İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca "İmamoğlu çıkar amaçlı suç örgütü"ne yönelik yürütülen soruşturmalar kapsamında, İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişliği tarafından tanzim edilen ön inceleme raporu ile bilirkişi raporları uyarınca, İBB Satınalma Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen, İBB Başkanlık Konutu'na materyal alımı işi dahil bir kısım ihalelere fesat karıştırıldığı ve kamu zararına neden olunduğu iddiasıyla ilgili gözaltına alınan 12 şüphelinin emniyetteki işlemleri tamamlandı.

Şüpheliler Abdulkerim Hazırbaba, Mustafa Delipoyraz, Volkan Karagöz, Talha Özyurt, Rezzan Neslihan Vural, Gökhan Fırtına, Saliha Ülkü Aydoğan, Ali Toy, Mehmet Yücetürk, Mustafa Sökmen, Vedat Taşdelen ve Ekrem Baki hastanede sağlık kontrolünden geçirildi.

Zanlılar daha sonra Çağlayan'daki İstanbul Adalet Sarayı'na götürüldü.

Savcılıktaki ifade işlemlerinin ardından şüphelilerden Abdulkerim Hazırbaba, Ekrem Baki, Mustafa Delipoyraz, Talha Özyurt, Mustafa Sökmen, Vedat Taşdelen ve Volkan Karagöz "ihaleye fesat karıştırmak" suçundan tutuklanmaları, diğer 5 şüpheli ise adli kontrol hükümleri uygulanması talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi.

Şüphelilerin hakimlikteki işlemleri devam ediyor.

İş dünyası temsilcileri, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından açıklanan 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'a (OVP) ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, programda üretim ve ihracatın yanı sıra küresel yatırımların ve yeteneklerin teşvik edilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmesini olumlu buldu.

Üreten ve ihracat yapan işletmelerin finansmana erişimini kolaylaştıracak somut ve kalıcı mekanizmaların OVP hedeflerine ulaşılmasına katkı sağlayacağını belirten Avdagiç, dezenflasyon programının kararlı şekilde uygulanmasının ve oluşacak alanın kademeli faiz normalizasyonuna dönüştürülmesinin önem taşıdığını ifade etti.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe de yeni OVP'nin küresel belirsizlikleri ve mevcut ekonomik koşulları dikkate alan daha temkinli bir çerçeve sunduğunu belirtti.

Gültepe, imalat sanayisinin üretim ve ihracat kapasitesinin korunmasına önem verilmesini, finansman ve işletme sermayesine yönelik desteklerin yanı sıra emek yoğun sektörlere ilişkin düzenlemelerin daha somut şekilde ele alınmasını önemli bulduklarını kaydetti.

İhracat hedeflerinin de güncellendiğine dikkati çeken Gültepe, 2027 yılı mal ihracat hedefinin 292 milyar dolar, 2028 yılı hedefinin 302,5 milyar dolar olarak belirlendiğini, 2029'da ise 316 milyar dolarlık ihracat öngörüldüğünü bildirdi. Program dönemi sonunda mal ve hizmet ihracatının toplam 450 milyar dolara ulaşmasının hedeflendiğini aktardı.

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak ise OVP'yi ekonominin gelecek üç yıllık yol haritasını ortaya koyması ve iş dünyasının geleceğe yönelik planlamalarına rehberlik etmesi açısından önemli bulduklarını belirtti.

Olpak, öngörülebilirliğin güçlendirilmesini yatırım ve sürdürülebilir büyümenin temeli olarak gördüklerini ifade ederek, verimlilik artışına, yüksek katma değerli üretime, güçlü ihracata ve nitelikli istihdama dayalı büyümenin Türkiye ekonomisinin dış şoklara karşı dayanıklılığını artıracağını kaydetti.

İş dünyası temsilcileri, OVP'de yer alan hedeflerin hayata geçirilmesinde üretim, ihracat, finansmana erişim, verimlilik ve yatırım ortamına yönelik politikaların önem taşıdığına işaret etti.

İhbar üzerine bölgeye Antalya Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri sevk edildi.

Yangına, 5 uçak, 15 helikopter, 75 arazöz, 3 iş makinesi, 450 personel ve yangın işçisi ile müdahale ediliyor.

Ekipler, yangını kontrol altına almak için çalışmalarını sürdürüyor.

Bu gelişmelere rağmen hakem hatalarının değişmediğini aktaran Doğan, "Henüz sezonun başında olmamıza rağmen hakem performanslarının Türk futbolunun bir kez daha en önemli gündem maddesi haline gelmesi, sistemdeki sorunun ne kadar köklü ve ciddi olduğunu açıkça ortaya koymaktadır." değerlendirmesinde bulundu.

