macun Mahallesi, 173. Cadde tamamı, 171. Cadde tamamı, 172. Cadde tamamı, Beştepe Mahallesi, Yaşam Caddesi tamamı, Adalet Sokak tamamı, 5. Sokak tamamı, Nergiz Sokak tamamı, 4. Sokak tamamı, 3. Sokak tamamı, 1. Sokak tamamında sadece konvoy geçişleri esnasında araç trafiğine kapatılacak, belirtilen güzergahlara araç park edilmesine izin verilmeyecek ve park halindeki araçlar çekilecek.

Çankaya ilçesindeki Yıldızevler Mahallesi, Kişinev Caddesi tamamı, Jose Marti Caddesi tamamı, 720. Sokak tamamı, 721. Sokak tamamı, Kavaklıdere Mahallesi, Tahran Caddesi tamamı, Billur Sokak tamamı, Bülten Sokak tamamı, Güniz Sokak tamamı, Arjantin Caddesi tamamı, İran Caddesi tamamı, Polonya Caddesi tamamı, Şehit Ömer Haluk Sipahioğlu Sokak tamamı, Boğaz Sokak tamamı, Atatürk Bulvarı'nın John F. Kennedy Caddesi ile Esat Caddesi arasında kalan bölümü, Gülözü Sokak tamamı, Kızılırmak Mahallesi, Ufuk Üniversitesi Caddesi tamamı, 1443. Sokak tamamı 1452. Sokak tamamı, Oğuzlar Mahallesi, 1377. Sokak tamamı, 1380. Sokak tamamı, 1381. Sokak tamamı, Söğütözü Mahallesi, 2168. Sokak tamamı, 2169. Sokak tamamı, 2170. Sokak tamamı, Üniversiteler Mahallesi, ihtiyaç olması halinde Bilkent Kampüsü içinde bulunan cadde ve sokakların tamamı, İhsan Doğramacı Bulvarı tamamı, 1600. Cadde tamamı, 1613. Cadde tamamı sadece konvoy geçişleri esnasında araç trafiğine kapatılacak, belirtilen güzergahlara araç park edilmesine izin verilmeyecek ve park halindeki araçlar kaldırılacak.

Konuk devlet ve hükümet başkanları ile heyetlerin kullanacağı güzergahlarda, Ankara Çevre Yolu'nun (O-20 Karayolu Kuzey Ankara Bölgesi) Mamak ilçesi Ortaköy Mevki Bağlantısı ile Yenimahalle ilçesi Yuvaköy Yolu arasında kalan bölümünün tamamı, Özal Bulvarı tamamı, İsmet İnönü Bulvarı tamamı, Ankara Bulvarı tamamı, Anadolu Bulvarı tamamı, Atatürk Bulvarı'nın Sıhhiye Köprü ile Çankaya Caddesi arasında kalan bölümü, Mevlana Bulvarı'nın Kepekli Kavşak ile Akköprü arasında kalan bölümü, Dumlupınar Bulvarı'nın İsmet İnönü Bulvarı ile 1596 Cadde arasında kalan bölümü, 1071 Malazgirt Bulvarı'nın Dumlupınar Bulvarı ile Mevlana Bulvarı arasında kalan bölümü, Türk Kızılayı Caddesi tamamı, Cinnah Caddesi tamamı, Çankaya Caddesi tamamı, Simon Bolivar Caddesi tamamı, Rabindranath Tagore Caddesi tamamı, John F. Kennedy Caddesi tamamı, 2453. Sokak tamamı, sadece konvoy geçişleri esnasında araç trafiğine kapatılacak, belirtilen güzergahlara araç park edilmesine izin verilmeyecek ve park halindeki araçlar çekilecek.

Şirket payları için talep toplama işlemleri 1-2-3 Temmuz 2026 tarihlerinde 20,90 TL sabit fiyatla gerçekleştirildi.

Halka arz kapsamında 67 milyon TL nominal değerli payın satışı yapılırken, halka arz büyüklüğü 1 milyar 400 milyon 300 bin TL olarak kaydedildi.

Halka arzda yurt içi bireysel yatırımcılara nihai tahsisat tutarının yaklaşık 2,33 katı, yurt içi kurumsal yatırımcılara ise yaklaşık 5,86 katı talep geldi.

Dağıtım sonuçlarına göre yurt içi bireysel yatırımcılara 40 milyon 200 bin TL nominal değerli pay, yurt içi kurumsal yatırımcılara ise 26 milyon 800 bin TL nominal değerli pay tahsis edildi.

