Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 103,60 dolardan işlem görüyor.

Dün 102,63 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 101,69 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.45 itibarıyla kapanışa göre yüzde 1,9 artarak 103,60 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 98,30 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki yükselişte, ABD ile İran arasında ateşkes sağlanmasına yönelik çabaların tıkanması ve küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'na ilişkin endişeler etkili oluyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD-İsrail saldırılarıyla başlayan 40 günlük savaşın ardından yürütülen müzakerelerin sonuçsuz kalmasından Washington'u sorumlu tutarak, önceki turda ABD'nin "aşırı talepleri" nedeniyle ilerleme sağlanamadığını söyledi.

Erakçi, İran'ın müzakerelerdeki pozisyonunun belirleyici olduğunu vurgulayarak, ülkenin çıkarlarının güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.

Buna karşın, Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise ABD Başkanı Donald Trump'ın İran gündemiyle ulusal güvenlik ekibini topladığını açıkladı.

Leavitt, İran'ın "önce Hürmüz Boğazı'nın açılması, nükleer müzakerelerin daha sonra ele alınması" yönündeki önerisine ilişkin olarak, Washington'un bu yaklaşımı değerlendirdiğine dair bir işaret olmadığını belirtti.

ABD'nin İran'a yönelik kırmızı çizgilerinin açık olduğunu kaydeden Leavitt, Tahran'ın nükleer silaha sahip olamayacağını yineledi.

İran'ın ülke çıkarlarının güvence altına alınması gerektiğini vurgulaması ve ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini engelleme konusundaki sert tutumunu sürdürmesi, iki ülke arasında kalıcı ateşkes sağlanması ihtimalini düşürerek fiyatları yukarı yönlü destekliyor.

Öte yandan, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da İran'ın anlaşma konusunda "ciddi" olabileceğini ancak herhangi bir uzlaşının, ülkenin nükleer silah edinmesini kesin şekilde engellemesi gerektiğini söyledi.

Rubio, İran'ın ekonomik baskı altında olduğuna işaret ederek, mevcut sorunların çatışma sürecinde daha da ağırlaştığını ve müzakere sürecinin hala mümkün olduğunu dile getirdi.

Dün İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için ABD'ye yeni teklif sunduğu, nükleer programa yönelik müzakerelerin sonraki aşamaya bırakılmasını önerdiği iddia edilmişti.

Diplomatik belirsizlik ve taraflar arasındaki sert söylemler jeopolitik risk priminin yükselmesine yol açarak, yatırımcıların olası arz kesintisi endişelerini fiyatlara dahil etmesine yol açıyor.

Brent petrolde teknik olarak 105,63 doların direnç, 99,86 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.​​​​

ABD/İsrail ve İran arasında ikinci ayına ulaşan çatışmalar ve gerilim yatırımcıların temel gündem maddesi olmayı sürdürürken, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması ve artan enerji maliyetleri küresel enflasyon beklentilerinin artmasına neden oluyor.

Önde gelen ekonomiler ile bunların merkez bankaları, enflasyona yönelik riskler ve enerji maliyetleri kaynaklı büyüme riskleri karşısında temkinli kalmayı sürdürüyor.

Asya tarafında da yatırımcıların risk almaktan kaçınmasıyla Güney Kore hariç satıcılı bir seyir öne çıkıyor.

- BoJ politika faizini sabit bıraktı

Küresel piyasalarda merkez bankalarının faiz kararları yatırımcıların odağında yer alırken, Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizini beklentilere paralel yüzde 0,75'te sabit tuttu.

Bankadan yapılan açıklamada, Orta Doğu'daki gelişmelerin etkisiyle yükselen ham petrol fiyatlarının, ticaret hadlerindeki bozulma yoluyla şirket karlarını ve hane halkının reel gelirlerini azaltacağı, bu nedenle ülke ekonomisinin büyüme hızının yavaşlamasının beklendiği belirtildi.

Öte yandan, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, ABD-İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki durum nedeniyle yakıt ve enerji tasarrufu için acil durum tedbirleri gerekmediğini bildirdi.

- Kospi endeksi rekor serisini sürdürdü

Bölgede teknoloji ve finans şirketlerindeki primler düşüşlerin daha sınırlı olmasında etkili olurken, Güney Kore'de Kospi endeksi rekor serisini sürdürüyor.

ABD'de bilançolarını açıklayacak teknoloji şirketlerinin finansal raporlarından alınacak talep ve ihtiyaç sinyallerine ilişkin iyimserlikler bölgedeki teknolojik ürün ihracatçısı şirketlere olan ilginin canlı kalmasında etkili oluyor.

Özellikle Güney Kore ve Japonya, ABD'li şirketler için stratejik partnerlik açısından öne çıkan ülkeler olurken, devam eden büyük miktarlardaki iş ortaklıkları nedeniyle kurumsal gelişmeler bölge endekslerini de etkiliyor.

Bu gelişmelerle Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,1 düşüşle 59.900 puandan, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,4 yükselişle 6.641 puandan günü tamamladı.

Şu sıralarda Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 değer kaybıyla 4.076 puandan, Hong Kong'da Hang Seng endeksi bir önceki kapanışına göre yüzde 1,1 kayıpla 25.652 puandan işlem görüyor.

Hindistan'da Sensex endeksi ise yüzde 0,2 azalışla 77.065 puan seviyesinde bulunuyor.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,28 değer kazanarak 14.594,01 puanla tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirdi.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 14,51 puan ve yüzde 0,10 artışla 14.608,52 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,07, holding endeksi yüzde 0,06 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,25 ile spor, en çok gerileyen yüzde 1,87 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalar, ABD ile İran arasındaki barış görüşmelerinin çıkmaza girmesi ve yatırımcıların temkinli davranmasıyla karışık bir seyir izliyor.

ABD/İsrail ve İran arasında ikinci ayına ulaşan çatışmalar ve gerilim yatırımcıların temel gündem maddesi olmayı sürdürürken, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması ve artan enerji maliyetleri küresel enflasyon beklentilerinin artmasına neden oluyor.

Önde gelen ekonomiler ile bunların merkez bankaları, enflasyona yönelik riskler ve enerji maliyetleri kaynaklı büyüme riskleri karşısında temkinli kalmayı sürdürüyor.

