(1) Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarıyla Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan varlıklar, 31 Temmuz 2027 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilebilecek. Bildirilen varlıklar üzerinden yüzde 5 oranında vergi alınacak. Ancak varlıkların belirli vadeli hesaplarda, devlet iç borçlanma senetlerinde, kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında tutulacağının taahhüt edilmesi halinde bu oran, taahhüt süresine bağlı olarak yüzde 0 ile yüzde 4 arasında uygulanacak.

(2) Türkiye'de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, bu statüyü kazanmadan önceki son üç takvim yılında Türkiye'de ikametgâhlarının ve vergi mükellefiyetlerinin bulunmaması şartıyla, yurt dışında elde ettikleri kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna edilecek.

(3) Doğrudan Yabancı Yatırımlar Yasası’nda yapılan değişiklikle, en az üç farklı ülkede aktif olarak faaliyet gösteren ilişkili şirketlere veya şirketler topluluklarına hizmet sunmak üzere kurulan ve yıllık hasılatlarının en az yüzde 80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde eden sermaye şirketleri “nitelikli hizmet merkezi” olarak tanımlanıyor.

Nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyet gösteren kurumların, münhasıran bu faaliyetleri kapsamında yurt dışından elde ettikleri kazançların yüzde 95’i kurum kazancından indirilebilecek. Belirli bölgelerde bu oran yüzde 100 olarak uygulanacak. İndirim, faaliyete geçilen hesap döneminden itibaren 20 hesap dönemi boyunca geçerli olacak.

Ayrıca bu merkezlerde istihdam edilen nitelikli hizmet personelinin ücretlerinin, brüt asgari ücretin üç katını aşmayan kısmı gelir vergisinden istisna edilecek. Endüstri bölgeleri ve İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezleri için bu sınır brüt asgari ücretin beş katı olarak uygulanacak.

(4) Yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yine yurt dışında satılmasından veya yurt dışındaki mal alım satımlarına aracılık edilmesinden sağlanan kazançların yüzde 95’i kurumlar vergisi hesabında kurum kazancından indirilebilecek. Belirli endüstri bölgeleri ile İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren kurumlar bakımından bu oran yüzde 100 olarak uygulanacak.

(5) Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim faaliyetiyle uğraşan kurumların üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları ile zirai üretim kazançlarına yüzde 12,5 oranında kurumlar vergisi uygulanacak.

Yasanın bazı maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girerken, bazı düzenlemeler 1 Ocak 2027, 1 Temmuz 2027 ve daha sonraki tarihlerde uygulanmak üzere yürürlüğe girecek.

Bu düzenleme, bir varlık barışı yasasından çok, Mevlânâ’nın “Gel, ne olursan ol yine gel” çağrısını hatırlatıyor.

Bu tür düzenlemeler hakkındaki görüşlerimi şöyle özetleyebilirim:

(1) Yabancı yatırımcıya ya da varlıklarını yurt dışında tutan yerli yatırımcıya sağlanan avantajlar, Türkiye’de faaliyet gösteren ve yükümlülüklerini eksiksiz yerine getiren yatırımcılara tanınan çerçevenin ötesine geçmemelidir. Dolayısıyla varlıklarını Türkiye’ye getirenlere, aynı varlıkları Türkiye’de elde edip zamanında beyan eden ve vergisini ödeyen mükelleflere hangi hükümler uygulanıyorsa, aynı hükümler uygulanmalıdır.

Tanınabilecek tek ayrıcalık, geçmişe dönük ceza uygulanmaması olabilir. Bunun ötesine geçen her düzenleme, Türkiye’de kazancını dürüstçe beyan eden ve vergisini zamanında ödeyen mükellefler açısından bir adaletsizlik yaratır. Devletin görevi, yükümlülüklerini zamanında ve eksiksiz yerine getirenleri dezavantajlı duruma düşürmek değil, onları teşvik etmektir.

(2) Yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından veya bu işlemlere aracılık edilmesinden elde edilen kazançların büyük ölçüde kurumlar vergisinden istisna edilmesi, ilk bakışta Türkiye’yi bölgesel bir ticaret merkezi haline getirme amacı açısından makul görülebilir. Ancak işlemin konusu, tarafları ve mal hareketi tamamen yurt dışında gerçekleşeceğinden, bu faaliyetlerin etkin biçimde denetlenmesi son derece güç olacaktır. Bu nedenle, söz konusu düzenlemenin kara para aklama ve uluslararası vergi şeffaflığı bakımından ne tür riskler yaratabileceği dikkatle değerlendirilmelidir. Bu alanda ortaya çıkabilecek sorunların Türkiye’nin uluslararası yükümlülükleri ve gri liste deneyimi açısından nasıl önleneceği ise ayrıca açıklığa kavuşturulmalıdır.

Eğer yanılmıyorsam, 2008 yılından bu yana çıkarılan ve her seferinde bu son denilen varlık barışı düzenlemelerinin sayısı bununla birlikte sekize ulaşmış bulunuyor. Bir önceki düzenleme yürürlüğe girdiğinde meselenin artık “varlık barışı” aşamasını çoktan aşıp “sürekli af” niteliği kazandığını söylemiştim. Bugün ise yalnızca affeden değil, belirli yatırımcı gruplarına sistematik avantajlar tanıyan bir yapıya doğru ilerlediğimizi düşünüyorum. Döviz ihtiyacının arttığı ve doğrudan yabancı sermaye girişlerinin zayıfladığı bir dönemde, kısa vadeli sermaye girişlerini teşvik etmeye yönelik bazı uygulamalara başvurulması anlaşılabilir. Ancak geçici ihtiyaçlar için geliştirilen istisnai düzenlemelerin kalıcı hale getirilmesi ciddi sorunlar yaratabilir.

Vergi sisteminin temel ilkeleri olan eşitlik, adalet ve öngörülebilirlikten uzaklaşıldığında, kısa vadede elde edilen kazançlar uzun vadede toplum açısından çok daha büyük maliyetler yaratabilir.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr’nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Türkiye’nin işsizlik verileri de aynen böyle…

Görünen işsizlik başka, oysa gerçek bambaşka…

Görünen işsizlik fena değil, hatta son yıllarda azalma eğiliminde. Öte yandan gerçek işsizlikte yön yukarı doğru.

Görünen işsizlik yer altındaki ofisin duvarına yansıtılan manzara.

Gerçek işsizlik ise o manzarayı yansıtan düğme kapatıldıktan sonra ortaya çıkan sevimsiz çıplak duvar.

Bize hep manzara izlememizi söylüyor ve öneriyorlar ama biliyoruz ki geri planda o sevimsiz duvar var.

Nisan verileri

TÜİK’in dün açıkladığı nisan ayına ilişkin işgücü istatistiklerinde önceki dönemlere göre kayda değer bir değişiklik yok; zaten işgücü istatistiklerinin öyle aydan aya önemli bir değişiklik göstermesi de pek beklenmez.

Görünür işsizlik oranı marttan nisana yüzde 8,1’den yüzde 8,2’ye çıktı, gerçek işsizliğin göstergesi olan atıl işgücü oranı ise yüzde 31,3’ten yüzde 30,1’e geriledi.