Toplamda 901 bin 609 yatırımcıya dağıtım yapılırken, halka arzda toplam talep 250 milyon 998 bin 886 TL nominal seviyesinde gerçekleşti.

SARAE – Şirket paylarının halka arzı kapsamında talepler 8 – 9 – 10 Temmuz’da toplanacak.

ASTOR – Şirketin, TEİAŞ tarafından gerçekleştirilen ihaleyi 816 milyon TL ile kazandığı ve sözleşme imzaladığı açıklandı.

ALARK – Kobirate ile Kurumsal Yönetim Derecelendirme sözleşmesinin yenilendiği açıklandı.

ALKLC – Balıkesir’de taşınmaz alınmasına karar verildiği açıklandı.

BIMAS – Pay geri alım programının başlatılmasına ve 2.500.000 adet paya karşılık 1 milyar TL kaynak ayrılmasına karar verildiği açıklandı.

BIGCH – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 175 milyon TL’den 1,7 milyar TL’ye yükseltilmesi kapsamında yapılan başvuru SPK tarafından onaylandı.

BORLS – Halil İbrahim Ege tarafından 69.702.273 adet payın Borsa’da işlem görebilmesi için MKK’ya kaydileştirme başvurusu yapıldı.

BEYAZ – Ocak – Haziran döneminde şirketin bayisi olduğu 6 markada toplam 10.670 adet sıfır km araç satışı gerçekleştirdiği, Türkiye otomobil ve hafif ticari araç pazarı içindeki şirketin payının %1,80’den %1,91’e yükseldiği açıklandı.

BORSK – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 1 milyar TL’den 4,8 milyar TL’ye yükseltilmesi tescil edildi.

BLUME – Şirketin, Gebze Lojistik Depo / Antrepo ve İş Merkezi Projesi geliştirilmesine yönelik çalışmaların başlatılmasına karar verdiği açıklandı.

BESLR – Şirketin, Afyonkarahisar’da bulunan fabrikada GES yatırımının kurulum çalışmalarının tamamlanıp, tesisin devreye alındığı, elektrik üretimine başlandığı, fabrikanın yıllık elektrik tüketiminin yaklaşık %16'sının karşılanması beklendiği açıklandı.

CRFSA – 175 gün vadeli 2 milyar TL tutarında kira sertifikası ihraç edildi.

DCTTR – Şirket bağlı ortaklığı Bluefar’ın Edirne’de şube açtığı açıklandı.

DCTTR – Şirket bağlı ortaklığı Yaka IKE’nin GES yatırımı kapsamında kurulumu gerçekleştirecek firma ile sözleşme imzaladığı, tüketim fazlası elektrikten yıllık 16.000 euro gelir hedeflendiği açıklandı.

EBEBK – Haziran ayında şirket mağazalarını ziyaret eden kişi sayısının %8, internet mağazalarını ziyaret eden ziyaretçi sayısının %17 arttığı açıklandı.

EBEBK – Ocak – Haziran döneminde şirket mağazalarını ziyaret eden kişi sayısının %11, internet mağazalarını ziyaret eden ziyaretçi sayısının %4 arttığı açıklandı.

ENDAE – Üç yatırımcı tarafından 638.917 adet payın Borsa’da işlem görebilmesi için MKK’ya kaydileştirme başvurusu yapıldı.

EKGYO – Şirket ile ASELS arasında imzalanan İşbirliği Protokolü kapsamında Ankara Yenimahalle Macunköy Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İşi ihalesinin 2. Oturumu oturumunun gerçekleştiği, en yüksek teklifin arsa satışı karşılığı satış toplam gelirinde 20,5 milyar TL olduğu açıklandı.

ENSRI – Şirketin, %100 bağlı ortaklığı Ensari Yenilenebilir Enerji’nin satın almak için görüşmelere başladığı enerji üretim şirketi hakkında görüşmelerin olumsuz sonuçlandığı açıklandı.

FRIGO – 2023 hesap dönemine ilişkin yürütülen vergi incelemesi sonucunda düzenlenen vergi ve ceza ihbarnamelerine karşı (43,2 milyon TL) iptal davası açıldığı belirtildi.

FROTO – Yıllık izinler nedeniyle Gölcük, Yeniköy, Eskişehir fabrikalarında üretime 25 Temmuz – 10 Ağustos, Craiova fabrikasında üretime 1 Ağustos – 19 Ağustos arasında ara verileceği açıklandı.