Pay piyasalarında ise yatırımcıların ABD/İsrail ve İran arasındaki sıcak çatışma ihtimallerinin azaldığını değerlendirmesi kayıpların önüne geçerken, jeopolitik endişeler yoğunlaşan bilanço sezonuyla artan risk iştahını sınırlı da olsa baskılıyor.

Analistler, Hürmüz Boğazı'na ilişkin gelişmeler ve petrol fiyatlarının seyrinin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini belirtti.

Bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de New York Fed tüketici güven endeksi, Richmond Fed imalat sanayi endeksi ve konut fiyat endeksinin takip edileceğini ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.700 ve 14.800 puanın direnç, 14.500 ve 14.400 puanın destek konumunda olduğunu söyledi.

Dolar/TL, güne yükselişle başlamasının ardından 45,0510 seviyesinden işlem görüyor.

Dün yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,0280'den tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.40 itibarıyla yüzde 0,1 artışla 45,0510'dan işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,1 düşüşle 52,7470'ten, sterlin/TL de önceki kapanışın yüzde 0,1 altında 60,9220'den satılıyor.

Dolar endeksi, yüzde 0,2 artışla 98,6 seviyesinde seyrediyor.

ABD-İran cephesinde anlaşmanın akıbetine yönelik taraflardan gelen açıklamalar devam ederken müzakerelerde somut ilerleme sağlanamaması ve Hürmüz Boğazı'nda yeniden artan tansiyonun petrol fiyatlarını yukarı taşıması varlık fiyatlarının yönü üzerinde etkili oluyor.

İkinci ayına ulaşan çatışmalar ve süregelen gerilimlere yönelik haber akışı yatırımcıların ana gündem maddesi olmayı sürdürürken Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin kısıtlanmasıyla artan enerji maliyetleri küresel enflasyonist baskıları güçlendiriyor.

Dünya genelinde merkez bankalarının politika adımları ise varlık fiyatlarının seyrini etkiliyor. Japonya Merkez Bankası (BoJ) bugün politika faizinde değişikliğe gitmedi. Banka, bu yıl için yüzde 1,9 olması beklenen çekirdek enflasyon tahminini yüzde 2,8'e yükseltti.

Bu hafta ABD Merkez Bankası (Fed) ve Avrupa Merkez Bankasının (ECB) alacağı para politikaları kararları ve banka başkanlarının yapacağı sözle yönlendirmeler yatırımcılar tarafından yakından takip edilecek.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de New York Fed Tüketici Güven Endeksi, Richmond Fed İmalat Sanayi Endeksi ve Konut Fiyat Endeksi'nin takip edileceğini belirtti.

Piyasalarda kısa vadeli haber akışları etkili olmaya devam ederken, ana gündem maddesi ABD ile İran arasındaki barış süreci olmayı sürdürüyor. Bu sürece ilişkin gelişmelerin, küresel risk iştahı üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Öte yandan, nisan vadeli işlemlerin sonuna yaklaşılması ve portföylerde yapılan değişiklikler nedeniyle yurt içi piyasalarda volatilitenin yüksek seyretmesi öngörülüyor.

Teknik görünümde TL bazında 14.545 seviyesi pivot olarak öne çıkarken, 14.670 – 14.745 – 14.865 seviyeleri direnç; 14.470 – 14.350 – 14.275 seviyeleri ise destek konumunda bulunuyor.

Dolar bazında ise endekste 327,0 – 328,7 – 331,5 seviyeleri direnç; 322,6 – 319,9 – 318,2 seviyeleri destek olarak takip edilecek.

RSI Nasıl Yorumlanır?

• 0 ile 100 arasında yer alan değerde 70 seviyesi üzeri aşırı alım bölgesi 30 seviyesi altı ise aşırı satım bölgesi olarak görülür. Eğer fiyat 70 seviyesini aşmış ve kritik bölge olan 80-100 aralığına doğru ilerlemişse RSI fiyatın çok yükseldiğini ve en kısa zamanda bir düzeltme olacağını yani fiyatın gerileyeceğini söyler. Diğer taraftan fiyat 30 seviyesini aşmış ve 20-0 aralığına doğru ilerlemişse burada sinyal fiyatta trendin değişeceği yönündedir.

MACD Nasıl Yorumlanır?

• Hareketli ortalama çeşitlerinden olan üssel ortalamadır. Kısa vade olarak 12 gün, uzun vade olarak 26 gün kullanılır. 0 bölgesi üzerindeki hareket devam ediyorsa bu yükseliş trendinin süreceği, 0 bölgesi altındaki hareket devam ediyorsa bu düşüş trendinin süreceği anlamına gelir.

Stochastic Nasıl Yorumlanır?

• Stochastic indikatöründe grafik üzerinde 0-100 arası bant aralığı kullanılır ve bu aralıktan 80-100 aralığı aşırı alım, 20-0 aralığı ise aşırı satım bölgesidir.

CCI Nasıl Yorumlanır?

• İndikatör referans değer aralığı olarak +100 ve -100 değerlerini almaktadır. Fiyatların bu iki seviye arasındaki hareketi olağan karşılanmakta, bu değerleri aşarsa alım-satım sinyali verdiği düşünülmektedir. Bu bölgelere yaklaşması trendin sona erdiği ve yön değiştirebileceği anlamındadır.0 çizgisi ise merkez olarak kabul edilir. +100 değerinin üzerine çıkan ortalama çizgisi ile fiyatların aşırı alım bölgesine ulaştığı artık bu seviyelerden alış yapılmaması yani satışların gelebileceği şeklinde yorumlanır. -100 değerinin altında kalan çizgi ise, fiyatların aşırı satış bölgesinde olduğu bu seviyelerden satış yapılmaması, fiyatların tekrar yükseleceği yönünde yorumlanmaktadır.

- Çeyrek altın 11 bin 20 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 978 liradan satılıyor

Gram altın, güne düşüşle başlamasının ardından 6 bin 716 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki azalışa paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışının yüzde 0,5 altında 6 bin 778 liradan tamamladı.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,9 azalışla 6 bin 716 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 20 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 978 liradan satılıyor.

Altının onsu, önceki kapanışının yüzde 1 altında 4 bin 637 dolardan işlem görüyor. ABD ile İran arasındaki barış görüşmelerinin çıkmaza girmesi yatırımcıların temkinli davranmasına neden oluyor.