Bu oranlarda önemli olan aylık küçük oynamalar değil zaten, uzun dönemli eğilimin neye işaret ettiği…

Görünen aşağı, gerçek yukarı…

Duvardaki manzara gayet güzel, zaman geçtikçe daha da güzelleşiyor. Nasıl mı?

Görünen işsizlik oranı 2014 yılından bu yana olan dönemde en yüksek düzeye pandeminin etkisiyle 2019-2020 yıllarında çıktı. Bu yıllarda kimi aylar işsizlik oranı yüzde 14’ü bile aştı.

Pandemi geride kaldı, işler normale döndü, işsizlik oranı da tek haneli düzeylere indi.

2021’in ortasında yüzde 13,5 dolayında bulunan görünür işsizlik oranı yavaş yavaş azaldı ve yüzde 8’lere oturdu.

Ya bu manzaranın arkasına adeta hapsolan duvar, yani gerçek işsizlik, yani atıl işgücü oranı?

Atıl işgücü oranı 2022 yazından bu yana inişli çıkışlı bir eğri çizse de genel olarak hep artıyor.

Gerçek işsizlik oranı yönünü aşağı çevirmişken atıl işgücü oranının artması çelişki gibi görünmekle birlikte bunlar aslında birbirini tamamlayan göstergeler.

İnsanlar adeta ne iş bulursa çalışmak istiyor ve çalışıyor ama bir yandan da arayış içinde. Zamana bağlı eksim istihdam olarak nitelenen bu kavramı TÜİK şöyle açıklıyor:

“İstihdamda olan ve 40 saatten daha az süre çalışıp daha fazla gelir elde etmek amacıyla daha fazla süre çalışmak istediğini belirten ve mümkün olduğu durumda daha fazla çalışmaya başlayabilecek olan kişiler.”

Yani bu kişiler istihdamda ama işinden memnun değil, daha çok çalışmak ve para kazanmak istiyor ve o yüzden aslında iş arıyor. Dolayısıyla aslında bu kişileri bir başka bakış açısıyla aslında işsiz saymak gerekiyor.

Bir de klasik işsizlik tanımı içinde yer almayan potansiyel işgücü var. Bu grupta yer alanlar üç başlıkta toplanıyor:

■ İşbaşı yapabilecek durumda olduğu halde iş bulacağına inanmadığı için iş aramayan kişiler.

■ Çeşitli nedenlerle iş aramayan, ancak iki hafta içinde işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirtenler.

■ Son dört hafta içinde en az bir iş arama kanalını kullanan fakat iki hafta içinde işbaşı yapamayacak durumda olan kişiler.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr’nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Kurul, SASA Polyester Sanayi A.Ş.’nin 46.255.615.356,80 TL olan çıkarılmış sermayesinin, ihraç edilmiş olan 415.000.000 Avro nominal değerli Paya Dönüştürülebilir Tahvillere (PDT) ilişkin itfası kapsamında şarta bağlı olarak 47.040.878.514,69 TL’ye artırılmasına karar verdi. Bu süreçte mevcut ortakların yeni pay alma hakları tamamen kısıtlandı. PDT ihraç aşamasında belirlenen şartlar çerçevesinde, 1 TL nominal değerli 100 adet pay (1 lot) için 0,0475 Avro dönüştürme fiyatı üzerinden 100.000 Avro birim nominal değerli bir adet PDT karşılığında 210.526.316 adet Şirket payı verilmesi suretiyle tahsisli ihraç edilecek 785.263.157,89 TL nominal değerli paylara ilişkin ihraç belgesi Kurulca onaylandı.

Varlık Kiralama Statüsünden Çıkarılma

Tasfiye Halinde AB Sukuk Varlık Kiralama A.Ş.’nin başvurusu olumlu karşılanarak, şirketin varlık kiralama şirketi statüsünden çıkarılmasına karar verildi.

Yatırım Fonlarının İhraç ve Kurucu Değişikliği Talepleri

İncir Portföy, Neo Portföy, Rota Portföy ve Strateji Portföy bünyesindeki çeşitli yatırım fonlarının katılma paylarının ihracına ilişkin izahname ve ihraç belgelerinin onaylanması talepleri olumlu karşılandı.

Ayrıca fon dünyasındaki yapısal değişiklikler kapsamında şu kararlar alındı:

Kurucu Değişikliği: Aktif Portföy Yönetimi A.Ş.’nin "Aktif Portföy İkinci Kısa Vadeli Serbest (TL) Fonu"nun kurucusunun Nurol Portföy Yönetimi A.Ş. olarak değiştirilmesi ve fonun "Nurol Portföy İkinci Kısa Vadeli Serbest Fon" ünvanıyla işletilmesi talebi onaylandı.

Dönüşüm İşlemleri: Astra Portföy Birinci Serbest Özel Fonu’nun "Astra Portföy Birinci Hisse Senedi Serbest Özel Fonu (Hisse Senedi Yoğun Fon)" ünvanına; Rota Portföy Onuncu Serbest Fonu’nun ise "Rota Portföy Onuncu Hisse Senedi Serbest Fonu (Hisse Senedi Yoğun Fon)" ünvanına dönüştürülmesine ilişkin izahname tadil metinleri onaylandı.

Tasfiye İzinleri: Hedef Portföy İkinci Proje Gayrimenkul Yatırım Fonu, Rota Portföy Onyedinci Serbest (Döviz) Fonu ve Rota Portföy Poyraz Serbest Özel Fonu’nun tasfiye edilmelerine izin verildi.

Yeni Aracı Kurum ve Kripto Varlık Platformu Kuruluşları

Sektöre yeni aktörlerin girişine yönelik başvurularda Kurul, Tekno Finansal Teknolojiler A.Ş.’nin "Biriksin Yatırım Menkul Değerler A.Ş." ünvanlı yeni bir aracı kurum kurma talebini onayladı.

Kripto varlık hizmet sağlayıcılığı alanında ise iki yeni şirketin kuruluş başvurusu olumlu karşılandı:

*Fiba Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından "Fiba Kripto Varlık Alım Satım Platformu A.Ş." ünvanlı yeni bir platform kurulmasına,

*Fintag Yazılım Danışmanlık A.Ş. tarafından "Goldtag Kripto Varlık Alım Satım Platformu A.Ş." ünvanlı yeni bir platform kurulmasına karar verildi.

SPK bültenine göre, ASUZU pay piyasasına yönelik sosyal medya paylaşımları ve işlemler nedeniyle Nebile Demir ve Fatih Kurtay’a ayrı ayrı 1.746.185 TL idari para cezası uygulanmasına karar verildi. Aynı kişiler hakkında, noter marifetiyle düzenlenmiş vekaletname bulunmadan ASUZU pay piyasasında işlem gerçekleştirilmesi nedeniyle ayrıca ayrı ayrı 907.984 TL idari para cezası verildi.

Kurul, ASUZU pay piyasasına yönelik sosyal medya paylaşımları ve işlemler nedeniyle İsmail Nurettin Dalsaldı’ya 9.161.689,66 TL idari para cezası uygulanmasını kararlaştırdı. Ayrıca, Europen Endüstri İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (EUREN) pay piyasasına yönelik sosyal medya paylaşımları ve işlemler kapsamında Ersin Kılıç ve Gülsüm Kılıç’a ayrı ayrı 8.878.298,07 TL idari para cezası verildi.

