Orta ve uzun vadeli performans tarafında ise pozitif görünüm korunuyor. Yılbaşından bu yana %25,01 getiri sağlayan BIST 100, 52 haftalık dönemde ise %31,21 oranında sınırlı bir yükseliş kaydetmiş durumda.

Endeksin bu yıl gördüğü en düşük değer 11.296,52 puan, en yüksek değer ise 15.204,92 puan olarak öne çıkıyor. Mevcut 14.078,22 puan seviyesine göre BIST 100, yıl içindeki dip seviyesinin %24,62 üzerinde, yıl içindeki zirvesinin ise %7,41 altında bulunuyor. Böylece endeksin yıl içindeki en yüksek seviyesine kıyasla hâlen sınırlı bir yükseliş potansiyeli alanı bulunurken, dip seviyeye göre elde edilen toparlanmanın güçlü olduğu görülüyor.

Teknik açıdan, güne başlarken 14.087 seviyesindeki ilk direnç noktasına oldukça yakın seyreden endekste yukarıda 14.162 ve 14.258 seviyeleri sırasıyla ikinci ve üçüncü direnç konumunda yer alıyor. Gün içerisinde gelişebilecek olası kâr satışları veya geri çekilmelerde ise takip edilecek ilk ana destek 13.916 seviyesinde bulunuyor. Bu seviyenin altındaki sarkmalarda sırasıyla 13.820 ve 13.745 destekleri teknik seviyeler olarak izlenecek.

BIST 100’de işlem gören hisseler arasında mevcut fiyatına göre bu yılki dip seviyesine en yakın hisseler dikkat çekiyor. Listenin ilk sırasında MAVI yer alırken, hisse yıl içindeki dibinin yalnızca %1,11 üzerinde bulunuyor. MAVI’yi %1,26 ile KLRHO, %1,42 ile PGSUS ve %1,99 ile BRYAT takip ediyor.

BIST 100’de Dibe En Yakın Hisseler

Zirvesinden En Çok Gerileyen 10 Hisse: KLRHO İlk Sırada

Borsa İstanbul’da yıl içindeki zirve seviyelerine kıyasla en fazla gerileyen hisseler belli oldu. Mevcut fiyatı ile yıl içindeki zirvesi arasındaki mesafe baz alındığında KLRHO, zirvesinden %90,79 uzaklaşarak listenin ilk sırasında yer aldı. Hissenin mevcut fiyatı 63,50 TL olurken, yıl içindeki zirvesi 689,50 TL olarak kaydedildi.

KLRHO’nun ardından SKBNK %68,95, ODINE %66,12 ve BALSU %58,78 zirvesinden uzaklıkla sıralandı. Listenin devamında SARKY, DAPGM, MAGEN, EUREN, IZENR ve HEKTS yer aldı.

BIST 100'de Zirvesinden En Çok Gerileyen Hisseler

Bu içerik Matriks'den alınan veriler ile hazırlanmıştır.

Emniyetteki işlemleri tamamlanan şüpheliler sağlık kontrolünün ardından Çağlayan'daki İstanbul Adalet Sarayı'na sevk edildi.

Savcılık, Abdulkerim Hazırbaba, Ekrem Baki, Mustafa Delipoyraz, Talha Özyurt, Mustafa Sökmen, Vedat Taşdelen ve Volkan Karagöz'ün "ihaleye fesat karıştırmak" suçundan tutuklanmasını talep etti.

Hakimlik, Abdulkerim Hazırbaba, Ekrem Baki, Mustafa Delipoyraz, Talha Özyurt, Mustafa Sökmen ve Vedat Taşdelen'in tutuklanmasına, 6 şüpheli hakkında ise adli kontrol uygulanmasına karar verdi.

İhalelerde usulsüzlük iddiası

Savcılığın sevk yazısında, Zabıta ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü hizmetlerinde kullanılmak üzere alınan scooterlar ile İBB Başkanlık Konutu'nda kullanılmak üzere gerçekleştirilen LED TV ve ses sistemi alımı ihalelerine ilişkin müfettiş ve bilirkişi raporlarına yer verildi.

Raporlarda, ihalelere katılımın sınırlandırıldığı, farklı firmaların ihalelere katılmasının engellendiği ve bazı ihalelerin "adrese teslim" şekilde gerçekleştirildiğinin tespit edildiği belirtildi.

Bu yöntem nedeniyle kamu kaynaklarının zarara uğratıldığı iddia edildi.

WhatsApp yazışmaları da dosyada

Sevk yazısında, İBB Satınalma Müdür Yardımcısı Volkan Karagöz ile Satınalma Müdürü ve söz konusu ihalelerin komisyon başkanı Talha Özyurt arasında geçen WhatsApp yazışmalarına da yer verildi.

Yazışmalarda, yaka kameraları, LED TV ve ses sistemi alımları ile bazı ödemelere ilişkin konuşmaların bulunduğu belirtildi. Ayrıca bazı ihale bilgileri ile teklif ve fiyatlara ilişkin detayların firmalara iletildiği iddiası da sevk yazısına yansıdı.

Savcılık, bu yazışmaların ihalelere ilişkin bilgilerin önceden belirli firmalara aktarıldığı ve karşılığında usulsüz menfaat sağlandığı yönündeki iddiaları desteklediğini değerlendirdi.

Ekrem Baki'nin mali hareketleri incelendi

Dosyada şüpheli Ekrem Baki hakkında MASAK tarafından hazırlanan mali analiz raporuna da yer verildi.

Raporda, Baki'nin 2017-2026 dönemindeki hesap hareketlerinin incelendiği ve 2025 yılında önceki yıllara kıyasla para transferlerinde dikkat çekici bir artış tespit edildiği belirtildi.

Savcılık sevk yazısında, söz konusu para transferlerinin kaynağına ilişkin tespit bulunmadığı ve Baki'nin bazı şüphelilerle HTS-baz kayıtlarının bulunduğu ifade edildi.

Soruşturma kapsamında 14 şüpheli hakkında karar

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, 3 Eylül'de yaptığı açıklamada soruşturma kapsamında 14 şüpheli hakkında eş zamanlı gözaltı kararı verildiğini duyurmuştu.

12 şüpheli yakalanarak gözaltına alınırken, daha sonra bir şüphelinin daha yakalanmasıyla gözaltı sayısı 13'e yükseldi. Şüphelilerden birinin başka suçtan cezaevinde bulunduğu, bir diğerinin ise yurt dışında olduğu ve hakkında yakalama çalışmalarının sürdüğü bildirildi.

MEB tarafından hazırlanan “Okul Öncesi Eğitim Okula Uyum Rehberi” kapsamında öğrencilerin okula adaptasyonunu desteklemek amacıyla oyun ve etkinliklere dayalı bir program oluşturuldu. Programda ayrıca okul, öğretmen, öğrenci ve velilerin sorumlulukları ile dikkat edilmesi gereken hususlara yer verildi.

Okul öncesi, ilkokul 1’inci ve ortaokul 5’inci sınıf öğrencilerine yönelik uyum programlarının, eğitim öğretim yılı boyunca her ay uygulanması planlandı. Oyun temelli ve yaşantıya dayalı modüller, okul-aile işbirliği kapsamında okul dışı öğrenme ortamlarını da içerecek şekilde sürdürülecek.

İstanbul’da 2,7 milyon öğrenci ders başı yapacak

İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğünün açıklamasına göre, yeni eğitim öğretim yılı kent genelinde Okula Uyum Haftası ile başlıyor.

İstanbul’da yeni dönem öncesinde okul ve derslik yatırımlarının yanı sıra bakım-onarım çalışmaları, eğitim programları, okul güvenliği, dijital eğitim uygulamaları ve öğrenci gelişimini destekleyen projelere yönelik hazırlıklar tamamlandı.

2026-2027 eğitim öğretim yılında İstanbul’da;

• 216 bin 341 öğrenci 1’inci sınıfa,
• 239 bin 946 öğrenci 5’inci sınıfa,
• 227 bin 996 öğrenci 9’uncu sınıfa

başlayacak.

Böylece bu üç kademede yeni eğitim hayatına başlayacak öğrenci sayısı 684 bin 283 olacak. İstanbul genelinde ise toplam 2 milyon 689 bin 493 öğrenci yeni eğitim öğretim dönemine başlayacak.

İstanbul’a 82 yeni okul, 2 bin 202 derslik

Yeni eğitim öğretim yılıyla birlikte İstanbul’da 82 yeni okul ve 2 bin 202 yeni derslik hizmete alınacak.

Yeni okulların dağılımı şöyle:

• 8 anaokulu
• 23 ilkokul
• 29 ortaokul
• 16 lise
• 6 özel eğitim okulu

Toplam 2 bin 202 yeni dersliğin 74’ü anaokullarında, 670’i ilkokullarda, 814’ü ortaokullarda, 532’si liselerde ve 112’si özel eğitim okullarında öğrencilerin kullanımına sunulacak.

Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı bütçesiyle İstanbul genelinde 313 okulun bakım ve onarım çalışmaları gerçekleştirildi.

41 milyon ders kitabı için dağıtım sürüyor

İstanbul’da yeni eğitim öğretim yılı kapsamında toplam 41 milyon 104 bin 163 ders kitabının dağıtımının planlandığı bildirildi.

