Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, şubatta önceki aya kıyasla finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlıkları 1 milyar 226 milyon dolar, yükümlülükler ise 4 milyar 468 milyon dolar arttı.

Bu gelişmeler sonucunda söz konusu firmaların net döviz pozisyonu açığı, 3 milyar 242 milyon dolar artarak 200 milyar 281 milyon dolara yükseldi.

Varlık dağılımı incelendiğinde şubatta ocak ayına göre yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları, türev varlıklar ve menkul kıymetler sırasıyla 914 milyon dolar, 800 milyon dolar ve 106 milyon dolar artarken yurt içi bankalardaki mevduat ve ihracat alacakları sırasıyla 329 milyon dolar ve 265 milyon dolar azaldı. Bunlara bağlı olarak varlıklar 1 milyar 226 milyon dolar arttı.

Yükümlülük dağılımında ise bir önceki aya göre yurt dışından sağlanan nakdi krediler, yurt içinden sağlanan nakdi krediler, ithalat borçları ve türev yükümlülükler sırasıyla 1 milyar 473 milyon dolar, 1 milyar 220 milyon dolar, 1 milyar 123 milyon dolar ve 653 milyon dolar arttı. Bunlara bağlı olarak yükümlülükler 4 milyar 468 milyon dolar yükseldi.

Yükümlülüklerin vade yapısına bakıldığında şubatta yurt içinden sağlanan kısa vadeli krediler ocak dönemine göre 10 milyon dolar azalırken uzun vadeli krediler 1 milyar 230 milyon dolar arttı.

Yurt dışından sağlanan kredilerde kısa vadeli olanlar 1 milyar 718 milyon dolar, uzun vadeli olanlar ise 878 milyon dolar arttı.

Kısa vadeli varlıklar şubatta 148 milyar 67 milyon dolar iken kısa vadeli yükümlülükler 143 milyar 511 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Kısa Vadeli Net Döviz Pozisyonu Fazlası ise 4 milyar 556 milyon dolar olarak gerçekleşerek ocak dönemine göre 2 milyar 83 milyon dolar azaldı.

Kısa vadeli yükümlülüklerin toplam yükümlülükler içindeki payı yüzde 37 düzeyinde gerçekleşti.

Şirketin KAP’a gönderdiği açıklama şu şekildedir:

Sermaye Piyasası Kurulu'na (Kurul) 23.02.2026 tarihinde yapmış olduğumuz Bedelsiz Sermaye Artırımı başvurumuz Kurul'un 16/04/2026 tarih ve 25/725 sayılı toplantısında kabul edilmiş ve 20/04/2026 tarih, E-29833736-105.01.01.01-89945 sayılı yazısı ile 21/04/2026 (bugün) tarihnde tarafımıza bildirilmiş olup, onaylı İhraç Belgesi ve Tadil Metni ekte sunulmuştur.

Şirketimizin çıkarılmış sermayesinin, tamamı iç kaynaklardan karşılanmak suretiyle, artırılması kapsamında pay sahiplerimizin bedelsiz pay alma haklarının kullanım başlangıç tarihinin 24/04/2026 olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

Kamuoyuna ve yatırımcılarımıza saygıyla duyurulur.

MBA 30 yıllık mortgage faizi %6,42 seviyesinden %6,35’e geriledi.

MBA Piyasa Endeksi 281,0 seviyesinden 303,3’e yükseldi.

MBA satın alma endeksi 159,5’ten 175,6’ya çıkarken, endekste %10,1 artış kaydedildi.

MBA refinansman endeksi ise 966,8’den 1023,1’e yükseldi ve %5,8 artış gösterdi.

Genel olarak mortgage başvurularında hem satın alma hem de refinansman tarafında artış görülürken, faiz oranlarındaki sınırlı düşüşün piyasayı desteklediği izlendi.

Şirketin KAP’a gönderdiği açıklama şu şekildedir:

GÜLERMAK AĞIR SANAYİ İNŞAAT VE TAAHHÜT A.Ş.
Sermaye Artırımı İşlemlerine İlişkin Bildirim

1. 400.000.000-TL tutarındaki kayıtlı sermaye tavanı içerisinde kalmak kaydıyla, her biri 1-TL nominal değerde paylardan oluşan toplam 322.600.000-TL olan çıkarılmış sermayesinin, mevcut hissedarların rüçhan hakları tamamen kısıtlanarak, nakden, tamamen ve her türlü muvazaadan ari olmak üzere toplam satış hasılatı 6.267.340.000-TL olacak şekilde, Borsa İstanbul A.Ş.'nin Toptan Alış Satış İşlemlerine İlişkin Prosedürü çerçevesinde belirlenecek pay satış fiyatına göre hesaplanacak toplam nominal sermaye tutarı kadar artırılmasına,
2. Artırılan sermaye tutarını temsil edecek payların tamamının halka arz edilmeksizin, mevcut hissedarlardan Gülermak Turizm İşletme Yatırım A.Ş. ve Gülermak Emlak Yapı İnşaat Yatırım A.Ş.'ye tahsisli satış yöntemi ile Borsa İstanbul A.Ş. pay piyasasında toptan satış işlemi prosedürlerine uygun olarak, Gülermak Turizm İşletme Yatırım A.Ş. ve Gülermak Emlak Yapı İnşaat Yatırım A.Ş. tarafından Şirket'e tamamen ve nakden ödenecek 6.267.340.000-TL tutarındaki sermaye avansının karşılığı olmak üzere satılmasına,
3. İşbu sermaye artırımı nedeniyle ihraç edilecek, toplam satış hasılatı tutarı 6.267.340.000-TL'ye karşılık gelecek fonun nominal sermaye bedeline denk gelecek B grubu payların imtiyazsız nitelikte olmasına,
4. Her biri 1-TL nominal değerli payın satış fiyatı Borsa İstanbul A.Ş.'nin Toptan Alış Satış İşlemlerine İlişkin Prosedür'ünde yer alan esaslara göre belirlenecek baz fiyattan aşağı olmamak üzere belirlenmesine,
5. Kararın ve karar ekinde yer alan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 461. maddesi uyarınca hazırlanan yönetim kurulu raporunun Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nce tescil ve ilân edilmesi ve Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda duyurulması da dâhil olmak üzere gerekli tüm işlemlerin yapılmasına,
6. Sermaye artırım işlemlerinin gerçekleştirilmesi, gerekli izinlerin alınması, işlemlerin ifası ve başvuru işlemlerinin tamamlanması için ilgili tüm kurum ve mercilere başvuruların yapılması konusunda şirket yönetiminin yetkili kılınmasına oy birliği ile karar verilmiştir.

TCMB'den faiz oranlarına ilişkin yapılan duyuruda, TCMB Başkanı Fatih Karahan başkanlığında toplanan Kurul'un, politika faizinin yüzde 37'de sabit kalmasına karar verdiği bildirildi.

Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40’ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranının da yüzde 35,5’te sabit tutulduğunun bildirildiği duyuruda, enflasyonun ana eğiliminin mart ayında gerilediği belirtildi.

Duyuruda, öncü verilerin ana eğilimin nisan ayında bir miktar yükseleceğine işaret ettiği kaydedildi.

Jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde, enerji fiyatlarında yüksek seyir ve belirgin oynaklık gözlendiğinin vurgulandığı duyuruda, şu ifadelere yer verildi:

"Söz konusu gelişmeler ile yurt içi enerji fiyatlarının maliyet kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir. Göstergeler iktisadi faaliyette yavaşlamaya işaret ederken, yakın dönemdeki gelişmelerin enflasyon görünümü üzerindeki olası ikincil etkileri önem taşıyacaktır."

Duyuruda, fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşunun talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendireceği ifade edildi.

Kurulun politika faizine ilişkin atılacak adımları, enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyeceği belirtilen duyuruda, şu değerlendirmelere yer verildi:

"Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır. Son dönem gelişmelerin de etkisiyle, enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır."

Duyuruda, kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizmasının ilave makroihtiyati adımlarla destekleneceği bildirildi.

Likidite koşullarının yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçlarının etkili şekilde kullanılmaya devam edileceği kaydedilen duyuruda, Kurul'un politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyeceği vurgulandı.

Kurul'un kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacağı belirtilen duyuruda, Para Politikası Kurulu Toplantı Özetinin beş iş günü içinde yayımlanacağı belirtildi.

Endeks, bu yıl içerisinde gördüğü en düşük seviye olan 11.296,52 puandan önemli bir ivme yakalayarak 14.616,14 puana kadar yükseldi. Mevcut durumda yılın zirve seviyelerine oldukça yakın bir seyir izleyen endeksin yıllık getirisi %27,84 olarak hesaplanırken, son 52 haftalık süreçteki toplam artışı %54,60 düzeyine ulaştı.

