Uluslararası finansal araştırma kuruluşu S&P Global, Avro Bölgesi'nin temmuz ayı imalat sanayi PMI verilerini açıkladı.

Verilere göre, Avro Bölgesi'nde temmuzda enflasyon baskıları azalırken, fabrika üretimi arttı.

Haziranda 51,4 puan olan imalat sanayi PMI, temmuzda 51,9 puana çıktı. Böylece, Avro Bölgesi'nde imalat sanayi PMI temmuzda son 3 ayın en yüksek seviyesini gördü.

Ayrıca, temmuzda Avro Bölgesi imalat sanayi PMI, Mart 2022'den bu yana en hızlı artışı gösterdi.

Firmalar üretimi artırmak için birikmiş siparişleri tamamlama yöntemini kullandı ve stokları azalttı.

Piyasa beklentisi, Avro Bölgesi'nde temmuz ayı imalat sanayi PMI'nın 52 puan olması yönündeydi.

PMI verilerinde 50 puanın üstü sektörel büyümeye, 50 puanın altı daralmaya işaret ediyor.

2026'da Enflasyonu Katlayan İlk 10 BIST 100 Hissesi Hangileri?

Listenin zirvesinde yer alan ODINE, yılbaşından bu yana %721,02'lik yükselişiyle açık ara en yüksek getiriyi sağlayan BIST 100 hissesi konumunda bulunuyor. Ancak şirketin 124,29 seviyesindeki PD/DD oranı, piyasanın şirketi defter değerinin oldukça üzerinde fiyatladığını gösteriyor. Bu durum güçlü beklentilere işaret etse de, yüksek çarpanların ilerleyen dönemde volatilite riskini de beraberinde getirebileceği unutulmamalı. Temmuz ayında da %30,28 yükseliş kaydeden hisse, yükseliş ivmesini koruyan şirketler arasında yer aldı.

KTLEV, yılbaşından bu yana %627,73'lük etkileyici performansına rağmen temmuz ayında %10,78 değer kaybederek kısa vadede momentum kaybı yaşayan hisselerden biri oldu. Buna karşın 68,85 seviyesindeki PD/DD oranı, şirketin hâlen yüksek beklentilerle fiyatlandığını ortaya koyuyor.

Benzer şekilde DSTKF de yılbaşından bu yana %206,85 getiri sağlamasına rağmen temmuz ayında %52,99'luk sert düşüş yaşayarak listede en belirgin kâr realizasyonlarından birine sahne oldu. 38,31 PD/DD oranı ise yüksek değerlemeye rağmen yatırımcıların temkinli hareket etmeye başladığını gösteren önemli sinyaller arasında değerlendiriliyor.

Yüksek getirisini daha dengeli şekilde sürdüren şirketler arasında EUPWR, ASTOR ve IEYHO öne çıkıyor. Bu üç hisse yılbaşından bu yana %150'nin üzerinde getiri üretirken, temmuz ayında da pozitif performanslarını korudu. Özellikle EUPWR'ın 4,61 PD/DD ile benzer getiriyi sağlayan şirketlere kıyasla daha makul bir değerleme çarpanına sahip olması dikkat çekiyor. ASTOR ise %152,78'lik yılbaşı getirisini 7,68 PD/DD ile desteklerken, temmuz ayında da yükseliş trendini devam ettirdi.

Listenin en dikkat çeken hisselerinden biri de TKFEN oldu. Şirket yılbaşından bu yana %119,46 getiri sağlarken, bunu yalnızca 1,63 PD/DD gibi oldukça düşük sayılabilecek bir çarpanla gerçekleştirdi. Temmuz ayında %14,61'lik yükseliş kaydetmesi, hem değerleme hem de fiyat performansı açısından yatırımcıların radarında kalmaya devam ettiğini gösteriyor.

BSOKE ise yılbaşından bu yana %118,16 yükselişe rağmen temmuz ayında %5,63 gerileyerek kısa vadeli düzeltme sürecine giren hisseler arasında yer aldı.

Sanayi devleri EREGL ve TUPRS da yılbaşından bu yana sırasıyla %81,02 ve %66,68 getiriyle enflasyonu önemli ölçüde geride bıraktı. Her iki şirketin de PD/DD oranlarının yaklaşık 1,00-1,60 bandında bulunması, yüksek getiriye rağmen değerleme açısından hâlen görece makul seviyelerde işlem gördüklerine işaret ediyor. Özellikle TUPRS'ın temmuz ayında %29,78'lik güçlü yükselişi, performansın devam ettiğini gösterirken; EREGL de %5,09'luk aylık artışla istikrarlı görünümünü sürdürdü.

Yatırımcıların yalnızca getiri oranlarına odaklanması çoğu zaman yanıltıcı olabiliyor. PD/DD oranı, şirketlerin defter değerine göre ne ölçüde primli veya iskontolu işlem gördüğünü gösterirken, 30 günlük ağırlıklı ortalama fiyat (AOF) ise piyasadaki ortalama maliyet seviyesini yansıtması açısından önem taşıyor. Hissenin ağırlıklı ortalama maliyetinin üzerinde kalması yükseliş trendinin güçlendiğine işaret ederken, bu seviyenin altına gerilemesi kısa vadede satış baskısının arttığına dair önemli sinyaller verebiliyor.

Temmuz ayında geri alım yapan şirketler arasında TRALT, GSDHO, BOSSA, ARSAN, ENERY, BORSK, BIMAS, BOBET, MAGEN, NTHOL, METRO, EKIM, AHGAZ, AVGYO, DAGI, GEREL, EUYO, LOGO, MEPET, JANTS, VAKBN ve BALAT yer aldı.