Doğan, Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu'nun göreve geldiği günden bu yana hakemlerin gelişimi için ortaya koyduğu çabayı görmezden gelemeyeceklerine işaret ederek, şunları kaydetti:

"TFF Başkanı'nın bu konudaki hassasiyeti ortadayken, mevcut hakem kadrolarının hala yetersiz kalması, sorunun yapısal boyutunu açıkça göstermektedir. Sezonun ilk haftasından itibaren Kasımpaşa, Başakşehir ve Amedspor karşılaşmalarında takımımız aleyhine verilen kritik kararlar artık 'hata' kelimesiyle açıklanabilecek sınırların çok ötesine geçmiştir. Sahada verilen yanlış kararların VAR tarafından düzeltilmediği, VAR müdahalesi gereken pozisyonlarda sessiz kalındığı, futbolun temel kurallarının dahi farklı maçlarda farklı şekilde yorumlandığı bir düzeni kabul etmemiz mümkün değildir."

Kulüp olarak bu sezon ulaşmak istedikleri çok önemli hedefleri olduğunu vurgulayan Doğan, camianın da bu hedefler doğrultusunda büyük bir mücadele ortaya koyduğunu belirtti.

"Bu emeğin, kabul edilemez hakem kararlarıyla gölgelenmesine sessiz kalmayacağız." ifadesini kullanan Doğan, "Biz yalnızca adalet istiyoruz yıllardır. Türk futbolunun artık Avrupa standartlarında eğitim almış, fiziksel ve mental olarak yeterli, baskı altında doğru karar verebilen, futbolun kurallarına hakim hakemlere ihtiyacı vardır. Aynı şekilde VAR odalarında görev yapan isimlerin de pozisyonları yorumlayan değil, kuralları eksiksiz uygulayan ve gerektiğinde sahadaki hakemin açık hatasını düzeltebilecek yetkinlikte kişilerden oluşması zorunluluktur." değerlendirmesinde bulundu.

Ertuğrul Doğan, Trabzonspor'un kaybedecek zamanı olmadığına işaret ederek, "Türk futbolunun da tahammülü kalmamıştır. Bugün oynayacağımız Gençlerbirliği karşılaşması öncesinde açıkça ifade ediyorum, sahada futbolcuların mücadelesinin önüne geçen, maçın sonucuna etki eden, konsantrasyonu ve öz güveni tartışmalı bir hakem yönetimi görmek istemiyoruz. Pozisyonunuzu değiştirin, emeğin karşısında durmayın." ifadelerini kullandı.

Yumaklı, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından açıklanan 2027-2029 dönemi OVP'ye ilişkin değerlendirmede bulundu.

Ekonominin üç yıllık yol haritasını ortaya koyan OVP'nin hayırlı olmasını dileyen Yumaklı, şunları kaydetti:

"Türkiye Yüzyılı hedeflerimiz doğrultusunda tarımı sadece üreten değil, küresel çapta yön veren, ekonomimizin lokomotifi olan stratejik bir güce dönüştüreceğiz. Çiftçimizin alın terini yüksek katma değere dönüştürmek, tarımda 'Bereketin Yüzyılı'nı inşa etmek için çalışmalarımıza kararlılıkla devam edeceğiz."

Türkiye ekonomisinin gelecek üç yıllık yol haritasını ortaya koyan OVP'nin ülkeye hayırlı olması temennisinde bulunan Kacır, programda enflasyondan büyümeye, ihracattan istihdama kadar ekonominin temel göstergelerine ilişkin hedeflerin ortaya konulduğunu anımsattı.

Kacır, teknolojik dönüşüm ve verimlilik artışıyla ülkenin büyüme potansiyelinin güçlendirilmesi, fiyat istikrarının sağlanması, mali disiplinin sürdürülmesi ve kalıcı refah artışının temin edilmesinin programın temel hedeflerini oluşturduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Türkiye'nin teknoloji ve üretim kapasitesini daha da ileriye taşıyacak, katma değerli üretimi ve rekabet gücümüzü artıracak politikaları kararlılıkla hayata geçirmeye, ülkemizin sürdürülebilir büyüme hedefleri doğrultusunda çalışmaya devam edeceğiz."