14.396 puan seviyelerinde işlemlere devam eden endeks için teknik analizde öne çıkan seviyeler ise, yukarı yönlü hareketin devamı için sırasıyla 14.535,89, 14.696,39 ve 14.776,63 direnç noktaları takip ediliyor. Aşağı yönlü olası bir kâr satışında ise endeksin tutunabileceği ana destek seviyeleri sırasıyla 14.295,15, 14.214,91 ve 14.054,41 puan civarında bulunuyor.

Öte yandan, BIST 100 endeksinde bu yıl gördüğü en düşük seviyelere yaklaşan hisseler, yatırımcılar tarafından tepki alımı ihtimali ve dip seviyelerin altına sarkma durumunda alınabilecek aksiyonlar açısından takip edilmektedir.

BIST 100’de dibe en yakın hisseler

BIST 100’de bu yıl gördüğü zirve seviyelerden geri çekilen hisseler, olası tepki alımları ve destek noktalarının aşağı yönlü kırılma risklerine karşı yatırımcılar tarafından takip edilmektedir. KLRHO, EFOR gibi bazı hisseler de yüksek oranlı geri çekilmeler yaşandı.

BIST 100’de zirveden en fazla düşen hisseler

Günün ilk yarısında yükseliş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 15,33 puan ve yüzde 0,11 artışla 14.390,73 puana yükseldi.

Toplam işlem hacmi 70,5 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 0,25 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,46 değer kaybetti.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.373,26 puanı, en yüksek 14.498,47 puanı gördü.

Önceki kapanışa göre günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 30'u yükselirken, 68'i düştü. 2 hisse yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri, Gülermak Ağır Sanayi, Türk Hava Yolları, Tüpraş, ASELSAN ile Astor Enerji oldu.

Sektör endekslerinden en çok yükselen yüzde 1,61 ile kimya petrol plastik, en fazla kaybeden yüzde 1,75 ile spor oldu.

Günün ilk yarısında sanayi endeksi yüzde 0,05 ve teknoloji endeksi yüzde 1,25 değer kazanırken, hizmetler endeksi ve mali endeks yüzde 0,27'şer değer kaybetti.

Küresel piyasalar, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın ne kadar süreceğine dair belirsizliklerin devam etmesiyle yön bulmakta zorlanırken, gözler bugün yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararına çevrildi.

Yurt içinde açıklanan makro ekonomik verilere göre Finansal Hizmetler Güven Endeksi (FHGE), nisanda 8,2 puan artarak 167,3 seviyesine yükseldi.

Analistler, günün geri kalanında yurt içinde TCMB'nin faiz kararının yanı sıra firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın konuşmasının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.600 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın destek konumunda olduğunu ifade etti.

Altının ons fiyatı 4 bin 756 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 36,57, bileşik getirisi yüzde 39,92 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1750, sterlin/dolar paritesi 1,3520 ve dolar/yen paritesi 159,3 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 44,9250 liradan, avro 52,7770 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,8 artışla 4 bin 756 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 0,2 artışla 95 dolardan işlem görüyor.

Savunma sanayisinde üretimi hızlandırmanın ve aynı zamanda yenilikçiliği de teşvik etmenin önemine işaret eden Rutte, "Bu, NATO için en önemli önceliklerden biridir. Ayrıca, temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesinin ana gündem maddelerinden biri olacaktır." diye konuştu.

Rutte, savunma sanayisinde üretimin önemini vurgulayarak "Çünkü daha iyisini ve daha fazlasını yapmalıyız. Bu konuda Türkiye’nin yaptıklarından çok şey öğrenebiliriz. Buna ihtiyaç var çünkü tehlikeli bir dünyada yaşıyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Güvenlik için sağlam savunma sistemlerine ihtiyaç olduğunu belirten Rutte, şunları söyledi:

"En iyi yetkinliklere ihtiyacımız var, en son teknolojileri işimize entegre etmeliyiz. Bu nedenle de en yaratıcı ve en yenilikçi beyinlere ihtiyacımız var. Bu yüzden burada olduğunuz ve gençler olarak savunma sanayisinde çalışmayı seçtiğiniz için çok mutluyum. Burada yaptığınız her şey Türkiye'nin güvenliğini sağlamaya yardımcı oluyor, aynı zamanda Türkiye'yi son derece değerli bir müttefik olarak gören ülkelerin güvenliğini de koruyor."

NATO Genel Sekreteri, "Türkiye bir savunma sanayisi devrimi yaşadı." diyerek ASELSAN'ın bu devrimin ön saflarında yer aldığına dikkati çekti.

Bu gayretin sürdürülmesinin, daha fazla ve hızlı üretim yapılmasının önemine dikkati çeken Rutte; Rusya, Çin ve İran’la ilgili "büyük tehlikelerle karşı karşıya oldukları" değerlendirmesinde bulundu.

Rutte, NATO'nun İran'dan ateşlenen ve Türk hava sahasına giren balistik mühimmatı başarıyla durdurduğunu hatırlatarak "NATO bu tür tehditlere karşı hazırlıklıdır ve Türkiye’yi ve tüm müttefiklerini savunmak için her zaman gerekli olanı yapacaktır." ifadesini kullandı.

Avrupa ve Kuzey Amerika'da 1 milyar insanın güvenliğini sağlamanın yalnızca NATO ve müttefik orduların görevi olmadığını söyleyen NATO Genel Sekreteri, "Sektörün de bu konuda bir sorumluluğu var. NATO'daki siyasi liderlerimiz savunma harcamalarını artırma taahhüdünde bulundular ve şu anda savunma sektörüne gerçekten de daha fazla kaynak aktarılıyor, bu harika bir gelişme." dedi.

Rutte, ASELSAN'da "çığır açan" teknolojiler geliştirildiğini belirterek, şöyle devam etti:

"Ben bunu Türkiye genelinde bir savunma sanayisi üssü olarak görüyorum. Bu yeteneklerin çoğunu bu şekilde gerçekleştiriyorsunuz ve bizim ihtiyacımız olan da budur. Ayrıca Avrupa ve Kuzey Amerika genelinde, kelimenin tam anlamıyla Alaska'dan Ankara'ya kadar uzanan bir savunma sanayisine ihtiyacımız var. Birlikte üretmeye, birlikte yenilikler yapmaya ve birbirimizden alım yapmaya devam etmeliyiz."

NATO Genel Sekreteri, ASELSAN'ın Polonya, Arnavutluk, Romanya ve Hırvatistan'la olan faaliyetlerini hatırlatarak "Bu yüzden, tüm bunları mümkün kılan siz genç mühendislere hitap etmekten mutluluk duyuyorum." diye konuştu.

Tüm şirketlerin gençleri bünyelerine katmak için adım atması gerektiğine işaret eden Rutte, şunları kaydetti:

"Dolayısıyla hükümetler ve şirketler, tüm bunların mümkün olabilmesi için eğitime ve mesleki gelişime yatırım yapmalıdır ve sizler, gençlerin kolektif güvenliğimize nasıl katkıda bulunduğunun parlak bir örneğisiniz. Transatlantik sanayi işletmeleri, ekonominiz ve her şeyden önce sizin, dolayısıyla da hepimizin ortak güvenliği için büyük faydalar sağlıyor. Bu, ileriye dönük başarılı bir yol ve Ankara Zirvesi’nin (NATO Zirvesi) temel önceliğidir."

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından yapılan açıklamaya göre, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile bir görüşme gerçekleştirdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın himayelerinde gerçekleştirilen ikinci şurayı bugün Türkiye'nin sosyal devlet anlayışını büyüten güçlü bir vizyonla tamamladıklarını belirten Göktaş, "Bu şurada yaşlılık konusunu nüfus yapısından aileye, bakım hizmetlerinden finansmana, aktif yaşlanmadan dijitalleşmeye, yaşlı dostu şehirlerden afet ve kriz yönetimine kadar geniş çerçevede ele aldık. Tüm paydaşlarımızı aynı istişare zemininde buluşturarak ortak aklı kurumsal bir güce dönüştürdük." dedi.

Göktaş, dünyanın yeni bir demografik döneme girdiğine işaret ederek, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyada 60 yaş ve üzeri nüfusun 2030'da 1,4 milyara, 2050'de 2,1 milyara çıkacağının öngörüldüğünü kaydetti.

Türkiye'de ise 65 yaş ve üzeri nüfus oranının 2025 verilerine göre yüzde 11,1'e ulaştığını aktaran Göktaş, bu durumun ekonomiden şehir planlamasına, aile düzeninden kamu hizmetlerine kadar her alanı yeniden tanımlayan tarihi bir değişim olduğunu söyledi.