SPK ayrıca, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun ilgili maddeleri kapsamında yapılan tespitler doğrultusunda, ilgili sosyal medya hesaplarından yapılan yayınlarla ilgili olarak içeriğin çıkartılması ve/veya erişimin engellenmesi amacıyla Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne bildirimde bulunulmasına karar verdi.

Bültende yer alan diğer yaptırım kararlarına göre, Işıklar Enerji ve Yapı Holding A.Ş. (IEYHO) pay piyasasında gerçekleştirilen işlemlerde makul şüphe bulunması nedeniyle Nusret Altınbaş, Mücahit Acaralp ve Çetin Genç hakkında 05.06.2026 tarihli işlemlerden başlamak üzere borsalarda 6 ay süreyle geçici işlem yasağı uygulanmasına karar verildi. Turk İlaç ve Serum Sanayi A.Ş. (TRILC) pay piyasasındaki işlemler nedeniyle de Yunus Emre Battal hakkında aynı tarihten itibaren 6 ay süreyle geçici işlem yasağı uygulanacak.

SPK bülteninde yer alan yaptırım kararlarının ayrıntıları şöyle:

Onaylanan borçlanma aracı ihraçlarına ilişkin detaylar şöyle:

SPK bültenine göre onaylanan ihraçlar; nitelikli yatırımcıya satış, tahsisli satış, tahsisli/nitelikli yatırımcıya satış ve yurt dışı satış yöntemleriyle gerçekleştirilebilecek.

1. Burgan Finansal Kiralama A.Ş.
İhraç Türü: Tahvil/Finansman Bonosu
Nominal İhraç Tavanı: 4.000.000.000 TL
Satış Türü: Tahsisli/Nitelikli Yatırımcı

İhraç Türü: Tahvil/Finansman Bonosu
Nominal İhraç Tavanı: 100.000.000 ABD Doları
Satış Türü: Yurt Dışı

Burgan Finansal Kiralama A.Ş., tahsisli/nitelikli yatırımcıya satış yöntemiyle 4.000.000.000 TL ve yurt dışı satış yöntemiyle 100.000.000 ABD Doları tutarında tahvil/finansman bonosu ihracı için SPK’den onay aldı.

2. QNB Bank A.Ş.
İhraç Türü: Tahvil/Finansman Bonosu/Sermaye Benzeri Borçlanma Aracı
Nominal İhraç Tavanı: 4.000.000.000 ABD Doları
Satış Türü: Yurt Dışı

QNB Bank A.Ş., yurt dışı satış yöntemiyle 4.000.000.000 ABD Doları tutarında tahvil/finansman bonosu/sermaye benzeri borçlanma aracı ihracı için SPK’den onay aldı.

3. Margün Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.
İhraç Türü: Yeşil/Sürdürülebilir Tahvil/Finansman Bonosu
Nominal İhraç Tavanı: 350.000.000 ABD Doları
Satış Türü: Yurt Dışı

Margün Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş., yurt dışı satış yöntemiyle 350.000.000 ABD Doları tutarında yeşil/sürdürülebilir tahvil/finansman bonosu ihracı için SPK’den onay aldı.

4. İş Enerji Yatırımları A.Ş.
İhraç Türü: Tahvil/Finansman Bonosu
Nominal İhraç Tavanı: 250.000.000 ABD Doları
Satış Türü: Yurt Dışı

İş Enerji Yatırımları A.Ş., yurt dışı satış yöntemiyle 250.000.000 ABD Doları tutarında tahvil/finansman bonosu ihracı için SPK’den onay aldı.

5. Oyak İnşaat A.Ş.
İhraç Türü: Tahvil/Finansman Bonosu
Nominal İhraç Tavanı: 10.000.000.000 TL
Satış Türü: Tahsisli

Oyak İnşaat A.Ş., tahsisli satış yöntemiyle 10.000.000.000 TL tutarında tahvil/finansman bonosu ihracı için SPK’den onay aldı.

6. Çağdaş Faktoring A.Ş.
İhraç Türü: Tahvil/Finansman Bonosu
Nominal İhraç Tavanı: 4.224.500.000 TL
Satış Türü: Nitelikli Yatırımcı

Çağdaş Faktoring A.Ş., nitelikli yatırımcıya satış yöntemiyle 4.224.500.000 TL tutarında tahvil/finansman bonosu ihracı için SPK’den onay aldı.

7. VDF Faktoring A.Ş.
İhraç Türü: Tahvil/Finansman Bonosu
Nominal İhraç Tavanı: 1.500.000.000 TL
Satış Türü: Nitelikli Yatırımcı

VDF Faktoring A.Ş., nitelikli yatırımcıya satış yöntemiyle 1.500.000.000 TL tutarında tahvil/finansman bonosu ihracı için SPK’den onay aldı.

8. Sümer Varlık Yönetimi A.Ş.
İhraç Türü: Tahvil/Finansman Bonosu
Nominal İhraç Tavanı: 8.000.000.000 TL
Satış Türü: Nitelikli Yatırımcı

Sümer Varlık Yönetimi A.Ş., nitelikli yatırımcıya satış yöntemiyle 8.000.000.000 TL tutarında tahvil/finansman bonosu ihracı için SPK’den onay aldı.

Portföy yönetim sektöründe büyüme hamleleri kapsamında, BtcTurk Portföy Yönetimi AŞ sermayesini 65 milyon TL’den 115 milyon TL’ye, Osmanlı Portföy Yönetimi AŞ 75 milyon TL’den 135 milyon TL’ye ve Rota Portföy Yönetimi AŞ ise 33,3 milyon TL’den 100 milyon TL’ye yükseltmek için SPK’dan izin aldı.

Yatırım kuruluşları tarafında ise Ahlatcı Yatırım Menkul Değerler AŞ sermayesini 600 milyon TL’den 1 milyar TL’ye çıkaracak. SPK, şirketin esas sözleşme değişikliği talebini olumlu karşıladı.

Kurul ayrıca sermaye piyasalarında yeni bir oyuncunun faaliyet göstermesine de onay verdi. Tekno Finansal Teknolojiler AŞ tarafından kurulması planlanan “Biriksin Yatırım Menkul Değerler AŞ” unvanlı yeni aracı kurum için izin verildi.

SPK, Fiba Yatırım Menkul Değerler AŞ tarafından kurulacak “Fiba Kripto Varlık Alım Satım Platformu AŞ” ile Fintag Yazılım Danışmanlık AŞ tarafından kurulacak “Goldtag Kripto Varlık Alım Satım Platformu AŞ” için yapılan kuruluş başvurularını onayladı.

SPK kararına göre, Akbank, Garanti BBVA ve Yapı Kredi, kripto varlık saklama kuruluşu olarak faaliyet gösterebilecek.

Kararla birlikte söz konusu bankalar, kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ve yatırımcılara yönelik saklama hizmetleri sunabilecek.

Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Yetkilendirilmesi

a) Akbank TAŞ’nin kripto varlık saklama kuruluşu olarak faaliyet izni verilmesi talebinin olumlu karşılanmasına karar verilmiştir.

b) Türkiye Garanti Bankası AŞ’nin kripto varlık saklama kuruluşu olarak faaliyet izni verilmesi talebinin olumlu karşılanmasına karar verilmiştir.

c) Yapı ve Kredi Bankası AŞ’nin kripto varlık saklama kuruluşu olarak faaliyet izni verilmesi talebinin olumlu karşılanmasına karar verilmiştir.