Ayın en yüksek hacimli geri alımını ise TRALT gerçekleştirdi. Şirket, Temmuz ayında 55.172.425 adet payı 48,26 TL ortalama maliyetle geri satın aldı. Gerçekleştirilen geri alımların şirket sermayesine oranı %0,0172, dolaşımdaki paylara oranı ise %5,94 olarak kaydedildi.

Japon yeninde son dönemde hızlanan değer kaybı ve buna karşı atılan politika adımları, dünyanın en büyük dördüncü ekonomisi Japonya'da para politikasının yönü ve döviz piyasalarındaki müdahale tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.

ABD Hazine Bakanlığı ve New York Federal Rezerv Bankasının, Japon yenindeki spekülatif değer kayıplarını ve piyasa oynaklığını engellemek amacıyla Japonya ile başlattığı ortak döviz alım operasyonu, küresel finans sisteminde dengeleri yeniden şekillendiriyor.

Uluslararası basında yer alan müdahale beklentilerinin ardından ABD ve Japonya, 31 Temmuz'da döviz piyasasına doğrudan müdahale etti.

Dolar/yen paritesi, 29 Temmuz'da gün içinde 163,92 ile son yılların en yüksek seviyesini test etmesinin ardından 30 Temmuz'da 163,40 seviyesinden güne başlamıştı. Gün içinde en yüksek 163,75 seviyesini gören kur, ilk müdahale dalgasıyla 157,98'e kadar geriledi ve günü yüzde 2,36 kayıpla 159,54 seviyesinde tamamladı. Ortak müdahalenin resmiyet kazandığı 31 Temmuz'da ise parite gün içinde en yüksek 160,89'u görmesine karşın günü yüzde 1,23 düşüşle 157,58 seviyesinde kapattı.

Analist tahminlerine göre, Japon makamları perşembe günü tek başına yaklaşık 8,45 trilyon yen (yaklaşık 59 milyar dolar) harcadı, cuma günü ise ABD ile ortak koordineli hamle geldi.

30 yıl sonra ilk

ABD ve Japonya'nın bu adımı, 2011 yılında Japonya'da meydana gelen büyük depremin ardından gerçekleştirilen G7 koordineli müdahalesinden bu yana iki ülke arasında yapılan ilk ortak döviz piyasası müdahalelerinden biri oldu.

Ancak operasyonun teknik niteliği bakımından geçmişe göre çok kritik bir fark bulunuyor. İki ülke, 2011'deki tarihi müdahalede aşırı değerlenen yeni baskılamak amacıyla piyasada koordineli şekilde "yen satışı" gerçekleştirmişti. ABD ve Japonya'nın Japon para birimine doğrudan destek vermek amacıyla "yen satın alma" (outright purchases) yoluyla güçlerini birleştirmesi ise en son yaklaşık 30 yıl önce, 1998 Asya Finans Krizi döneminde yaşanmıştı. Böylece bu son müdahale, Washington ve Tokyo'nun yene doğrudan alım yoluyla destek verdiği yaklaşık 30 yıl sonraki ilk ortak müdahale olarak kayıtlara geçti.

Bu ikili müdahale, Washington'ın Asya'daki en büyük müttefikine verdiği desteğin ötesinde anlamlar taşıyor. Analistler, operasyonun asıl nedeninin, yendeki erimenin küresel tahvil piyasalarını sarsarak doğrudan ABD kamu borçlanma mekanizmasını koruma refleksi olduğunu vurguluyor.

40 yılın en düşük seviyesi ve petrol şoku baskısı

Japon yeni, ABD ile olan yapısal faiz farkları ve Orta Doğu'da savaşın ardından artan petrol fiyatlarının ham madde ithalatçısı Japon ekonomisine getirdiği yük nedeniyle son aylarda ağır bir baskı altında kalmıştı. Yaşanan bu makroekonomik şokların etkisiyle yen, dolar karşısında son 40 yılın en düşük seviyesi olan 164 sınırına kadar geriledi.

Düşük para birimi Japonya'nın ihracatını kısa vadede ucuzlatıp desteklese de ham madde ithalat maliyetlerini sürdürülemez seviyelere çıkararak halkın satın alma gücünü ciddi oranda düşürdü. Öte yandan, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) haziran ayında politika faizini yüzde 1 ile son 31 yılın en yüksek seviyesine çıkarma yönündeki şahin adımı da zor günler geçiren para birimine kalıcı bir destek sağlamakta yetersiz kaldı.

Finansal istikrarın bozulması üzerine harekete geçen Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, aşırı oynaklık ve düzensiz hareketleri dizginlemek adına ABD ile koordineli olarak döviz piyasasına yen alımı yönünde müdahale ettiklerini açıkladı.

Katayama, söz konusu ortak adımın Eylül 2025'te yayımlanan ABD-Japonya Maliye Bakanları Ortak Bildirisi uyarınca atıldığını ve son aylarda Japon yeninde görülen aşırı oynaklık ve düzensiz hareketlere karşı önlem amaçlı olduğunu aktardı.

ABD tahvil piyasasında "Japonya dağılımı" riski

Washington'ı milyarlarca dolarlık bu operasyona bizzat katılmaya zorlayan en büyük tehdit, küresel borçlanma maliyetlerinin merkez üssü olan ABD Hazine tahvili piyasasında yaşanabilecek olası bir yapısal kırılmaydı. Japonya, 1,14 trilyon dolarlık portföy hacmiyle ABD kamu borcunun dünyadaki en büyük yabancı alıcısı ve alacaklısı konumunda bulunuyor.