GOLDA – Şirket paylarının halka arzı kapsamında, halka arz büyüklüğünün 2,2 katı talep geldiği açıklandı.

GOLTS – Döner 2 fırınının faaliyete geçtiği açıklandı.

HLGYO – İstanbul Arnavutköy’deki 29.739 m ² ’lik arsanın teminat karşılığı alındığı ve tapu devrinin gerçekleştiği açıklandı.

HEDEF – Borsa tarafından şirket paylarına 5 Ağustos’a kadar emir paketi tedbiri getirildi.

HTTBT – SkyAlps Europe’un şirketin Yazılım çözümlerini kullanmaya başladığı açıklandı.

ISCTR – 189 gün vadeli 5,6 milyar TL tutarında bono ihraç edildi.

IHLGM – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 1 milyar TL’den 7,5 milyar TL’ye yükseltilmesi kapsamında yapılan başvuru Bakanlık tarafından onaylandı.

ISMEN – Şirketin, ÜPAK acentelik başvurusu ile TÜRİB Vadeli İşlemler Piyasası'nda işlemci ve saklamacı yetki başvurularının onaylandığı açıklandı.

KGYO – 124 gün vadeli 70 milyon TL tutarında bono ihraç edildi.

KTSKR – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 230 milyon TL’den 1,4 milyar TL’ye yükseltilmesi Genel Kurul’da da onaylandı.

LKMNH – 180 gün vadeli 200 milyon TL tutarında kira sertifikası ihraç edildi.

MPARK – Şirketin, likidite sağlayıcılık faaliyetleri kapsamında aracı kurum ile sözleşme imzaladığı açıklandı.

ORZAX – Şirket payları 7 Temmuz’da Borsa’da işlem görmeye başlayacak.

QNBTR – Yurt dışında 550 gün vadeli 30 milyon euro tutarında borçlanma aracı ihraç edildi.

PNLSN – Elazığ Merkez’deki arazi üzerinde planlanan GES yatırımı kapsamında enerji dağıtım şirketine bağlantı hat kabulü için başvuru yapıldığı açıklandı.

PRDGS – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 600 milyon TL’den 5 milyar TL’ye yükseltilmesi kapsamında yapılan başvuru Bakanlık tarafından onaylandı.

RYSAS – Denizli’de 75.852 m ² ’lik arsanın 57,5 milyon TL bedelle alınmasına karar verildiği, arsa üzerine sera yapımına başlanacağı açıklandı.

SANEL – VBTS kapsamında şirket paylarına 5 Ağustos’a kadar tek fiyat işlem yöntemi getirildi.

SOHOE – Şirket payları 6 Temmuz’da Borsa’da işlem görmeye başlayacak.

SAYAS – Şirketin, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde Ateş Wind Power'a satışlarından ~3,1 milyon euro hasılat elde etmeyi beklediği açıklandı.

SMRTG – 185 gün vadeli 250 milyon TL tutarında bono ihraç edildi.

SOKM – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 1,8 milyar TL’den 3 milyar TL’ye yükseltilmesi kapsamında yapılan başvuru Bakanlık tarafından onaylandı.

TABGD – Şirketin, Usta Dönerci markasının Çin’de faaliyet göstermesine yönelik bir franchise sözleşmesi imzalandığı açıklandı.

TSPOR – Futbolcu Andre Onana’nın kiralandığı, futbolcuya bir yıllık 5,5 milyon euro ödeneceği açıklandı.

TSPOR – Futbolcusu Kazeem Aderemi J. Olaigbe'nın Basel’e kiralandığı açıklandı.

TSPOR – Teknik Direktör Fatih Tekke’nin 2026 – 2027 sezonu için anlaşmasının 90 milyon TL’den 150 milyon TL’ye yükseltildiği açıklandı.

TCKRC – Bulgaristan'ın Ulusal Karayolu Güvenliği ve Bariyer Sistemleri Yenileme Programı kapsamındaki ihale sürecinin yeniden yapılandırılmasına karar verildiği açıklanırken, şirketin 2026 yıl sonu 8 milyar TL ciro hedefinde Bulgaristan ihalesinin yer almadığı belirtildi.

TCKRC – Şirketin, Bulgaristan Karayolları Altyapı Ajansı tarafından yürütülecek olan yeni ihale süreci başlatılıp sonuçlanıncaya kadar, Bulgaristan'da bir şirket ile ülkedeki hasarlı otokorkuluklarının bakım, onarım ve acil müdahale çalışmalarının yürütülmesine yönelik olarak bir iş birliği sözleşmesi imzaladığı, toplam iş hacminin 10 milyon euro olmasının beklendiği açıklandı.