Onay verilen işlemlerin detayları şöyle:

Ulusal Faktoring A.Ş. (ULUFA)

• Mevcut Sermaye: 540.000.000 TL
• Yeni Sermaye: 1.080.000.000 TL
• Bedelsiz Sermaye Artırımı: iç kaynaklardan 540.000.000 TL

Ulusal Faktoring A.Ş., mevcut sermayesini bedelsiz sermaye artırımı kapsamında yüzde 100 oranında artırarak 1.080.000.000 TL’ye çıkaracak.

İhlas Holding A.Ş. (IHLAS)

• Mevcut Sermaye: 1.500.000.000 TL
• Yeni Sermaye: 3.000.000.000 TL
• Bedelli Sermaye Artırımı: 1.500.000.000 TL
• Satış Türü: Halka Arz

İhlas Holding A.Ş., mevcut sermayesini bedelli sermaye artırımı kapsamında yüzde 100 oranında artırarak 3.000.000.000 TL’ye çıkaracak.

Sasa Polyester Sanayi A.Ş. (SASA)

• Mevcut Sermaye: 46.255.615.356,80 TL
• Yeni Sermaye: 47.040.878.514,69 TL
• Bedelli Sermaye Artırımı: 785.263.157,89 TL
• Satış Türü: Tahsisli

Sasa Polyester Sanayi A.Ş., mevcut sermayesini bedelli sermaye artırımı kapsamında yaklaşık yüzde 1,70 oranında artırarak 47.040.878.514,69 TL’ye çıkaracak.

Flap Kongre Toplantı Hizmetleri Otomotiv ve Turizm A.Ş. genel kurulunda hisse başına brüt 0,1066666 TL, net 0,0906666 TL temettü dağıtımı kabul edildi. Ancak ödeme tarihi henüz açıklanmadı.

Kocaer Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ise hisse başına brüt 0,1697127 TL, net 0,1442557 TL temettü dağıtma kararı aldı. Şirketin temettü ödemeleri 1 Temmuz tarihinde gerçekleştirilecek.

Öte yandan, Kiler Holding A.Ş., Kimteks Poliüretan Sanayi ve Ticaret A.Ş., Kuyaş Yatırım A.Ş., Oylum Sınai Yatırımlar A.Ş., Tureks Turizm Taşımacılık A.Ş. ve Kiler Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. ise kâr payı dağıtmama yönünde karar aldıklarını açıkladı.

Temettü Kararları Özeti

Açıklanan kararlar kapsamında 9 şirketten yalnızca 3'ü nakit temettü dağıtımı gerçekleştirirken, 6 şirket kâr payı dağıtmama kararı aldı. Özellikle AAGYO'nun hisse başına 0,42796 TL'lik temettü tutarı günün en yüksek nakit kâr payı açıklamalarından biri olarak dikkat çekti.

S&P 500 endeksi yüzde 0,41 artarak 7.584,31 puana çıkarken, Nasdaq endeksi yüzde 0,09 azalışla 26.830,96 puana geriledi.

ABD'li çip üreticisi Broadcom'un beklentilerin altında kalan geliri yarı iletken hisselerini baskılarken pay piyasalarında karışık bir seyir izlendi.

Dün piyasa kapanışının ardından bilançosunu açıklayan Broadcom'un geliri, üç aylık dönemde yıllık bazda yüzde 48 artışla 22,2 milyar dolara yükselmesine rağmen piyasa beklentilerinin altında kalmıştı.

Şirket ayrıca, yıl geneline ilişkin yapay zeka çiplerinden elde etmeyi hedeflediği 100 milyar dolarlık satış tahmininde değişikliğe gitmemişti. Görünümün yatırımcıların beklentilerini karşılayamamasıyla Broadcom hisseleri yüzde 12,6 değer kaybetti.

Diğer çip üreticilerinin hisselerinde de düşüş görülürken Qualcomm'un hisseleri yaklaşık yüzde 3, Advanced Micro Devices'ın (AMD) hisseleri yüzde 3,6 ve Micron Technology'nin hisseleri yüzde 7,7 geriledi.

Öte yandan, siber güvenlik çözümleri sunan ABD'li teknoloji şirketi CrowdStrike'ın hisseleri de gelir beklentilerinin zayıf bulunmasıyla yüzde 3,8 düştü.

Jeopolitik tarafta ise Orta Doğu'daki gelişmeler yatırımcıların odağında olmaya devam ederken ABD Temsilciler Meclisi, Başkan Donald Trump yönetiminin İran'a yönelik saldırılarının sona ermesini öngören "savaş yetkileri" tasarısını kabul etti.

Lübnan ve İsrail'in ABD arabuluculuğunda "şartlı ateşkese" varması da Orta Doğu'daki gerilimin kısa vadede sona erebileceğine yönelik iyimserliği artırsa da Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, İsrail, Lübnan topraklarından çekilene kadar savaşmaya devam edeceklerini söyleyerek ateşkesi reddetti.

Orta Doğu'daki gerilimin ekonomi üzerindeki etkilerine ilişkin endişeler sürerken yatırımcılar, ABD'de açıklanan makroekonomik verileri de yakından takip ediyor.

Ülkede yarın açıklanacak tarım dışı istihdam verisi öncesinde iş gücü piyasasına ilişkin veriler değerlendirilirken, bugün açıklanan verilere göre ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 30 Mayıs ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 13 bin kişi artarak 225 bine yükseldi ve piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

ABD'de tarım dışı iş gücü verimliliğinde yılın ilk çeyreğinde kaydedilen artış ise yüzde 0,8'den yüzde 0,3'e revize edildi.

Para politikası cephesinde de ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları izlenirken, Kansas City Fed Başkanı Jeffrey Schmid merkez bankasının önündeki seçeneğin sabırlı olup faiz oranlarını sabit tutmak ile hedefin üzerinde seyreden enflasyonu kontrol altına almak amacıyla faizleri artırmak arasında olduğunu ifade etti.

San Francisco Fed Başkanı Mary Daly ise para politikasının şu anda iyi bir konumda olduğunu ancak ekonomideki belirsizliklerin faiz oranlarının gelecekteki seyrine ilişkin net bir görüş ortaya koymayı zorlaştırdığını aktardı.

Şirket tarafından yapılan açıklamaya göre bordo-mavili kulüp, profesyonel futbolcu Sidny Lopes Cabral’ın kesin transferi konusunda Benfica ile anlaşmaya vardı. Anlaşma kapsamında Trabzonspor, Benfica’ya sözleşme fesih bedeli olarak toplam 7 milyon euro ödeyecek. Söz konusu tutarın 3 taksit halinde ödeneceği belirtildi.

Ayrıca anlaşmada, futbolcunun ilerleyen dönemde başka bir kulübe transfer edilmesi halinde elde edilecek transfer gelirinden, Benfica’ya ödenen veya ödenecek bedeller düşüldükten sonra kalan kısmın yüzde 20’sinin Portekiz ekibine verileceği ifade edildi.