Yen 164 sınırına dayandığı ve baskı altında kaldığı dönemde, Japon yatırımcılar ve finans otoriteleri iç piyasadaki ani likidite ihtiyacını karşılamak ve yen cinsinden fonlama sağlamak için ellerindeki devasa miktardaki ABD Hazine tahvillerini açık piyasada satmak zorunda kalma riskiyle karşı karşıya kaldı.

Japonya'nın milyarlarca dolarlık Amerikan tahvilini bir anda piyasaya sürmesi, halihazırda yükselişte olan ABD Hazine tahvili faizlerinin kontrolsüz şekilde yükselmesine neden olabilecekti. Borç senedi faizlerindeki yükseliş ise ABD'de konut kredisi faizlerinin ve kurumsal borçlanma maliyetlerinin artmasına, Amerikan ekonomisinin yeni bir resesyona sürüklenmesine yol açabilecekti.

Akıllı likidite yönetimi

Müdahalenin Amerikan tahvil piyasasında faiz artışına yol açmaması için arka planda gelişmiş bir finansal mekanizma devreye sokuldu. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Japonya'nın cuma günkü müdahaleleri finanse etmek için Fed bünyesindeki Yabancı ve Uluslararası Para Otoriteleri (FIMA) Repo İmkanı'na başvurduğunu açıkladı.

İlk kez 2020 yılında uygulamaya konulan bu sistem, yabancı merkez bankalarının ellerindeki ABD Hazine tahvillerini doğrudan piyasada satmak yerine Fed'e teminat göstererek 60 milyar dolara kadar kısa vadeli dolar kredisi almalarına olanak tanıyor.

Bu sayede Tokyo yönetimi, Amerikan tahvillerini piyasaya sürmeden ihtiyaç duyduğu dolar likiditesini elde etti ve ABD tahvil faizlerindeki olası bir şokun önüne geçildi.

Bessent, önümüzdeki aylarda FIMA'nın kapasitesinin artırılmasını önereceğini belirtti. Ancak bu genişleme, Fed'in yeni Başkanı Kevin Warsh yönetimindeki Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) resmi onayına tabi olacak.

Trump'ın gümrük tarifelerini koruma stratejisi

Söz konusu müdahalenin bir diğer stratejik gerekçesi, doğrudan ABD'nin dış ticaret dengesi ve yerli sanayi politikalarıyla paralellik gösteriyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Amerikan üreticisini koruyacağını savunduğu gümrük tarifeleri, yenin dolar karşısında aşırı değersiz kalması durumunda matematiksel olarak işlevini yitiriyordu.

Yen aşırı değersiz olduğunda Japon menşeli ürünler ABD pazarı için çok ucuz hale geliyor ve Trump'ın gümrük tarifelerinin koruma kalkanı önemli ölçüde zayıflıyordu.

Trump'ın müdahaleyi "bir dostluk göstergesi ve küresel ekonomiye destek" olarak nitelendirmesinin arkasında, ABD'nin dış ticaret açığının kronikleşmesini önleme ve kur bazlı haksız rekabeti engelleme stratejisinin yattığı belirtiliyor.

Trump, başkanlık uçağında yaptığı açıklamada, "Zayıflayan bir yenleri vardı ve destek istediler. Japonya'ya yardım etmek için her zaman oradayız" diyerek Washington'ın duruma müdahil olma nedenini özetledi.

Sistemik risk önlemi

Finansal piyasaların birbirine göbekten bağlı yapısı, yendeki bir likidite krizinin sınırları aşarak Wall Street başta olmak üzere ABD finans merkezlerini krize sürükleme riski barındırıyordu.

Yıllardır düşük faizli yen cinsinden borçlanıp yüksek getirili ABD varlıklarına yatırım yapan küresel fonlar, yendeki kontrolsüz hareketlerle ani bir teminat tamamlama ve pozisyon kapatma kriziyle karşı karşıya kalabilirdi.

Küresel bir likidite sıkışmasını engellemek adına New York Fed'in, avro satışı üzerinden yen alarak spekülatörlere karşı net bir baraj kurduğu da belirtiliyor.

"Müdahale bir 'sınırlandırma egzersizi'"

Uluslararası finans kuruluşu ING'nin Küresel Piyasalar Araştırma Başkanı Chris Turner, konuya ilişkin analizinde, ABD ve Japonya'nın 70-80 milyar dolarlık devasa döviz satışına ve düşen petrol fiyatlarına rağmen doların küresel çapta güçlü kalmaya devam ettiğini vurguladı.

Fed'in eylül ayındaki olası faiz artırımına yönelik belirsizliklerin doları desteklediğini belirten Turner, şunları kaydetti:

"Teoride, ortak döviz müdahalesinin ve Japonya'nın son üç günde yaptığı tahmin edilen 70-80 milyar dolarlık dolar satışının ardından bugün doların genel olarak zayıflaması gerekirdi. Ancak doların küresel piyasalarda değer kaybetmemesi, Fed'in eylül ayında faiz artırıp artırmayacağına ilişkin belirsizlikten kaynaklanıyor. Fed Başkanı Kevin Warsh'un basın toplantısının ardından sıkılaşma fiyatlaması yeniden 16-17 baz puana yükseldi.