ULUFA – 1,6 milyar TL’ye kadar borçlanma aracı ihracı ihraç edilmesine karar verildiği açıklandı.

SERMAYE ARTIRIMLARI

HEKTS – Tahsisli sermaye artırımı kapsamında SPK’ya başvuru yapıldığı açıklandı.

INFO – Şirket sermayesinin 960,3 milyon TL’den %100 oranında bedelsiz olarak 960,3 milyon TL artışla 1,9 milyar TL’ye yükseltilmesi kapsamında SPK’ya başvuru yapıldı.

MERKO – Şirket sermayesinin 850 milyon TL’den %100 oranında bedelli olarak 850 milyon TL nakden artışla 1,7 milyar TL’ye yükseltilmesi kapsamında SPK’ya başvuru yapıldı.

NAKİT TEMETTÜ ÖDEYECEK ŞİRKETLER

BUGÜN GENEL KURULU OLAN ŞİRKETLER

LYDYE - Lydia Yeşil Enerji Kaynakları A.Ş. (Genel Kurul Saati: 10:00 - Olağan)

DENGE - Denge Yatırım Holding A.Ş. (Genel Kurul Saati: 11:00 - Olağan)

HUBVC - Hub Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. (Genel Kurul Saati: 11:00 - Olağan)

AHGAZ – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 345.000 adet pay 35,76 – 36,34 TL fiyat aralığından geri alındı.

BOSSA – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 300.000 adet pay 6,27 – 6,44 TL fiyat aralığından geri alındı.

BORLS – Hedef Portföy tarafından 50.450.000 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %7,21’e yükseldi.

ENERY – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 3.580.072 adet pay 9,58 – 9,73 TL fiyat aralığından geri alındı.

FZLGY – Fuzul Holding tarafından 13,44 – 13,94 TL fiyat aralığından 250.000 adet pay satılırken, şirket sermayesindeki payı %67,69’a geriledi.

GEREL – Erkan İzgi tarafından 37,82 – 38,06 TL fiyat aralığından 300.000 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %15,72’ye yükseldi.

PEKGY – Tera Portföy tarafından 43.476.445 adet alış ve 5.300.000 adet satış yapılırken, şirket sermayesindeki payı %25,43’e yükseldi.

SVGYO – Tera Portföy tarafından 1.946.041 adet alış ve 648.110 adet satış yapılırken, şirket sermayesindeki payı %5,01’e yükseldi.

TRALT – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 4.120.000 adet pay 48,08 – 49,88 TL fiyat aralığından geri alındı.

Ekim Turizm Ticaret ve Sanayi A.Ş.’nin 1-2-3 Temmuz 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen halka arzında pay başına fiyat 30,26 TL olarak belirlendi. Halka arzda toplam 726 bin 900 adet filtrelenmemiş başvuru alınırken, planlanan tahsisatın 1,59 katı talep toplandı. Halka arz sonucunda toplam 707 bin 851 yatırımcıya dağıtım yapıldı.

1-2-3 Temmuz 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen halka arzda, pay başına fiyat 30,26 TL olarak belirlendi. Halka arz edilen 162 milyon adet payın tamamı satılırken, halka arz büyüklüğü 4 milyar 902 milyon 120 bin TL oldu.

Şirketin halka açıklık oranı yüzde 19,47 olarak gerçekleşti.

Halka arzda toplam 7 milyar 787 milyon 817 bin 543,10 TL tutarında ve 257 milyon 363 bin 435 adet paya karşılık gelen 726 bin 900 adet filtrelenmemiş başvuru alındı.

Yurt içi bireysel yatırımcılar ile yüksek talepte bulunacak yatırımcılara tahsis edilen payların 1,31 katı, yurt içi kurumsal yatırımcılara tahsis edilen payların ise 2,72 katı talep toplandı. Böylece halka arzda planlanan tahsisatın toplam 1,59 katı talep oluştu.

Halka arz sonucunda, 707 bin 760 adedi yurt içi bireysel ve yüksek talepte bulunacak yatırımcılar olmak üzere, toplam 707 bin 851 yatırımcıya dağıtım gerçekleştirildi.