Dolar endeksindeki yükseliş, Orta Doğu'daki gerilimin devam etmesi ve önde gelen merkez bankalarının gevşeme süreçlerine yönelik yol haritalarındaki belirsizlikler altın fiyatlarını baskılıyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de New York Fed Tüketici Güven Endeksi, Richmond Fed İmalat Sanayi Endeksi ve Konut Fiyat Endeksi'nin takip edileceğini belirtti.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen nisan vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 1,17 artışla 16.808,00 puandan tamamladı. Endeks kontratı akşam seansında da yükselişini sürdürerek 16.850,00 puandan kapandı.

Nisan vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışının yüzde 0,05 altında 16.800,00 seviyesinden işlem görüyor.

Küresel piyasalar, ABD ile İran arasındaki barış görüşmelerinin çıkmaza girmesi ve yatırımcıların temkinli davranmasıyla karışık bir seyir izliyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de New York Fed tüketici güven endeksi, Richmond Fed imalat sanayi endeksi ve konut fiyat endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 16.700 ve 16.600 puanın destek, 16.900 ve 17.000 puanın direnç konumunda olduğunu bildirdi.

Aralarında Albayrak'ın da bulunduğu 29 şüpheli tutuklandı. 17 şüpheliden 3'ü serbest bırakılırken, 14'ü ise adli kontrol şartıyla salıverildi.

Halfeti Belediyesinin önceki yönetim dönemine ilişkin "suç işlemek amacıyla örgüt kurma" ve "edimin ifasına fesat karıştırma" suçlarına yönelik 24 Nisan'da düzenlenen operasyonda 28'i kamu görevlisi olmak üzere toplam 51 şüpheli hakkında işlem başlatılmış, 50 zanlı gözaltına alınmış, 4'ü emniyetteki ifadelerinin ardından serbest bırakılmıştı.

Soruşturma kapsamında bir şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmalar devam ediyor.

"2026 muhtemelen her cephede çatışma yılı olmaya devam edecek.” ifadesini kullanan Zamir, ordunun Gazze Şeridi, Suriye ve Lübnan'daki ileri savunma bölgeleri olarak isimlendirdiği işgalin, "İsrail’in kuzeyindeki yerleşimlerin güvenliği garanti alınana kadar" süreceğinin altını çizdi.

İsrail askerlerinin Lübnan’ın güneyinde işgal ettiği belde ve köyleri yağmalaması ve Hazreti İsa heykeline yönelik saldırıya da değinen Zamir, son yıllarda ordu disiplininde aşınma olduğunu itiraf etti.

Zamir bir İsrail askerinin Lübnan’ın güneyinde Hazreti İsa heykeline saldırmasının ordusunun değerleriyle çeliştiğini de öne sürdü.

Lübnan'ın güneyindeki Deyr Seryan beldesinde, Hazreti İsa heykelinin İsrail askeri tarafından balyozla parçalandığı fotoğraf sosyal medyada paylaşılmış, İsrail ordusu fotoğrafın gerçek olduğunu kabul ederek, soruşturma başlattığını duyurmuştu.

İsrail askerinin dini sembole yönelik davranışı, Hristiyan dünyasından büyük tepki toplamıştı.

Bunun üzerine İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu olay için özür dilerken Hazreti İsa heykelini tahrip eden ve fotoğraflayan iki askerin muharebe görevinden uzaklaştırıldığı ve 30 gün askeri gözaltına alındığı açıklanmıştı.

Yerel kaynaklardan alınan bilgiye göre, Arrub'da askerler, kendilerine karşı koymaya çalışan Filistinlilere ateş açarak karşılık verdi.

Olayda 1 çocuk yaralandı.

Filistin haber ajansı WAFA'ya göre ise İsrail askerleri, Yatta kasabasına bağlı El-Mutine bölgesinde 1 Filistinli ile eşini gözaltına aldı.

İsrail ordusu, El Halil'in güneydoğusundaki Birin köyünde 5 ev ve bir ağıl için de yıkım kararı çıkardı.

Şüphelilerden 70'i tutuklandı, 11 zanlı ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

İçişleri Bakanlığı, 24 Nisan'da "yasa dışı bahis" ve "suç işlemek amacıyla örgüt kurma" suçlarına yönelik Gaziantep merkezli 8 ilde düzenlenen operasyonlarda 81 şüphelinin yakalandığını bildirmişti.

Cumhuriyet savcısı, esasa ilişkin mütalaasında sanık Niyazi Nefi Kara'nın kamu gücünü kullanarak bir araya getirdiği kişilerle "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "rüşvet", "irtikap", "zimmet" ve "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" suçlarından cezalandırılmasını talep etti.

Tutuklu sanıklar Mehmet Engin Tüter, S.C.B, M.K. ve H.C.G'nin ise "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma", "rüşvet", "irtikap", "zimmet" ve "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" suçlarından cezalandırılmaları istendi.

Sanıklar Niyazi Nefi Kara, Mehmet Engin Tüter, M.T, M.B.Ç, M.K.S, S.C.B, H.C.G, M.K, B.Ş'nin Manavgat Belediyespor'a sebze ürünlerinin verilmesi ve faturasının kesilmesi nedeniyle "zimmet" suçundan beraatleri talep edildi.

Tutuksuz sanıklar A.Ş, A.U.Y, A.D, A.O, C.Ç, Ç.G, E.G, F.Ö, H.C, K.T, M.G, M.T, M.K, S.Ü, S.Ö, Ş.B, Ş.I. ve Y.Ç'nin de "rüşvet" suçundan ayrı ayrı cezalandırılmaları istendi.

Sanık Niyazi Nefi Kara, mütalaaya karşı savunmasında, üzerine atılı suçlamaları kabul etmediğini, suçsuz olduğunu ve beraatine karar verilmesini talep etti.

Mahkeme heyeti, sanıkların tutukluluk halinin devamına, sanık ve avukatların mütalaaya karşı ek savunma yapması için duruşmayı 12 Mayıs'a erteledi.

Küresel piyasalar, ABD ile İran arasındaki barış görüşmelerinin çıkmaza girmesi ve yatırımcıların temkinli davranmasıyla karışık bir seyir izliyor.

ABD/İsrail ve İran arasında ikinci ayına ulaşan çatışmalar ve gerilim yatırımcıların temel gündem maddesi olmayı sürdürürken, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması ve artan enerji maliyetleri küresel enflasyon beklentilerinin artmasına neden oluyor.

Önde gelen ekonomiler ile bunların merkez bankaları, enflasyona yönelik riskler ve enerji maliyetleri kaynaklı büyüme riskleri karşısında temkinli kalmayı sürdürüyor.