Trabzonspor, oyuncu ile 5 yıllık sözleşme imzaladı. Yapılan anlaşmaya göre Sidny Lopes Cabral’a her sezon için 1 milyon 300 bin euro garanti ücret ödenecek.

Öte yandan menajerlik hizmet bedeli olarak, futbolcuya ödenecek brüt ücret tutarının yüzde 5’i oranında ödeme yapılacağı açıklandı.

ASELSAN’dan 271,5 Milyon Dolarlık Savunma Anlaşması

ASELSAN, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ile radar ve kamu güvenliği haberleşme sistemlerinin tedarikine yönelik toplam 271.454.294 ABD doları tutarında sözleşmeler imzaladığını duyurdu. Teslimatların 2026-2033 yılları arasında gerçekleştirileceği belirtilirken, söz konusu anlaşmanın şirket cirosuna olumlu katkı sağlaması bekleniyor.

Türkiye Sigorta’da Prim Üretimi %31 Arttı

Türkiye Sigorta, 2026 yılının ilk beş ayında brüt prim üretiminin geçen yılın aynı dönemine göre %31 artışla 79,17 milyar TL’ye ulaştığını açıkladı. Şirket, büyümesini güçlü prim üretimi performansıyla sürdürdü.

Meditera’dan İhalede Tam Başarı

Meditera Tıbbi Malzeme, Isparta İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen 242 kalemlik tıbbi sarf ve biyomedikal malzeme ihalesinde verdiği 10,76 milyon TL tutarındaki teklifin tamamının şirket lehine sonuçlandığını duyurdu.

Şirket ayrıca İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından gerçekleştirilen cihaz alım ihalesine katıldığını açıkladı. İhalenin sonucu ilerleyen dönemde netleşecek.

Emlak Konut’ta Proje Geliri Revize Edildi

Emlak Konut GYO, İstanbul Başakşehir Hoşdere 7. Etap Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı Projesi’nde yüklenici firma ile yapılan ek protokol kapsamında asgari şirket payı gelirinin 861 milyon TL’den 1,34 milyar TL’ye yükseldiğini açıkladı.

FORTE ile HAVELSAN Arasında Sözleşme İmzalandı

Forte Bilgi İletişim Teknolojileri ve Savunma Sanayi, daha önce kazandığını duyurduğu ihale kapsamında HAVELSAN ile sözleşme imzaladı. Sözleşmenin bedeli KDV hariç 622 bin ABD doları olarak açıklandı.

THY’nin Air Europa Yatırımında Kritik Eşik Aşıldı

Türk Hava Yolları, İspanyol hava yolu şirketi Air Europa’ya yönelik planlanan yatırım sürecinde önemli bir aşamanın tamamlandığını bildirdi. Şirket, İspanya Devleti’nden Doğrudan Yabancı Yatırım (FDI) onayının alındığını açıkladı.

Yaklaşık 300 milyon euro tutarındaki yatırım kapsamında THY’nin Air Europa’da %25 ila %27 arasında azınlık payı edinmesi planlanıyor. İşlemin 2026 yılı içerisinde tamamlanması hedefleniyor.

Anadolu Hayat’ın Prim Üretimi 9,6 Milyar TL’yi Aştı

Anadolu Hayat Emeklilik, 2026 yılının ilk beş ayında toplam brüt prim üretiminin 9,64 milyar TL seviyesinde gerçekleştiğini duyurdu.

Varlık Yönetim Şirketlerinden Yeni Portföy Alımları

Birikim Varlık Yönetim, Türkiye İş Bankası’nın gerçekleştirdiği tahsili gecikmiş alacak satışında 380,7 milyon TL anapara büyüklüğündeki bireysel portföy ihalesini kazandı.

Gelecek Varlık Yönetimi ise aynı satış sürecinde toplam 827,5 milyon TL anapara büyüklüğündeki iki karma portföy için en yüksek teklifi vererek ihaleyi kazandığını açıkladı. Her iki işlem de banka yönetim kurulu onayının ardından kesinleşecek.

QNB Bank’tan 385 Milyon Doları Aşan Sendikasyon Kredisi

QNB Bank, uluslararası finans kuruluşlarıyla toplam büyüklüğü yaklaşık 386 milyon dolar eşdeğerine ulaşan sürdürülebilirlik bağlantılı sendikasyon kredisi anlaşması imzaladı. Kredi üç farklı vadede ve altı ayrı dilim halinde yapılandırıldı.

VKGYO’dan Mecidiyeköy’de 1,7 Milyar TL’lik Satın Alma

Vakıf GYO, İstanbul Şişli Mecidiyeköy’de bulunan ve VakıfBank Personeli Özel Sosyal Güvenlik Hizmetleri Vakfı mülkiyetindeki taşınmazı 1,7 milyar TL bedelle satın aldığını açıkladı. Tapu tescil işlemlerinin tamamlandığı belirtilirken, bağımsız değerleme raporunda taşınmazın değeri 1,706 milyar TL olarak belirlendi.

Günün Öne Çıkanları

• ASELSAN: 271,5 milyon dolarlık yeni savunma sözleşmesi
• THY: Air Europa yatırımında İspanya’dan FDI onayı
• EKGYO: Proje gelirinde yaklaşık 480 milyon TL artış
• VKGYO: 1,7 milyar TL’lik gayrimenkul alımı
• QNB Bank: 385 milyon doların üzerinde sürdürülebilirlik sendikasyonu
• MEDTR: 10,76 milyon TL’lik ihaleyi kazandı
• FORTE: HAVELSAN ile 622 bin dolarlık sözleşme imzaladı

Fitch, Küresel Ekonomik Görünüm Raporu'nun haziran sayısını "Petrol Fiyatlarındaki Şok Küresel Büyüme Beklentilerini Vurdu" başlığıyla yayımladı.

Raporda, ABD-İran Savaşı'nın tetiklediği petrol krizinin küresel büyüme beklentilerini olumsuz etkilediği belirtildi.

Artan petrol fiyatları nedeniyle bu yıla ilişkin küresel ekonomik büyüme tahmininin 0,2 puan düşürülerek yüzde 2,4'e indirildiği belirtilen raporda, dünya ekonomisinin gelecek yıl ise yüzde 2,5 büyümesinin beklendiği kaydedildi.

Raporda, yüksek enflasyonun reel ücretleri düşürmesi, tüketimi frenlemesi ve şirketlerin girdi maliyetlerini artırması nedeniyle tahminlerde genel olarak bir düşüş yaşandığı aktarıldı.

Fitch'in raporunda, yapay zeka ile ilgili yatırımlarda beklenenden güçlü ivmenin petrol şokunun küresel ekonomik faaliyet üzerindeki etkisini hafiflettiği, bu durumun dünya ticaretini ve Asya'nın ihracatını desteklediği ifade edildi.

- ABD ve Avro Bölgesi ekonomilerinin büyüme tahminlerinde aşağı yönlü revizyon

ABD'nin bu yıla ilişkin büyüme tahmininin 0,3 puan düşürülerek yüzde 1,9'a indirildiği belirtilen raporda, ülke ekonomisinin gelecek yıl da yüzde 1,9 büyümesinin beklendiği kaydedildi.