Çünkü bir faiz artırımının yapılmaması, uzun vadeli tahvillerde daha büyük bir satış dalgasına yol açacaktır. Mevcut durumda ABD 30 yıllık tahvil faizleri yüzde 5,20'nin, mortgage oranları ise yüzde 6,75'in üzerinde kalmaya devam ediyor. Bu hafta açıklanacak JOLTS açık iş sayısı ve tarım dışı istihdam ile işsizlik oranında çok ciddi bir zayıflama görülmedikçe, dolarda kalıcı bir düşüş trendinin başlayacağını söylemek zor."

Chris Turner, gerçekleştirilen ikili müdahalenin Fed'in faiz artışının yakın olduğu ve Tokyo'nun uyguladığı gevşek para ve maliye politikalarının dayandığı makroekonomik temelleri değiştiremeyeceğinin altını çizdi.

İki ülkenin ortak adımını "sınırlandırma egzersizi" olarak tanımlayan Turner, "Bu ikili müdahalenin dolar/yen paritesini 155 seviyesinin altına kalıcı ve sürdürülebilir bir şekilde düşürmesini beklemiyoruz. Ancak bu operasyon, yatırımcıların pariteyi panikle 160 seviyesinin üzerine taşımasını engelleyen başarılı bir 'sınırlandırma egzersizi' rolü üstlenmektedir. Washington ve Tokyo, bu adımla yen üzerindeki spekülatif baskıyı sınırlandırmış ve Tokyo yönetimine yerel varlıklara yatırımı teşvik edecek yen pozitif politikalar sunabilmesi için çok değerli bir zaman kazandırmıştır." değerlendirmesinde bulundu.

Günün ilk yarısında yükseliş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 24,65 puan ve yüzde 0,18 artışla 13.482,75 puana çıktı.

Toplam işlem hacmi 91,2 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 3,38, holding endeksi yüzde 0,86 değer kazandı.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 13.389,39, en yüksek 13.588,52 puanı gördü.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 47'si yükselirken 48'i düştü, 5'i yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Akbank, Türk Hava Yolları, Yapı ve Kredi Bankası, ASELSAN ile Şekerbank oldu.

Sektör endekslerinden en çok yükselen yüzde 4,46 ile bilişim, en fazla kaybeden ise yüzde 2,36 ile finansal kiralama faktoring oldu. Günün ilk yarısında mali endeks yüzde 1,11, teknoloji endeksi yüzde 0,55 değer kazanırken hizmetler endeksi yüzde 0,18 ve sanayi endeksi yüzde 0,59 değer kaybetti.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da yeni bir uzlaşı sağlanabileceğine yönelik iyimserliklere karşın Asya tarafında ekonomik verilerden alınan sinyallerin ve yarı iletken sektöründeki değerleme endişelerinin yeni haftaya taşınmasıyla karışık seyrediyor.

Yurt içinde ise açıklanan verilere göre enflasyon temmuzda aylık bazda yüzde 1,78, yıllık bazda yüzde 31,75 olarak kayıtlara geçti.

Analistler, günün geri kalanında ABD'de imalat sanayi PMI verileri başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.700 puanın direnç, 13.400 ve 13.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Altının ons fiyatı 4 bin 50 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 38,23, bileşik getirisi yüzde 41,88 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1520, sterlin/dolar paritesi 1,3450 ve dolar/yen paritesi 157,1 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 47,5380 liradan, avro 54,8130 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,3 artışla 4 bin 50 dolardan, Londra'da ekim vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 4,1 azalışla 83,8 dolardan işlem görüyor.

Temmuz ayı dış ticaret verileri Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe'nin katılımıyla TİM Dış Ticaret Kompleksi'nde düzenlenen toplantıda açıklandı.

Bakan Bolat, burada yaptığı konuşmada, dünya ekonomisinin 2026 yılına artan korumacılık ve jeopolitik risklerle beraber girdiğini, şubat ayının sonunda Körfez'de başlayan ABD/İsrail-İran Savaşı'nın Körfez ülkelerine yayıldığını ve bunun dünya ekonomisini zorladığını kaydederek, başta enerji, petrokimya ürünleri ve gübre gibi temel endüstriyel ham maddelerde ve girdilerde büyük fiyat artışlarının gerçekleştiğini ve arz/tedarik sıkıntılarının baş gösterdiğini söyledi.

Ateşkesin enerji fiyatlarında bir nebze gerileme getirse de temmuzun ilk haftasından itibaren ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden arttığını, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın giderek hızlandığını ve Karadeniz'deki gemilere yönelik saldırıların başladığını anlatan Bolat, navlun ve sigorta bedellerindeki artışlara işaret etti.

Bolat, Kızıldeniz'de Husilerin petrol gemilerine yönelik saldırılarından bahsederek, Körfez, Karadeniz ve Kızıldeniz'de sıkıntılı sürecin halen sürdüğünü, bunların bir an önce bitmesini ümit ettiklerini, bu konuda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ve Dışişleri Bakanlığının ellerinden gelen gayretleri her yerde gösterdiğini anlattı.

"(Enflasyon) Temmuzda gerçekleşme beklenenin altında kalmıştır"

Bakan Bolat, istihdamda geçen hafta açıklanan yüzde 7,6'lık işsizlik rakamının 2005'ten bu yana görülen en düşük oran olarak tarihe geçtiğini belirterek, "Burada sevindirici olan istihdam sayısının 32 milyon 733 bine yükselmesi ve 33 milyon sınırına gelmesi. İşsiz sayısı da artık 2,5 milyona doğru gerileme seyrine girdi." dedi.