Güçlü Türkiye için istikrarlı bir ekonomi ve müreffeh gelecek anlayışıyla hazırlanan programın, temel olarak makroekonomik istikrarı güçlendirmeyi, ekonomide dengelenmeyi sağlamayı, enflasyonu kalıcı biçimde düşürmeyi ve kazanımları sürdürülebilir hale getirmeyi amaçladığına işaret eden Duran, şunları kaydetti:

"Kamu kurumlarımızın, özel sektörün ve meslek kuruluşlarının katkılarıyla, ortak akıl ve istişare temelinde hazırlanan program, kapsayıcı ve sürdürülebilir büyüme ile kalıcı bir sosyal refah anlayışı için güçlü bir yol haritası sunuyor. Bu çerçevede 2027-2029 Orta Vadeli Program ile ekonomik öngörülebilirliğimiz güçlendirilecek, yatırım ve üretim ortamı desteklenecek, sürdürülebilir sosyal refah kalıcı hale getirilecek. Programın kararlılıkla uygulanmasıyla, dönem sonunda daha fazla istihdam üretmek, ülkemizin ekonomik ölçeğini büyütmek ve oluşturulan refahı toplum geneline daha güçlü biçimde yansıtmak hedefleniyor."

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz başta olmak üzere programın hazırlanmasında emeği geçen Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, kamu kurum ve kuruluşları ile katkı sunan tüm paydaşlara teşekkür eden Duran, "Cumhurbaşkanı'mız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, üretimi, istihdamı ve refahı birlikte büyüten, güçlü ve müreffeh Türkiye idealini esas alan Türkiye Yüzyılı hedeflerimize kararlılıkla yürümeye devam edeceğiz. 2027-2029 Orta Vadeli Program'ın ülkemize ve milletimize hayırlı olmasını diliyorum." ifadelerini kullandı.

Kamuoyuna yansıyan soruşturma kapsamındaki bir kişiye ilişkin haberlerin, bazı medya organlarında Bakan Mehmet Şimşek'in bakanlık görevi üstlenmediği bir dönemde çekilmiş fotoğrafıyla birlikte servis edildiği vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Bu yaklaşım, açıkça kamuoyunda yanıltıcı bir algı oluşturma çabasıdır. Daha önce de defalarca açıklandığı üzere, Sayın Bakanımızın söz konusu kişiyle şahsi veya ticari hiçbir ilişkisi bulunmamaktadır. Buna rağmen aynı fotoğrafın ısrarla kullanılmaya devam edilmesi, kamuoyunda gerçeğe aykırı bir ilişki ve bağlantı izlenimi yaratmaya yöneliktir. Bu tür yanıltıcı yayınlara karşı tüm hukuki haklarımız saklıdır."

"Günler ilerledikçe özellikle deniz altında ve batık gemi içerisinde yürütülen çalışmaların şartları giderek zorlaşmaktadır ancak tüm zorluklara rağmen havadan, denizden, deniz altından ve karadan görev yapan ekiplerimiz, çalışmalarını kesintisiz sürdürmektedir." diyen Üstel, tek hedeflerinin kayıplara ulaşmak olduğunu, batığın çıkarılması için Türkiye'deki uzman kurum ve kuruluşlarla görüştüklerini, bu kapsamda Türkiye'den gelen uzmanların da bölgede incelemelerde bulunduklarını söyledi.

Bugün Girne açıklarında arama yapan TCG Alemdar gemisindeki çalışmaları yerinde incelediklerini anlatan Üstel, şu bilgileri paylaştı:

"Gemi enkazının çıkarılması yönündeki çalışmalar yarın netleşecek. Enkazı çıkarıp çıkaramayacağımızı netleştireceğiz. Bu konuda belirli girişimleri de başlatmış bulunuyoruz. Alanında deneyimli özel kuruluşların teknik personeli, bugün kazanın meydana geldiği bölgede ve batıkta gerekli incelemeleri yaparak ön raporlarını hazırlıyor. Bu kapsamda ben de yarın İstanbul'a giderek derin denizlerde batık çalışmaları ve enkaz çıkarma operasyonları konusunda deneyimli bu özel kuruluşlarla hazırlanan raporları ele alacağım."

Üstel, arama çalışmalarına ek imkanların ve alternatif yöntemlerin dahil edilmesi için çaba harcadıklarına dikkati çekerek, İstanbul ve Ankara'da gerçekleştireceği temaslar sonucu tüm rapor ve bulguları değerlendireceklerini sözlerine ekledi.

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, arama çalışmalarına desteğinden dolayı Türkiye'ye ve gayretlerinden ötürü tüm arama ekiplerine teşekkürlerini sundu.

Üç yıldır kararlılıkla uyguladıkları programla makro finansal istikrarın güçlendiğini ve ekonominin daha dayanıklı bir yapıya kavuştuğunu belirten Bolat, OVP'de amaçlarının üretim maliyetlerini artıran ve ekonomik sektörlerin rekabet gücünü olumsuz etkileyen enflasyonla mücadelenin kesintisiz devam ettirilmesi olduğunu ifade etti.