Göktaş, bu büyük dönüşüm karşısında Türkiye olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ortaya koyduğu vizyon doğrultusunda yaşlılık politikalarını kararlılıkla hayata geçirdiklerini vurgulayarak, şunları kaydetti:

"2023 yılında ilk kez gerçekleştirdiğimiz Türkiye Yaşlı Profili Araştırması'ndan elde ettiğimiz verilerle koruyucu ve önleyici politikalarımızı daha güçlü şekilde planlıyoruz. Evde Bakım Yardımı ile 114 bin 823 yaşlı bireyin ailelerinin yanında desteklenmesini mümkün kılıyoruz. Ulusal Vefa Programı ile 132 bin yaşlı vatandaşımızın kişisel bakım ve ihtiyaçlarını doğrudan evlerinde karşılıyoruz. Belediyelerimizle Yaşlı Destek Programı'nı yani YADES'i yürütüyoruz. Bu programla evde bakım, gündüz bakım, evde sağlık ve gönüllülük gibi farklı hizmetleri yaygınlaştırıyoruz. 86 farklı belediyede yürütülen 123 projeyle 164 bin 169 yaşlı vatandaşımıza ulaştık. Diğer yandan, 28 Tazelenme Üniversiteleri'nde büyüklerimizin hayat boyu öğrenme imkanlarına erişimini artırıyoruz."

"Bu yıl içerisinde 8 yeni huzurevini hizmete açmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz"

Yaşlılık politikalarının merkezinde büyüklerin kendi çevresinden kopmadan, aile bağlarını koruyarak desteklenmesinin yer aldığını dile getiren Göktaş, bu anlayışın en güçlü karşılıklarından birinin gündüzlü yaşlı bakım merkezleri olduğunu ifade etti.

Göktaş, gündüzlü bakım merkezlerinin yaşlı bireylerin gün içinde ihtiyaç duyduğu desteğe ulaşmasını sağlayan stratejik bir hizmet modeli olduğunu belirterek, şöyle devam etti:

"Bu modelle hedefimiz, yaşam kalitesini yükseltmek, yalnızlığı ve bağımlılığı azaltmaktır. Bugün 42 Gündüzlü Aktif Yaşam Merkezi'mizde büyüklerimizin hayatla bağlarını güçlü tutacak hizmetler sunuyoruz. Bu merkezlerimizi farklı ihtiyaçlara göre ihtisaslaştırıyoruz. Kısa sürede hizmete açacağımız Kayseri Talas Alzheimer Gündüzlü Aktif Yaşam Merkezi, ihtisaslaşma çalışmalarımızın somut bir örneğidir."

Gündüzlü bakım hizmetlerini yaygınlaştırmayı hedeflediklerini bildiren Göktaş, "Bunun yanı sıra bakanlığımıza bağlı 176 huzurevinde 14 bin 969, 291 özel huzurevinde ise 13 bin 614 yaşlı bireyin bakım hizmeti almasını sağlıyoruz. Bu yıl içerisinde de 8 yeni huzurevini daha hizmete açmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz." dedi.

Bakan Göktaş, Darülaceze Sosyal Yaşam Şehri ile 130 yıllık sosyal hizmet geleneğini geleceğe taşıyan bir merkez kurduklarını kaydederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Sayın Cumhurbaşkanımızın vizyonuyla hayata geçen ve Avrupa'nın en büyüğü olan bu yapı ile vatandaşlarımıza sağlık, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini aynı çatı altında sunuyoruz. Türkiye'nin ilk resmi Alzheimer ve Demans Bakım Merkezi de burada faaliyetine başladı. Darülaceze'nin bu köklü yapısını ve kurumsal hafızasını bütün Türkiye'ye yaygınlaştıracağız. Bunun yanı sıra kuşaklar arası etkileşimi güçlendiren çalışmalarla, kültürel ve sportif etkinliklerle yaşlılarımızın daha aktif bir yaşam sürmelerine katkı sağlıyoruz. Günümüzde teknolojiye erişimin yaşlı bireyler için önemli bir dijital ihtiyaç olduğunu da biliyoruz. Bu kapsamda 43 ilde bulunan huzurevlerinde 1923 yaşlı birey dijital ve finansal okuryazarlık eğitimlerine katıldı. Diğer yandan 19 ilde huzurevlerimizde 21 Dijital Bahar Odası oluşturduk."

"Yaşlılarımızı, topluma yön veren aktif ve üretken birer değer olarak görüyoruz"

Şura ile tüm bu çalışmaları daha ileriye taşıyacak önemli bir adım attıklarını belirten Göktaş, 81 ilde düzenlenen çalıştaylarla sahadaki tespit ve çözüm önerilerini kapsamlı biçimde değerlendirdiklerini, 24 bin 697 kişinin katkı sunduğu Yaşlılık Saha Araştırması'nı gerçekleştirdiklerini ve uluslararası örnekleri inceleyerek başarılı uygulamaları şura çalışmalarına dahil ettiklerini anlattı.

Göktaş, "2. Yaşlılık Şurası ile ulaşmak istediğimiz nihai amaç, sunduğumuz hizmetleri daha etkin, daha yaygın ve daha nitelikli hale getirmektir. Yaşlı haklarının güçlendirildiği, bakım hizmetlerinin finansal ve operasyonel olarak güvence altına alındığı 'yaşlı dostu' bir Türkiye modelini hayata geçirmektir. Hazırlanan raporlar ve alınan kararlar, bu alandaki stratejik hedeflerin temel referans kaynaklarından biri olacaktır." diye konuştu.

"Kimseyi geride bırakmayan sosyal devlet" anlayışıyla hareket ettiklerinin altını çizen Göktaş, "Yaşlılarımızı, tecrübeleriyle topluma yön veren aktif ve üretken birer değer olarak görüyoruz. Bu doğrultuda aile dostu şehirler ve yaşam alanları oluşturmak, evde bakım ve gündüz bakım hizmetlerini yaygınlaştırmak, sağlık ve sosyal hizmet entegrasyonunu güçlendirmek, aktif yaşlanmayı destekleyen politikaları hayata geçirmek, aile yapısını güçlendirerek nesiller arası dayanışmayı artırmak öncelikli hedeflerimiz arasında yer almaktadır. Ayrıca 12. Kalkınma Planı'nda yer alan bakım sigortasını da ülke gündemine almamız büyük önem taşıyor." açıklamasında bulundu.

Göktaş, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz'ın başkanlığını yürüttüğü Nüfus Politikaları Kurulunun, yaşlı politikalarının bütüncül çerçevede güçlü koordinasyonla ve geleceği gözeten anlayışla yürütülmesine vesile olacağını belirterek, "Unutmamalıyız ki güçlü aile, güçlü toplumun temelidir. Aileyi koruyan her politika aynı zamanda yaşlılarımızın da onurlu, sağlıklı ve güvenli bir yaşam sürmesini teminat altına alır. Bugün burada ortaya koyduğumuz ortak akıl ve güçlü irade, Türkiye'nin bu demografik dönüşümü bir riske değil, bir fırsata dönüştürebileceğinin en açık göstergesidir." dedi.

Törende konuşan Kurtulmuş, TBMM çatısı altında düzenlenen etkinliklere çok sayıda çocuğun katılarak Meclis'e renk kattığını belirtti.

"Sizlerin varlığı, bizleri umutlandırıyor." diyen Kurtulmuş, dünyanın zor bir dönemden geçtiğine işaret etti.

Kurtulmuş, geleceğe dair ümitlerin yeniden yeşertilmesi için çok çalışmaya ihtiyaç olduğunu dile getirerek, dünyada çocukların olumsuz ortamlardan etkilendiği dönemin içinden geçildiğini söyledi.

Dünyanın bazı bölgelerinde çocukların yaşadığı sorunları anlatan Kurtulmuş, savaşlar dolayısıyla çok sayıda çocuğun evini terk etmek zorunda kaldığını aktardı.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, "Savaşların ve çatışmaların ortaya çıkardığı ağır tablo hepimizin yüreğini burkuyor, içimiz kan ağlıyor. Sadece Filistin'de son 3 yıl içerisinde 21 bini aşkın çocuğun öldüğünü biliyoruz. İnsanlık tarihi boyunca çocuklar açısından en zor dönemden geçiliyor." diye konuştu.

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nın yaşanan dönemin şartları altında gelecek nesiller için önemli olduğunu vurgulayan Kurtulmuş, 23 Nisan'ın Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kuruluş adımlarının atıldığı tarih olduğunu anımsattı.

Cumhuriyet'in kuruluşunda ortaya konulan çalışmaları hatırlatan Kurtulmuş, TBMM'nin 23 Nisan 1920'de kurulmasıyla yeni devletin temellerinin atıldığını ifade etti.

Kurtulmuş, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nın dünyada çocuklara ithaf edilen tek bayram olduğunun altını çizdi.