Bugün açıklanan enflasyon rakamlarına değinen Bolat, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Temmuzda savaşlar nedeniyle artan enerji fiyatlarının ulaştırma sektörüne olumsuz yansıması ile başta Karadeniz ülkeleri olmak üzere bazı endüstriyel ve tarımsal ham maddelerde görülen fiyat artışlarına rağmen gerçekleşme beklenenin altında kalmıştır. TÜFE, aylıkta temmuzda yüzde 1,78'e geriledi. Geçen yılın rakamı yüzde 2,06 idi. Daha iyi bir performans gösterdi. Yıllıkta da yüzde 31,75'e geriledi. O da haziranda yüzde 32,11 idi."

"Temmuzda 3 rekor rakamı elde edilmiş oldu"

Ticaret Bakanı Bolat, temmuz ayı ihracat rakamları ile ilgili güzel haberler verebildiklerini ifade ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Temmuz ayı rekor bir ihracatla 25 milyar 600 milyon dolara yükseldi. Yüzde 2,9, yaklaşık yüzde 3'lük bir artış bu. Tarihteki en yüksek temmuz ihracatı olarak rekor oldu. Yine tüm zamanların en yüksek ikinci aylık ihracatı olarak da rekora bir adım yakın olarak gerçekleşti. Yıllıklandırılmış ihracatta 278,6 milyar dolarla bugüne kadar elde ettiğimiz en yüksek yıllık mal ihracat rakamına ulaştık. Hizmetler ihracatında da tahminlerimize göre temmuz itibarıyla 122,6 milyar dolarlık bir yıllıklandırılmış ihracat gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz. Toplamda yıllıklandırılmış 401,1 milyar dolara yükseldi. Geçen ay 400,3 milyar dolardı. Bu ay da 401,1 milyar dolara ulaştık. Bu da rekor. Yani temmuzda 3 rekor rakamı elde edilmiş oldu."

Bolat, temmuzda mal ihracatında 712 milyon dolarlık artış yaşandığını belirterek, "Temmuz ithalatı da yüzde 5,2 artışla 33 milyar dolar gerçekleşti. Burada da tam rakam 32 milyar 989 milyon dolar." dedi.

"Temmuzda dış ticaret açığımız 7,3 milyar dolar oldu"

Bakan Bolat, ocak-temmuz dönemi rakamlarını paylaşarak, 7 ayda ihracatın yıllık bazda yüzde 3,4 artarak 161 milyar 601 milyon dolara ulaştığını, 7 ayda ihracatın 5,3 milyar dolar arttığını söyledi.

Bu dönemde ithalatın yüzde 4,7 artarak 222 milyar 109 milyon dolara yükseldiğini, net artışın 9,9 milyar dolar olarak gerçekleştiğini dile getiren Bolat, "Temmuzda dış ticaret açığımız 7,3 milyar dolar olarak gerçekleşti. Yüzde 14 artış var. Ocak-temmuzda dış ticaret açığımız yüzde 8,2'lik artışla 60,5 milyar dolar oldu." diye konuştu.

Bolat, son bir yılda mal ihracatında 9 milyar 230 milyon dolarlık net artış gerçekleştiğini kaydederek, son bir yılda artış oranının yüzde 3,4 olduğunu bildirdi.

"200 milyon dolar lehimize çalışan takvim ve parite etkisinden bahsedebiliriz"

Ticaret Bakanı Bolat, son bir yılda net ithalatın 17,6 milyar dolar arttığını ve artış oranının yüzde 4,9 olarak gerçekleştiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Açık durumuna baktığımızda 96,7 milyar dolarla son bir yılın dış ticaret açık rakamını görüyoruz. Geçen yıl sonu aralığı 92,2 milyar dolarla tamamladığımızı düşündüğümüzde şunu görebiliyoruz, bölgemizde, kuzeyimizde, doğumuzda, güneyimizdeki bu kadar savaşlara, enerji ve ham maddelerdeki olumsuz etkiler, fiyat artışları, navlun, sigorta ve taşımacılıktaki artış maliyetlerine rağmen dış ticaret açığımız son bir yılda sadece ve sadece 4,4 milyar dolarlık artış kaydetti. Aralık ayına göre 4 milyar 550 milyon dolar artış oldu. Bu tolere edilebilir bir durum. Dış ticaret açığı kontrol altında, istikrarlı tablosunu devam ettirmektedir."

Bolat, 7 ayda avro/dolar paritesinin temmuzda ihracatçıların aleyhine çalıştığını belirterek, "Geçen yıl 1,18 iken bu ay 1,14 ortalamayla burada 300 milyon dolar kaybımız oldu. Takvim etkisi olarak ise bir cuma fazlamız vardı. Bir çarşamba eksiğimiz vardı. Bu da yaklaşık 500 milyon dolar lehimize çalıştı. Yani ikisinde artı eksi 200 milyon dolar lehimize çalışan takvim ve parite etkisinden bahsedebiliriz." diye konuştu.

Şimşek, sosyal medya hesabından temmuz ayı enflasyon verilerine ilişkin paylaşım yaptı.