Raporda, Avro Bölgesi'nin bu yıla ilişkin büyüme tahmininin de 0,4 puan düşürülerek yüzde 0,9'a çekildiği aktarıldı. Fitch'in raporunda, Avro Bölgesi ekonomisinin gelecek yıl yüzde 1,1 büyümesinin öngörüldüğü bildirildi.

Çin ekonomisinin bu yıla ilişkin büyüme tahmininin ise 0,3 puan artırılarak yüzde 4,6'ya yükseltildiği belirtilen raporda, ülke ekonomisinin gelecek yıl yüzde 4,3 büyümesinin öngörüldüğü aktarıldı.

Türkiye ekonomisine dair değerlendirmelerin de yer aldığı raporda, ülke ekonomisinin bu yıl yüzde 2,8 ve gelecek yıl yüzde 4,4 büyümesinin beklendiği kaydedildi.

Fitch, mart ayında yayımladığı tahminlerde Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 3,6 büyümesini öngörmüştü.

- Petrol fiyatı tahmini yukarı yönlü revize edildi

Fitch'in raporunda, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmasının 14 haftayı bulduğu ve temmuz ayından önce açılmayacağının varsayıldığı belirtilerek, Brent petrolün ortalama fiyatına ilişkin tahmininin bu yıl için varil başına 70 dolardan 87 dolara revize edildiği aktarıldı.

Raporda, "Petrol şoku küresel büyüme için güçlü bir engel teşkil ediyor ancak temel senaryomuz 1970'lerdeki yıkıcı petrol şoklarına kıyasla çok daha az şiddetli." ifadesi yer aldı.

Reel petrol fiyatlarının 1979'da varil başına 170 dolara ulaştığı anımsatılan raporda, ayrıca petrol tüketiminin dünya ekonomisindeki payının 1980'den bu yana yarıya indiği ifade edildi.

- Fed ve BoE'nin faizleri sabit tutması, ECB'nin artırması bekleniyor

Petrol şokunun enflasyonist etkisinin küresel para politikası görünümünü de etkilediğine işaret edilen raporda, pandemi sonrası enflasyon deneyimi hala tazeyken merkez bankalarının fiyat şokunun kalıcı etkilere yol açabileceğinden endişe duyduğu ve beklentileri çıpalamaya özen gösterdiği aktarıldı.

Raporda, politika faizlerinin 2021'e kıyasla çok daha yüksek, işgücü piyasası koşulları ve ücret baskılarının daha zayıf ve maliye politikasının daha az genişleyici olduğu anlatıldı.

ABD Merkez Bankası (Fed) ve İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faizleri bu yıl sabit tutmasının ve 2027'de yeniden indirimlere başlamasının beklendiği belirtilen raporda, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) ise haziran ayında 25 baz puan faiz artırmasının ancak bu artışın gelecek yıl geri alınacağının tahmin edildiği aktarıldı.

Kapanışta, gösterge endeksi Stoxx Europe 600 yüzde 0,52 artışla 624,45 puana çıktı.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,60 değer kazanarak 24.944,95, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,15 yükselerek 8.244,29 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,27 artarak 50.174,36 puandan kapandı. İngiltere'de FTSE 100 endeksi de yüzde 0,27 artışla 10.360,32 puana ulaştı. Avro/dolar paritesi ise TSİ 19.26 itibarıyla yüzde 0,25 yükselişle 1,163 seviyesinden işlem gördü.

Analistler, piyasalarda bir yanda yapay zeka coşkusu sürerken diğer yanda para politikalarındaki belirsizlikler ve jeopolitik risklerin yatırımcıların temkinli hareket etmesine neden olduğunu belirtti.

Orta Doğu'da İsrail ve Lübnan'dan gelen ateşkes anlaşmasına sadık kalınacağı yönündeki açıklamalar petrol fiyatlarını hafifçe aşağı çekerken ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile hızlı bir anlaşma vadetmesi küresel piyasalarda yakından takip edildi.

- Yapay zeka hisselerinde Broadcom freni

Öte yandan, yapay zeka dalgasının lokomotiflerinden ABD'li çip üreticisi Broadcom'un ikinci çeyrek gelir beklentilerini karşılayamaması, teknoloji hisselerine kar satışı getirdi.

Özel yarı iletken pazarında Nvidia gibi rakiplerle mücadele eden Broadcom'un hisseleri ABD'de yüzde 14 değer kaybetti. Bu durum Avrupa'daki yarı iletken üreticilerini de baskıladı. Almanya'nın çip üreticisi Infineon'un hisseleri günü yüzde 3,4 kayıpla DAX endeksinin son sırasında tamamladı.

Çip sektöründeki kar satışlarının ardından yatırımcılar bulut sağlayıcıları ve yazılım şirketlerine yöneldi. Alman yazılım şirketi SAP'nin hisseleri yüzde 5 değer kazanarak DAX endeksini yukarı taşıdı.

- DAX endeksinde revizyon

Almanya borsalarında 22 Haziran'dan itibaren geçerli olacak endeks değişiklikleri de açıklandı. Beklentiler doğrultusunda inşaat şirketi Hochtief, DAX 40 endeksine yükseldi. Yapay zeka altyapısına ve veri merkezlerine yönelik yatırımlardan beslenen şirketin yükselişiyle birlikte, Volkswagen’in iştiraki Porsche SE endeksten düşerek orta ölçekli şirketlerin yer aldığı MDax'e geriledi.

Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) kapsamında aldığı karar doğrultusunda, PRZMA paylarında yeni tedbir uygulanacak.

Buna göre PRZMA payları, 5 Haziran 2026 seans başlangıcından 3 Temmuz 2026 seans sonuna kadar açığa satış ve kredili işlemlere konu edilemeyecek.

Bankacılık endeksi yüzde 2,26, holding endeksi yüzde 0,96 değer kazandı.

Tahıl ürünlerinde üretim de bir önceki yıla göre yüzde 12,3 düşerek yaklaşık 34,2 milyon ton oldu.

Yağışların artışıyla üretimde toparlanma sürecine girildi

Bu yıl ise hava koşullarının olumlu seyretmesi ve son yılların en yüksek miktardaki yağışlarının alınmasıyla tarımsal üretimde de verimli bir döneme girildi.

Son dönemde kış yağışlarının hem miktar hem de süreklilik açısından belirgin bir şekilde artmasıyla tarımsal üretim açısından geçen yıla kıyasla olumlu bir tablo ortaya çıktı. Bu durum su kaynaklarına da olumlu yansıdı.

Kış yağışlarının etkili olması toprak nemi açısından avantaj sağlarken ilkbahar yağışlarının normalinin ve geçen yılın üzerinde gerçekleşmesiyle, tarımsal kuraklık etkileri büyük ölçüde azaldı ve hububat başta olmak üzere bitkisel üretimde rekor beklentisi güçlendi.

Hava koşullarındaki olumlu seyir, bu yılın bitkisel üretim tahminlerine de pozitif yansıdı.

Meyveler ve içecek bitkilerinde yıllık yüzde 57,8 artış tahmini

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan "Bitkisel Üretim Birinci Tahmini" verilerine göre üretim miktarlarında önemli ölçüde artış bekleniyor.

Üretim miktarlarının geçen yıla kıyasla tarla ürünleri olan tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde (yem bitkileri hariç) yüzde 12,6, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde yüzde 57,8 artması öngörülüyor.