Şu ana kadar 22 milyon 130 bin 381 ders kitabı okullara ulaştırılırken, kalan kitapların teslimat sürecinin devam ettiği belirtildi.

Ziraat Portföy ve Tera Portföy Zirveyi Paylaştı

Haftalık TEFAS işlem hacmi sıralaması incelendiğinde, listenin tamamının Ziraat Portföy ve Tera Portföy fonları arasında paylaşıldığı görülüyor. Liderlik koltuğunda Ziraat Portföy’ün ZPR kodlu serbest fonu otururken, ZBJ kodlu diğer para piyasası fonu da beşinci sırada yer alarak kurumsal ve bireysel likidite akışının Ziraat Portföy çatısı altında ne kadar güçlü olduğunu gösterdi.

Sıralamanın kalan kısmında ise Tera Portföy ağırlığı hissedildi. TP2 kodlu para piyasası fonu ikinci, TLY kodlu serbest fonu dördüncü sırada yer alırken; THF kodlu hisse senedi yoğun fon ise hem üçüncü sıradan listeye girdi hem de ilk 5 arasındaki tek hisse senedi fonu olarak piyasadaki seçici hisse talebini temsil etti.

Haftalık tablonun geneline bakıldığında, yatırımcıların ağırlıklı olarak likidite ve nakit yönetiminde kaldığı, portföy dağılımlarında ise Ziraat Portföy ve Tera Portföy amiral gemisi fonlarının belirleyici rol oynadığı anlaşılıyor.

Haftalık İşlem Hacminde İlk 5 TEFAS Fonu : Ziraat ve Tera Zirveyi Paylaştı

Fon piyasasında yeni haftanın ilk gününde yatırımcı hareketliliği devam etti. THF, 6.058 yeni yatırımcı kazanarak yatırımcı sayısını en fazla artıran fon olurken, fona 8,52 milyar TL net para girişi gerçekleşti. DOH ise 2.764 yeni yatırımcı kazanırken 5,04 milyar TL net para girişi aldı. Böylece son haftalarda öne çıkan yatırımcı ilgisinin yeni haftaya da taşındığı görüldü.

TP2 para girişinde zirvede

TP2, hem yatırımcı sayısı hem de para akışı açısından öne çıkan fonlardan biri oldu. Fon, 2.160 yeni yatırımcı kazanırken 13,21 milyar TL net para girişiyle günün en yüksek para girişini gerçekleştirdi.

Buna karşılık para piyasası fonlarında fonlar arası geçişler dikkat çekti. PIP'ten 14,14 milyar TL, PRY'den 11,30 milyar TL ve YIK'ten 9,20 milyar TL net para çıkışı gerçekleşti.

PHE'de yatırımcı kaybı hızlandı

Günün en dikkat çekici gelişmelerinden biri PHE tarafında yaşandı. Fon, tek günde 16.503 yatırımcı kaybetti. Geçen hafta da 10 binin üzerinde yatırımcı kaybeden PHE'de çıkışın yeni haftanın ilk gününde belirgin şekilde hızlandığı görüldü.

PHE'de yatırımcı kaybının yanı sıra 1,38 milyar TL net para çıkışı gerçekleşti.

Goldman Sachs, Türkiye'nin ağustos enflasyon verisinin ardından yayımladığı raporda çekirdek enflasyon dinamiklerinin büyük ölçüde istikrar kazandığını ancak yükselen enerji fiyatlarının dezenflasyon patikası üzerinde önemli yukarı yönlü risk oluşturduğunu kaydetti.

Ekonomistler Clemens Grafe ve Başak Edizgil, zayıflayan iç talebin çekirdek dezenflasyonu desteklemeye devam ettiğini, buna karşın yüksek enerji maliyetlerinin bankanın %29'luk yıl sonu yıllık enflasyon tahminini tehdit ettiğini belirtti.

Türkiye'de yıllık manşet enflasyon ağustosta %31.8'den %31.5'e geriledi ve piyasa beklentisiyle uyumlu geldi. Goldman Sachs, 3 aylık hareketli ortalama çekirdek enflasyon ivmesinin aylık %1.8 civarında yataylaştığını gözlemledi.

Analistler, enerji fiyatlarındaki oynaklık ve hizmet enflasyonundaki katılık nedeniyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın şahin duruşunu sürdürmesini ve politika faizini yakın vadede sabit tutmasını bekliyor.

Cuma günü yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 48,4330'dan tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışın hemen üzerinde 48,4400 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,1 artışla 56,3140'tan, sterlin/TL yüzde 0,1 yükselişle 65,5780'den işlem görüyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 99,1 seviyesinde bulunuyor.

Güçlü ABD istihdam verilerinin faiz beklentilerini yukarı taşıması ve Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin artması, varlık fiyatları üzerinde etkili oluyor.

Cuma günü ABD'de açıklanan verilere göre, ağustosta tarım dışı istihdamın 56 binlik beklentiye karşılık 162 bin kişi artması ve işsizlik oranının yüzde 4,1'de sabit kalması, ABD Merkez Bankasının (Fed) eylül toplantısında faiz artırabileceği beklentisini güçlendirdi.

Ancak tarım dışı istihdam artışının konaklama, yeme içme ve kamu alanlarında yoğunlaşması, iş gücündeki keskin yükselişin mevsimsel olabileceği yönündeki değerlendirmeleri öne çıkardı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in gelecek haftaki toplantısında politika faizini yüzde 58 ihtimalle 25 baz puan artırması, yüzde 42 ihtimalle ise sabit bırakması öngörülüyor.

Jeopolitik tarafta ise ABD-İran hattındaki gelişmeler takip edilmeye devam ediyor. Dün, İran Devrim Muhafızları Ordusu, İran gemilerine yönelik deniz ablukasına katılan ABD'ye ait bir uçak gemisi ile bir muhrip gemiyi balistik füzelerle hedef aldığını açıkladı.

Ayrıca İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Umman ile Hürmüz Boğazı'nın giriş ve çıkışını birbirine bağlayan, İran'ın kontrolündeki yeni koridorla ilgili anlaşmanın gelecek günlerde imzalanacağını duyurdu.

Söz konusu gelişmelerin ardından enerji arzına yönelik endişelerle petrol fiyatları yukarı yönlü seyrini sürdürüyor. Cuma günü yüzde 0,8 artışla 96,3 dolardan haftayı kapatan kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni haftaya da yüzde 1,1 yükselişle 97,3 dolardan başladı.

Öte yandan dün Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan ile 2027-2029 dönemini içeren Orta Vadeli Program'ı (OVP) açıkladı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, "2026 yılı son çeyreğinde enflasyon oranının yeniden düşüş göstereceğini ve yıl sonunda yüzde 28,4 olmasını bekliyoruz." dedi.

Büyümenin 2026 yılında yüzde 3,3 olarak gerçekleşmesini beklediklerini ifade eden Yılmaz, büyümenin kademeli olarak güçlenerek 2027 yılında yüzde 4,2'ye, 2028 yılında yüzde 4,6'ya ve 2029 yılında yüzde 5'e ulaşmasını öngördüklerini dile getirdi.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde büyüme verilerinin takip edileceğini belirtti.

Borsa İstanbul BIST 100 endeksi haftaya %0,05 değer artışıyla 14.018,75 puandan başladı.

Asya borsaları, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artışı ihtimali ve artan jeopolitik belirsizliklere karşın yapay zeka destekli teknoloji hisselerindeki yükselişlerle karışık seyrediyor.

Küresel piyasalarda, ABD'de güçlü gelen tarım dışı istihdam verisinin Fed'in faiz artışı ihtimalini artırmasına rağmen yapay zeka alanındaki olumlu gelişmeler risk iştahını destekliyor.

Asya tarafında da teknoloji hisselerindeki yükselişler öne çıkarken Güney Kore'de Kospi endeksindeki güçlü artış dikkati çekiyor.

Söz konusu gelişmelerle Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 4,61 artışla 6.995 puandan, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2 değer kazancıyla 66.334 puandan kapandı.

Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 artışla 3.936 puanda, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,9 düşüşle 25.421 puanda, Hindistan'da Sensex endeksi ise önceki kapanışın yüzde 0,5 altında 76.111 puan seviyesinde bulunuyor.

Güney Koreli yarı iletken şirketi SK Hynix'in hisseleri yüzde 7,4, teknoloji şirketi LG Electronics'in hisseleri yüzde 5,1 ve Samsung Electronics'in hisseleri de yüzde 5 yükseldi.

Öte yandan, bugün açıklanan verilere göre Japonya'da öncü endeks 117,9 ile beklentilerin altında gerçekleşti.

Bu arada Japon yeninin dolar karşısındaki değer kaybı frenlenirken Japonya Merkez Bankasının (BoJ) atacağı olası adımlar yatırımcıların yakın takibinde bulunuyor.

Dolar/yen paritesi yatay seyirle 156,09 seviyesinde bulunuyor. Japonya'nın rezervleri ağustosta 79,6 milyar dolar düştü. Analistler, söz konusu düşüşte yetkililerin yene destek olmak için bu varlıkları kullanmasının etkili olduğunu belirterek, verilerin ekonomi yönetiminin yeniden müdahale etmesi gerekmesi halinde yeterli finansal kaynağın bulunduğuna işaret ettiğini kaydetti.