Bolat, rekabet gücünü koruyarak, halkın satın alma gücünün artmasını sağlayacaklarını, küresel ekonomide yaşanan olumsuz koşullara ve artan belirsizliklere rağmen 2027'de mal ihracatını 292 milyar dolara çıkarmayı hedeflediklerini vurguladı.

Program sonu olan 2029 itibarıyla mal ve hizmet ihracatını 450 milyar dolara çıkarmayı hedefledikleri bilgisini veren Bolat, şunları kaydetti:

"Petrol ve emtia fiyatlarındaki artışların etkisiyle 2027'de mal ithalatına ilişkin OVP hedefi 397 milyar dolar olarak belirlenmiştir. İçinde bulunduğumuz zorlu konjonktüre, savaşın etkisiyle enerji ve emtia fiyatlarında görülen artışa rağmen 2027'de cari işlemler açığının gayri safi yurt içi hasılaya oranının yüzde 1,9 ile tarihsel ortalamasının altında kalmasını bekliyoruz. OVP döneminde yüksek katma değerli ve teknoloji yoğun ürün ve hizmetlerin ihracat içindeki payının yükseltilmesiyle yeni nesil hizmet alanlarının geliştirilmesine öncelik vereceğiz. Dış ticarette dünyayla rekabette güçlük çeken sektörlerin verimlilik artışı ve haksız dış ticaret uygulamalarına karşı etkili dış ticaret tedbirleri yoluyla rekabet gücünü ve ihracat hacmini güçlendirici faaliyetleri hayata geçireceğiz."

Irak resmi haber ajansı INA'ya açıklamalarda bulunan Hudayyir, ülkesinin eylül ayından itibaren ham petrol ihracat kapasitesinin günlük yaklaşık 3 milyon varilin üzerine çıktığını söyledi.

Hudayyir, hükümetin petrol ihracat kapasitesini günlük 5 milyon varile çıkarmayı planladığını ifade etti.

İhracatın artırılması için önemli stratejik planların hayata geçirileceğini belirten Hudayyir, 5 milyon varillik hedefe Suriye'de Fişhabur ve Banyas'a uzanan stratejik petrol hatlarının yanı sıra Hürmüz Boğazı'ndaki ihracat noktalarının tamamlanmasının ardından ulaşılacağını söyledi.

Yaklaşık 145 milyar varillik kanıtlanmış petrol rezervine sahip Irak, dünyanın önde gelen petrol üreticileri ve ihracatçılarından biri sayılıyor.

Irak'ın petrol üretimi, ABD-İran savaşı nedeniyle özellikle nisan, mayıs ve haziran aylarında yüzde 60 gerileyerek günlük 3,3 milyon varilden 1,3 milyon varile düşmüştü.

Temmuz ve ağustos aylarında başlayan toparlanmayla birlikte Irak'ın petrol ihracat kapasitesinde artış kaydedilmeye başlandı.

Matriks Haber’in faiz ve enflasyon anketi, 28 Ağustos 2026 tarihinde yapılan ilk çalışmanın ardından bazı ekonomistlerden gelen revizyonlar ve yeni tahminlerle güncellendi.

Eylül toplantısı için tahmin veren ekonomist sayısı 20’den 27’ye yükseldi. Güncel ankette 27 ekonomistin 22’si haftalık repo faizinin yüzde 37,00’de sabit bırakılmasını, 4’ü 100 baz puan indirimle yüzde 36,00’ya, 1’i ise 300 baz puan indirimle yüzde 34,00’e çekilmesini bekliyor.

İlk ankette ise 20 ekonomistin 18’i faizin sabit bırakılacağını, 2’si 100 baz puanlık indirim kararı alınacağını öngörmüştü.

Politika faizinde medyan tahmin yüzde 37,00 seviyesinde korunurken, ortalama beklenti yeni katılımlar ve aşağı yönlü revizyonların etkisiyle yüzde 36,90’dan yüzde 36,74’e geriledi. En yüksek beklenti yüzde 37,00’de kalırken, en düşük tahmin yüzde 36,00’dan yüzde 34,00’e indi.

Gecelik faizlerde de aşağı yönlü revizyon

Anketin medyan sonuçlarına göre, gecelik borç alma ve borç verme faiz beklentileri sırasıyla yüzde 35,50 ve yüzde 40,00 seviyelerinde oluştu ve medyan tahmin değişmedi.

Bununla birlikte katılımcı sayısı 12’den 18’e yükselirken, borç alma faizi ortalaması yüzde 35,42’den yüzde 35,17’ye, borç verme faizi ortalaması ise yüzde 39,92’den yüzde 39,42’ye geriledi.

Tahmin aralıkları da sırasıyla yüzde 32,50-yüzde 35,50 ve yüzde 37,00-yüzde 40,00 oldu.