Zorlu küresel ve jeopolitik koşullara rağmen dezenflasyonun devam ettiğine işaret eden Şimşek, şunları kaydetti:

"Temmuz ayında yıllık enflasyon bir önceki aya göre 0,4 puan gerileyerek yüzde 31,8 oldu. Aldığımız tedbirler ve dezenflasyon sürecinin etkisiyle hizmet enflasyonunda katılık azalıyor. Eğitim ve kira yıllık enflasyonları geçen yılın aynı ayına göre sırasıyla 31 ve 34 puan azaldı. Jeopolitik gelişmeler kaynaklı riskleri etkin şekilde yönetirken mali disiplinden ve kalıcı fiyat istikrarı hedefimizden taviz vermiyoruz."

Zorlu küresel ve jeopolitik koşullara rağmen dezenflasyon devam ediyor. Temmuz ayında yıllık enflasyon bir önceki aya göre 0,4 puan gerileyerek yüzde 31,8 gerçekleşti.

Aldığımız tedbirler ve dezenflasyon sürecinin etkisiyle hizmet enflasyonunda katılık azalıyor. Eğitim ve kira… pic.twitter.com/JMvJDVoC3I

— Mehmet Simsek (@memetsimsek) August 3, 2026

Yılmaz, sosyal medya hesabından temmuz ayı enflasyon verilerine ilişkin yaptığı paylaşımda, uyguladıkları kararlı ve bütüncül politikalarla enflasyonla mücadeleye devam ettiklerini vurguladı.

Tüketici enflasyonunun temmuzda yüzde 1,78 oranında gerçekleştiğini, yıllık enflasyonun yüzde 31,75 seviyesine gerilediğini aktaran Yılmaz, temel mallarda ise yıllık enflasyonun yüzde 16,82'ye düştüğünü bildirdi.

Yılmaz, ABD-İran arasında çatışmaların yeniden başlamasıyla artan petrol fiyatları ve yönetilen yönlendirilen fiyat ayarlamalarının etkisiyle temmuzda geçen aya kıyasla aylık enflasyonda geçici bir artış yaşandığını dile getirerek, işlenmiş gıda aylık enflasyonundaki yavaşlamaya rağmen taze meyve ve sebze fiyatlarındaki yükselişin gıda kaleminin yıllık enflasyonunda artışa neden olduğunu kaydetti.

"Arz yönlü reform adımlarımızı hayata geçirmeye devam edeceğiz"

Mayıs ve haziranda gerileyen yurt içi enerji fiyatlarının, jeopolitik gelişmelerin de etkisiyle temmuzda akaryakıt ve elektrik fiyatları öncülüğünde aylık bazda yükseldiğini bildiren Yılmaz, temel mal enflasyonunda ise giyim ve ayakkabı fiyatlarındaki sezon indiriminin etkisiyle aylık ve yıllık bazda düşüş görüldüğünü aktardı.

Yılmaz, hizmet enflasyonunun aylık bazdaki artışında ulaştırma, haberleşme ve sağlık hizmetleri fiyatlarındaki artışın etkisinin görüldüğünü, bununla birlikte hizmet enflasyonunun yıllık bazda yatay seyrettiğini, kira enflasyonunun ise yıllık bazda düşmeye devam ettiğini belirterek, şu değerlendirmeleri yaptı:

"Jeopolitik gelişmelerin enflasyon görünümü üzerindeki etkilerini yakından takip ederek bu etkileri sınırlamak amacıyla kurumlarımızla eşgüdüm içerisinde ve etkin bir şekilde aldığımız önlemleri hayata geçirmeye devam ediyoruz. Artan girdi ve finansman maliyetlerinin üretim ve fiyatlar üzerindeki etkilerini hafifletmeye yönelik desteklerimizi de sürdürüyoruz. Üretim kapasitesini korumak, arz sürekliliğini sağlamak ve maliyet baskılarının tüketici fiyatlarına yansımasını sınırlamak amacıyla reel sektörümüzün uygun koşullarda finansmana erişimini destekliyor, üreticimizin yanında olmaya devam ediyoruz.

Üretim kapasitesini artıran, gıda ve enerji arz güvenliğini güçlendiren, konut ve lojistik maliyetlerini azaltan yapısal adımlarımız sayesinde ekonomimiz geçici dışsal şoklara karşı direncini korumaktadır. Kalıcı fiyat istikrarı hedefimiz doğrultusunda vatandaşlarımızın alım gücünü güçlendirmek ve sürdürülebilir refah artışını sağlamak amacıyla para ve maliye politikalarının yanı sıra arz yönlü reform adımlarımızı hayata geçirmeye devam edeceğiz."

Uyguladığımız kararlı ve bütüncül politikalarla enflasyonla mücadeleye devam ediyoruz.

Tüketici enflasyonu Temmuz ayında yüzde 1,78 oranında gerçekleşmiş, yıllık enflasyon yüzde 31,75 seviyesine gerilemiştir. Temel mallarda ise yıllık enflasyon yüzde 16,82’ye düşmüştür.… pic.twitter.com/Gv3HgFjCU1

— Cevdet Yılmaz (@_cevdetyilmaz) August 3, 2026

Sezonun açılışını önceki hafta TURSG yaparken, geçen hafta BIST 100'de yer alan birçok önemli şirketin bilançosunun açıklanmasıyla yatırımcıların odağı finansal sonuçlara çevrildi.

Bankacılık sektörü güçlü görünümünü sürdürüyor

Bilanço sezonunun ilk bölümünde bankacılık sektörü yine en güçlü performansı sergileyen alanlardan biri oldu. GARAN 63,7 milyar TL net kâr ile açıklanan şirketler arasında en yüksek kârlılığa ulaşırken, AKBNK (%38,34) ve YKBNK (%36,32) güçlü kâr büyümesi kaydetti. Buna karşın TSKB'nin net kârı yıllık bazda %10,24 geriledi.