- Çeyrek altın 11 bin 195 liradan, cumhuriyet altını 44 bin 573 liradan satılıyor

Gram altın, yeni haftaya değer kaybıyla başlamasının ardından 6 bin 840 liradan işlem görüyor.

Cuma günü ons altındaki düşüşe paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,74 azalışla 6 bin 897 liradan tamamlamıştı.

Yeni haftaya düşüşle başlayan gram altın, saat 09.25 itibarıyla önceki kapanışın hemen altında 6 bin 840 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 195 liradan, cumhuriyet altını 44 bin 573 liradan satılıyor.

Altının onsu, faiz artışı tahminleri ve güçlenen dolar endeksiyle yeni haftada yüzde 0,9 değer kaybederek 4 bin 389 dolardan alıcı buluyor.

Orta Doğu'daki askeri gerilimlerin henüz tam anlamıyla sönümlenmemesi, piyasalarda savaş riskine ilişkin endişelerin canlı kalmasına neden oluyor.

Öte yandan para piyasalarındaki fiyatlamalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek haftaki toplantısında politika faizini yüzde 58 ihtimalle 25 baz puan artırması, yüzde 42 ihtimalle ise sabit bırakması öngörülüyor.

Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, politikanın kısıtlayıcı olmadığını belirtti. Hammack, "Enflasyon çok yüksek ve hedefimizin üzerinde ne kadar uzun süre kalırsa geri düşürmek o kadar zor olacak. Şu anda duyduğum şey, harekete geçme zamanının geldiği." ifadesini kullandı.

Dolar endeksi ise Fed'e ilişkin belirsizliklerle güçlü duruşunu korurken, yeni haftaya yatay seyirle 99,2 seviyesinde başladı.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde büyüme ve Almanya'da sanayi üretimi verilerinin takip edileceğini belirtti.

Brent petrolün varili, uluslararası vadeli piyasalarda 97,82 dolardan işlem görüyor.

Cuma günü 96,57 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 96,28 dolardan tamamladı. Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.00 itibarıyla kapanışa göre yüzde 1,6 yükselerek 97,82 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı da 92,80 dolar olarak belirlendi.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, ABD ile İran arasındaki gerilimin sürdüğüne işaret eden haber akışı ve çatışmaların yeniden tırmanabileceğine yönelik endişeler etkili oluyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, dün yaptığı açıklamada, Irak'ın Erbil kentinde ABD ordusuna ait PSS-T tipi sabit gözetleme balonunun Şahid-136 kamikaze insansız hava aracıyla (İHA) vurularak imha edildiğini bildirdi. ABD tarafından söz konusu iddiaya ilişkin henüz açıklama yapılmadı.

Öte yandan İran, ABD'nin İran gemilerine yönelik deniz ablukasında görev alan bir uçak gemisini ve bir muhribini balistik füzelerle hedef aldığını duyurdu. İran Devrim Muhafızları Ordusundan yapılan açıklamada, saldırıların ardından söz konusu gemilerin hasar aldığı ve bulundukları bölgeden çekildiği ifade edildi. Bildiride ayrıca, İran'ın "her zamankinden daha güçlü" olduğu ve ABD'nin girişimlerine kararlı bir şekilde karşılık verilmeye devam edileceği kaydedildi.

Bölgede son günlerde karşılıklı saldırıların yeniden yoğunlaşması, çatışmaların daha geniş bir alana yayılabileceğine ve başta Hürmüz Boğazı olmak üzere bölgedeki petrol sevkiyatlarının olumsuz etkilenebileceğine ilişkin endişeleri artırarak fiyatlarda yükselişi destekliyor.

ABD'nin İran'ın petrol ihracatına yönelik deniz ablukası ve yaptırım baskısı devam ederken, Tahran'ın Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri faaliyetleri de piyasalarda arz güvenliğine ilişkin risk algısını canlı tutuyor.

The New York Times'ın (NYT) ABD istihbarat raporlarına dayandırdığı haberinde, İran'ın Orta Doğu'daki hedefleri vurma kapasitesine ilişkin güveninin arttığı ve ABD üzerinde baskı oluşturmak amacıyla çatışmayı aylarca sürdürmeye kararlı göründüğü öne sürüldü.

Haberde, ABD istihbaratının son haftalardaki değerlendirmelerine göre, İran yönetiminin çatışmaları önemli ölçüde tırmandırmayı değerlendirebileceğine ilişkin işaretler bulunduğu belirtildi. Değerlendirmelerde, çatışmaların tamamen sona ermesini sağlayacak bir anlaşmaya varılmasının zor olabileceği de kaydedildi.

- OPEC+ grubu ekimde ilave üretim artışına gitmeyecek

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubu üyesi 7 ülkenin ekimde ilave üretim artışına gitmeme kararı da fiyatlar üzerinde etkili oluyor.

OPEC+ grubunun 7 üyesi, dün gerçekleştirdikleri toplantıda eylül için belirlenen üretim seviyelerini ekimde de koruma konusunda anlaştı.

Buna göre, ekimde Suudi Arabistan'ın günlük ham petrol üretim hedefi 10 milyon 478 bin varil, Rusya'nın 9 milyon 949 bin varil, Irak'ın 4 milyon 431 bin varil, Kuveyt'in 2 milyon 676 bin varil, Kazakistan'ın 1 milyon 628 bin varil, Cezayir'in 1 milyon 7 bin varil ve Umman'ın 841 bin varil olacak.

Böylece söz konusu 7 ülkenin ekim için toplam üretim hedefi günlük yaklaşık 31 milyon varil seviyesinde olarak belirlendi.

Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman, önceki toplantılarında eylül için günlük üretimi 188 bin varil artırma kararı almıştı. Son kararla ekimde ilave üretim artışına gidilmeyecek olması, küresel arzın artacağına yönelik beklentileri sınırlayarak fiyatları destekliyor.

Ülkelerin piyasa koşullarını değerlendirmek üzere aylık toplantılarını sürdüreceği, bir sonraki toplantının 4 Ekim'de yapılacağı bildirildi.

- Hürmüz'de yeni koridor beklentisi fiyatlardaki yükselişi sınırlıyor

Öte yandan, İran ile Umman'ın Hürmüz Boğazı'nda yeni bir koridor oluşturulmasına yönelik anlaşmayı ilerleyen günlerde imzalayacağının açıklanması, bölgedeki petrol sevkiyatlarına ilişkin endişeleri kısmen hafifleterek fiyatlardaki yükselişi sınırlıyor.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Umman ile Hürmüz Boğazı'nın giriş ve çıkışının İran'ın kontrolünde olacağı yeni koridora ilişkin anlaşmanın gelecek günlerde imzalanacağını bildirdi.

Rızai, söz konusu alanın ABD'nin deniz ablukası uyguladığı alandan başlayarak Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’ni kapsayacağını söyleyerek, ilan edilecek yeni alana "izinsiz" giren her geminin İran tarafından kara listeye alınacağı uyarısında bulundu. Rızai, ayrıca ABD'nin saldırı ve sabotaj düzenlememesi halinde boğazın açık kalacağını taahhüt edeceklerini ifade etti.

Brent petrolde teknik olarak 98,78 doların direnç, 96,07 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Açıklanan tabloya göre, 7 şirketin paylarında toplam 8 pay sahipliği değişimi gerçekleşti.

Girişim Elektrik Sanayi Taahhüt ve Ticaret A.Ş. (GESAN) paylarında Tera Portföy Hisse Senedi (TL) Fonu'nun payı yüzde 5,15'ten yüzde 4,99'a geriledi. Fonun sahip olduğu nominal pay tutarı 23 milyon 712 bin 266 TL'den 22 milyon 946 bin 794 TL'ye düştü.

Katılımevim Tasarruf Finansman A.Ş. (KTLEV) paylarında Pusula Portföy Üçüncü Hisse Senedi Serbest Fon'un payı yüzde 20,95'ten yüzde 18,76'ya geriledi. Fonun nominal pay tutarı 1 milyar 466 milyon 242 bin 683,07 TL'den 1 milyar 313 milyon 200 bin 923,07 TL'ye düştü.

Manas Enerji Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. (MANAS) paylarında Merrill Lynch International'ın payı yüzde 4,52'den yüzde 5,33'e yükseldi. Nominal pay tutarı 14 milyon 980 bin 229 TL'den 17 milyon 642 bin 226 TL'ye çıktı.

Martı Otel İşletmeleri A.Ş. (MARTI) paylarında A1 Capital Portföy BIST 100 Dışı Şirketler Hisse Senedi Serbest (TL) Fon'un payı yüzde 5,01'den yüzde 4,83'e geriledi. Fonun nominal pay tutarı 75 milyon 174 bin TL'den 72 milyon 500 bin TL'ye düştü.

Pasifik Eurasia Lojistik Dış Ticaret A.Ş. (PASEU) paylarında iki ayrı fonun pay oranlarında değişim meydana geldi. Pusula Portföy Beşinci Hisse Senedi Serbest (TL) Fon'un payı yüzde 1,11'den yüzde 8,50'ye yükselirken, nominal pay tutarı 7 milyon 491 bin 675 TL'den 57 milyon 140 bin 148 TL'ye çıktı. Pusula Portföy Para Piyasası (TL) Fonu'nun payı ise yüzde 26,72'den yüzde 17,11'e gerilerken, nominal pay tutarı 179 milyon 564 bin 614 TL'den 115 milyon 6 bin 471 TL'ye düştü.