Pay piyasalarında ise yatırımcıların ABD/İsrail ve İran arasındaki sıcak çatışma ihtimallerinin azaldığını değerlendirmesi kayıpların önüne geçerken, jeopolitik endişeler yoğunlaşan bilanço sezonuyla artan risk iştahını sınırlı da olsa baskılıyor.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt dün düzenlediği basın brifinginde, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran gündemine ilişkin ulusal güvenlik ekibini topladığını açıkladı.

ABD'nin İran konusundaki kırmızı çizgilerinin çok açık olduğunu ve Tahran'ın nükleer silaha sahip olamayacağını belirten Leavitt, bu husustaki güncel açıklamayı bizzat Trump'ın yapabileceğini dile getirdi.

- ABD piyasaları yoğun bilanço sezonuna giriyor

Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışının yanı sıra ABD'de yoğunlaşan bilanço sezonu da yatırımcıların odağına yer alıyor. Bugün içecek şirketi Coca-Cola, dijital müzik platformu Spotify ve finansal hizmetler şirketi Visa ile Robinhood'un, yarın da "Muhteşem Yedili" olarak bilinen Amazon, Meta, Alphabet ve Microsoft'un bilançoları takip edilecek.

Bilanço döneminde özellikle teknoloji şirketlerinin açıklayacağı finansal sonuçlar ve raporlarda yapay zeka talebi ve siparişlere ilişkin sinyaller izlenecek.

Analistler, finansal sonuçlarda Orta Doğu'daki çatışmalar ve küresel ekonomik belirsizlik ortamının etkisiyle mali istikrarın da öne çıkacağını belirterek, hisse ve sektör bazlı oynaklığın artabileceğini dile getirdi.

- S&P 500 ve Nasdaq endeksleri rekor tazeledi

New York borsasında dün karışık bir seyir izlenirken, Dow Jones endeksi yüzde 0,13 değer kaybederken, S&P 500 endeksi yüzde 0,12 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,20 değer kazandı. S&P 500 ve Nasdaq endeksleri kapanışta rekor tazeledi.

ABD'de endeks vadeli kontratları güne hafif alıcılı seyirle başladı.

Orta Doğu'daki çatışmalara yönelik henüz uzlaşıya varılamaması ve enflasyonist baskıların artabileceği endişeleriyle tahvil piyasasında satıcılı bir seyir öne çıkıyor. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan yükselişle yüzde 4,35'e çıktı. Dolar endeksi ise yüzde 0,1 artışla 98,5 seviyelerinde dengelendi.

Altının onsu dolar endeksindeki yükseliş, Orta Doğu'daki gerilimin devam etmesi ve merkez bankalarının gevşeme süreçlerine yönelik yol haritalarındaki belirsizliklerle yüzde 0,3 düşüşle 4 bin 665 dolardan işlem görüyor. Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmayı sürdürmesiyle Brent petrolün varili ise yüzde 0,5 artışla 102,4 dolardan satılıyor.

- Avrupa'da odak enerji maliyetleri

Avrupa borsalarında dün negatif bir seyir izlenirken, artan enerji maliyetleri bölgenin odağında kalmayı sürdürüyor.

Orta Doğu'daki çatışmalardan kaynaklı artan enerji maliyetleri ve arz sıkıntısından en çok etkilenen bölgelerden olan Avrupa'da, yüksek seyreden petrol ve doğal gaz fiyatları ekonominin sağlığı açısından temel risklerden olmayı sürdürüyor.

Enerji maliyetlerinin yüksek kalmaya devam etmesi durumunda bölgede enflasyonist baskıların güç kazanması beklenirken, perşembe günü açıklanacak Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankasının (BoE) para politikası kararlarında enerji alanına ilişkin mesajlar yakından izlenecek.

Bu gelişmelerle dün Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,19, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,56 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,19 değer kaybederken, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yatay seyretti.

- BoJ politika faizini değiştirmedi

Asya borsaları, Orta Doğu'daki gerilime yönelik henüz bir uzlaşının olmamasıyla karışık bir seyir izlenirken, Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizini değiştirmedi.

BoJ, politika faizini beklentilere paralel yüzde 0,75'te sabit tutarken, karar 6'ya karşı 3 oyla alındı. BoJ üyeleri Hajime Takata, Junko Nakagawa ve Naoki Tamura faiz artırımına yönelik oy kullandı.

Açıklamada, Orta Doğu'daki gelişmelerin etkisiyle yükselen ham petrol fiyatlarının, ticaret hadlerindeki bozulma yoluyla şirket karlarını ve hane halkının reel gelirlerini azaltacağı, bu nedenle ülke ekonomisinin 2026 yılında büyüme hızının yavaşlamasının beklendiği belirtildi.

Öte yandan, bölgede teknoloji ve finans şirketlerindeki primler endekslerin düşüşlere karşı dirençli kalmasında etkili olurken, Güney Kore'de Kospi endeksi rekor serisini sürdürüyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,7 yükselirken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,1, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 değer kaybetti.

- Borsa günü rekorlarla tamamladı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,28 değer kazanarak 14.594,01 puanla rekor seviyeden tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,25 artarak 16.850,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dünü 45,0280'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışının hemen üzerinde 45,0310 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de New York Fed tüketici güven endeksi, Richmond Fed imalat sanayi endeksi ve konut fiyat endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.700 ve 14.800 puanın direnç, 14.500 ve 14.400 puanın destek konumunda olduğunu söyledi.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

16.00 ABD, şubat ayı konut fiyat endeksi

17.00 ABD, nisan ayı Richmond Fed imalat sanayi endeksi

17.00 ABD, nisan ayı New York Fed tüketici güven endeksi

Açıklamaya göre, Cem Zeytin A.Ş. (CEMZY) paylarının fiyatında, iç kaynaklardan bedelsiz sermaye artırımı nedeniyle düzeltme yapıldı.

Borsa İstanbul A.Ş.’nin KAP’a ilettiği açıklamanın detayları şu şekilde:

Cem Zeytin A.Ş. (CEMZY)

• % 472,1393 İç Kaynaklardan Bedelsiz Sermaye Artırımı
• Bölünme Sonrası Teorik Fiyat: 14,053 TL
• (Teorik fiyat, fiyat adımına yuvarlanmamıştır.)