İlk indirim için gözler ekime çevrildi

Politika faizinin sabit bırakılması halinde, ilk faiz hamlesinin zamanlamasına ilişkin tahmin veren 16 ekonomistin medyan beklentisi, Ekim 2026’da yüzde 36,00’ya indirim yönünde oluştu.

Ankette Eylül ayı hariç yılın kalanındaki iki toplantıya ilişkin medyan beklenti, iki faiz indirimi yapılacağı yönünde oluştu.

“Yılın kalanında kaç faiz indirimi bekliyorsunuz?” sorusuna yanıt veren ekonomist sayısı 13’ten 19’a yükseldi. Güncel ankette 14 ekonomist iki toplantıda da faiz indirimi, 3 ekonomist bir faiz indirimi beklediğini belirtirken, 2 ekonomist yılın kalanında faiz indirimi beklemediğini ifade etti.

28 Ağustos tarihli ankette ise yanıt veren 13 ekonomistin 10’u iki, 3’ü bir faiz indirimi öngörüyordu. İlk ankette yılın kalanında hiç faiz indirimi beklemeyen katılımcı bulunmuyordu.

Yıl sonu faiz beklentisi yüzde 35’te kaldı

2026 yıl sonu haftalık repo faizi için medyan beklenti yüzde 35,00 seviyesinde korundu. Bu soruya yanıt veren ekonomist sayısı 21’den 27’ye yükselirken, ortalama tahmin yüzde 35,17’den yüzde 35,15’e sınırlı geriledi.

Tahmin aralığı ise önceki ankette olduğu gibi yüzde 34,00-yüzde 37,00 olarak gerçekleşti.

“2026 yılında beklediğiniz faiz adımlarında yön değişikliği oldu mu?” sorusuna yanıt veren 11 ekonomistin 7’si “hayır”, 4’ü “evet” yanıtını verdi.

2027 faiz beklentisi aşağı geldi

2027 yıl sonu faiz beklentisinde ise aşağı yönlü bir değişim görüldü. 28 Ağustos anketinde yüzde 27,00 olan medyan tahmin, güncellenen ankette yüzde 26,00’ya geriledi.

Katılımcı sayısı 9’dan 13’e yükselirken, tahmin aralığı yüzde 20,00-yüzde 31,00 seviyesinde kaldı. Ortalama beklenti ise yüzde 26,17’den yüzde 26,35’e çıktı.

12 ay sonrasına ilişkin medyan politika faizi tahmini yüzde 30,00 seviyesinde korunurken, katılımcı sayısı 7’den 9’a yükseldi.

Ortalama tahmin yüzde 29,36’dan yüzde 29,06’ya gerilerken, tahmin aralığının alt sınırı yüzde 26,00’dan yüzde 25,00’e indi; üst sınır yüzde 31,50’de kaldı.

Gelişme, yatırımcı açısından Nvidia'nın kâr marjlarına yönelik yeni bir risk faktörü oluşturuyor. Aynı zamanda yapay zeka altyapı harcamalarının yapısında bir dönüşüme işaret ediyor. Çipin teknik verileri, Nvidia'ya etkisi ve sektörel eğilim, gelişmenin üç temel boyutunu oluşturuyor.

Jalapeño'nun Teknik Verileri

Jalapeño, genel amaçlı bir grafik işlemci değil, yapay zeka çıkarımı için sıfırdan tasarlanmış özel bir entegre devre. Teknik adıyla ASIC olarak sınıflandırılıyor. Bu tasarım, büyük dil modellerinin çalıştırılmasındaki belirli iş yüklerine odaklanıyor.

Bağımsız değerlendirme kuruluşu SemiAnalysis'in kamuya açık karşılaştırma testinde, Jalapeño Nvidia'nın Blackwell sınıfı sistemine karşı watt başına 1,5 ile 1,9 kat daha fazla işlem gerçekleştirdi. Uçtan uca gecikmede ise 1,7 ile 3,6 kat iyileşme kaydedildi. OpenAI, token başına maliyette Nvidia grafik işlemcilerine göre yaklaşık yüzde 50 tasarruf sağlandığını belirtiyor.

Nvidia Açısından Risk

Analistler, gelişmenin Nvidia'nın en kârlı iş kolunu hedeflediğine dikkat çekiyor. Yole Group teknoloji analisti Adrien Sanchez, bir hiperölçekli şirket tarafından tasarlanan çipin artık çıkarım verimliliğinde Nvidia'nın Blackwell sınıfı işlemcilerini yakalayabildiğini ya da geçebildiğini belirtiyor.