Tera Yatırım Teknoloji Holding A.Ş. (TEHOL) paylarında Tera Portföy Hisse Senedi (TL) Fonu'nun payı yüzde 5,05'ten yüzde 4,92'ye geriledi. Fonun nominal pay tutarı 100 milyon 782 bin 519 TL'den 98 milyon 232 bin 519 TL'ye düştü.

Türker Vangölü Enerji Yatırım A.Ş. (VEYAS) paylarında Türkerler İnşaat Turizm Madencilik Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş.'nin payı yüzde 94,56'dan yüzde 96,09'a yükseldi. Şirketin sahip olduğu nominal pay tutarı 536 milyon 7 bin 454 TL'den 544 milyon 669 bin 47 TL'ye çıktı.

MKK, açıklanan oranların Merkezi Kaydi Sisteme kaydedilmiş pay sahipliği bilgileri üzerinden hesaplandığını ve oranların hesaplanmasında henüz takası gerçekleşmemiş alım ve satımların dikkate alınmadığını belirtti.

BIST 100, haftalık bazda ise yüzde 4,3 değer kaybetti.

Küresel piyasalarda ABD ve Kanada borsalarının İşçi Bayramı nedeniyle kapalı olması nedeniyle bugün işlem hacimlerinin görece düşük seyretmesi bekleniyor.

Kritik seviyeler

Analistler, TL bazında BIST 100 için 13.990 seviyesini pivot olarak takip ediyor. Endekste yukarı yönlü hareketlerde 14.090, 14.160 ve 14.260 seviyeleri direnç olarak öne çıkarken, aşağı yönlü hareketlerde 13.920, 13.820 ve 13.745 seviyeleri destek konumunda bulunuyor.

Dolar bazında ise endeks için 292,1 - 293,7 ve 295,7 seviyeleri direnç, 288,5 - 286,2 ve 285,0 seviyeleri destek olarak izleniyor.

RSI Nasıl Yorumlanır?

• 0 ile 100 arasında yer alan değerde 70 seviyesi üzeri aşırı alım bölgesi 30 seviyesi altı ise aşırı satım bölgesi olarak görülür. Eğer fiyat 70 seviyesini aşmış ve kritik bölge olan 80-100 aralığına doğru ilerlemişse RSI fiyatın çok yükseldiğini ve en kısa zamanda bir düzeltme olacağını yani fiyatın gerileyeceğini söyler. Diğer taraftan fiyat 30 seviyesini aşmış ve 20-0 aralığına doğru ilerlemişse burada sinyal fiyatta trendin değişeceği yönündedir.

MACD Nasıl Yorumlanır?

• Hareketli ortalama çeşitlerinden olan üssel ortalamadır. Kısa vade olarak 12 gün, uzun vade olarak 26 gün kullanılır. 0 bölgesi üzerindeki hareket devam ediyorsa bu yükseliş trendinin süreceği, 0 bölgesi altındaki hareket devam ediyorsa bu düşüş trendinin süreceği anlamına gelir.

Stochastic Nasıl Yorumlanır?

• Stochastic indikatöründe grafik üzerinde 0-100 arası bant aralığı kullanılır ve bu aralıktan 80-100 aralığı aşırı alım, 20-0 aralığı ise aşırı satım bölgesidir.

CCI Nasıl Yorumlanır?

• İndikatör referans değer aralığı olarak +100 ve -100 değerlerini almaktadır. Fiyatların bu iki seviye arasındaki hareketi olağan karşılanmakta, bu değerleri aşarsa alım-satım sinyali verdiği düşünülmektedir. Bu bölgelere yaklaşması trendin sona erdiği ve yön değiştirebileceği anlamındadır.0 çizgisi ise merkez olarak kabul edilir. +100 değerinin üzerine çıkan ortalama çizgisi ile fiyatların aşırı alım bölgesine ulaştığı artık bu seviyelerden alış yapılmaması yani satışların gelebileceği şeklinde yorumlanır. -100 değerinin altında kalan çizgi ise, fiyatların aşırı satış bölgesinde olduğu bu seviyelerden satış yapılmaması, fiyatların tekrar yükseleceği yönünde yorumlanmaktadır.

VİOP'ta endeks kontratı haftaya yatay başladı

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat haftaya yatay seyirle 17.049,00 puandan başladı.

Cuma günü alış ağırlıklı seyreden ekim vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 0,70 artışla 17.051,00 puandan tamamlamıştı. Endeks kontratı akşam seansında da yükselişini sürdürerek 17.065,00 puandan işlem gördü.

Ekim vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,01 azalarak 17.049,00 puandan işlem görüyor.

Küresel piyasalarda, ABD'de güçlü gelen tarım dışı istihdam verisinin ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artışı ihtimalini artırmasına karşın, yapay zeka alanındaki olumlu gelişmeler risk iştahını destekliyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde büyüme verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 16.900 ve 16.800 puanın destek, 17.200 ve 17.300 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Küresel piyasalarda, ABD'de güçlü gelen tarım dışı istihdam verisinin ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artışı ihtimalini artırmasına karşın, yapay zeka alanındaki olumlu gelişmeler risk iştahını destekliyor.

Geçen hafta ABD'de istihdam piyasasına ışık tutan veriler karışık sinyaller verdi. Ülkede ADP özel sektör istihdamı iş gücü piyasasında ivme kaybına işaret ederken, tarım dışı istihdamdaki belirgin yükseliş ekonominin sıcaklığını koruduğunu ortaya koydu.

Ancak tarım dışı istihdamın konaklama, yeme içme ve kamu alanlarında yoğunlaşması, iş gücündeki keskin yükselişin mevsimsel olabileceği yönündeki değerlendirmeleri öne çıkardı.

İstihdam piyasasına ilişkin verilerin birbirinden ayrışması, Fed'in politika adımlarına yönelik beklentilerin şekillenmesini zorlaştırırken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in gelecek haftaki toplantısında politika faizini yüzde 58 ihtimalle 25 baz puan artırması, yüzde 42 ihtimalle ise sabit bırakması öngörülüyor.

ABD'de bu hafta açıklanacak enflasyon verilerinin Fed'in gelecek hafta alacağı kararlara ilişkin net mesaj vermesi bekleniyor.

Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack politikanın kısıtlayıcı olmadığını belirtti. Hammack, "Enflasyon çok yüksek ve hedefimizin üzerinde ne kadar uzun süre kalırsa geri düşürmek o kadar zor olacak. Şu anda duyduğum şey, harekete geçme zamanının geldiği." ifadelerini kullandı.

Öte yandan, sosyal medya hesabından paylaşım yapan ABD Başkanı Donald Trump, istihdam verilerinin kendisininki hariç tüm tahminleri üçe katladığını vurgulayarak, faizlerin düşürülmesi gerektiğini ifade etti.

Başka bir paylaşımında da Trump, "harika" veriler alındığında piyasaların yükselmesi gerektiğinin altını çizerek, "Ancak borsa yine düşüyor, çünkü işler iyi gittiğinde enflasyon korkusu yüzünden hemen bunu durdurmamız gerektiğine dair sahte bir gerçeklik algısı içinde yaşıyoruz. Oysa durum tam tersi olmalıydı." değerlendirmesinde bulundu.

Trump, böyle devam ederse ülkenin hak ettiği büyümeye ulaşamayacağını belirterek, büyümenin enflasyona neden olmayacağını savundu.

Analistler, Fed'in adımlarına ilişkin belirsizliklere karşın yapay zeka alanındaki iyimserliğin piyasaları desteklediğini kaydetti. Buna göre, ABD merkezli yapay zeka şirketi OpenAI, GPT-6 Astra adlı şimdiye kadarki en gelişmiş ve akıllı yapay zeka modelini duyurdu.

OpenAI'dan yapılan açıklamada, kısa süre önce sınırlı sayıda kullanıcının erişimine açılan "GPT-6 Astra"nın gelişmiş siber kapasitesi ve yüksek otonom kontrol yeteneği bulunduğu, karmaşık bilgisayar sistemlerini yönetebildiği, e-tablo doldurma ve sıfırdan internet sitesi tasarlama gibi işlemleri insan müdahalesi olmadan yürütebildiği bildirildi.

Söz konusu modelin ardından diğer yapay zeka geliştiricilerinin de yatırımlarını artıracağı beklentisi, yarı iletken sektöründe talebin artacağı öngörülerini güçlendirerek özellikle Asya tarafında teknoloji hisselerine yönelik risk iştahının canlı kalmasını sağladı.

Jeopolitik tarafta ise ABD-İran hattındaki gelişmeler takip edilmeye devam ediyor. Dün, İran Devrim Muhafızları Ordusu, İran gemilerine yönelik deniz ablukasına katılan ABD'ye ait bir uçak gemisi ile bir muhrip gemiyi balistik füzelerle hedef aldığını açıkladı.

Ayrıca İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Umman ile Hürmüz Boğazı'nın giriş ve çıkışının İran'ın kontrolünde olan yeni koridoruyla ilgili anlaşmanın önümüzdeki günlerde imzalanacağını duyurdu.