Yaklaşık üretim miktarlarının, tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde 75,4 milyon ton, sebzelerde 33,3 milyon ton, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise 31 milyon ton olarak gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

Hububatta artış bekleniyor

Tahıl ürünleri üretim miktarlarının, bu yıl geçen yıla kıyasla yüzde 21,7 artarak yaklaşık 41,6 milyon ton olacağı öngörülüyor. Bu kapsamda, buğday üretiminin yüzde 26,7 artışla yaklaşık 22,8 milyon ton, arpa üretiminin yüzde 50 yükselişle 9 milyon ton olması bekleniyor.

Özellikle arpa üretimindeki artışın, yem maliyetlerine olumlu yansıması, sektörün yıllık ihtiyacı bakımından rahatlama sağlaması, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılıkta süt ve besi yemi maliyetleri üzerindeki baskıyı hafifletmesi beklentisi bulunuyor.

Kuru baklagiller grubunda, nohut, kuru fasulye ve kırmızı mercimek üretiminin sırasıyla 510 bin ton, 210 bin ton ve 385 bin ton olacağı tahmin ediliyor. Şeker pancarı üretiminin de yüzde 5,8 artışla 22 milyon tonu bulması öngörülüyor.

"Bereket yılı" bolluğu bekleniyor

Geçen yıl dondan en çok etkilenen ürünler arasında yer alan meyveler grubunda ise elmada yıllık yüzde 93,6, çilekte yüzde 1,4, şeftalide yüzde 88,6, nektarinde yüzde 107,7, kirazda yüzde 255,7, üzümde yüzde 53 üretim artışı bekleniyor.

Turunçgillerden mandalinada yüzde 46,3, portakalda yüzde 63,9, limonda yüzde 63,8 üretim artışı hesaplandı. Sert kabuklu meyvelerden fındıkta yüzde 62,2, cevizde yüzde 95,1 ve Antep fıstığında yüzde 113,6 üretim artışı tahmininde bulunuldu.

Böylece söz konusu olumlu süreçle birlikte, üretimde güçlü ve bereketli bir yıl olması bekleniyor. Tarım ve gıdada üretim kapsamında sorun öngörülmezken bu doğrultuda ihracatta da rekor bekleniyor.

Üretimdeki artış öngörüsüyle iç piyasada bolluk oluşacağı, tüketicilerin de meyveler başta olmak üzere gıdaya erişiminin kolaylaşacağı belirtiliyor.

Şimşek, Küresel Kadınlar Zirvesi 2026 kapsamında düzenlenen "Türkiye'de Ticaret Yapmak" başlıklı oturumda konuştu.

Jeopolitik gerilimlerin bugünün dünyasının yeni normali haline geldiğini dile getiren Şimşek, küresel ticarette parçalanma ve korumacı politikaların etkisiyle yapısal bir değişim görüldüğünü söyledi.

Şimşek, yüksek borçluluk seviyelerinin küresel ekonomi üzerindeki baskıyı artıran temel risklerden biri olduğuna işaret ederek, iklim krizi ve yeşil dönüşüm ihtiyacının da dünya ekonomisinin karşı karşıya bulunduğu en önemli meydan okumalar arasında yer aldığını ifade etti.

Türkiye ekonomisinin büyüklüğüne ve potansiyeline dikkati çeken Şimşek, "Dünyada komşularının toplam ekonomik büyüklüğünden daha büyük bir ekonomiye sahip ülkelerin sayısı oldukça sınırlı, Türkiye de bu ülkeler arasında yer alıyor. Türkiye'nin gayri safi yurtiçi hasılası (GSYH) geçen yıl 1,6 trilyon dolar seviyesindeydi. Satın alma gücü paritesine göre baktığınızda ise 4 trilyon doların üzerinde. Yani oldukça büyük ve dinamik bir ekonomiden söz ediyoruz. Bu nedenle Türkiye'nin sunduğu fırsatlardan yararlanmayı düşünmelisiniz." diye konuştu.

Son 23 yılda Türkiye ekonomisinin yıllık ortalama yüzde 5,3 büyüdüğünü belirten Şimşek, Türkiye'nin yatırım yaptığı Kalkınma Yolu Projesi gibi projelerle stratejik konumunu daha da güçlendireceğini anlattı.

- "Türkiye çok güçlü bir üretim üssü"

Bakan Şimşek, son dönemde enerji maliyetlerinin çok önemli bir konu haline geldiğini ve Türkiye'nin özellikle sanayiye rekabetçi fiyatlarla enerji sunabildiğini söyledi.

Türkiye'nin güçlü insan sermayesi ve yetenek havuzuna, son 23 yılda yaptığı 355 milyar dolarlık altyapı yatırımlarına, havalimanları ve imalat sanayisindeki büyümesine dikkati çeken Şimşek, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Türkiye aynı zamanda çok güçlü bir üretim üssü. Kişi başı gelirimize göre imalat sanayi katma değerinde birçok gelişmiş ülkenin üzerindeyiz. Ancak burada bir zorluk da var. Orta gelir tuzağını aşmamız gerekiyor. Bu nedenle sanayinin orta-yüksek ve yüksek teknolojiye dönüşümünü destekliyoruz. Savunma sanayisi bunun en iyi örneklerinden. NATO müttefiki olarak ihtiyaç duyduğumuz ekipmanları yerli olarak geliştirmek için yatırım yaptık. Türkiye, dünyanın en büyük savunma ithalatçılarından biri olmaktan çıkarak önemli savunma ihracatçılarından biri haline geldi. Bu sektörün sağlık teknolojileri, tarım teknolojileri ve biyoteknoloji gibi alanlara da bilgi ve teknoloji aktarımı sağlayacağını düşünüyoruz. Yapay zeka destekli ileri teknoloji savunma sistemleri geliştirebiliyorsanız bunu başka sektörlere de taşıyabilirsiniz. Türkiye'de gerçekleşmesini beklediğimiz dönüşüm tam olarak budur."

- "Sanayi ve tarımı özellikle destekliyoruz"

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, Türkiye'nin hizmetler sektörünün sağlık turizmi, dizi ihracatı, inşaat ve mühendislik gibi farklı alanlarda başarı gösterdiğinin altını çizerek, "Jeopolitik, bugün çok önemli bir konu. Türkiye Batı'ya güçlü şekilde bağlı. NATO üyesiyiz, Avrupa Birliği'ne aday ülkeyiz ve uzun yıllardır Batı kurumlarının bir parçasıyız. Aynı zamanda Doğu ile de güçlü ilişkilere sahibiz. Yani Batı ile Doğu arasında bir sinerji oluşturuyoruz. Bölgemizdeki çatışmaların azaltılması ve arabuluculuk kapasitesinin geliştirilmesi için çalışıyoruz." diye konuştu.

Öte yandan yeşil ve dijital dönüşümün Türkiye ekonomisi için kritik önemde olduğunu vurgulayan Şimşek, bugün Resmi Gazete'de yayımlanan vergiye yönelik düzenlemeleri de içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'a işaret etti.