Açıklamaya göre, Katılımevim Tasarruf Finansman A.Ş. (KTLEV), Mistral Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (MSGYO) ve Osmanlı Yatırım Menkul Değerler A.Ş. (OSMEN) paylarının fiyatlarında, temettü ödemeleri nedeniyle düzeltme yapıldı.

Borsa İstanbul A.Ş.’nin KAP’a ilettiği açıklamanın detayları şu şekilde:

Katılımevim Tasarruf Finansman A.Ş. (KTLEV)

• Pay Başına Brüt Temettü: 0,0966183 TL
• Pay Başına Net Temettü: 0,0821255 TL
• Temettü Ödemesi Sonrası Teorik Fiyat: 105,503 TL
  (Teorik fiyat, fiyat adımına yuvarlanmamıştır.)

Mistral Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (MSGYO)

• Pay Başına Brüt Temettü: 0,4257419 TL
• Pay Başına Net Temettü: 0,4257419 TL (Şirket Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı statüsünde olduğundan gelir vergisi stopaj oranı sıfırdır.)
• Temettü Ödemesi Sonrası Teorik Fiyat: 8,104 TL
  (Teorik fiyat, fiyat adımına yuvarlanmamıştır.)

Osmanlı Yatırım Menkul Değerler A.Ş. (OSMEN)

• Pay Başına Brüt Temettü: 0,0498242 TL
• Pay Başına Net Temettü: 0,0423505 TL
• Temettü Ödemesi Sonrası Teorik Fiyat: 7,74 TL
  (Teorik fiyat, fiyat adımına yuvarlanmamıştır.)

AGROT – Agross Mağazacılık’ın Zeytinburnu’na mağaza açtığı belirtildi.

AVHOL – Alsancak Holding tarafından 3.000.000 adet payın, pay başına 36,60 TL fiyattan iki alıcıya TAS’ta satışının gerçekleştiği açıklandı.

BVSAN – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 150 milyon TL’den 1 milyar TL’ye yükseltilmesi kapsamında SPK’ya başvuru yapıldığı açıklandı.

BIGTK – 500.000 dolara kadar Yönetici Sorumluluk Sigortasının yenilendiği açıklandı.

BESTE – Bakanlık tarafından yürütülen özelleştirme süreci kapsamında araç muayene istasyonlarının yapım, bakım ve işletme imtiyazının MOI Ortak Girişim Grubu’na verildiği, imtiyazın 20 yıl süreyle şirket grup bünyesindeki TURKA veya iştirakleri tarafından kullanılmasının planlandığı, bu kapsamda şirketin TURKA ile yapılan görüşmeler sonucunda Eskişehir ve Bilecik’te araç muayene istasyonlarına yönelik alt işletici faaliyetlerinde bulunmak üzere ön protokol imzalama kararı aldığı açıklandı.

CONSE – Sermaye artırımından elde edilmesi beklenen fonun tamamının finansal borç geri ödemelerinde kullanılmasının planlandığı açıklandı.

EKGYO – İstanbul Eyüpsultan Kemerburgaz 1. Etap Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İşi'nin sözleşmesinin Kayasan -Fibey -Biroğlu Adi Ortaklığı ile imzalandığı, arsa satışı karşılığı satış toplam gelirinin 31,2 milyar TL olduğu açıklandı.

EKGYO – Yurt dışında 650 milyon dolara kadar sukuk ihracı için SPK’ya ihraç tavanı başvuru yapıldığı, ihracın Emlak Konut Varlık Kiralama tarafından gerçekleştirileceği açıklandı.

FRMPL – Tekirdağ Çerkezköy’de bulunan arsa üzerine 16.000 m ² ’lik Metal fabrika binası ve deposu inşaat çalışmalarına başlandığı açıklandı.

FZLGY – Şirketin, %47,33 oranında pay sahibi olduğu Başakşehir İkitelli’deki arsanın tamamını almak amacıyla açılan ortaklığın giderilmesi davası kapsamında yapılan elektronik ihaleye katıldığı ve en yüksek teklifin verildiği açıklandı.

GEREL – Gersan Electrik unvanlı şirketin kuruluş işlemlerinin tamamlandığı açıklandı.

GENIL – Şirket ile SGK arasında şirketin distribütörü olduğu Biomarin International tarafından üretilen ilaçların tedarikine Alternatif Geri Ödeme Sözleşmesi imzalandığı ve 15 aylık ciro katkısının 70,8 milyon euro olmasının beklendiği açıklandı.

GLCVY – Denizbank tarafından gerçekleştirilen tahsili gecikmiş alacak satışında 198,6 milyon TL’lik portföyün ihalesinin kazanılması sonrasında devir ve temlik işlemlerinin tamamlandığı açıklandı.

GZNMI – Şirket bağlı ortaklığı Bizzcar Filo’nun halka arzı kapsamında yapılan başvuru SPK tarafından olumsuz karşılandı.

ISGYO – Şirketin, Kartal Manzara Adalar E Blok Ofis Binası'nın Teknoloji Geliştirme Merkezine dönüştürülerek 10 yıl süre ile kiralanmasına karar verdiği açıklandı.

ISGYO – 172 gün vadeli 1 milyar TL tutarında bono ihraç edildi.

KAREL – JCR Eurasia tarafından şirketin uzun vadeli ulusal kurum kredi rating notunun teyit edildiği açıklandı.

KMPUR – Şirketin, Gebze ve Düzce üretim tesisleri için ISCC Plus sertifikası alındığı açıklandı.

KFEIN – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 200 milyon TL’den 400 milyon TL’ye yükseltilmesi Genel Kurul’da da onaylandı.

KARTN – VBTS kapsamında şirket paylarına 26 Mayıs’a kadar kredili işlem yasağı getirildi.

MPARK – JCR Eurasia tarafından şirketin uzun vadeli ulusal kurum kredi rating notunun teyit edildiği açıklandı.

MACKO – 26 Nisanda şirket uygulamalarında 6,37 milyon ile tüm zamanların en yüksek Günlük Uygulama Kullanıcı Sayısına ulaşıldığı açıklandı.

MOBTL – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 3 milyar TL’den 10 milyar TL’ye yükseltilmesi

MEYSU – Şirketin, Kayseri Valiliği tarafından gerçekleştirilen 7,8 milyon TL bedelli İncesu Subaşı Doğal Mineralli Su İşletme Ruhsatlı Saha ihalesine katılım sağladığı açıklandı.

MEPET – Şirket unvanının Break Mola olarak değiştirilmesine karar verildiği açıklandı.