- Petroldeki yükseliş yeni haftada da sürüyor

Söz konusu gelişmelerin ardından enerji arzına yönelik endişelerle petrol fiyatları yukarı yönlü seyrini sürdürüyor. Cuma günü yüzde 0,8 artışla 96,3 dolardan haftayı kapatan kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni haftaya da yüzde 1,1 yükselişle 97,3 dolardan başladı.

Geçen hafta ABD'de karışık sinyaller veren istihdam verileri ve Orta Doğu kaynaklı enflasyonist baskıların devam edeceği endişeleriyle dalgalanan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, haftayı yüzde 4,78 seviyesinde kapatmasının ardından yeni haftaya yatay seyirle yüzde 4,79'dan başladı.

Dolar endeksi ise Fed'e ilişkin belirsizliklerle güçlü duruşunu korurken, yeni haftaya yatay seyirle 99,2 seviyesinde başladı.

Altının ons fiyatı ise faiz artışı tahminleri ve güçlenen dolar endeksiyle yeni haftaya değer kaybıyla başladı. Ons altın şu sıralarda yüzde 0,8 düşüşle 4 bin 396 dolardan alıcı buluyor.

Cuma günü New York borsasında S&P 500 yüzde 0,38, Nasdaq endeksi yüzde 0,29 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,51 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise haftaya negatif başladı. Ülkede New York borsası bugün İşçi Bayramı dolayısıyla işleme kapalı olacak.

- Avrupa'da endeks vadeli kontratlar haftaya negatif başladı

Avrupa borsaları cuma günü karışık seyrederken, gözler yeni haftada Avrupa Merkez Bankasının (ECB) alacağı para politikası kararlarında olacak.

Hafta sonu Orta Doğu'da tansiyonun düşmemesi, yüksek seyrini koruyan enerji fiyatlarının Avrupa ekonomilerini olumsuz etkileyebileceği endişelerini körükledi.

Analistler, söz konusu durumun Avrupa'da endeks vadeli kontratların haftaya negatif bir başlangıç yapmasında etkili olduğunu belirterek, hafta içinde ECB'nin faiz kararının ardından Başkan Christine Lagarde'ın yapacağı açıklamaların piyasalarda oynaklığı artırabileceğini söyledi.

Analistler, bugün Avro Bölgesi'nde açıklanacak büyüme verileri ile Almanya'daki sanayi üretimi verilerinin yatırımcıların odağında bulunduğunu belirterek, para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın yıl sonuna kadar iki faiz artışına gitme ihtimalinin fiyatlanmaya devam ettiğini bildirdi.

Diğer yandan Almanya'da sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisi, Saksonya-Anhalt'ta düzenlenen eyalet meclisi seçimlerini yüzde 43,8 oy alarak kazandı ancak tek başına iktidara gelmesi için gerekli çoğunluğu elde edemedi.

Cuma günü İngiltere'de FTSE 100 endeksi yatay seyrederken, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,28 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,09 düştü. Almanya'da DAX 40 endeksi ise yüzde 0,17 yükseldi.

- Güney Kore'de hızlı yükseliş görülüyor

Asya borsalarında yapay zeka alanındaki olumlu gelişmeler risk iştahını desteklerken, Güney Kore'de Kospi endeksindeki yükseliş dikkati çekiyor. Teknoloji ve yarı iletken ağırlığı yüksek Kospi endeksinde alımlar, yapay zeka yatırımlarının artacağı beklentisiyle güçlendi.

Güney Koreli yarı iletken şirketi SK Hynix'in hisseleri yüzde 7,4, teknoloji şirketi LG Electronics hisseleri yüzde 5,1 ve Samsung Electronics hisseleri de yüzde 5 yükseldi.

Öte yandan, bugün açıklanan verilere göre Japonya'da öncü endeks 117,9 ile beklentilerin altında gerçekleşti.

Bu arada Japon yeninin dolar karşısındaki değer kaybı frenlenirken, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) atacağı olası adımlar yatırımcıların yakın takibinde bulunuyor.

Dolar/yen paritesi yatay seyirle 156,09 seviyesinde bulunuyor. Japonya'nın rezervleri ağustosta 79,6 milyar dolar düştü. Analistler, söz konusu düşüşte yetkililerin yene destek olmak için bu varlıkları kullanmasının rezerv azalışında etkili olduğunu belirterek, verilerin aynı zamanda ekonomi yönetiminin yeniden müdahale etmesi gerekirse yeterli finansal kaynağının bulunduğuna işaret ettiğini kaydetti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,9 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 4,1 yükselirken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,2 düştü.

- Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz OVP'yi açıkladı

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,57 değer kazanarak 14.012,42 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,08 yükseldi.

Öte yandan dün Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan ile 2027-2029 dönemini içeren Orta Vadeli Program'ı (OVP) açıkladı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, "2026 yılı son çeyreğinde enflasyon oranının yeniden düşüş göstereceğini ve yıl sonunda yüzde 28,4 olmasını bekliyoruz." dedi.

Büyümenin 2026 yılında yüzde 3,3 olarak gerçekleşmesini beklediklerini ifade eden Yılmaz, büyümenin kademeli olarak güçlenerek 2027 yılında yüzde 4,2'ye, 2028 yılında yüzde 4,6'ya ve 2029 yılında yüzde 5'e ulaşmasını öngördüklerini dile getirdi.

Dolar/TL cuma gününü 48,4330'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,4390'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde büyüme ve Almanya'da sanayi üretimi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puanın destek, 14.100 ve 14.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.00 Almanya, temmuz ayı sanayi üretimi

11.30 Avro Bölgesi, eylül ayı Sentix yatırımcı güven endeksi

12.00 Avro Bölgesi, 2. çeyrek, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH)

17.30 Türkiye, ağustos ayı Hazine nakit dengesi

ABD'de piyasalar kapalı olacak

ALBRK – 126 gün vadeli 4 milyar TL tutarında kira sertifikası ihraç edildi.

AVPGY – Forum Trabzon AVM’nin kiralanabilir alanı ve portföy değerinin artırılmasına yönelik proje kapsamında komşu parseldeki yapılar için yıkım ruhsatı alınarak çalışmalara başlandığı açıklandı.

BJKAS – Profesyonel futbolcu Emrecan Uzunhan’ın İstanbulspor’a kesin transferi konusunda anlaşma sağlandığı açıklandı.

BRMEN – Halka arzdan elde edilen 44,7 milyon TL’lik fonun tamamının özkaynakların güçlendirilmesi ve ürün çeşitliliğinin artırılmasında kullanıldığı açıklandı.

BTCIM – Şirket ve bağlı ortaklığı BSOKE’nin taraf olduğu refinansman kredi sözleşmesi kapsamındaki tüm kredi risklerinin sonlandırıldığı, teminatların fekki sürecinin başlatıldığı ve BSOKE payları üzerindeki rehnin kaldırıldığı açıklandı.

DMRGD – Şirketin İstanbul Gaziosmanpaşa’daki Tem Cadde Şubesi’nin tescil edildiği açıklandı.

DOFRB – Şirketin, ABD’nin Teksas eyaletinin Dallas bölgesinde Teknoloji Tecrübe Merkezi yatırımı kapsamında hazır bina ve arsa satın almak üzere mutabakat zaptı imzaladığı, yatırım tutarının yaklaşık 16 milyon dolar olmasının beklendiği açıklandı.

EKGYO – Şirket ile TOKİ arasında imzalanan protokol kapsamında İstanbul Eyüpsultan Hasdal 2. Etap Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İşi ihalesinin 1. oturumunun 14 Eylül’de gerçekleştirileceği açıklandı.

GENIL – Şirketin %35,15 oranında pay sahibi olduğu Neo Auvra’nın %41,79’una karşılık gelen payları devralmasıyla, Neo Auvra’daki payının %76,94’e yükseldiği açıklandı.

GLCVY – ISCTR tarafından gerçekleştirilen ihalede kazanılan toplam 754,8 milyon TL anapara büyüklüğündeki iki bireysel tahsili gecikmiş alacak portföyünün devir ve temlik işlemlerinin tamamlandığı açıklandı.

IHLGM – Şirket ve bağlı ortaklığı İhlas Enerji’ye ait Çanakkale ve İzmir’deki maden ruhsatlarının toplam 1 milyon dolar bedelle devrine ilişkin sözleşme imzalandığı, ayrıca üretimden elde edilecek net satış gelirleri üzerinden pay alınacağı açıklandı.

KLNMA – Dünya Bankası ile toplam 200 milyon dolar ve 371,8 milyon euro tutarında ek finansman anlaşmaları imzalandığı açıklandı.

KONTR – Şirket tarafından ihraç edilen TRFKNTR92611 ISIN kodlu borçlanma aracının itfa ve kupon ödemeleri ile TRSKNTR32719 ISIN kodlu borçlanma aracının kupon ödemesinin, ödeme tutarının aktarılmaması nedeniyle gerçekleştirilemediği açıklandı.

LILAK – Tekirdağ’da kurulması planlanan 6,5 MW kurulu güce sahip Ergene RES projesinin teknik değerlendirmesinin olumlu sonuçlandığı açıklandı.

MGROS – Rekabet Kurumu soruşturması sonucunda şirkete 48,4 milyon TL idari para cezası verildiği, erken ödeme indiriminden yararlanılmasıyla ödenecek tutarın 36,3 milyon TL olduğu açıklandı.