Şimşek, sanayi ve tarım sektöründe üretim yapan şirketler için kurumlar vergisi oranının yüzde 12,5'e düşürüldüğünü anımsatarak, "Bu, dünyadaki en düşük oranlardan biridir. Sanayi ve tarımı özellikle destekliyoruz. Hizmet ihracatı yapan şirketler için ise çok güçlü vergi avantajları sağlıyoruz. Eğitim, yazılım, sağlık turizmi, mühendislik, tasarım ve benzeri alanlarda faaliyet gösteriyorsanız önemli vergi muafiyetlerinden yararlanabiliyorsunuz." dedi.

- "Sorunları çözmeye ve Türkiye'de iş yapmayı daha kolay hale getirmeye kararlıyız"

Bakan Şimşek, şirket kuruluşu, oturma izinleri, vergi işlemleri ve sosyal güvenlik süreçlerinde yatırımcılara destek sağladıklarını belirterek, Türkiye'nin makroekonomik programının detaylarını anlattı.

Ülkenin en büyük sorununun enflasyon olduğunun altını çizen Şimşek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Ekonomi programımızın temel amacı fiyat istikrarı, yani enflasyonu kalıcı şekilde tek haneli seviyelere düşürmek. Mali disiplini korumak ve sürdürülebilir cari dengeyi sağlamak da diğer hedeflerimiz. Enflasyon birkaç yıl önce zirve yaptıktan sonra düşüş eğilimine girdi. Yılı büyük ihtimalle (enflasyonda) yüzde 20’li seviyelerde tamamlayacağız. Daha kötümser senaryoda bile yüzde 20’lerin üst seviyelerinde olabiliriz. Küresel ölçekte son derece zorlu bir konjonktürden geçtiğimiz düşünüldüğünde bu önemli bir ilerlemeye işaret ediyor. Ancak enflasyon hâlâ arzu ettiğimiz seviyelerin üzerinde. Bu nedenle fiyat istikrarını kalıcı biçimde sağlamak için mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz."

Şimşek, bütçe tarafında da önemli ilerleme sağlandığını ve Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında yeniden inşa için 93 milyar dolar harcandığını kaydederek, sözlerini şöyle tamamladı:

"Buna rağmen bütçe açığının milli gelire oranını yüzde 5 seviyesinden yüzde 2,9'a düşürdük. Kamu borcunun milli gelire oranı yaklaşık yüzde 24 seviyelerinde. Küresel ortalama ise yüzde 74 civarında. Bütçe görünümü açısından oldukça güçlü durumdayız. Dış dengesizlikler zaman zaman artabiliyor ancak yönetilebilir seviyede. Büyüme geçici olarak yavaşladı çünkü aynı anda birçok şokla karşı karşıyayız ve ticaret ortaklarımız da güçlü büyümüyor. Yani zorluklarımız var. Ancak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve hükümet bu sorunları çözmeye ve Türkiye'de iş yapmayı daha kolay hale getirmeye kararlı. Kusursuz olduğumuzu iddia etmiyoruz. Önemli olan kusursuz olmak değil, doğru yönde kararlı biçimde ilerlemektir. İlerleme, mükemmelliğin rakibi değil, ona giden yolun temel taşıdır. Hedeflediğimiz noktaya henüz ulaşmadık; ancak attığımız her adım bizi o hedefe daha da yaklaştırıyor”

Kozack, düzenlediği basın toplantısında küresel ekonomideki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

ABD ekonomisine yönelik soruyu yanıtlayan Kozack, ülkede ekonomik faaliyetin yüzde 2 civarında daha ılımlı bir büyüme seviyesine geri döndüğünü söyledi.

Kozack, ABD ekonomisinin yılın ilk çeyreğinde yüzde 1,6 büyüdüğüne işaret ederek, "Büyümede bir ılımlılaşma olsa da ekonomide sağlam bir ivme sürüyor." diye konuştu.

ABD'de istihdam artışının ise yavaşladığına değinen Kozack, bu durumun hem iş gücü arzındaki düşüşü hem de iş gücü talebindeki azalmayı yansıttığını anlattı.

Kozack, yüksek gümrük vergilerinin enflasyona yansımasının kademeli olarak gerçekleştiğini ifade ederek, "Ayrıca Orta Doğu'daki savaş nedeniyle yükselen petrol fiyatlarının manşet enflasyon üzerinde yarattığı yeni bir baskı da görüyoruz. Şu anda ABD'de enflasyonun yüzde 2 hedefine gecikmeli olarak 2027 sonu itibarıyla döneceğini öngörüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

IMF Sözcüsü Kozack, daha önce ABD'de enflasyon hedefine dönüşü 2027 ortaları olarak öngördüklerini dile getirdi.

Kozack, "Enflasyon üzerinde yukarı yönlü riskler olduğunu görüyoruz ve bu durum, Fed'in politika adımlarını ihtiyatla atması ve gelen verilere göre titizlikle ayarlanması gerektiğini gösteriyor. Fed'in net bir iletişim kurması da önem taşımaya devam ediyor." dedi.

- Küresel petrol stoklarının temmuzda 5 yılın en düşük seviyesine inmesi bekleniyor

Petrol fiyatlarının Orta Doğu'daki savaşın başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 35 arttığına dikkati çeken Kozack, "Ancak ABD ile İran arasındaki müzakerelerde sağlanan ilerleme ve son görüşmelerin ardından petrol fiyatları şu anda Dünya Ekonomik Görünümü (WEO) referans senaryomuzdan sadece yaklaşık yüzde 3 daha yüksek." şeklinde konuştu.

Kozack, petrol fiyatlarındaki artışın büyük kısmının mart ayı başlarında Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol sevkiyatının durması ve büyük petrol tesislerinin hasar görmesi veya kapatılmasıyla gerçekleştiğini vurgulayarak, şöyle devam etti:

"Bu durum, günlük yaklaşık 14 milyon varil petrol üretiminin kesintiye uğramasına neden oldu. Küresel stratejik ve ticari stoklar, savaş başlamadan önce 8 milyar varili aşarak 5 yılın en yüksek seviyesindeydi. Bu stoklar kısmen tükendi ve temmuz ayında 7,5 milyar varil ile beş yılın en düşük seviyesine gerilemesi bekleniyor."

Petrol fiyatlarının, petrol ürünleri üzerinde de zincirleme etkiler yarattığını dile getiren Kozack, jet yakıtı, rafine ürünler ve petrokimyasallar gibi ürünlerin tedariki ve rezervlerinin düşük seviyelere ulaştığına dikkati çekti.

Kozack, "Bunun en iyi çözümü Hürmüz Boğazı'nın tekrar açılmasıdır." değerlendirmesinde bulundu.

- "Petrol fiyatlarının izleyeceği rota savaşın süresine bağlı olacak"

IMF'nin tahminlerini yaparken piyasanın petrol vadeli işlem eğrisini kullandığını aktaran Kozack, petrol fiyatları konusunda kendi projeksiyonlarını yapmadıklarını anlattı.

Kozack, "Petrol fiyatı ve izleyeceği rota, savaşın süresine ve Hürmüz Boğazı'nın ne kadar hızlı ve ne zaman açılacağına büyük ölçüde bağlı olacaktır. Şu anda vadeli işlem eğrisinde gördüğümüz tablo, spot fiyatın vadeli işlem fiyatından daha yüksek olduğudur. Bu durum piyasanın ne düşündüğüne dair biraz fikir veriyor ve biz de projeksiyonlarımızı yaparken bunu dikkate alıyoruz." diye konuştu.