NUGYO – JCR Eurasia tarafından şirketin uzun vadeli ulusal kurum kredi rating notunun teyit edildiği açıklandı.

NIBAS – Şirketin Niğde’deki fabrikasının 120,3 milyon TL bedelle Işıklar İnşaat’a satmasına, fabrikanın Işıklar İnşaat’tan aylık 510.000 TL’ye kiralanmasına karar verildiği açıklandı.

NIBAS – Şirketin Niğde’deki fabrikasının makine ve teçhizatlarını 17,9 milyon TL bedelle Işıklar İnşaat’a satmasına, makine ve teçhizatların Işıklar İnşaat’tan yıllık 1,5 milyon TL’ye kiralanmasına karar verildiği açıklandı.

OZYSR – Özyaşar Tel Güneş Enerjisi Santrali’nin Malatya’da kurulduğu, GES maliyetinin arsa alımı için yapılan harcamalar hariç 6 milyon dolar olduğu, yatırımın geri dönüş süresinin 6 – 7 yıl olmasının hedeflendiği açıklandı.

PAHOL – ORCAY’ın tahsisli sermaye artırımına katılım sağlanacağı açıklandı.

PLTUR – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 1 milyar TL’den 5 milyar TL’ye yükseltilmesi kapsamında SPK’ya başvuru yapıldığı açıklandı.

TTKOM – Fitch tarafından şirketin not görünümünün Pozitif’ten Durağan’a revize edildiği açıklandı.

PRDGS – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 600 milyon TL’den 5 milyar TL’ye yükseltilmesine karar verildiği açıklandı.

TAVHL – Şirketin, 2026 yılı beklentileri aşağıdaki gibi açıklandı.

ULUFA – 300 milyon TL’ye kadar borçlanma aracı ihracı kapsamında SPK’ya başvuru yapıldığı açıklandı.

SERMAYE ARTIRIMLARI

ALARK – Şirket sermayesi yarın 435 milyon TL’den %4,1 oranında 18 milyon TL azalışla 417 milyon TL’ye düşecek.

CEMZY – Şirket sermayesi bugün 402 milyon TL’den %472,14 oranında bedelsiz olarak 1,9 milyar TL artışla 2,3 milyar TL’ye yükseltilecek olup, düzeltilmiş pay fiyatı 14,05 TL’ye denk gelmekte.

CONSE – Şirket sermayesinin 771 milyon TL’den %100 oranında bedelli olarak 771 milyon TL nakden artışla 1,5 miyar TL’ye yükseltilmesi kapsamında SPK’ya başvuru yapıldı.

ORCAY – Tahsisli sermaye artırımı yapılmasına karar verildiği açıklandı (Planlanan toplam satış hasılatı 500 milyon TL).

VSNMD – Şirket sermayesinin 117 milyon TL’den %55 oranında kar payından bedelsiz olarak 64,3 milyon TL artışla 181,4 milyon TL’ye yükseltilmesi Genel Kurul’da onaylandı.

NAKİT TEMETTÜ ÖDEYECEK ŞİRKETLER

BUGÜN GENEL KURULU OLAN ŞİRKETLER

AKFYE - Akfen Yenilenebilir Enerji A.Ş. (Genel Kurul Saati: 10:00 - Olağan)

BRLSM - Birleşim Mühendislik Isıtma Soğutma Havalandırma Sanayi Ve Ticaret A.Ş. (Genel Kurul Saati: 10:00 - Olağan)

MEKAG - Meka Global Makine İmalat Sanayi Ve Ticaret A.Ş. (Genel Kurul Saati: 10:00 - Olağan)

MPARK - Mlp Sağlık Hizmetleri A.Ş. (Genel Kurul Saati: 10:00 - Olağan)

DOFER - Dofer Yapı Malzemeleri Sanayi Ve Ticaret A.Ş. (Genel Kurul Saati: 11:00 - Olağan)

GENTS - Gentaş Dekoratif Yüzeyler Sanayi Ve Ticaret A.Ş. (Genel Kurul Saati: 11:00 - Olağan)

HUBVC - Hub Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. (Genel Kurul Saati: 11:00 - Olağan)

EUYO - Euro Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı A.Ş. (Genel Kurul Saati: 12:00 - Olağan)

ETYAT - Euro Trend Yatırım Ortaklığı A.Ş. (Genel Kurul Saati: 13:00 - Olağan)

SKTAS - Söktaş Tekstil Sanayi Ve Ticaret A.Ş. (Genel Kurul Saati: 13:00 - Olağan)

BRSAN - Borusan Birleşik Boru Fabrikaları Sanayi Ve Ticaret A.Ş. (Genel Kurul Saati: 14:00 - Olağan)

ELITE - Elite Naturel Organik Gıda Sanayi Ve Ticaret A.Ş. (Genel Kurul Saati: 14:00 - Olağan)

EUKYO - Euro Kapital Yatırım Ortaklığı A.Ş. (Genel Kurul Saati: 14:00 - Olağan)

GOZDE - Gözde Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. (Genel Kurul Saati: 14:00 - Olağan)

YKSLN - Yükselen Çelik A.Ş. (Genel Kurul Saati: 14:00 - Olağan)

ALGYO - Alarko Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (Genel Kurul Saati: 15:00 - Olağan)

BIGEN - Birleşim Grup Enerji Yatırımları A.Ş. (Genel Kurul Saati: 15:00 - Olağan)

AVPGY – Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Çetinsaya tarafından 57,85 – 58,35 TL fiyat aralığından 20.000 adet pay alınırken şirket sermayesindeki payı %24,49’a yükseldi.

AHGAZ – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 200.000 adet pay 27,86 – 28,00 TL fiyat aralığından geri alındı.

EMKEL – Bank of America Corporation tarafından 27,89 – 28,74 TL fiyat aralığından 6.707.432 adet alış ve 8.219.935 adet satış yapılırken, şirket sermayesindeki payı %4,23’e geriledi.

GOKNR – Turkey Juİce Company tarafından 22,00 TL fiyattan 5.031.772 adet pay satılırken, şirket sermayesindeki payı %5,65’e geriledi.

GSDHO – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 11.500.000 adet pay 4,98 – 5,04 TL fiyat aralığından geri alındı.

IZFAS – Geri alınan 19.509 adet pay, pay başına 70,20 TL fiyattan satılırken, satış sonucunda 1,3 milyon TL gelir elde edildi.