"Türkiye olarak üzerinde durduğumuz şey, çocuklara umut vermektir"

Türkiye'ye gelen çocuklardan 23 Nisan'ın neşe ve umudunu kendi ülkelerine taşımalarını isteyen Kurtulmuş, şunları kaydetti:

"Bizim çocuklar için ortaya koymamız gereken temel şey, çocukların geleceğe dair ümitlerinin yeşertilmesi, umutlarının büyütülmesidir. Her türlü olumsuzluğa rağmen Türkiye olarak üzerinde durduğumuz şey, dünyayı omuzlarında taşıyacak olan çocuklara umut vermektir, onlara ümit aşılamaktır, onların daha mutlu olabilmeleri için imkan hazırlamaktır. Savaşlardan bunalmış bir dünyada barışı geliştirecek sözü söylemek, çocuklarımıza vereceğimiz en büyük armağanlardan birisidir. Yeryüzünde bu kadar çok haksızlığın, adaletsizliğin olduğu bir ortamda, gençlerimiz, evlatlarımız için adaleti güçlendirmek, adaleti tesis etmek için var gücümüzle çalışmalara devam edeceğiz."

Dünyayı daha iyi noktaya getirerek gençlere devretmenin, en büyük sorumlulukları arasında yer aldığına dikkati çeken Kurtulmuş, çocukları Türkiye'de ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu söyledi.

Kurtulmuş, törende, çeşitli ülkelerden gelen çocuklara hediyeler verdi. Ayrıca çocuklar da Kurtulmuş'a ülkelerinden getirdikleri geleneksel hediyeleri takdim etti.

Törenin ardından Kurtulmuş, yöresel kıyafetleriyle Meclis'e gelen çocuklarla Şeref Kapısı merdivenlerinde fotoğraf çektirdi.

Programa, TBMM Genel Sekreteri Hüseyin Kürşat Kırbıyık ile TRT Genel Müdürü Mehmet Zahid Sobacı da katıldı.

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Birliği (AB) ve Avro Bölgesi’nin 2025 yılı dördüncü çeyrek kamu borcu ve bütçe açığı verilerini açıkladı.

Verilere göre, Avro Bölgesi’nde üçüncü çeyrekte yüzde 88,4 olan kamu borcunun GSYH’ye oranı, son çeyrekte yüzde 87,8’e geriledi.

AB’de de üçüncü çeyrekte yüzde 82 olan kamu borcunun GSYH’ye oranı, dördüncü çeyrekte yüzde 81,7’ye indi.

Böylece, söz konusu dönemde toplam kamu borcu Avro Bölgesi’nde 13 trilyon 911 milyar avro, AB’de 15 trilyon 374 milyar avro seviyesinde gerçekleşti.

AB üyesi ülkeler arasında geçen yılın son çeyreğinde kamu borcunun GSYH’ye oranının en yüksek olduğu ülke yüzde 146,1 ile Yunanistan oldu. Yunanistan’ı yüzde 137,1 ile İtalya, yüzde 115,6 ile Fransa, yüzde 107,9 ile Belçika ve yüzde 100,7 ile İspanya izledi.

Söz konusu dönemde kamu borcunun GSYH’ye oranının en düşük olduğu ülkeler yüzde 24,1 ile Estonya, yüzde 26,5 ile Lüksemburg ve yüzde 29,9 ile Bulgaristan olarak belirlendi.

AB’de bütçe açığının oranı arttı

AB’de üçüncü çeyrekte yüzde 3,1 olan bütçe açığının GSYH’ye oranı, son çeyrekte yüzde 3,2’ye çıktı.

Avro Bölgesi’nde ise üçüncü çeyrekte yüzde 3,1 olan bütçe açığının GSYH’ye oranı yüzde 3’e indi.

AB ülkeleri arasında son çeyrekte bütçe açığının en yüksek olduğu ülkeler yüzde 7,9 ile Romanya, yüzde 7,2 ile Slovakya, yüzde 7 ile Polonya, yüzde 5,7 ile Belçika, yüzde 4,4 ile Macaristan ve yüzde 4,1 ile Fransa oldu.

AB kurallarına göre, normal şartlarda üye ülkelerin kamu borçlarının GSYH’lerinin yüzde 60’ını, bütçe açıklarının da GSYH’lerinin yüzde 3’ünü geçmemesi gerekiyor. Bu sınırların aşılması durumunda uygulanacak tedbirlerin AB Komisyonuna bildirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması gerekiyor.

Yılbaşından bu yana yatırım fonlarının Borsa İstanbul’da en fazla net para girişi gerçekleştirdiği hisseleri incelendiğinde; yatırım fonları tarafında en yüksek TL bazlı net giriş DSTKF hissesinde gerçekleşti. Ancak bu hissede adet bazında negatif değişim dikkat çekiyor.

KTLEV ve TERA hisseleri hem güçlü TL girişleri hem de yüksek adet artışlarıyla öne çıkarken, bu durum fonların bu hisselerde pozisyon artırdığını gösteriyor.

THYAO ve ASELS gibi büyük ölçekli hisselerde ise sınırlı ancak istikrarlı fon girişleri dikkat çekiyor.

Yatırım Fonlarının Bu Yıl En Güçlü Alım Yaptığı Hisseler

Bu içerik Matriks'den alınan veriler ile hazırlanmıştır.

İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (ONS), mart ayına ilişkin enflasyon rakamlarını açıkladı.

Buna göre, yıllık enflasyon şubattaki yüzde 3 seviyesinden martta yüzde 3,3'e çıktı. Piyasa beklentisi de enflasyonun yüzde 3,3 seviyesinde gerçekleşeceği yönündeydi.

Enerji ve gıda fiyatları hariç tutulan çekirdek enflasyon ise yıllık bazda yüzde 3,1 olurken hizmetler enflasyonu yüzde 4,5 olarak ölçüldü.

Martta aylık enflasyon ise yüzde 0,7 olarak kaydedildi.

ONS Başekonomisti Grant Fitzner, verilere ilişkin değerlendirmesinde, enflasyondaki hızlanmanın ağırlıklı olarak artan akaryakıt fiyatlarından kaynaklandığını bildirdi.

Uçak bileti ve gıda fiyatlarındaki artışın da enflasyona yansıdığını kaydeden Fitzner, giyim ürünleri fiyatlarındaki düşüşün ise kısmen dengeleyici rol oynadığını ifade etti.

Deutsche Bank İngiltere Başekonomisti Sanjay Raja ise enflasyon rakamlarına ilişkin paylaştığı notta, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle artan enerji fiyatlarının enflasyonu hızlandırdığını belirterek, şu değerlendirmede bulundu:

"Önümüzdeki yol belirsizliğini koruyor. Savaşın ikinci tur etkilerinin ortaya çıkma ihtimali konusunda iyimserliğimizi sürdürsek de dolaylı etkiler endişe verici olmaya devam ediyor. Tüketicilerin karşı karşıya kalacağı tek sorun daha yüksek enerji fiyatları değil. Gıda fiyatlarının artması muhtemel. Artan taşımacılık maliyetleri de temel mal fiyatlarını yukarı itebilir. Plastik fiyatlarındaki yükseliş de enflasyon ivmesine katkıda bulunabilir. Yıl genelinde enflasyonun yüzde 3'ün biraz üzerinde seyretmesini beklesek de tahminlerimiz açısından yukarı yönlü bazı risklerin hala mevcut olduğunu düşünüyoruz."

Şimşek, Kanal 7 Medya Grubu tarafından düzenlenen "Yükselen Türkiye Zirveleri"nde yaptığı konuşmada, yapay zeka, robot ve otonom sistemlerin büyük bir fırsat olduğunu kaydederek, bunun maalesef eşit dağılmayacağını, bu teknolojileri kontrol edenlerin, bu teknolojileri üretenlerin avantajlı durumda olduğunu söyledi.

Yapay zekanın en büyük ayağının verimliliği artıracak bir teknolojik hizmet sunacak olması olduğunu aktaran Şimşek, istihdam piyasaları üzerinde büyük etkisi olacağını dile getirdi.