Değerleme tarafında ise bankaların PD/DD oranlarının hâlen 1 seviyesine yakın veya altında bulunması dikkat çekiyor. YKBNK'nin 0,97 ve TSKB'nin 0,61 PD/DD ile işlem görmesi, sektörün çarpan bazında görece makul seviyelerde fiyatlanmaya devam ettiğini gösteriyor.

Sigortacılıkta istikrarlı büyüme

ANSGR, net kârını %41,32 artırarak 7,37 milyar TL'ye yükseltti. 1,18 PD/DD oranı ile şirket hem kârlılık hem de değerleme açısından dengeli görünümünü koruyor.

Zarardan kâra geçen şirketler öne çıktı

Bu bilanço döneminin en dikkat çekici gelişmelerinden biri, geçen yıl zarar açıklayan bazı şirketlerin yeniden kârlılığa dönmesi oldu.

• ARCLK, 5,38 milyar TL zarardan 1,49 milyar TL net kâra geçerek %127,74'lük güçlü bir toparlanma sergiledi. Şirketin 0,85 PD/DD ile defter değerinin altında işlem görmesi dikkat çekiyor.
• TAVHL ise 1,93 milyar TL zarardan 528 milyon TL net kâra geçerek %127,36 oranında iyileşme kaydetti.

Otomotiv sektöründe ayrışma

TOASO, bilanço döneminin en güçlü performanslarından birini sergileyerek net kârını %197,20 artırdı ve 6,29 milyar TL'ye yükseltti. 2,07 PD/DD oranı, güçlü operasyonel performansın piyasa tarafından önemli ölçüde fiyatlandığını gösteriyor.

Buna karşılık OTKAR'da tablo ters yönde gelişti. Şirketin zararı 4,49 milyar TL'ye yükselirken yıllık değişim %4.179 seviyesine ulaştı. 6,64 PD/DD oranı ise yüksek değerlemeye rağmen finansal performanstaki bozulmanın sürdüğüne işaret ediyor.

Sanayi şirketlerinde kârlılık artışı

CWENE, net kârını %89,51 artırarak olumlu bir bilanço açıkladı. EFOR da %48,38'lik büyüme kaydederek kârlılığını artıran şirketler arasında yer aldı.

Kârlılık gerileyen şirketler

PASEU, PSGYO ve DAPGM bilanço döneminde net kâr düşüşü yaşayan şirketler oldu. Özellikle PASEU'nun net kârındaki %73,55'lik gerilemeye rağmen 24,96 PD/DD ile işlem görmesi, yüksek değerleme nedeniyle dikkat çekiyor.

Yüksek PD/DD ile öne çıkan hisseler

PD/DD çarpanları incelendiğinde bazı şirketlerin sektör ortalamalarının oldukça üzerinde fiyatlandığı görülüyor.

• DSTKF: 38,31 PD/DD
• PASEU: 24,96 PD/DD
• EFOR: 8,40 PD/DD
• OTKAR: 6,64 PD/DD

Bu şirketlerde yüksek piyasa çarpanlarının sürdürülebilirliği, ilerleyen çeyreklerde açıklanacak finansal performansın devamlılığına bağlı olarak yakından izlenecek.

2026/6 Bilanço Sezonunda BIST 100'de İlk Görünüm

SDT Uzay ve Savunma Teknolojileri A.Ş., bağlı ortaklığının aldığı yeni siparişe ilişkin açıklamasını Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda yayımladı.

Şirketin sermayesinin yüzde 95’ine sahip olduğu BKM Bursa Kalıp A.Ş., yurt içindeki bir müşteriden üretim alanında toplam 5 milyon 732 bin 300 ABD doları tutarında sipariş aldı.

Sipariş kapsamındaki teslimatların 2026, 2027 ve 2028 yılları içerisinde gerçekleştirilmesi planlanıyor. Şirket, yeni iş ilişkisinin cirosunu olumlu etkileyeceğini bildirdi.

Şirketin KAP’a gönderdiği açıklama şu şekildedir:

Şirketimizin, sermayesinin %95'ine sahip olduğu bağlı ortaklığı BKM Bursa Kalıp A.Ş., yurt içi bir müşterisinden üretim alanında toplam tutarı 5.732.300 ABD doları olan sipariş almıştır. Söz konusu sipariş kapsamındaki teslimatların 2026, 2027 ve 2028 yılları içerisinde yapılması planlanmaktadır.

İşbu açıklamamızın İngilizce çevirisi ekte yer almakta olup, açıklama metinlerinde herhangi bir farklılık olması durumunda, Türkçe açıklama esas kabul edilecektir.

Bu kapsamda Iğdır, Kırşehir, İstanbul, Çorum, Manisa, Kayseri, Karabük, Hatay, Mersin, Afyonkarahisar, Giresun, Yozgat, Düzce, Sakarya ve Adana'da düzenlenen operasyonlarda 185 şüphelinin yakalandığı belirtilen açıklamada, yakalananlardan 93'ünün tutuklandığı, 55'i hakkında adli kontrol hükümleri uygulandığı, diğerlerinin işlemlerinin devam ettiği bilgisi verildi.