Sanchez'e göre Nvidia hâlâ yapay zeka işlem gücünün büyük bölümünü elinde tutuyor ve CUDA yazılım platformu üzerinden bir ekosistem kilidine sahip. Ancak yeni çip, şu anda en hızlı büyüyen alan olan çıkarım tarafındaki Nvidia kâr marjları için bir tehdit oluşturuyor. Çıkarım pazarı, yapay zekanın günlük operasyonel maliyetini oluşturduğu için sektörün en hızlı genişleyen segmenti konumunda.

Sektörel Eğilim: Özel Çip Yarışı

OpenAI'nin hamlesi tekil bir girişim değil, sektör genelindeki bir eğilimin parçası. Yapay zeka altyapısının yüksek maliyeti ve stratejik önemi, büyük teknoloji şirketlerini Nvidia'ya bağımlılığı azaltmaya yönlendiriyor.

Google kendi tensor işlem birimlerini uzun süredir üretiyor. Amazon, Meta ve Microsoft da özel çip projeleri yürütüyor. Yapay zeka şirketi Anthropic, önümüzdeki on yılda Amazon'un bulut teknolojilerine 100 milyar doların üzerinde harcama taahhüdü verdi ve Amazon'un özel çiplerini kullanacağını açıkladı. Araştırma kuruluşu Omdia, Jalapeño gibi özel çiplerin hacim olarak 2028'e kadar grafik işlemcileri geçmesini bekliyor.

Ne İzlenmeli?

Üç başlık yatırımcı açısından takip edilebilir.

Nvidia çıkarım geliri. Özel çiplerin yaygınlaşması, Nvidia'nın en kârlı segmentindeki büyümeyi ve marjları etkileyebilir. Şirketin gelecek çeyrek raporlarındaki çıkarım geliri kritik gösterge olacak.

Broadcom konumu. Jalapeño'nun yanı sıra Google ve Anthropic ile de çalışan Broadcom, özel çip yarışının en büyük kazananlarından biri olarak öne çıkıyor.

Üretim ölçeği. Jalapeño 2026'da sınırlı, 2027'de yaygın üretime geçecek. Özel çiplerin gerçek pazar etkisi, bu üretim ölçeğinin ne kadar hızlı büyüyeceğine bağlı.

Sıkça Sorulan Sorular

Jalapeño nedir?

Jalapeño, OpenAI'nin Broadcom ve TSMC ile geliştirdiği, yapay zeka çıkarımı için tasarlanmış özel bir çip. Nvidia grafik işlemcilerine göre token başına yaklaşık yüzde 50 daha düşük maliyet sunduğu belirtiliyor.

Bu gelişme Nvidia'yı nasıl etkiler?

Gelişme, Nvidia'nın en hızlı büyüyen ve en kârlı iş kolu olan çıkarım tarafındaki marjlarına yönelik bir rekabet riski oluşturuyor. Nvidia hâlâ pazara ve yazılım ekosistemine hakim olsa da, büyük alıcıların kendi çiplerini üretmesi bağımlılığı azaltıyor.

Hangi şirketler özel çip üretiyor?

OpenAI'nin yanı sıra Google, Amazon, Meta, Microsoft ve Anthropic gibi şirketler kendi yapay zeka çiplerini geliştiriyor ya da kullanıyor. Bu, Nvidia'ya bağımlılığı azaltmayı hedefleyen sektörel bir eğilim.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Borsa Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler yayım tarihindeki kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir.

Rapora göre, İstanbul Havalimanı günlük ortalama 1689 uçuşla Avrupa'nın en yoğun havalimanları arasında ilk sırada yer aldı.

İstanbul Havalimanı'nı günlük 1437 uçuşla Paris Charles de Gaulle, 1419 uçuşla Amsterdam, 1329 uçuşla Londra Heathrow ve 1320 uçuşla Frankfurt havalimanları takip etti.

Antalya Havalimanı da günlük 1032 uçuşla Avrupa'nın en yoğun 9'uncu havalimanı olarak belirlendi.

Ortak açıklamada, iki İsrailli yetkilinin Gazze'deki Filistinlilerin yerinden edilmesine yönelik ifadeleri ve Filistinlileri zorla topraklarından çıkarmayı amaçlayan plan veya mekanizmalara ilişkin öneriler şiddetle kınandı.

Bakanlar, söz konusu açıklama ve önerilerin uluslararası hukuk ile uluslararası insani hukuk ilkelerini açıkça ihlal ettiğini belirterek, bunların Filistin halkının meşru ve devredilemez haklarına doğrudan tehdit oluşturduğunu vurguladı.

Filistinlilerin, herhangi bir gerekçeyle işgal altındaki Filistin toprakları içinde ya da dışında yerinden edilmesini hedefleyen tüm girişim ve planların kesin biçimde reddedildiği bildirildi.