Şimşek, geçmişte nitelikli görülen ve hiç etkilenmeyecek denilen alanların şu anda çok hızlı şekilde yapay zeka ile arka plana itilmekle karşı karşıya olduğunu vurgulayarak, şöyle devam etti:

"Artan gelir ve servet eşitsizliği riski, ülke içinde, ülkeler arasında ciddi bir risk. Bölgeler arası dengesizlikler ciddi risk. Yapay zeka verimliliği artırarak refahı artırabilir ama onun dışındaki etkilerin yönetilmesi gerekir. Şimdi tabii otonom, yani robotlar, otonom sistemler dedik, oturup şikayet edeceğimize, sanayicimiz için söylüyorum, daha çok erken aşamadayız. Küresel robot piyasası, 100 milyar dolar civarı bir piyasa. Az bir piyasa değil ama küresel ekonomi için ufak bir piyasa. Bu piyasa, 2050'ye kadar 100 milyar dolardan 25 trilyon dolarlık bir pazara dönüşecek. Şimdi bizim üniversitelerimizin, sanayicilerimizin oturup bu trendleri ıskalamaması lazım. Bunlara odaklanması lazım. Çünkü katma değer burada, kar marjları burada, en azından orta vadede. Dolayısıyla fırsat pencereleri Türkiye için büyük. Yapay zekanın hukuk, sosyal bilimler, yönetim gibi alanları çok daha dramatik bir şekilde etkilemesi bekleniyor ama el yordamıyla yapılan işlere etkisi daha düşük görülüyor."

"Kalıcı, sürdürülebilir yüksek büyümenin formülü düşük enflasyondur"

Bakan Şimşek, dünyanın borcunun dünya milli gelirine oranının yüzde 300'ün üzerine çıktığı bilgisini paylaşarak, gelişmekte olan ülkelerde bu oranın yüzde 235, Türkiye'de ise bu oranın yüzde 92 olduğunu vurguladı.

Türkiye'nin burada avantajı olduğuna işaret eden Şimşek, "Bizde borçluluk çok yüksek değil. Ne hane halkının ne devletin ne şirketlerin ne de finans sektörünün. Şimdi bu bize ne anlatıyor? Türkiye'nin yine bu küresel meydan okumalardan bir tanesi olan borçluluk noktasında avantajlı olduğunu gösteriyor. Hane halkı ve reel sektörün borcu düşük olduğu için biz eğer enflasyonu tek haneye düşürürsek, büyüme katlanır. Bu enflasyonla mücadele çok oluyor, artık bir yerde duralım yaklaşımları var. Bu çok miyopik bir yaklaşımdır. Çünkü kalıcı, sürdürülebilir yüksek büyümenin formülü, tabii ki düşük enflasyondur." diye konuştu.

Şimşek, dünyada diğer bir meydan okumanın dünyada hızla yaşlanan nüfus olduğuna işaret ederek, Türkiye'de de nüfusun hızlı şekilde yaşlanacağını söyledi.

Nüfusun hızlı yaşlanmasının getirdiği dramatik etkiler olduğuna değinen Şimşek, "Biz fırsat penceresine bakacağız. Sağlık turizmi, yaşlı bakım hizmetleri şu an 4,2 trilyon dolarlık bir pazar. Orta vadede 8,5 trilyon dolara çıkıyor. Dolayısıyla her yerde fırsat var. Meydan okumalar var ama fırsatlar da var. Önemli olan şikayeti bırakıp bu fırsatlara odaklanmak. Biz turizmde çok iyi bir ülkeyiz, sağlıkta çok iyi bir noktadayız. İkisini birleştirelim, buyurun size muazzam fırsat. Şimdi küresel ısınma bir realite dedik. Bunu ben söylemiyorum, istatistikler söylüyor. Birçok ülkede, Türkiye dahil, su stres seviyesi yüksek. Bütün bunlar bizim tabii ki değişim, dönüşüm yapmamızı gerektiriyor. Hükümetlerimiz döneminde sulama yatırımlarına çok ciddi kaynak ayırmışız. 108 milyar dolarlık yatırım yapılmış sadece sulamaya. Biz burada da seyirci değiliz. Tabii ki birçok anlamda tedbir lazım. Yeşil teknolojiler, yenilenebilir enerjide Türkiye büyük bir potansiyele sahip. Bunu ben söylemiyorum, uluslararası akademisyenler söylüyor. Küresel temiz enerji yatırımları da yine ikiye katlanacak. Daha fazla artacak. Yani 2 trilyon dolar civarından 4,5 trilyon civarına çıkacak." ifadelerini kullandı.

"Bu program olmasaydı enflasyon nereye giderdi sorusunu sormak için biraz kafa yormak gerekiyor"

Şimşek, küresel ekonominin kısa vadede savaşın beraberinde getirdiği önemli bir arz şokuyla karşı karşıya olduğunu belirterek bunu iyi yönettiklerini bildirdi.

Orta-uzun vadede dünyanın karşı karşıya olduğu büyük meydan okumalar olduğuna işaret eden Şimşek, "Bu meydan okumalara karşı biz ülkemizi doğru ve güçlü bir şekilde konumlandırıyoruz ve fırsat penceresinden olaylara bakıyoruz. Bizim uygulamakta olduğumuz ekonomi programının 3 evresi var. Birinci evre risklerin kontrolüydü, yönetimiydi. 2023'te tarihimizin en büyük felaketi, deprem felaketi yaşanmış, 13 ilimizde milyonlarca vatandaşımız büyük bir depremden etkilenmişti. Bugün hiç yokmuş gibi söylemler var. Şimdi bu depremin yaralarını sararken büyük bütçe açıkları verip de bu bütçe açıklarını parasallaştırırsanız, yani para basarak finanse ederseniz, hiperenflasyona girersiniz. Bunu yapmamanız lazım. EYT hayata geçirildi. 3 milyon civarında vatandaşımız, yani 37-38 yaştan 40'lı yaşlara kadar erken emekli oldu, daha olacak, EYT kanunu bu." şeklinde konuştu.

Şimşek, Türkiye'de, 2023'te 120 milyar dolar seviyesinde ciddi bir dış ticaret açığı bulunduğunu kaydederek, finansmana, dış finansmana erişimde sıkıntıların olduğunu anımsattı.

Bu risklerin yönetiminin önemli olduğunu vurgulayan Şimşek, "Ülkenin bir ödemeler dengesi stresine girmemesi, enflasyonun 3 haneye gitmemesi için çok ciddi bir çaba gösterilmesi gerekiyordu. Çok kolay söylemler var, 'enflasyon şuradaydı da şimdi buraya gelmiş', tamam da bu program olmasaydı enflasyon nereye giderdi sorusunu tabii sormak için biraz kafa yormak gerekiyor. Kolaycı yollar her zaman tercih ediliyor. Şimdi dolayısıyla ilk yılı biz böyle geçirdik, o geride kaldı." dedi.

"Bütçe açığı yüzde 5,1'den yüzde 3'ün altına düştü, yüzde 3'ün altı zaten ideal"

Bakan Şimşek, programda ikinci evrede hedefin ekonomideki dengesizlikleri azaltmak olduğunu hatırlattı.

Şimşek, "Enflasyonu azaltmaya başlamak, bütçe açığını azaltmak, cari açığı azaltmak, KKM'den çıkış. KKM çok önemli bir koşullu yükümlülüktü. İkinci evreyi de geriye bıraktık ve ana hedeflerin tamamında ilerleme sağladık, sonuç aldık. Şimdi üçüncü evre var. Üçüncü evre ise biraz önü açık bir evre. Normalde 2027 sonu diye bekliyorduk bu evrenin tamamlanması için. Fakat gerek geçen sene yaşanan şoklar, gerek bu sene çok daha devasa bir dış şokla karşı karşıyayız. Bu şoklar tabii üçüncü evreyi etkiliyor. Bu bir bahane de değil, bu bir gerçeklik. Bütün dünya şu anda bu şokun etkileriyle mücadele edecek, bunları yönetecek." değerlendirmesinde bulundu.

Hedeflerinin bugüne kadarki kazanımları pekiştirmek olduğunu dile getiren Şimşek, bunun da reformla pekiştirilebileceğini söyledi.

Şimşek, "Politikayla bir yere varırsınız. Para politikası, maliye politikası gibi ama bunu kalıcı hale getirmenin tek yolu var, o da reformdur, dönüşümdür. Bu reel sektörde de dönüşüm gerekiyor, kamuda da dönüşüm gerekiyor. Genel anlamda bir reform çabası gerekir. İkincisi, tabii burada tek haneli enflasyon, cari açığın kalıcı olarak sorun olmaktan çıktığı, bütçe açıklarının kalıcı olarak yüzde 3'ün altına düştüğü ve verimlilik ve rekabet gücünün kalıcı bir şekilde arttırıldığı bir dönem. Şimdi bu döneme ilişkin vizyonumuzda zerre değişiklik yok ama tabii ki bu dönemin ne kadar süreceği meselesi, tabii ki dış gelişmelerin bir fonksiyonudur. Burada da bizim söylediğimize aykırı bir şey yok." şeklinde konuştu.