Dağıtım sonucunda halka arzın yüzde 52,89’una denk gelen 85 milyon 677 bin 956 adet pay yurt içi bireysel yatırımcılara, yüzde 27,11’ine denk gelen 43 milyon 922 bin 44 adet pay yüksek talepte bulunacak yatırımcılara, yüzde 20’sine denk gelen 32 milyon 400 bin adet pay ise yurt içi kurumsal yatırımcılara dağıtıldı.

Şirketin KAP’a gönderdiği açıklama şu şekildedir:

Yönetim Kurulu 03 Temmuz 2026 tarihinde, SPK'nın i-SPK.22.9 (19.03.2025 tarih ve 16/531 s.k.) sayılı İlke Kararına istinaden;

1. Şirket paylarının Borsa'dan geri alım yapılabilmesine,
2. Geri alıma konu edilebilecek azami pay sayısının 2.500.000 adet (2.500.000 TL nominal) olarak belirlenmesine,
3. Geri alım için ayrılacak fonun, Şirket iç kaynaklarından karşılanmak üzere en fazla 1.000.000.000 TL olarak belirlenmesine,
4. Geri alıma konu azami pay sayısına ulaşılmasını takiben programın sonlandırılmasına; her hâlükârda geri alım programının, yapılacak ilk Genel Kurul toplantısına kadar geçerli olmasına,
5. Pay geri alım programının ve program kapsamında yapılacak alımların ilk Genel Kurul Toplantısında ortakların bilgisine sunulmasına,
6. İşlemler için Mali İşler Başkanı (CFO) Fatih Meriç'in yetkilendirilmesine karar vermiştir.

Kızının paylaşımında, Göktay’ın yılın başında Ankara turnesi sırasında geçirdiği kalça kırığının ardından sağlık sorunlarının arttığı belirtilirken, buna rağmen yaşama sevincini ve yeniden sahneye çıkma umudunu son ana kadar koruduğu ifade edildi.

Paylaşımda, “Sene başında Ankara turnesinde yaşadığı kalça kırığının ardından artan sağlık sorunlarına rağmen, yaşama sevincini, çevresine duyduğu merakı ve son ana kadar yeniden sahneye çıkıp, çok sevdiği seyircisine kavuşma umudunu hiç kaybetmedi.” ifadelerine yer verildi.

Mahir Polat’tan duygusal veda

Mahir Polat da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Göktay’ın Türk tiyatrosunun en önemli temsilcilerinden biri olduğunu belirterek, “Türk tiyatrosunun asırlık çınarı, geleneksel tiyatromuzun büyük temsilcisi Zihni Göktay Hocamızı ne yazık ki kaybettik.” ifadelerini kullandı.

Polat, Göktay’ın 53 yıl boyunca İBB Şehir Tiyatroları çatısı altında görev yaptığını, tuluat geleneğinin ve kavuklu ruhunun en önemli isimlerinden biri olarak tiyatro tarihine iz bıraktığını vurguladı.

“Lüküs Hayat” ile hafızalara kazındı

2 Aralık 1945’te İstanbul’da doğan Zihni Göktay, profesyonel tiyatro yaşamına 1964 yılında Ankara Meydan Sahnesi’nde başladı. 1973 yılında İBB Şehir Tiyatroları kadrosuna katılan sanatçı, uzun yıllar kurumun önemli oyuncuları arasında yer aldı.

1978-1996 yılları arasında İstanbul Radyosu Radyo Tiyatro Şubesi’nde oyuncu ve yönetmen olarak da görev yapan Göktay, özellikle 28 yıl boyunca sahnelediği Lüküs Hayat operetindeki performansıyla Türk tiyatrosunun unutulmaz isimleri arasına girdi.

Türk tiyatrosunda tuluat geleneğinin son temsilcilerinden biri olarak gösterilen usta sanatçı, 36 yıllık kariyerinde 72 oyunda rol alarak sahne sanatlarına önemli katkılar sundu.

Eşini de 2022 yılında kaybetmişti

Zihni Göktay’ın eşi Sevinç Göktay, Ocak 2022’de hayatını kaybetmişti.

Türk tiyatrosuna uzun yıllar emek veren ve kuşaklar boyunca izleyicilerin sevgisini kazanan Zihni Göktay, geride unutulmaz eserler ve örnek bir sanat yaşamı bıraktı.

Şirketin KAP’a gönderdiği açıklama şu şekildedir:

Bulgaristan Karayolları Altyapı Ajansı tarafından yürütülecek olan yeni ihale süreci başlatılıp sonuçlanıncaya kadar, Bulgaristan'da mukim bir şirket ile ülkedeki hasarlı otokorkuluklarının bakım, onarım ve acil müdahale çalışmalarının yürütülmesine yönelik olarak bir iş birliği sözleşmesi imzalamıştır.