"Ciddi sonuçlar doğurabilir"

Bakanlar, Filistinlilerin zorla yerinden edilmesine ilişkin çağrıların, onları topraklarından çıkarmayı amaçlayan resmi bir politikaya veya somut uygulamalara dönüşmesinin ciddi sonuçlara yol açabileceği uyarısında bulundu.

Bu tür girişimlerin, zorla yerinden edilmeyi açıkça reddeden ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze Planı da dahil olmak üzere barış çabalarını doğrudan sekteye uğratacağı ve bölgedeki istikrar umutlarını ciddi biçimde tehlikeye atacağı ifade edildi.

Ortak açıklamada, Gazze Şeridi'nin işgal altındaki Filistin topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulanırken, Doğu Kudüs dahil Gazze ve Batı Şeria'daki Filistin topraklarının bütünlüğünün korunmasının zorunlu olduğu kaydedildi.

İki devletli çözüm vurgusu

Bakanlar, adil ve kalıcı barışın sağlanmasının tek yolunun iki devletli çözümün hayata geçirilmesi olduğunu belirtti.

Bu kapsamda, uluslararası meşruiyete ilişkin kararlar doğrultusunda, 4 Haziran 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin Devleti'nin kurulmasına destek yinelendi.

Uluslararası topluma ve özellikle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyine sorumluluklarını yerine getirme çağrısı yapan bakanlar, işgal altındaki Filistin topraklarında yeni bir demografik veya coğrafi gerçeklik oluşturulmasına yönelik girişimlere kararlı şekilde karşı çıkılması ve uluslararası hukuka uyulmasının sağlanması gerektiğini belirtti.

Bakanlar ayrıca Filistin halkının kendi topraklarında gösterdiği metanete tam destek verdiklerini ifade ederek, Filistin davasını ortadan kaldırmayı veya Filistinlilerin meşru haklarını zayıflatmayı amaçlayan tüm girişimleri reddettiklerini yineledi.

Washington’dan yeni çatışma kuralı

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin benimsediği “tankerine tanker” politikasının temelinde doğrudan karşılık verme anlayışı bulunuyor.

Buna göre İran’ın Hürmüz Boğazı’nda herhangi bir ticari tankere saldırması veya geminin geçişini engellemesi halinde, Washington’ın İran hükümetiyle bağlantılı ya da İran petrol ihracat ağında yer alan bir tankeri hedef alması öngörülüyor.

Bu yaklaşım, ABD’nin şimdiye kadar uyguladığı ticari gemilere yönelik savunma ve eskort politikasından önemli bir farklılık taşıyor. Washington böylece yalnızca saldırıları önlemeyi değil, İran’ın petrol ticareti üzerinden doğrudan ekonomik maliyetle karşı karşıya kalmasını amaçlıyor.

İran’ın petrol ihracatı hedefe konuyor

Yeni stratejinin en dikkat çekici yönü, çatışmanın doğrudan İran’ın petrol ihracatına taşınması.

ABD basınında yer alan haberlere göre, eylül ayının başında gerçekleştirilen saldırılar bu politikanın kamuoyuna yansıyan ilk uygulamalarından biri oldu. ABD insansız hava araçlarının İran kıyıları açıklarında bulunan iki İran tankerini hedef aldığı ve gemilerin makine dairelerine saldırı düzenlediği bildirildi.

Saldırıların, İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı yaklaşık 100 hedefe yönelik daha geniş kapsamlı operasyonun parçası olduğu belirtildi. Operasyonda hava savunma sistemleri, radarlar, mayın döşeme kapasitesi, iletişim merkezleri, gemisavar füzeleri ve saldırı amaçlı İHA platformlarının da hedef alındığı aktarıldı.

Asıl tehlike Hürmüz Boğazı

ABD’nin hamlesinin küresel ekonomi açısından en kritik boyutunu ise Hürmüz Boğazı oluşturuyor.

Dünya enerji ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olan boğazdan özellikle Asya piyasalarına büyük miktarda petrol ve LNG taşınıyor. Dolayısıyla bölgede yaşanacak uzun süreli bir aksama, kısa sürede küresel enerji arzında ciddi bir şoka dönüşebilir.

ABD Enerji Bilgi İdaresi verilerine göre, 2025’in son çeyreğinde Hürmüz Boğazı’ndan günlük ortalama yaklaşık 21,6 milyon varil petrol ve petrol ürünü geçti. Güvenlik sorunlarının etkisiyle bu miktarın 2026’nın ikinci çeyreğinde yaklaşık 4,9 milyon varile kadar gerilediği belirtildi.