Enflasyonun yüzde 85 ile Ekim 2022'de zirveyi bulduğunu, yılı 64 ile kapattığını ve ondan sonra 2023'te enflasyonu 65'te tuttuklarını anlatan Şimşek, "Dezenflasyon 2024'te başlamış, yüzde 44. Geçen sene yüzde 31, şu anda da yüzde 31 civarı. Geçici olarak 1-2 ay bu son gelişmeler etkiler ama enflasyonun aşağı yönlü trendinde bir değişiklik olmayacak, enflasyonu düşürmek ve o trendi devam ettirmek Türkiye için önemli bir kazanım. Gelir dağılımının kötüleştiği dönemler var son 20-25 yılda. İyileştiği dönemler var. Dezenflasyonla birlikte gelir dağılımında iyileşme başlamıştır ama tabii ki daha gideceğimiz mesafe var." dedi.

Şimşek, muhtemelen bu yılın ortası itibariyle deprem bölgesinde yeniden inşa ve ihya sürecinin büyük oranda tamamlanmış olacağını bildirdi.

Geçen sene sonu itibariyle 90 milyar dolar para harcandığını aktaran Şimşek, "Bunu piyasalara hissettirtmeden, önemli bir şok yaşatmadan, bu imkanları biz ilgili Bakanlığa aktardık, ilgili birimlere aktardık ve bu 455 bin konut teslim edildi. Şimdi devam eden 166 bin var. Bu sene içerisinde onlar da tamamlanmış olacak. Dünyada bu kadar büyük bir yükün altından bu kadar rahat bir şekilde çıkışı başaran kaç tane ülke vardır bilmiyorum. Ama bu önemli bir kazanım. Çabuk unutuyoruz. Bu deprem yaralarının sarılmasına rağmen, 90 milyar dolar para harcamamıza rağmen, EYT'nin sisteme etkisine rağmen, bakın bütçe açığı yüzde 5,1'den yüzde 3'ün altına düştü. Yüzde 3'ün altı zaten idealdir." şeklinde konuştu.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dünya ticaretindeki parçalanmalara karşı Türkiye'nin stratejisine dikkati çekerek, "Küresel parçalanmalara karşı biz bağlantısallığa, bölgesel ekonomik entegrasyona yatırım yapıyoruz, bu koridorları Türkiye'nin menfaatine güçlendiriyoruz." dedi.

Şimşek, dünyanın hiçbir dönemde olmadığı kadar yoğun bir belirsizlikle karşı karşıya bulunduğunu, kutuplaşmaların, çatışmaların, gerilimlerin söz konusu olduğunu söyledi.

ABD/İsrail-İran savaşının beraberinde getirdiği geçici birtakım makro ekonomik etkilerin olduğunu dile getiren Şimşek, küresel enflasyonda bir yükseliş beklentisi, finansal koşullarda bir miktar sıkılaşma riski ve büyümede bir ivme kaybının konuşulduğunu ifade etti.

Şimşek, dünyanın savaşlar, jeopolitik gerginliklerle beraber iklim krizi, borç sorunu, ticarette korumacılık gibi birçok sorun ve başlıkla karşı karşıya olduğunu belirtti.

Türkiye için önemli hususlardan birinin ticaret ortakları olduğunu ifade eden Şimşek, "Biz dünyaya mal ve hizmet satıyoruz. Geçen sene 400 milyar dolar civarında dünyaya mal ve hizmet sattık. Şimdi 400 milyar dolar önemli bir para, önemli bir büyüklük. Peki bizim bu mal ve hizmet sunduğumuz ülkelerde büyüme nasıl? İhracatımızın yüzde 95'inin gittiği ülkelerde büyüme geçen sene yüzde 2,4'tü. Dünya büyümesinin bir puan altındaydı. Bu sene IMF'nin tahminlerine göre, bu da referans senaryo, yani makul bir senaryo, yüzde 1,6'ya gerileyecek, yani bizim mal sattığımız ülkelerde talep zayıflayacak. Özellikle Avrupa Birliği'nde (AB) ama daha önemlisi Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da savaşın etkisiyle büyüme dramatik bir şekilde yavaşlayacak. Bunlar öngörü. Tabii bu bizim ihracatımızı önemli ölçüde etkileyebilecek bir faktör." diye konuştu.

"Çin, ABD'ye satamadığı ürünleri bütün dünya pazarlarına yüklüyor"

Bakan Şimşek, Merkez Bankasının yaptığı bir çalışmaya değinerek, ihracatın dış talep esnekliğinin kur esnekliğine kıyasla 11 kat güçlü olduğunu, esas belirleyici olanın dış talep olduğunu söyledi. Şimşek, "Kur etkisizdir demiyorum ama esas belirleyici taleptir ve maalesef talepte de 2026 için en azından şu an itibarıyla öngörüler çok da olumlu değil." dedi.

"İkinci Çin Şoku"na işaret eden Şimşek, "Birinci Çin Şoku"nun kural bazlı bir dünyada Çin'in Dünya Ticaret Örgütüne katılımı olduğunu dile getirdi.

Şimşek, Çin'in bugün dünya imalat sanayinin yüzde 30'unu ürettiğini belirterek, "Eğer dünya bu şekilde devam ederse, Çin önümüzdeki 10 yıl içinde belki dünya imalat sanayinin yüzde 45'ine hakim olacak. Tek başına bir ülke küresel imalat sanayinin neredeyse yarısına hakim olacak. Çin'de artık ucuz iş gücü üzerinden bir üretim yok. Çin teknolojide Batı'yı geride bıraktı." değerlendirmesinde bulundu.

Ticarette önemli kırılmalar yaşandığını dile getiren Şimşek, ABD'nin Çin'e karşı yüksek gümrük tarifleri uygulamasına rağmen Çin'in dış ticaret fazlasının 1,2 trilyon dolar olduğunu söyledi.

Bakan Şimşek, bunların Türkiye'ye de etkisi olduğunu, Çin'in ABD'ye satamadığı ürünleri bütün dünya pazarlarına yüklediğini ifade etti.

"Küresel savunma sanayi harcamalarındaki artış Türkiye için bir fırsat penceresi"

Şimşek, küresel ekonominin kısa vadede belirsizliklerle karşı karşıya bulunduğunu, orta uzun vadede ise önemli meydan okumalar ve fırsatlar olduğunu söyledi.

Önemli bir meydan okumanın küresel savunma sanayi harcamaları olduğunu dile getiren Şimşek, şöyle konuştu:

"Bütün ülkeler, mesela Avrupa'da şu anda bazı ülkeler milli gelirinin yüzde 5'ini savunma sanayine harcamaya başladı. Trump'ın istediği de NATO ülkelerinden bu biliyorsunuz. Yüzde 3,5 doğrudan doğruya silah sanayine, yüzde 1,5'i de dolaylı olarak onu destekleyen altyapıya. Şimdi Türkiye burada büyük bir fırsat penceresi görüyor. Cumhurbaşkanı'mızın 20-25 yıldır buradaki güçlü liderliği, buradaki hassasiyetleri Türkiye için büyük bir fırsat penceresi aralamış durumda. Şimdi küresel savunma sanayi harcamaları 2,6 trilyon dolardan 6,6 trilyon dolara çıkacak. Dolayısıyla savunma sanayinde Türkiye çok güçlü bir altyapıya sahip ve bundan dolayı da biz bunu bir fırsat olarak görüyoruz. Aynı zamanda Türkiye'nin caydırıcılığını da artıran önemli bir faktör."

"Küresel parçalanmalara karşı bağlantısallığa yatırım yapıyoruz"

Şimşek, ikinci büyük trendin ticarette korumacılık olduğunu, ticaretteki korumacı önlem sayısının 4 bin tedbir civarına çıktığını söyledi.

Bunun çok dramatik bir artış olduğu değerlendirmesini yapan Şimşek, bu konjonktürde Türkiye'nin durumuna ve kendini konumlandırmasına değindi. Şimşek, "Biz de bu korumacılığa karşı kendimizi nasıl daha güçlü konumlandırırız? Onun çabasındayız. Bir taraftan bağlantısallığı, Türkiye'yi merkeze oturtan ticaret, enerji ve diğer bütün koridorların merkezinde oturtan bir çaba içindeyiz. Kalkınma Yolu onlardan biri. Daha savaştan çok önce Körfez ülkeleri ve Irak'ı ikna edip gelin Basra'dan Türkiye'ye yaklaşık olarak 1200-1250 kilometrelik bir demir yolu hattı döşeyelim, bir otoyol yapalım, yanına bir de enerji koridoru yapalım, bu Cumhurbaşkanı'mızın fikri ve daha savaştan çok önce. Burada Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Irak bunların hepsi birer paydaş." dedi.

Orta Koridor'un önemini vurgulayan Şimşek, bu koridorun Asya'yı Avrupa'ya bağlayan ana koridorlardan biri olduğunu ve Anadolu'dan geçtiğini belirtti.