Söz konusu iş birliği kapsamında, toplam iş hacminin yaklaşık 10.000.000 EUR seviyesine ulaşması beklenmektedir.

Bu anlaşma ile Şirketimiz, Bulgaristan pazarındaki faaliyetlerini kesintisiz bir şekilde sürdürmeye devam edecek olup, başlatılacak olan yeni ihale sürecini ise yakından takip etmektedir.

Kamuoyunun ve yatırımcıların bilgisine sunulur.

Saygılarımızla,

Analizde, 2026 yılı şubat ayı sonunda başlayan ABD/İsrail-İran savaşının Türkiye’nin dış ticaret görünümü üzerindeki etkileri değerlendirildi. Jeopolitik gelişmeler ve enerji ithalatındaki belirgin artışa rağmen ihracatın güçlü seyrettiği, dış ticaret dengesindeki iyileşmenin arkasındaki dinamiklerin incelendiği analizde şu ifadelere yer verildi:

Jeopolitik gelişmeler, enerji fiyatları ve küresel tedarik zincirleri kanallarıyla dış ticaret dengesi üzerinde baskı oluşturabiliyor. Bu nedenle, 2026 yılı şubat ayı sonunda başlayan ABD/İsrail-İran savaşının da Türkiye’nin dış ticaret görünümünü zayıflatması bekleniyordu. Ancak ikinci çeyrek verileri farklı bir tablo ortaya koydu. Enerji ithalatındaki belirgin artışa rağmen ihracat güçlü seyretti ve dış ticaret dengesi iyileşti (Grafik 1). Peki, bu iyileşmenin arkasında hangi dinamikler etkili oldu? Bu yazıda bu sorunun cevabını inceliyoruz.

Savaşın en hızlı yansıması enerji piyasalarında görüldü. Küresel piyasalarda enerji fiyatlarının ikinci çeyrek ortalamalarına baktığımızda, Brent petrolde yıllık bazda yüzde 55,2, doğal gazda ise yüzde 28,2 oranında yükseliş yaşandı. Buna paralel olarak, takvim etkilerinden arındırılmış enerji ithalatı yıllık bazda yüzde 32,4 arttı. Söz konusu artışta enerji ithalatının kompozisyonuna ek olarak mevcut tedarik anlaşmaları, spot fiyattan alımların oranı ve tedarik süreleri de rol oynuyor. Dolayısıyla son dönemde fiyatlarda başlayan normalleşme enerji ithalatındaki artışların yavaşlayacağına işaret etse de fiyat gelişmelerinin gecikmeli etkileri nedeniyle kısa vadede enerji ithalatı üzerindeki yukarı yönlü riskler tamamen ortadan kalkmış değil.

İlk bakışta bu görünüm, enerji ithalatındaki artışın dış ticaret dengesini de bozacağı izlenimi veriyor. Ancak enerji fiyatları dış dengeyi tek başına belirlemiyor. Enerji fiyatlarındaki yükselişin dış denge üzerindeki etkisini daha sağlıklı değerlendirebilmek için tarihsel ilişkilere bakmak faydalı oluyor. Enerji fiyatları ile net enerji ithalatı arasında güçlü bir ilişki bulunmasına karşın, aynı ilişki cari işlemler dengesi için geçerli değil (Grafik 2 ve Grafik 3). Bunun temel nedeni, cari dengenin yalnızca enerji faturasıyla değil, ihracat performansı, hizmet gelirleri ve iç talep gibi birçok unsur tarafından şekillenmesi. Nitekim Rusya-Ukrayna savaşının yaşandığı 2022 yılında enerji maliyetlerindeki artış dış denge üzerinde tarihsel ilişkinin ima ettiğinden çok daha belirgin bir baskı oluştururken, mevcut dönemde farklı bir görünüm ortaya çıktı.