KARTN – Pak Gıda tarafından 114,15 TL fiyattan 250.000 adet pay satılırken, şirket sermayesindeki payı %18,36’ya geriledi.

KGYO – Yönetim Kurulu Başkanı Orhun Kartal tarafından 11,54 TL fiyattan 10.000.000 adet pay satılırken, şirket sermayesindeki payı %56,63’e geriledi.

KGYO – Hedef Portföy tarafından 10.150.000 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %15,68’e yükseldi.

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, dün günü yüzde 1,28 artışla 14.594 puandan tamamlayarak tarihi zirve seviyelerinde seyretmeye devam etti. Endekste teknik olarak 14.621 puan seviyesi tüm zamanların en yüksek gün içi seviyesi olarak takip ediliyor.

Piyasalarda bugün Akbank’ın 2026 yılı ilk çeyrek finansal sonuçları yakından izlenecek. Bankanın açıklayacağı bilanço, bankacılık sektörünün karlılık görünümü açısından önem taşıyor. Tüpraş tarafında ise paylar dün günü yüzde 1,86 yükselişle 274,00 liradan tamamlarken, teknik görünümde 281 lira ve 288 lira seviyeleri direnç olarak öne çıkıyor. Şirketin ilk çeyrek bilançosunu 6 Mayıs’ta açıklaması bekleniyor.

Yurt içinde ekonomi gündeminde, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında saat 10.00’da toplanan Ekonomi Koordinasyon Kurulu da öne çıktı. Kurulda Orta Vadeli Program ve yapısal reform başlıklarının değerlendirilmesi bekleniyor. Türkiye’nin finansman imkanlarını artırmak ve fiyat şeffaflığı sağlamak amacıyla İstanbul Finans Merkezi merkezli yeni bir Maden Borsası kurulmasına yönelik çalışmalar da piyasa gündeminde yer alıyor.

Küresel tarafta ise ABD Başkanı Donald Trump’ın ulusal güvenlik ekibiyle İran gündemli bir toplantı gerçekleştirmesi ve İran havayollarıyla iş yapanlara yönelik yaptırım tehditleri risk iştahını baskılayan unsurlar arasında bulunuyor. ABD’nin Hürmüz Boğazı için koalisyon çağrısı yapması ve bölgedeki petrol tankerlerinin durumu, enerji fiyatları üzerinde belirleyici olmayı sürdürüyor.

Orta Doğu’da Lübnan-İsrail hattında geçici ateşkes sonrası gelişmeler ve Gazze’deki insani durum da uluslararası diplomasi trafiğinin merkezinde kalmaya devam ediyor. Analistler, bölgeden gelecek haber akışının petrol, altın ve küresel pay piyasalarının yönü üzerinde etkili olabileceğini belirtiyor.

Makroekonomik tarafta ise IMF’nin Nisan 2026 “Dünya Ekonomik Görünümü” raporunda küresel büyümenin yavaşlayacağı ve savunma harcamalarındaki artışın bütçeler üzerinde baskı oluşturacağı öngörüldü. Bu çerçevede, merkez bankalarının para politikası adımları, enerji fiyatları ve jeopolitik risklerin piyasaların ana gündem maddeleri olmayı sürdüreceği ifade ediliyor.

Brezilya’nın başardığını biz neden başaramıyoruz? Sonuçta yeni teknoloji üretmekten, verimliliği artırmaktan falan söz etmiyorum. Onlar zorlu işler. Alt tarafı enflasyonu düşürmek söz konusu olan. Ne kompleks bir teori ne de kompleks bir ekonomi programı tasarımı ve uygulaması gerektiriyor. Üstelik 2001 krizi sonrasının deneyimi de var. Çok zor bir iş değil. Yeter ki niyet olsun.

Dünya futbol şampiyonasının başlamasına az kaldı sayılır. Kesin bilgi: Finalde Brezilya ile karşılaşacağız. Bu vesileyle final karşılaşmasından önce bu iki ülkenin enflasyon serüvenine bakmak istiyorum. Ama önce izninizle neden “finalde Brezilya ile karşılaşacağımızı tahmin ediyorum” ya da “muhtemelen Brezilya…” ya da “içime doğdu (doğamaz mı?) finalde Brezilya ile karşılaşacağız” demediğimi açıklamak isterim.

Yıllar önce mülga Devlet Planlama Teşkilatı’nda (DPT) çalışıyordum. İktisadi Planlama Dairesi’nde makine ve tarım araçları imalat sektörlerinden sorumluydum. Kaçıncı beş yıllık olduğunu hatırlamadığım bir planın taslak metni bitmiş; o metnin ilgili bölümünün uzmanları yöneticileri ile birlikte başbakan yardımcısı ve ilgili bakanlardan oluşan bir heyete (ANAP dönemi) küçük bir odada sunum yapıyorlardı. Odaya ikide bir girip çıkılmasın, dikkatler dağılmasın diye, birkaç farklı bölümün uzmanı birlikte giriyordu. İşgücü-ücret bölümünün uzmanı sunumunu yaparken, bir bakan “geçen yıl Türkiye’de ortalama ücret artışı ne oldu?” diye sordu. Sunumu yapan uzman dışındaki DPT uzmanları birbirimize baktık. Yayımlanan bir ücret verisi yoktu çünkü. Bu soru sayesinde belki bundan sonra ücret verisini toplamaya başlar ilgili kurum diye düşünürken, birden ilgili uzmandan yanıt geldi: “Yüzde 10,5.” Kulaklarımıza inanmadık: Veri yok ama üstelik küsuratlı bir sayı söylüyor uzman. Toplantıdan çıkışta uzmanın etrafını sardık; soru şuydu: “… yahu nereden çıktı bu küsuratlı sayı?” Cevap: Oğlum, düz yüzde 10 desem inandırıcı olmaz, ama küsuratlı söylersen altını deşmezler”. Şimdi neden ‘muhtemelen’ ya da ‘içime doğdu’ diyeyim? Yakışır mı bu köşenin yazarına? (Not: Sayının küsuratlı olduğunu hatırlıyorum ama 10 küsur mu yoksa 30 küsur mu onu hatırlamıyorum).