MOPAS – İstanbul Sultanbeyli’de yeni mağaza açılmasıyla toplam mağaza sayısı 136’ya ulaştı.

OSMEN – Lara Tatlısu tarafından 3.000.000 adet payın kaydileştirilmesi için MKK’ya başvuruda bulunuldu.

OZYSR – Şirketin yüzey temizleme yöntemlerine ilişkin Ar-Ge projesinin TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Destek Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandığı ve sözleşme sürecinin tamamlandığı açıklandı.

SOKM – Rekabet Kurumu tarafından yürütülen soruşturmalardan birinde şirkete ceza verilmemesine, diğerinin ise 39,9 milyon TL idari para cezasıyla uzlaşma usulüyle sonlandırılmasına karar verildiği, erken ödeme indirimli tutarın 29,9 milyon TL olduğu açıklandı.

TERA – Akasya İrtibat Bürosu’nun 7 Eylül itibarıyla kapatılarak faaliyetlerinin Kadıköy İrtibat Bürosu’na devredilmesi için gerekli onayların alındığı açıklandı.

TSKB – Dünya Bankası ile 200 milyon euro tutarında kredi anlaşması imzalandığı açıklandı.

TSPOR – Profesyonel futbolcu Rene Mitongo Muteba’nın 2026 – 2027 sezonu için Estrela Kulübü’ne kiralandığı açıklandı.

TSPOR – Profesyonel futbolcu Ali Habeşoğlu’nun Bodrumspor’dan kesin transferi için 1,65 milyon euro bonservis bedelinin 5 taksitte ödenmesi ve sonraki transferinden elde edilecek net gelirin %17’sinin Bodrumspor’a verilmesi konusunda anlaşma sağlandığı açıklandı.

TSPOR – Profesyonel futbolcu Ali Habeşoğlu ile 3+1 yıllık sözleşme imzalanırken, oyuncuya ilk üç sezon için toplam 57 milyon TL, opsiyonun kullanılması halinde ise 25 milyon TL garanti ücret ödeneceği açıklandı.

VAKFN – Şirketin İstanbul Levent ve Gebze şubelerinin tescil edildiği açıklandı.

VERUS – VBTS kapsamında şirket paylarına 6 Ekim seans sonuna kadar kredili işlem yasağı getirildi.

ZOREN – 153 gün vadeli 157,4 milyon TL tutarında finansman bonosu ihraç edildi.

ZOREN – 384 gün vadeli 84,7 milyon TL tutarında tahvil ihraç edildi.

SERMAYE ARTIRIMLARI

EFOR – Şirket sermayesinin 2,2 milyar TL’den, artırılacak tutar pay satış fiyatına göre belirlenmek ve 3 milyar TL satış hasılatı elde edilmek üzere İbrahim Akkuş’a tahsisli olarak artırılması kapsamında SPK’ya başvuru yapıldığı açıklandı. Tahsisli sermaye artırımından elde edilmesi planlanan fonun tamamının finansal borçların azaltılması ve işletme sermayesi ihtiyacının karşılanmasında kullanılmasının planlandığı açıklandı.

SAMAT – Bedelli sermaye artırım oranının %100 olarak güncellendiği açıklandı.

NAKİT TEMETTÜ ÖDEYECEK ŞİRKETLER

BUGÜN GENEL KURULU OLAN ŞİRKETLER

Bugün genel kurul toplantısı gerçekleştirecek şirket bulunmuyor.

ARSAN – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 50.000 adet pay 3,75 TL fiyattan geri alındı.

ASGYO – Abdulkadir Konukoğlu tarafından 10,89 – 11,00 TL fiyat aralığından 350.000 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %51,20’ye yükseldi.

AVGYO – Metro Portföy tarafından 15,11 – 17,00 TL fiyat aralığından 2.787.703 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %3,65’e yükseldi.

BAHKM – Yönetim Kurulu Başkanı Serkan Bahadır tarafından 152,00 – 155,00 TL fiyat aralığından 35.000 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %59,90’a yükseldi.

BINBN – Şirketin %50 pay sahibi olduğu Ekolog Bilgi ve Kartlı Sistem Hizmetleri’ndeki paylarının tamamının 40 milyon TL bedelle Ali Güzel’e satışı için pay devir sözleşmesi imzalandığı, işlem sonucunda 57,7 milyon TL zarar oluştuğu açıklandı.

BLUME – Erdal Bulut tarafından 38,60 – 40,18 TL fiyat aralığından 170.000 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %25,05’e yükseldi.

BORLS – Pusula Portföy tarafından 3,81 TL fiyattan 53.112.748 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %7,58’e yükseldi.

BSOKE – Bulls Portföy tarafından 59.605.950 adet pay satılırken, şirket sermayesindeki payı %0’a geriledi.

EGEGY – Hasan İnanç Kabadayı tarafından 25,30 – 25,60 TL fiyat aralığından 500.000 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %5,76’ya yükseldi.

EKIM – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 100.000 adet pay 17,85 TL fiyattan geri alındı.

ENSRI – Hakim ortak Muhammet Nuri Ensari’nin sahip olduğu 54.600.000 adet payın Borsa’da satışı kapsamında SPK’ya pay satış bilgi formuyla başvuru yapıldığı açıklandı.

INFO – Azami 96.033.600 adet pay ve 650 milyon TL fon ile bir yıl süreli pay geri alım programı başlatılmasına karar verildiği açıklandı.

KBORU – Bülent Karaman tarafından 17,84 – 18,02 TL fiyat aralığından 1.100.000 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %31,23’e yükseldi.

KBORU – Demet Karaman tarafından 17,85 – 18,02 TL fiyat aralığından 1.100.000 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %16,03’e yükseldi.

KBORU – Mustafa Topgaç tarafından 17,85 – 18,02 TL fiyat aralığından 1.100.000 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %31,23’e yükseldi.

KTLEV – Pusula Finans Holding tarafından 45,96 TL ortalama fiyattan 21.586.508 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %29,50’ye yükseldi.

MAGEN – Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Şenel tarafından 33,00 – 34,24 TL fiyat aralığından 1.008.058 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %0,57’ye yükseldi.

MAGEN – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 2.098.388 adet pay 33,28 – 34,42 TL fiyat aralığından geri alındı.

MARTI – A1 Capital Portföy tarafından 2.674.000 adet pay satılırken, şirket sermayesindeki payı %4,83’e geriledi.

NTHOL – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 150.000 adet pay 42,48 – 42,58 TL fiyat aralığından geri alındı.

ONCSM – Bulls Portföy tarafından 1.065.000 adet pay satılırken, şirket sermayesindeki payı %0’a geriledi.

ORGE – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 170.216 adet pay 21,50 – 22,30 TL fiyat aralığından geri alındı.

SUWEN – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 746.859 adet pay 6,70 – 6,82 TL fiyat aralığından geri alındı.

SUWEN – Ziraat Portföy tarafından 7,00 TL fiyattan 47.481.773 adet pay satılırken, şirket sermayesindeki payı %6,37’ye geriledi.

TEZOL – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 500.000 adet pay 8,73 TL fiyattan geri alındı.

Ray Sigorta A.Ş., 2026 yılı Ağustos ayı sonu itibarıyla gerçekleşen brüt prim üretimine ilişkin verileri Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) yayımladı. Açıklama 7 Eylül 2026 tarihinde KAP'ta duyuruldu.

Şirketin 2026 yılı Ocak-Ağustos dönemindeki denetlenmemiş brüt prim üretimi 27 milyar 326 milyon 920 bin 858,51 TL olarak gerçekleşti. Söz konusu tutar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,7 azalışa işaret etti.

Şirketin KAP'a gönderdiği açıklama şu şekildedir:

Şirketimizin 2026 yılı Ocak-Ağustos dönemine ait denetlenmemiş brüt prim tutarı 27.326.920.858,51 TL'dir. Prim üretimi, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla % 4,7 oranında azalış göstermiştir.

Yatırımcılarımız ve kamuoyunun bilgisine sunarız.

Metnin altındaki ilk tablo OVP’de yer alan temel tahminleri özetliyor. İkinci tablo ise bu tahminlerin bir önceki yıl açıklanan OVP’ye göre ne kadar değiştiğini gösteriyor.

Şimdi bu iki tabloyu birlikte değerlendirelim.

Tahminler ve Tutarlılıkları

Önce büyüme tahminlerine bakalım.

OVP’deki tahminler, Türkiye ekonomisinin 2025 yılını da hesaba kattığımızda dört yıl boyunca potansiyel büyüme oranı olarak kabul edilen yüzde 4,8’in altında büyüyeceğini, ancak 2029 yılında bu düzeye ulaşabileceğini gösteriyor.

Bu tahminlerin tutarlı olup olmadığını anlamak için enflasyon oranlarına bakalım. OVP, bu yılın sonunda enflasyonun yüzde 28,4 olacağını tahmin ediyor. Bu oran, TCMB’nin son tahmini olan yüzde 28’in 0,4 puan üzerinde. Bu nedenle söz konusu tahmini gerçekçi buluyoruz. Ayrıca enflasyonun önümüzdeki yıllarda düşerek 2029’da yüzde 9’a gerileyeceği tahmini de büyüme oranlarıyla belirli bir tutarlılık içinde görünüyor.