Bu farklılaşmanın temel nedeni ihracat tarafında yaşandı. Enerji tarafındaki olumsuz görünüme rağmen ikinci çeyrekte ihracat hem yıllık hem de çeyreklik bazda güçlü bir artış gösterdi (Grafik 4). Savaşın başlamasının hemen ardından mart ayında Orta Doğu ülkelerine yapılan ihracatta keskin bir düşüş yaşansa da ikinci çeyrekte bölgeye yapılan ihracatta toparlanma görüldü (Grafik 5). İhracatın bu dönemde hızlanmasında küresel tedarik zincirlerinde jeopolitik gelişmeler nedeniyle yaşanan yeniden yönlenme rol oynadı. Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla birlikte Uzak Doğu’dan yapılan sevkiyatlarda ortaya çıkan belirsizlikler, uzayan teslim süreleri ile artan navlun ve sigorta maliyetleri talebin Türkiye’ye kaymasında etkili unsurlar oldu. Firma görüşmeleri, bu dönemdeki talep artışının özellikle Avrupa kaynaklı ve ihtiyati alım niteliğinde olduğuna, bununla birlikte ilk etapta firmalarca geçici nitelikte algılandığına işaret etmekte. İhtiyati alımlar ve öne çekilen talep etkisi kimyasal ürünler ve ana metal sektörlerinde; tedarikçi çeşitlendirme eğilimi ise giyim ve tekstil sektörlerinde ihracatı destekliyor.

İhracatın güçlü seyretmesinde etkili olan bir unsur da savunma sanayinin ihracata artan desteği oldu. Son yıllarda savunma sanayinde gerçekleştirilen kapasite ve teknoloji yatırımları yüksek katma değerli üretimin ihracata katkısını artırdı. Son dört yılda savunma sanayinin toplam ihracattaki payı yaklaşık 2,3 puan artarak yüzde 4’e ulaştı. Bununla birlikte, mevcut jeopolitik gelişmelerin bu sektöre yönelik talebi güçlendirmesi de söz konusu yapısal dönüşümün etkisini daha görünür hâle getirdi.

Dış ticaret dengesindeki iyileşmenin diğer ayağını ise ithalatın kompozisyonu oluşturdu. İkinci çeyrekte ithalattaki artışın tamamı enerji kaynaklı gerçekleşirken, enerji hariç ithalat geriledi (Grafik 6). Öte yandan mal grubu bazında baktığımızda, ara malları ithalatı altın ve enerji hariç olarak seviyesini korurken, yatırım ve tüketim malları ithalatında gerileme görüyoruz (Grafik 7). Bu görünüm iç talebin süregelen zayıf seyri ve ikinci çeyrekteki olumlu ihracat siparişi beklentileriyle uyumlu.

Nitekim kredi kartı harcamaları gibi iç talebe ilişkin yüksek frekanslı verilerde gördüğümüz zayıf seyir, tüketim malı ithalatı talebindeki yavaşlama ile de teyit ediliyor (Grafik 8). Öte yandan, Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri de ikinci çeyrekte üretim gerilerken, ihracat talebine ilişkin beklentilerin arttığına işaret ediyor (Grafik 9). Bu bağlamda, son dönemdeki ara malları ithalat talebini gerek dış talepte yeniden yönlenme eğiliminin, gerekse jeopolitik gelişmelerin yansıması olarak fiyatlarda gözlenen artışın şekillendirdiğini söylemek mümkün.

Özetle, ikinci çeyrekte enerji fiyatlarındaki yükselişin dış ticaret dengesi üzerindeki olumsuz etkisi, ihracattaki güçlü seyir sayesinde önemli ölçüde dengelendi. Öte yandan, sıkı para politikası etkisiyle devam eden iç talepteki zayıf görünüm de ithalat kompozisyonunu değiştirerek dış ticaret dengesindeki iyileşmeye destek verdi. Bu gelişmeler, jeopolitik risklerin azalmasıyla enerji fiyatlarında başlayan normalleşme ile beraber düşünüldüğünde, savaşın cari açık üzerinde oluşturduğu yukarı yönlü risklerin önceki aylara kıyasla azaldığını değerlendiriyoruz.

Yaklaşık 11.700 yıldır devam eden Holosen döneminde iklim görece istikrarlıydı. Bu istikrar sayesinde tarım gelişti, kentler kuruldu ve uygarlıklar ortaya çıktı. Ne var ki son birkaç yüzyılda yaşanan gelişmeler bu dengeyi köklü biçimde değiştirdi. Sanayi Devrimi ile birlikte fosil yakıt kullanımı hızla arttı, ormanlar geniş ölçekte yok edildi ve atmosferdeki karbondioksit oranı doğal düzeylerin çok üzerine çıktı. Plastik, beton ve alüminyum gibi insan üretimi malzemeler gezegenin her köşesine yayıldı. Türlerin yok olma hızı doğal sürecin kat kat üzerine çıktı. Bugün okyanusların en derin noktalarında bile mikroplastiklere rastlanırken, kutuplardaki buz tabakalarında sanayi kaynaklı kirleticilerin izleri bulunabiliyor. Tüm bunlar, insan etkisinin artık yerel değil, gezegen ölçeğinde hissedildiğini gösteriyor.