Ama unutmadan önce o arkadaşın sonra önemli bir kurumun başına geldiğini belirteyim. Artık hangi kurum diye sormayın lütfen. Neyse, eski günahları bir tarafa bırakayım. Brezilya-Türkiye enflasyon karşılaştırması için Aralık 1980-Mart 2026 dönemini ele alıyorum. Her ülke için iki ayrı grafik var. İlki Aralık 1980-Aralık 1996 dönemi için. İkincisi ise Ocak 1997-Mart 2026 dönemindeki enflasyon gelişmelerini gösteriyor. Dönemi ikiye ayırmamın nedeni, ilk dönemin bir kısmında Brezilya’da gözlenen hiperenflasyon. Tek bir grafik olsaydı, kalan yılların enflasyon değerlerinin seyri neredeyse düz bir çizgi olarak algılanacaktı. Neyse. Enflasyonlar bir yıl öncesinin aynı ayına göre, yani yıllık oranlar.

Hiperenflasyonu düşürmek, 2 haneli inatçı enflasyonu düşürmekten daha kolay

Dikey eksenlerin ölçeklerine dikkat lütfen. Brezilya’da ilk dönemde yüzde 7000’e varan enflasyon oranları var. Nisan 1990’da enflasyon tam yüzde 6821. Sonra keskin bir düşüş görüyorsunuz. Ama düştüğü düzey yüzde 372 (Haziran 1991. Sonra yine ‘delice’ yükseliyor ve Temmuz 1994’te yüzde 4923 oluyor. Bundan sonra baş aşağıya gidiyor ve 1996 yılını yüzde 11 ile kapatıyor. Aynı dönemde Türkiye’de gözlenen en yüksek enflasyon ise yüzde 131 ile Ocak 1995’te. Çok sayı verdim; hoşlanmıyorum ama ne yapayım çok çarpıcı ayrıntılar var. Bu dönemin ortalama enflasyonu Brezilya için yüzde 817, Türkiye için yüzde 60. Ama dönemin son bir buçuk yılında enflasyon açısından Brezilya durumu toparlarken, biz ‘eski tas eski hamam’ devam ediyor ve dönemi yüzde 80 ile kapatıyoruz.

Bunun bir nedeni şu: Hiperenflasyonu düşürmek iki haneli yüksek ve inatçı bir enflasyonu düşürmekten çok daha kolay. Birinci Dünya Savaşı’ndan bu yana yaşanan hiperenflasyonlar genellikle çok kısa sürmüş. Elbette enflasyonu düşürücü bir program uygulanmıyorsa kısa sürmesini beklemek saflık olur ama çoğu hiperenflasyonlu ülkede, işler zıvanadan çıkınca, ekonomi politikası tasarlayanlar çözüm üretmeye mecbur kalıyorlar. Ve yine elbette genellememek gerekiyor; daha ayrıntılı bir incelemeye gerek var.

Türkiye’de ilk dönemde enflasyonun yüzde 100’ün üzerine çıktığı ay sayısı 12. Tamam, ‘az değil’ diyebilirsiniz ama 193 aylık bir dönemden söz ettiğimi hatırlatırım. Dönemin yüzde 94’ünde enflasyon yüksek iki haneli düzeylerde ‘salınıyor’. Aslında Türkiye’nin grafikte yer alan birinci döneminde önemli bir ‘ayrıntı’ var: 29 Kasım 1987’de genel seçim yapılıyor. Seçimin önemli bir özelliği 1980 askeri darbesinin cunta yönetiminin siyaset yapmalarını yasakladığı Demirel, Ecevit, Erbakan ve Türkeş’in katıldıkları ilk genel seçim olması. Seçim öncesinde iktidarda olan ANAP ve lideri Özal, güçlü liderler ve partileriyle rekabet etmek zorunda. Elbette şiddetli bir seçim ekonomisi uygulanıyor. O nedenle yıllık enflasyonda bir kırılma yaşanıyor. 1994 krizi ile başlayan yukarıda sözünü ettiğim on iki aylık üç haneli enflasyon dönemini dışarıda bırakayım. Aralık 1987-Aralık 1996 enflasyon ortalaması yüzde 71 oluyor. Üstelik bu ortalama etrafında bir aşağıya bir yukarıya çarpıcı bir iniş çıkış göstermeden salınıyor enflasyon. Oysa seçim öncesinin ortalama enflasyonu yüzde 38. İkisi de katı ama ikincisi çok daha yüksek.

Benzerlik ortadan kalkıyor

Toparlarsam, Brezilya’da uzun süreli hiperenflasyon, Türkiye’de ise inatçı iki haneli enflasyon var. Dönemin sonuna doğru Brezilya enflasyonu bayağı düşürüyor, Türkiye ise aynı biçimde yola devam ediyor. Oysa ikinci dönemde durum farklılaşıyor. Bu dönemde Breziya’da enflasyonun aldığı en yüksek değer yüzde 17, dönem ortalaması ise yüzde 6,1. Türkiye’de ise ilk dönemdeki yüksek enflasyonun beli 2001 krizinden sonra uygulanmaya başlanan ‘Güçlü Ekonomiye Geçiş’ programı ile kırılıyor. Ocak 2004 -Aralık 2017 döneminin ortalama enflasyonu yüzde 8,3. Genellikle bu ortalama etrafında salınıyor enflasyon. Dolayısıyla, Brezilya ile bir benzerlik söz konusu. Oysa Brezilya’da tek haneli enflasyon kalıcı olurken, Türkiye enflasyonu yeniden yüksek iki haneli düzeye sıçratmayı ‘başarıyor.’ Benzerlik ortadan kalkıyor.

Soru şu: Brezilya’nın başardığını biz neden başaramıyoruz? Sonuçta yeni teknoloji üretmekten, verimliliği artırmaktan falan söz etmiyorum. Onlar zorlu işler. Alt tarafı enflasyonu düşürmek söz konusu olan. Ne kompleks bir teori ne de kompleks bir ekonomi programı tasarımı ve uygulaması gerektiriyor. Üstelik 2001 krizi sonrasının deneyimi de var. Çok zor bir iş değil. Yeter ki niyet olsun.

Önümüzdeki maçlara bakacağız artık...

Peki, finale çıkıp Brezilya ile oynar mıyız? Bilmiyorum. Ama ufak bir sorun var. Mevcut enflasyon oranları dikkate alındığında, biz oynasak oynasak basketbol finali, Brezilya ise futbol finali oynar. İyi de neden enflasyon oranlarını dikkate alarak finale ilişkin bir sonuca ulaşalım ki? Her şeyin hayırlısı, önümüzdeki maçlara bakacağız artık...

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr’nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.