Bu tablo, boğazdaki güvenlik problemlerinin enerji akışları üzerindeki etkisini açıkça ortaya koyuyor.

LNG piyasası da risk altında

Tehlike yalnızca petrol piyasasıyla sınırlı değil.

Dünya LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiği ve bu akışın önemli bölümünün Katar’dan Asya ülkelerine yöneldiği belirtiliyor.

Boğazdaki ulaşımın ciddi biçimde sekteye uğraması halinde Asya’da doğal gaz fiyatlarının yanı sıra elektrik ve sanayi maliyetlerinin de yükselmesi beklenebilir.

Üstelik piyasaların fiyatlama davranışı için gerçek bir arz açığının oluşması bile gerekmiyor. Tedarik zincirinin kesintiye uğrayacağı endişesi, ithalatçı ülkeleri önceden stok yapmaya yöneltebilir. Bu durum da arz gerçekten azalmadan fiyatların yükselmesine neden olabilir.

“Tankere tanker” politikası tırmanma riskini artırıyor

ABD’nin stratejisinin caydırıcılık sağlaması hedeflenirken, önemli bir risk de karşılıklı tanker saldırılarının başlaması.

Washington’ın hesabı, İran’ın ticari gemilere yönelik saldırılarının kendisi açısından düşük maliyetli, ancak küresel ticaret açısından yüksek maliyetli olduğu yönünde. ABD yönetimi, İran’ın deniz saldırılarını sürdürürken kendi petrol tankerlerinin ve ihracatının düzenli biçimde hedef alınmasına uzun süre katlanamayacağını düşünüyor.

Ancak Tahran’ın buna nasıl karşılık vereceği belirsiz.

İran, doğrudan petrol tankerlerini hedef almak yerine mayınlar, sürat tekneleri, insansız hava araçları ve kıyıdan fırlatılan füzeler gibi farklı yöntemlere yönelebilir. Böyle bir senaryo, çatışmanın daha geniş bir alana yayılmasına ve kontrol edilmesi güç bir misilleme döngüsünün ortaya çıkmasına neden olabilir.

Petrol fiyatlarında yükseliş baskısı

Hürmüz’deki gerilimin tırmanması şimdiden petrol piyasasında fiyatlama davranışını etkiliyor.

Eylül ayının başındaki işlemlerde Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 95 dolar seviyesinde seyrederken, bazı haber akışlarında fiyatın kısa süreliğine 97 doların üzerine çıktığı bildirildi. WTI vadeli kontratlarının da 90 dolar seviyesini aştığı aktarıldı.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş, piyasaların yalnızca mevcut arzı değil, gelecekte yaşanabilecek daha büyük bir kesintiyi de fiyatladığını gösteriyor.

Enflasyon riski yeniden gündemde

Enerji fiyatlarının yükselmesi halinde etkiler petrol şirketleriyle sınırlı kalmayacak.

Daha pahalı petrol; akaryakıt, deniz taşımacılığı, hava taşımacılığı, üretim ve lojistik maliyetlerini artırabilir. LNG fiyatlarındaki yükseliş ise özellikle enerji ithalatına bağımlı ülkelerde elektrik ve sanayi maliyetleri üzerinde baskı oluşturabilir.

Bu nedenle Hürmüz Boğazı’ndaki askeri gerilim, zamanla küresel enflasyon üzerinde de yeni bir baskı yaratabilir.

ABD’nin planı işe yarayacak mı?

Washington açısından “tankerine tanker” stratejisinin temel amacı İran’ın deniz ticaretine yönelik baskısını kırmak ve Hürmüz Boğazı’nın bir müzakere veya şantaj aracı olarak kullanılmasını engellemek.

Ancak stratejinin caydırıcılık sağlayıp sağlamayacağı henüz kesin değil.

Politikanın başarılı olması durumunda ticari gemilerin güvenliğinin artması ve enerji akışlarının normalleşmesi mümkün olabilir. Tersi durumda ise tankerlerin karşılıklı hedef haline geldiği, sigorta ve taşımacılık maliyetlerinin yükseldiği ve petrol ile LNG fiyatlarının daha da tırmandığı yeni bir kriz ortaya çıkabilir.

Bu nedenle Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim artık yalnızca ABD ile İran arasındaki askeri bir mesele olmaktan çıkmış durumda. Atılacak her yeni adım, petrol fiyatlarından LNG piyasasına, deniz taşımacılığından küresel enflasyona kadar geniş bir ekonomik alanı doğrudan etkileyebilecek potansiyele sahip.

Edinilen bilgiye göre, Cumhurbaşkanı Erdoğan, şehit Topatan'ın ailesine mesaj göndererek başsağlığı dileklerini iletti.