Bilim insanları, Antroposen’in tam olarak ne zaman başladığı konusunda farklı görüşler ileri sürüyor. Bazıları başlangıç noktası olarak 18. yüzyıldaki Sanayi Devrimi’ni kabul ediyor. Kömür kullanımındaki hızlı artışla birlikte atmosferin kimyası değişmeye başladı. Diğerleri ise 1950’lerden sonraki “Büyük Hızlanma” dönemini esas alıyor. Bu yıllarda nüfus, enerji tüketimi, otomobil kullanımı, plastik üretimi ve sera gazı salımları benzeri görülmemiş bir hızla yükseldi. Ayrıca nükleer silah denemeleri, Dünya’nın jeolojik katmanlarında bugün bile tespit edilebilen radyoaktif izler bıraktı.

Antroposen yalnızca iklim değişikliğini ifade etmez; çok daha kapsamlı bir dönüşümü anlatır. Bugün insanlar nehirlerin akış yönünü değiştiriyor, dağları madenler için kazıyor, okyanusların kimyasını etkiliyor ve doğal yaşam alanlarını yeniden şekillendiriyor. Bunun sonucunda atmosfer dönüşüyor, yeni ekosistemler oluşuyor, bazı canlı türleri yok olurken bazıları dünyanın farklı bölgelerine taşınıyor. Başka bir ifadeyle insan artık yalnızca çevresine uyum sağlayan bir canlı değil; çevresini küresel ölçekte dönüştürebilen bir güç konumuna gelmiş durumda.

Antroposen yaklaşımına yönelik önemli eleştiriler de vardır. Bazı düşünürler “insanlık” ifadesinin yanıltıcı olduğunu savunur. Çünkü çevresel yıkımın sorumluluğu tüm insanlara eşit biçimde dağıtılamaz. Sanayileşmiş ülkeler ve büyük şirketler tarihsel olarak çok daha yüksek emisyonlardan sorumludur. Bu nedenle bazı araştırmacılar farklı adlandırmalar önerir. Antroposen kavramına eleştirel bir alternatif olarak ekolojistler Andreas Malm ve Jason W. Moore tarafından geliştirilen “Kapitalosen” kavramı, sorunun temelinde insan türünün değil, kapitalist ekonomi sisteminin bulunduğunu ileri sürer.

Kapitalosen yaklaşımına göre doğa üzerindeki baskının temel nedeni kapitalizmin sürekli büyüme ve tüketim üzerine kurulu yapısıdır. Daha fazla tüketebilmek için daha fazla gelir elde etme çabası, ekonomileri doğal sınırları zorlayacak ölçüde büyümeye yöneltmiştir. Dünya ekonomisinin büyüklüğü 2000 yılında yaklaşık 34 trilyon dolar düzeyindeydi. 2026 yılında ise 126 trilyon dolara ulaşacağı tahmin edilmektedir. Bu artışın bir bölümü enflasyondan kaynaklansa da, üretim ve tüketimin son çeyrek yüzyılda olağanüstü biçimde büyüdüğü görülmektedir. Ekonomik faaliyetlerdeki bu genişleme, enerji talebini ve doğal kaynak kullanımını da hızla artırmaktadır. Bugünkü ekonomik sistem hâlâ büyük ölçüde fosil yakıtlara dayandığı için ekonomik büyüme, enerji tüketimi ve karbon salımları arasındaki ilişki büyük ölçüde devam etmektedir.

Bu nedenle Antroposen yalnızca bir teşhis değil, aynı zamanda bir uyarıdır. İklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı, su kaynaklarının azalması ve çevre kirliliği, gezegenin sınırlarını zorladığımızı göstermektedir. Buna karşılık yenilenebilir enerji, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir tarım ve doğa temelli çözümler daha dengeli bir gelecek için önemli fırsatlar sunmaktadır.

Kritik soru şu: Tarihinde ilk kez jeolojik ölçekte sonuçlar doğurabilecek bir sorumluluğu omuzlarında taşıyan insanlık, dünyayı dönüştürme gücünü doğayla uyum içinde kullanmayı başarabilecek mi?

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr’nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.