İşsizlik oranı tahminleri de yine büyüme oranındaki değişimle genel olarak uyumlu görünüyor. Büyümenin hızlandığı yıllarda işsizlik oranında düşüş, büyümenin daha düşük kaldığı dönemde ise daha sınırlı bir iyileşme öngörülmesi, ekonomik ilişkiler açısından beklenen bir tablo.

Bütçe dengesi ise özellikle faiz giderleri açısından daha ilginç bir görünüm ortaya koyuyor.

Faiz giderlerinin 2027 yılında 2026 yılına göre yüzde 41’e yakın artması bekleniyor. Buna karşılık sonraki yıllarda artış oranının hızla düşeceği öngörülüyor. Böyle bir gelişme bütçe dengesinin ve faiz dışı dengenin iyileşmesiyle mümkün olabilir. Nitekim OVP de bunu öngörüyor.

Ancak bu tahminin hangi varsayımlara dayandığını anlamak için iki noktaya bakmamız gerekiyor.

İlk olarak, bütçe açığı faiz giderlerinin artış hızındaki bu değişimi açıklayacak ölçüde bir düşüş göstermiyor. Faiz dışı dengenin GSYH’ye oranı da aynı şekilde faiz giderlerindeki hızlı düşüşü tek başına destekliyor gibi görünmüyor.

İkinci olarak, enflasyonda beklenen gerilemenin gerçekleşmesi halinde faiz oranlarının da zaman içinde düşmesi mümkün olabilir. Bu durumda faiz ödemelerinin artış hızı da giderek yavaşlayabilir.

Dolayısıyla burada belirleyici unsur, enflasyon ve buna bağlı olarak faiz oranlarının OVP’de öngörülen patikayı izleyip izlemeyeceği olacak.

Dış ticaret dengesi ise önceki tahminlere kıyasla çok büyük bir değişiklik göstermiyor. Dönemin 100-110 milyar dolar dolayında bir dış ticaret açığıyla geçmesi bekleniyor.

İhracat ve ithalattaki değişimler 2027 yılı dışında büyüme tahminleriyle genel olarak uyumlu duruyor. Ancak 2027 yılında büyümenin artmasına karşın ithalatın çok az değişmesi ve buna bağlı olarak dış ticaret açığının da hemen hemen aynı kalması dikkat çekiyor. Ekonomik büyüme ile ithalat arasındaki ilişki açısından bakıldığında bu durumun ayrıca açıklanması gerekiyor.

En önemli konulardan birisi enflasyon oranlarıyla USD/TL kurları arasındaki ilişki. 2023 yılından bu yana uygulanan dezenflasyon programının başlıca çıpası yüksek faiz vererek dışarıdan döviz girişi sağlamak ve aynı yolla içeride döviz olarak tutulan varlıkların Türk Lirasına dönüşünü sağlamaktı. Bu uygulama enflasyondan daha düşük kur artışı gerçekleşmesini sağlayarak döviz kurlarını baskılıyor ve Türkiye’nin dolar cinsinden çok daha zengin görünmesini sağlıyordu. Bu uygulama, ihracatın yeterince artmamasına yol açtığı için ihracatçılardan itiraz geliyordu. Şimdi OVP’de enflasyon ve kur ilişkisinin nasıl kurulduğuna bakalım:

Burada karşılaştırma için TÜFE enflasyonu yerine GSYH deflatörünü alıyoruz. Çünkü TÜFE 428 mal ve hizmet kalemi içinde yer alan 927 farklı ürünü kapsadığı halde kapsadığı halde deflatör ekonomide o yıl arz edilen bütün mal ve hizmetleri kapsayan çok daha geniş kapsamlı bir ölçü. Buna ek olarak TÜFE tahmini yılsonu tahminini gösterirken deflatör yıllık ortalamayı gösterdiği için yıllık ortalama kur artışıyla karşılaştırılması daha uygun.

Bu tablo bize 2027’de kurdaki artışın enflasyona önceki yıllara göre yakınlaşacağını, 2028 ve 2029’da da kur artışının enflasyon ile neredeyse aynı düzeye geleceğini anlatıyor. Buradaki enflasyon tahminleri gerçekleşirse bu düzeltme olumlu görünüyor. Ne var ki bugün kurun geçmiş üç yıla göre düzeltilmiş düzeyinin yaklaşık 65 TL olması gerektiği düşünüldüğünde bu düzeltmenin geçmiş baskılamayı gidereceğini kabul etmek pek mümkün görünmüyor.

Bence OVP (2027 – 209)’un en zor ilişkisi kur ve deflatör arasında yatıyor. Ulaşılması en zor hedefler. Bir yandan ekonomiyi büyümeye döndürmek, bir yandan enflasyonu düşürmek söylendiği kadar kolay değil. Bunun olması için mutlaka geleceğe ilişkin beklentileri olumlu hale getirmek, onun için de yapısal reformları hiç zaman geçirmeden yapmak gerekiyor.

Seçim 2027’de mi?

Bu OVP’de dikkati çeken noktalardan biri de 2027 yılına ilişkin bütçe tahminleri.

2027 yılında bütçe açığının büyümesi, faiz dışı fazlanın ise azalması öngörülüyor. Üstelik bütçe açığındaki büyüme, faiz giderleriyle açıklanabilecek miktardan daha yüksek görünüyor.

Bunun arkasında faiz dışı giderlerin —personel giderleri, cari giderler ve yatırım giderleri— enflasyonun üzerinde artmasının öngörülmesi yatıyor.

Burada diğer yıllardaki genel tutarlılıktan bir miktar uzaklaşılıyor. Çünkü o bütçeyle seçime gitmek mümkün olabilir ama enflasyonu yüzde 21’e düşürmek pek mümkün olmaz.

Bu tablo elbette tek başına 2027 yılında seçim yapılacağı anlamına gelmiyor. Ancak bütçe göstergelerinde 2027 yılı için ortaya çıkan bu farklılaşma, seçimlerin 2027’de yapılıp yapılmayacağı sorusunu akla getiriyor.

Başka bir ifadeyle, OVP’deki bütçe rakamları 2027 yılı için seçim ekonomisi ihtimalini düşündüren bir görünüm sergiliyor. Bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini ise önümüzdeki dönemde bütçe uygulamalarının nasıl şekilleneceği gösterecek.

GSYH Meselesi

Bir de OVP’deki GSYH tahminlerine ilişkin önemli bir noktaya bakalım.

Cari fiyatlarla GSYH, ekonomide bir yıl içinde üretilen mal ve hizmetlerin o yılın fiyatlarıyla toplam değerini gösteriyor. Fiyatlar hızla yükseldiğinde, üretim miktarı çok fazla değişmese bile GSYH’nin TL cinsinden değeri ciddi biçimde artabiliyor.

Ekonominin gerçekte ne kadar büyüdüğünü anlamak için ise fiyat etkisinden arındırılmış reel büyümeye bakıyoruz. 2026’nın ikinci çeyreğinde reel büyüme yüzde 2,3 olarak gerçekleşti.

Bunu basit bir örnekle düşünelim.

Yalnızca ekmek üreten kapalı bir ekonomi olsun. Yılda 100 ekmek üretiliyor, ekmeğin fiyatı 1 lira, dolar kuru da 2 lira olsun. Bu durumda GSYH 100 lira, dolar cinsinden GSYH ise 50 dolar olur.

Şimdi üretim 100’den 103 ekmeğe çıksın. Yani ekonomi reel olarak yüzde 3 büyüsün.

Aynı dönemde ekmeğin fiyatı 1 liradan 1,36 liraya, dolar kuru da 2 liradan 2,20 liraya yükselsin.

Bu durumda GSYH:

103 × 1,36 = 140,1 lira olur.

Dolar cinsinden GSYH ise yaklaşık 63,7 dolara çıkar.

Böylece ekonomi gerçekte yüzde 3 büyümüşken, dolar cinsinden GSYH yaklaşık yüzde 27 artmış görünür. Oysa üretimdeki gerçek değişiklik yalnızca 3 ekmektir.

Şimdi bu çerçevede 2026 yılı tahminine bakalım.

OVP’ye göre 2026 yılında GSYH’nin 85.346 milyar TL olması, kur artışının yüzde 18,7 ve yılın ortalama GSYH deflatörünün yüzde 30,6 olması bekleniyor.

Bunun anlamı şu: İç fiyatların ortalama yüzde 30,6 artması beklenirken, TL’nin dolar karşısındaki değer kaybının yüzde 18,7 ile sınırlı kalacağı varsayılıyor.

İki oran arasındaki fark (30,6 - 18,7 =) 11,9 puan oluyor.

Bu fark, TL cinsinden nominal büyüklüklerin dolar cinsinden hesaplandığında daha yüksek görünmesine katkıda bulunuyor. Hesabı daha geriye götürdüğümüzde bu tür farkların daha da büyüdüğünü görüyoruz.

Burada herhangi bir hata veya yanlış hesap söz konusu değil. Özellikle yüksek enflasyon yaşayan ülkelerde dolar bazındaki GSYH ve kişi başına gelir rakamları, kurun fiyatlar genel düzeyine göre nasıl hareket ettiğinden ciddi biçimde etkilenebiliyor.