Şimşek, bu koridorun güçlendirildiğini dile getirerek, "İstanbul'daki 3. Köprü, o köprüden geçecek demir yolu bağlantısı için özellikle geniş yapıldı, bu Orta Koridor'un en önemli birleşeni 8,1 milyar dolarlık bir proje. Projenin yüzde 83'ünü uluslararası finansal kuruluşlar sağlayacak. Onun çok önemli bir bileşeni olan Dünya Bankası ile olan anlaşmayı biz imzaladık. Niye bunu yapıyoruz? Orta Koridor'u güçlendirmek için. Dolayısıyla ticaretteki parçalanmalara karşı bizim stratejimiz ne? Küresel parçalanmalara karşı biz bağlantısallığa, bölgesel ekonomik entegrasyona yatırım yapıyoruz, bu koridorları Türkiye'nin menfaatine güçlendiriyoruz." diye konuştu.

"Yeni nesil ticaret anlaşmalarının peşindeyiz"

Bakan Şimşek, yeni nesil ticaret anlaşmalarının peşinde olduklarını belirterek, hizmet ticaretinde henüz bir korumacılık olmadığını dile getirdi.

Şimşek, sağlık turizmi, eğitim, normal turizm, yeniden inşa yani taahhüt işlerinin de ihracat olduğunu kaydederek, "Şimdi hizmet ihracatında henüz bizim bildiğimiz anlamda bir korumacılık, yani tarife veya tarife dışı uygulamalar yok. Bu yüzden bundan sonra yapacağımız ticaret anlaşmalarına diyoruz ki hizmetleri de katalım, kamu alımlarını da katalım, tarımı da katalım diyoruz." ifadesini kullandı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Orta Vadeli Program'ın (OVP) işe yaradığını ve sonuç verdiğini belirterek, "Hiçbir program mükemmel çalışmaz, mükemmeliyetçilik en büyük hastalıktır. İlerlemenin önündeki en büyük engel mükemmeliyetçiliktir. Bu program mükemmel değil, mükemmel sonuçlar da vermiyor ama bu program Türkiye'yi son iki yılda yaşanan bütün şoklara karşı korudu, kolladı ve şokları savuşturdu." dedi.

Şimşek, önceki dönemdeki bakanın kendisine bir rapor verdiğini belirterek, "26 Mayıs 2023 tarihinde seçimler bitmeden, Hazine ve Maliye ekibi raporuna göre, tedbir alınmazsa baz senaryo ile bütçe açığı yüzde 9,8 olacaktı. Siz gelip bu bütçeyi toparlamak için ve depremin yaralarını sarmak için, kaynak anlamında çaba için kayıt dışılıkla mücadele ettiğiniz zaman birileri mutlu olmuyor." diye konuştu.

Herkesin kayıt dışılıkla mücadele edilmesini istediğini ancak kimsenin kendisine dokunulmasını istemediğini dile getiren Şimşek, büyük sivil toplum kuruluşlarının da kayıt dışılıkla mücadeleyi desteklediğini vurguladı.

Şimşek, bütçe disiplinine yönelik şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bugün eğer bütçede biz bu disiplini sağlamasaydık, eşel mobil sistemini uygulayabilir miydik? Bugün mazot, benzin fiyatları ne olurdu litre başına? Petrol fiyatları 100 dolar civarındayken sizce ne olurdu? Eğer bugün bunu bu boyutlarda hissetmiyorsanız, bu önceki yıllardaki çabaların bütçeyi getirdiği yerle açıklanabilir. Kamu borcunun milli geliri oranı yüzde 24. Bize benzer ülkelerde bu oran yüzde 74. İyi o zaman açılalım. Hayır. Konu o değil. Konu, o disiplini devam ettirip kaynağı üretken alanlara yani dünyadaki belirsizliğin yarattığı dönüşüm ihtiyacına harcamak. Evet, kaynak varsa doğru alanlara tahsis etmemiz lazım.

Kamuda tasarruf milletimizin büyük bir beklentisiydi. Cumhurbaşkanımızın Tasarruf Genelgesi'yle birlikte kanunu da getirdik. Yetkiyi, Hazine ve Maliye Bakanlığına aldık. Önemli kalemler yani en çok şikayet konusu olan kalemler; taşıtlar, binalar, haberleşme, seyahat, enerji, kırtasiye ve demirbaş. Bu kalemlerin tamamının bütçe içindeki payının 10 yıllık ortalaması yüzde 4,6'ydı. Biz bu oranı yüzde 3'ün altına düşürüyoruz. Tasarruf yapılması gereken kalemlerden 3'te 1 oranında reel tasarruf sağlıyoruz. Bakınız, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) de bir tasarruf programı açıkladı ancak başarılı olamadı, ortada bir sonuç yok."

Bakan Şimşek, tasarruf konusunda son derece samimi olduklarını belirterek, söz konusu yetkinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verilemeseydi ve kurumlarda 2 bine yakın denetim yapılmasaydı bu tasarrufların sağlanmayacağını dile getirdi.

"Dolaylı vergilerin toplam vergiler içerisindeki payını gönül ister ki yüzde 50'lerin altına düşürelim"

Bakan Şimşek, vergi sistemine ilişkin eleştirilere yönelik yaptığı açıklamada, "Dolaylı vergilerin toplam vergiler içerisindeki payı 2023'te yüzde 65,5'ti. Biz bunu yüzde 62'nin altına düşürdük. Gönül ister ki bunu yüzde 50'lerin altına düşürelim." diye konuştu.

Bakan Şimsek ayrıca, kayıt dışılıkla mücadelede, beyanname sayısının 3,8 milyondan 5,5 milyona çıktığını belirtti.

Şimşek, cari açığa ilişkin yaptığı açıklamada, "Cari açık ciddi bir düşüş trendindeydi. Şimdi diyeceksiniz ki geçen sene yükseldi. Geçen seneki açık altın ithalatı hariç yüzde 0,6'ydı. Türkiye'de ciddi bir altın ithalatı var ama altın bir tüketim malzemesi değil. Finansal yatırımdır ancak demek istediğim üretken bir yatırım değil. Geçen sene altın fiyatları hızla yükseldiği için altın talebi yüksek. Önceki yıllarda öyle ama sonuçta cari açığa altın hariç bakarsanız, cari açık temelde düzelme sürecinde. Bu sene petrol şoku nedeniyle, bölgedeki savaş nedeniyle cari açık daha da yükselecek ama bu geçici." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin brüt dış finansman ihtiyacının milli gelire oranının yüzde 17'ye düştüğüne dikkati çeken Bakan Şimşek, reel sektör ile bankacılık sektörünün dış borç çevirme oranındaki iyileşmeye, dış borçlanma faizlerindeki ve risk primindeki düşüşe değinerek uygulanan programın birçok açıdan sonuç verdiğini vurguladı.

Şimşek, Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk priminin (CDS) 2023 yılından bu yana 471 baz puan düştüğünü, benzer ülkelerde ise bu düşüşün 51 baz puan olduğunu dile getirerek, "Türkiye'deki iyileşme dünyaya kıyasla 9-10 kat daha yüksek. Bu da tesadüf olabilir mi? Program olmasa bu olabilir mi?" dedi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) uluslararası rezervlerini savaş öncesi dönemde güçlendirdiklerinden bahseden Şimşek, Kur Korumalı Mevduatın (KKM) sonlandırılması ile bilanço yükümlülüğünün de artık rahatlayacağını aktardı.

"Sürdürülebilir yüksek büyümenin formülü düşük enflasyon, mali disiplin"

Şimşek, bazı sektörlerde sorunlar olduğunu gördüklerini, sorun olan sektörlere kamu maliyesi üzerinden destek sağlandığını ifade ederek, yüksek ve orta yüksek teknolojinin ihracattaki payının yükselmeye başladığına dikkati çekti.

Emek yoğun sektörlerde kar marjının düşmesinin en büyük etkenlerinden birinin Çin ve Asya'daki fiyat gelişmeleri olduğunu belirten Şimşek, dünya genelinde büyümenin çok değişmediğini, Türkiye'nin ticaret ortaklarının büyümesinin de yüzde 2-2,5'lerde olduğunu, Türkiye'nin buna rağmen büyüdüğünü kaydetti.

Bakan Şimşek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Orta Vadeli Program hedeflerinde bir değişiklik yok. Fiyat istikrarı, düşük enflasyon demek, yüksek büyüme demek. Biz sürdürülebilir yüksek büyüme istiyoruz. Sürdürülebilir yüksek büyümenin formülü de düşük enflasyon, mali disiplin. Zor bir coğrafyada yaşıyoruz, şoklara karşı her zaman tamponlar olması lazım. Geçmişte yaşanan bütün şokları toplayın, Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle etkilenen enerji arzı kadar büyük bir şok yok.

OVP yapılırken uluslararası kuruluşlar petrol fiyatlarının 60-65 dolar olacağını tahmin ettiler. Ocak-nisan döneminde savaşın en yoğun olduğu dönem 82 dolar olmuş ortalama, vadeli piyasalarda yıllık ortalama 81 dolar. Yuvarlayınca 80 dolar olursa enflasyon baz senaryoya göre yaklaşık 2,8 ve 3,5 puan yüksek olabilir. Fiyatlama davranışı önemli. Biraz daha yüksek olabilir, biraz daha düşük. Bunu net söyleyemeyiz. Bu teknik model çıktısı. Cari işlemler açığı da milli gelire oranla 0,7 ile 1,1 puan yüksek olabilir. Büyüme biraz yavaş seyredebilir.

“Savunma sanayisi ihracatındaki kar marjları geleneksel ihracata göre yüksek”

Bakan Şimşek, savaş sonrası fırsatlara değinerek, savunma sanayisinin Türkiye için büyük bir fırsat olduğunu ve geçen sene 10 milyar dolarlık ihracat yapıldığını anımsattı.

Şimşek, yeni 18 milyar dolarlık sipariş olduğunu vurgulayarak, savunma sanayisi ihracatındaki kar marjlarının yüksek olduğunu ve 50-60 milyar dolarlık geleneksel ihracata bedel olduğunu söyledi.

Yeniden imar konusunun da Türkiye için fırsat olduğuna değinen Şimşek, savaş olan bölgelerin yeniden imar edildiğinde Türk inşaat sektörünün buradan pay alacağını bildirdi.

Şimşek, enerji koridorlarına işaret ederek, “Türkiye zaten çok önemli bir enerji koridoru. Doğal gaz, petrol hatları anlamında dünyanın önemli bir güzergahı, önemli bir enerji kullanıcısı. Bu bizi şöyle bir avantajla karşı karşıya bırakıyor. Petro-kimyada geçmişte kimse Ceyhan'a fazla bakmıyordu. Şimdi firmalar orayı değerlendirecek. Çünkü bir yerde kriz çıkınca acaba bu devlete devam edebilir miyiz diye bakacaklar diye düşünüyorum ama yeni enerji koridorları gelecek, gelmesi lazım. Mesela Irak'ın oturup güneydeki petrolü kuzeye bağlaması ve Türkiye üzerinden dünyaya ihraç etmesi, Katar’daki doğal gazın boru hattıyla Avrupa'ya Türkiye üzerinden taşınması, Türkmenistan'ın doğal gazı gibi konular, bunlar şu anda olmasını muhtemel gördüğümüz koridorlar.” diye konuştu.

"Bu program ne para politikasından ne maliye politikasından ne gelirler politikasından ibaret”

Şimşek, OVP'ye ilişkin eleştirilere dikkati çekti.

Bu programın para politikasından ibaret olduğunu söyleyenler olduğunu belirten Şimşek, şunları kaydetti:

“Biz ne kadar anlatsak da ekonomi programının para politikası dışında bir ayağı yok diyorlar. Profesör olan arkadaşlar ekranlara çıkıyorlar, maliye politikası görevini yapmadı diyor, para politikasıyla da bu kadar, artık bundan sonrası bu kadar. Arkadaş, bir metni bir oku, OVP 110 sayfaysa onun iki sayfası bile para politikası değil. Bu kadar da olmaz yani, bu kadar okumadan, eski ezberlerle. Bu programın çok ciddi yapısal dönüşüm ve reform ayağı var. Reformlarda ne kadar ilerleme var bunları tartışalım. Bunlar söylendi ama yapıldı mı, ne kadar yapıldı bunları tartışalım ama bu program ne para politikasından ne maliye politikasından ne gelirler politikasından ibarettir. Bunu söylemek o dokümanı reddetmek demektir veya okumamış olmak, bakmamış olmak demektir.”

En öncelikli hedeflerinin sanayide dönüşüm olduğunu kaydeden Şimşek, yeşil ve dijital dönüşümün hızlandırılması, rekabet gücünü artırmak için üretilen altyapı yatırımlarının önceliklendirilmesi, kamu maliyesinde önemli reformların yapılması ve “Terörsüz Türkiye” başlıklarının yapısal dönüşüm ve reform gündemleri olduğunu bildirdi.

"Türkiye, dijital dönüşüm ve yapay zekada gelişmekte olan ülkelere göre iyi"

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, sanayide dönüşüm demek katma değeri yüksek olan ürünlere doğru geçiş ve rekabet gücü olan ürünlere doğru geçiş ve karlı olan alanlara geçiş demek olduğunu söyledi.

Şimşek, sanayide dönüşüm politikasının ve buna yönelik desteklerin olduğunu belirterek, "Türkiye, enerji ithalatına 1,1 trilyon dolar ödemiş. Ne zaman? AK Parti hükümetleri döneminde. 1,1 trilyon dolar. Dış borcumuzun iki katı. Peki bunu azaltmanın ideolojik bir boyutu olabilir mi? Dolayısıyla 1,1 trilyon dolarlık faturayı azaltmak için biz yeşil dönüşümü hızlandıracağız. Bunun ideolojiyle alakası yok." dedi.

İlk çeyrek itibariyle toplam elektrik üretiminin yüzde 54'üne yakınının yenilenebilir enerji olduğunu aktaran Şimşek, "Biz toplam üretimin en az yüzde 70'inde biz yenilenebilir enerjiyi kalıcı bir şekilde yapmak istiyoruz. Türkiye bu konuda hakikaten ilerliyor ve bölgesinde, Avrupa'da önemli bir konumda ki Avrupa bu konuda en fazla hassasiyeti olan bölge biliyorsunuz." ifadelerini kullandı.

Şimşek, Türkiye'nin dijital dönüşüm ve yapay zekada gelişmekte olan ülkelere göre iyi olduğunu anlatarak, "Bu bizi tatmin etmiyor. Gelişmiş olan ülkelere göre gerideyiz. Biz gelişmiş ülkeleri yakalamak istiyoruz. Fiber kapasitesi, 680 bin kilometrelik fiber hattı yapılmış durumda ama bunun 1 milyon kilometreyi aşması gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.

"Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Türkiye'nin yeni kalkınma motoru olacak"

Türkiye'de doğurganlık oranının yüzde 1,5'in altına düştüğünü ifade eden Şimşek, "Yüzde 2,1 nüfusu aynı düzeyde tutan rakam. Şehirleşmeyle birlikte, gelişmeyle birlikte bu trendler çok yaygın. O nedenle biz bazı sektörlere diyoruz ki emek yoğun sektörlere, ya fabrikanızı alın, diğer bölgelere götürün, sanki yeni yatırım yapmış gibi size 12 yıl, 16 yıl teşvik verelim diyoruz. Önümüzdeki 20-30 yılda Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Türkiye'nin yeni kalkınma motoru olacak. Çünkü yenilenebilir enerjide çok zengin bir bölge. İnsan kaynağı anlamında çok zengin bir bölge. Cumhurbaşkanımızın liderliğine bu bölgelere altyapıyı biz götürdük. Üniversiteleri açtık. Beşeri sermayeye yatırım yaptık. İnanılmaz teşvikler veriyoruz. Yeter ki biz terörsüz Türkiye’yi başaralım. Yeter ki biz yapısal dönüşümü başaralım." dedi.

Şimşek, KOBİ'lerin toplam kredilerdeki payının program döneminde yüzde 24,6'dan yüzde 27'ye çıktığını anımsatarak, “İhracat kredilerinin toplam kredilerdeki payı ikiye katlanmış, yüzde 6 civarından yüzde 11 civarına çıkmış. Ya bu nasıl tesadüf oluyor? Madem biz üretimi ihracatı desteklemiyoruz, madem bu politika sadece para politikasıdır, nasıl oluyor da ihracat kredilerinin toplam krediler içerisindeki payı yüzde 6'dan ikiye katlanıyor." dedi.

KOBİ'lere değer verdiklerini belirten Şimşek, "İstihdamın korunmasını önemsiyoruz. Sanayi bizim için önemli. Çiftçilerimizin kullandığı kredilerin faizinin yüzde 70'ini, esnafımızın kullandığı kredilerin faizinin yüzde 50'sini Hazine veriyor." değerlendirmesinde bulundu.

Şimşek, bu program işe yaradığını ve sonuç verdiğini belirterek, “Hiçbir program mükemmel çalışmaz, mükemmeliyetçilik en büyük hastalıktır. İlerlemenin önündeki en büyük engel mükemmeliyetçiliktir. Bu program mükemmel değil, mükemmel sonuçlar da vermiyor ama bu program Türkiye'yi son iki yılda yaşanan bütün şoklara karşı korudu, kolladı ve savuşturdu.” diyerek sözlerini tamamladı.