Bu nedenle Türkiye’nin ekonomik performansını değerlendirirken yalnızca “GSYH kaç milyar dolar oldu?” sorusuna bakmak yeterli değil. Bu artışın ne kadarının gerçek üretim artışından, ne kadarının fiyat ve kur hareketlerinden kaynaklandığına da bakmak gerekiyor.

Sonuçta dolar bazında GSYH önemli bir gösterge. Ancak tek başına ekonomik refahın veya reel büyümenin ölçüsü değil.

Özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde nominal büyüklüklerle reel büyümeyi birbirinden ayırmadan yapılan karşılaştırmalar, ekonominin gerçekte olduğundan daha hızlı büyüdüğü izlenimini yaratabilir.

Sonuç

Özetle söylemek gerekirse, OVP’de (2027-2029) yer alan tahminler önceki yıllarda açıklanan OVP’lerdeki tahminlere göre daha tutarlı ve daha gerçekçi görünüyor.

Büyüme, enflasyon ve işsizlik arasındaki ilişki genel olarak ekonomik beklentilerle uyumlu. Bütçe ve dış ticaret tarafında ise özellikle 2027 yılına ilişkin bazı noktalar daha fazla açıklamayı gerektiriyor.

Kuşkusuz bir programın yalnızca hedefleri ortaya koyması yeterli değil. Bu hedeflere nasıl ulaşılacağına ilişkin somut bir yol haritası ve takvim de gerekiyor.

Ne yazık ki bu eksiklik OVP’de de devam ediyor.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr’nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

“Nefesler tutuldu, OVP hedefleri bekleniyor!”

İş alemi OVP çerçevesinde alınacak kararları bekliyormuş.

Sanki ekonomiyi tümüyle düze çıkarmasa da nefes alınmasını sağlayacak karar almak için OVP gerekliymiş gibi.

Hem ne kadar önemliymiş bu hedefler.

Sanki hayat memat meselesi!

Sanki OVP’de yazan hedefler tutmadı mı, bunu yazanlar koltuğunu kaybeder, siyasette taşlar yerinden oynar!

Sanki OVP’deki hedefleri tutturmak uğruna çok büyük uğraş verilir.

Aslında Türkiye’de ekonomi politikalarının özünde ekonomiye göre değil siyasi tercihlere göre şekillendiği gerçeği göz önüne alınınca insan ister istemez böyle üç yıllık programlara gerek var mı ki diye düşünmeden de edemiyor.

Üstelik bu hedefler tutmuyor. Bazı hedeflerdeki sapmanın bir ölçüde engel olunamayacak haklı gerekçeleri var ama bu sapmalar asıl olarak politik tercihler sonucu ortaya konulan hatalı ekonomi politikalardan kaynaklanıyor.

TL reel olarak değerlenecek

Hani iş alemi OVP’den büyük beklentiler içindeydi ya, en başta gelen beklenti ya da istek konusunda yine hayal kırıklığı yaşanıyor olmalı. Tamam, aksini bekleyen yoktu ama en azından makasın böylesine açılacağı da herhalde tahmin edilmiyordu.

Dolar kuruna ilişkin hedeften söz ediyorum.

Ekonomik anlamda bir çıkış yoludur, değildir; o yönü başka, hep şu söylenmiyor muydu:

“TL çok değerli, enflasyonla olan makas daraltılmalı.”

Hadi buyurun, önümüzdeki üç yıl makası daraltmak bir yana tam tersi bir öngörü söz konusu.

Bu yıl için yüzde 30,6 olarak tahmin edilen GSYH deflatörünün 2027’de yüzde 25, 2028’de yüzde 14,5, 2029’da ise yüzde 9,5 artması öngörülüyor. Yani üç yıl için öngörülen toplam artış yüzde 57.

Peki deflatörün bu düzeyde artacağı üç yıl için dolar kurunda öngörülen artış ne kadar; yüzde 47.

Bu yıl 46,86 düzeyinde oluşacağı tahmin edilen yıl ortalaması dolar kurunda 2027 hedefi 56,05, 2028 hedefi 63,69, 2029 hedefi ise 68,83.

Deflatör yüzde 57 artarken kur artışı yüzde 47’de kalacak, yani bu üç yıl boyunca TL reel olarak değer kazanmaya devam edecek. Bu hesapta ABD enflasyonu yok tabii ki. O enflasyon dikkate alınırsa makas biraz daralır, belki tümüyle kapanır ama en azından TL’nin reel olarak değer kaybı söz konusu olmayacak.

Şimdi ne oldu; reel sektörün en büyük isteklerinden birinin karşılık bulmayacağı anlaşıldı.

Demek ki neymiş; OVP’ye öyle çok bel bağlamamak gerekiyormuş. Ama OVP’de kur öngörüsü böyle yer alıyor diye bunun bir bağlayıcılığı da yok tabii ki. Yarın ekonomi politikasını değiştirmek için bir gerekçe doğar ve bir de bakarsınız kur artışı çok hızlanmış ya da tersi olmuş.

Büyümede tarihsel ortalama 2029’da

Türkiye’nin çeyrek yüzyıldaki her bir çeyrek itibarıyla yıllıklandırılmış büyümesinde ortalama oran yüzde 4,8 düzeyinde. (Ekonomi 1 Eylül Salı.) İşte tarihsel ortalama olan bu düzey ancak üç yıl sonra yakalanabilecek, o da öngörülen, gerçekleşir gerçekleşmez orası ayrı.

Bu yıl için başlangıçta yüzde 3,8 olarak öngörülen büyümede tahmin aşağı çekildi ve yüzde 3,3’e indirildi. Yılın ikinci çeyreği itibarıyla yıllıklandırılmış büyüme yüzde 3,1 düzeyinde. Yıl sonunda bu oranın biraz üzerine çıkılacağı umuluyor.

Yüzde 3,1 ya da 3,3; çok da önemi yok.

Önemli olan biraz önce de belirttiğim gibi tarihsel ortalamanın ancak 2029 için öngörülebilmesi.

En gerçekçi hedef enflasyon

Orta vadeli programda en gerçekçi görünen hedef enflasyon. Şimdiye kadar genellikle program yapılırken içinde bulunulan yılın gerçekleşme tahmininin çok altında bir hedef konur, hele hele o tahminin üstünde bir gerçekleşme olunca sonraki yılın hedefi ile olan makas iyice açılırdı.

Örneğin geçen yıl 2026-2028 dönemi programında 2025’in enflasyonu yüzde 28,5 olarak tahmin edildi, 2026’nın hedefi ise yüzde 16 olarak yer aldı. 2025’in gerçekleşmesi tahminin üzerine çıkarak yüzde 31’e yaklaşınca 2026’nın yüzde 16’sı ile olan fark daha da açıldı.

Bu kez 2026 gerçekleşmesi yüzde 28,4 olarak tahmin ediliyor, 2027 hedefi ise yüzde 21. 2026 gerçekleşmesinin yüzde 30’un altına indirilebilmesi zaten pek mümkün görünmüyordu; savaşın yeniden tırmanması 30’un altını neredeyse olanaksız hâle getirdi. 2026 yılı 30-31’de tamamlansa bile daha öncekiler gibi “yarıya” değil, “üçte ikiye” inilmesi öngörülüyor.

Üstelik, “fiyat etiketi” gibi görünecek şekilde yüzde 20’nin altında bir oran belirleme yoluna da gidilmemiş.

Son yıllara kıyasla daha gerçekçi bir hedef belirlenmiş olması, enflasyon konusundaki hedef tutturma özürlülüğünü ortadan kaldırmaz. Son yıllarda başlangıçta ne öngörülüp gerçekleşmenin ne olduğunu bir başka gün detaylı olarak ele almak gerekir. Ama şu kadarını söyleyeyim; 2027 için ilk tahmin 2025-2027 dönemi OVP’sinde yapılmıştı ve hedef yüzde 7 idi. Daha iki yıl önce yüzde 7 öngörülen 2027 için şimdi yüzde 21’lik bir hedef söz konusu.

Deprem, EYT, KKM

2027-2029 dönem orta vadeli programının Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından açıklandığı toplantıya katılan ve bazı soruları yanıtlayan Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, enflasyonun yüksek seyretmesinin gerekçelerini sıralarken depremle birlikte EYT ve KKM’nin doğurduğu yüke de işaret etti.

EYT ve KKM! İlginç doğrusu, EYT kararı sanki başka bir iktidar tarafından alınmış ve KKM yine başka bir iktidarın cadısı olarak uygulamaya girmiş gibi adeta şikâyet konusu oldu.

Hem ayrıca Mehmet Şimşek’e göre enflasyon bu tür konjonktürlerde (deprem, EYT, KKM) düşmek bir yana kontrolden çıkabilirmiş ama çıkmamış.

OVP’yi açıklayan Cevdet Yılmaz’ın da ilginç bir yaklaşımı oldu. Yılmaz, OVP sayesinde öngörülebilirliğin arttığını söyledi. Ne diyelim, bu zamana kadar pek göremedik ama umarız bundan sonra böyle olur.

Cevdet Yılmaz ayrıca yönetilen yönlendirilen fiyatlar konusunda 2027’de daha hassas davranılacağını dile getirdi. Bu ifade ister istemez şunu düşündürüyor:

“Demek ki daha önce pek hassas davranılmadı. Neden? Ayrıca 2027’de daha hassas davranılmasının gerekçesi ne, acaba seçim olabilir mi?”

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr’nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.