Açıklamada, operasyonlarda çok sayıda silah ve mühimmat, bir miktar uyuşturucu madde ile çok sayıda dijital materyal ele geçirildiği, 10 otomobil, 14 motosiklet ve 5 taşınmaza el konulduğu bildirilerek, şunlar kaydedildi:

"Ayrıca, Yapay Zeka Destekli Siber Açık Kaynak İzleme ve Kontrol faaliyetleri kapsamında yürütülen çalışmalarda, yasa dışı silah satışı ve teşhirine yönelik 529, organize suç örgütleri ve tetikçilik suçlarına yönelik 119, evraksız motorlu taşıt satışına yönelik 116, uyuşturucu satışı ve özendirici içeriklere yönelik 60, müstehcenlik ve fuhuş suçlarına yönelik 306, siber trafik suçlarına yönelik 167 olmak üzere toplam 1297 hesap/şahıs tespit edildi. Terör örgütlerine yönelik yürütülen çalışmalarda ise toplam 646 hesap/şahıs tespit edildi. Bu kapsamda sosyal medya platformları ve internet siteleri üzerinden suç içerikli paylaşımlara yönelik 4 bin 17 hesap/şahıs tespit edildi. 1721 URL adresi hakkında erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması kararı alındı."

Duran, İsrail’in özellikle sivil halkı ve sağlık sistemini hedef almasının, diplomatik süreçleri tıkama amacı taşıdığını vurguladı.

Uluslararası topluma çağrı

Saldırıların masum sivillerin yaşam hakkını hiçe saydığını belirten Duran, açıklamasında şunları kaydetti;

Gazze’de ateşkes ve kalıcı barışa yönelik diplomatik girişimlerin umut verdiği bir dönemde, İsrail’in sivilleri ve sağlık altyapısını hedef alan son saldırıları, barışa yönelik her türlü çabayı bilinçli şekilde sabote etmektedir. Kadınların, çocukların ve masum sivillerin yaşam hakkını hiçe sayan bu saldırılar; Netanyahu hükümetinin çatışmayı sona erdirmekten değil, krizi derinleştirmekten yana olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Bölgesel istikrarı tehdit eden bu saldırgan politikaların durdurulması için uluslararası toplumun daha etkili ve ilkeli bir tavır ortaya koyması kaçınılmazdır.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye olarak, uluslararası hukukun, insan onurunun ve Filistin halkının meşru haklarının yanında durmaya; adil ve kalıcı bir barışın tesisi için yürütülen tüm çabalara destek vermeye devam edeceğiz.

Türkiye'nin güçlü bir insan kaynağına sahip olduğunu vurgulayan Kacır, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye'ye ve Türk milletine yeniden öz güven kazandırdığını söyledi.

Kacır, yapay zekanın insanlık için önemli fırsatlar sunduğunu belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Gerçekten pek çok teknoloji başlığından çok daha farklı bir başlıktan söz ediyoruz. Yani çok dar bir alanda sadece bir ya da birkaç sektörü etkileyen değil, hayatın her alanını dönüştürme gücüne sahip bir başlıktan bahsediyoruz. Bu yönüyle belki elektriğe ya da internete benzetmek mümkün yapay zekayı ama bir yandan da bu dönüştürücü gücün insanlık yararına kullanılma, değerlendirilme, bundan insanlık yararına fayda üretme dışında kötücüllerin elinde büyüyor olması da insanlık olarak zannediyorum bu çağda karşı karşıya olduğumuz en büyük tehdidi beraberinde getiriyor."

Bu gerçekle yüzleşmek gerektiğine işaret eden Kacır, "Bu hakikatin farkındalığıyla kendi özgün yol haritamızı ortaya koymak durumundayız. İddialı hedeflerimiz elbette olmalı ama bir yandan da hedefe erişebileceğimiz bir yol haritasıyla hep birlikte gayret etmeliyiz." dedi.

"Yapay zeka bu hikayede çok önemli bir başlık"

Bakan Kacır, Milli Teknoloji Hamlesi'ne güç vermeye devam ettiklerine dikkati çekerek, "Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak öz yeterliliği, kritik teknolojilerde kendi imkanlarıyla kendi ihtiyaçlarını karşılayabilen, üretebilen, bu alanda rekabetçi ürünleri, hizmetleri dünyaya sunabilen bir ülke olma iddiası adına önemli görevleri olan pek çok kurumu da bu hedef doğrultusunda bünyesinde barındıran bir bakanlığız. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Türkiye Bilimler Akademisi, Türk Patent ve Marka Kurumu, Türkiye Uzay Ajansı gibi müesseseler bizim bakanlığımızın şemsiyesi altında çalışan kurumlar. Tüm bu müesseselerle Milli Teknoloji Hamlesi'ne, tabii diğer paydaşlarımızla birlikte kuvvet vermeye, güç vermeye gayret ediyoruz." diye konuştu.

Yapay zekanın bu hikayede çok önemli bir başlık olduğunu vurgulayan Kacır, "Türkiye'nin bu alandaki milli kapasitesini geliştirmek adına neler yapabileceğimizi özellikle yapay zeka yol haritamızla, eylem planımızla Sayın Cumhurbaşkanımız geçtiğimiz ay dünyaya duyurmuş oldu. Yapay zeka stratejimizde dört ana başlık ortaya koyduk. 'Fark et, istifade et, üret ve yönet' dedik." ifadelerini kullandı.

Kacır, her bir kavramın üzerinde titizlikle durduklarını belirterek, "Yapay zekanın kullanımı kavramını çok tercih etmedik. Onun yerine istifade etme kavramını öne çıkardık. Çünkü kullanım iyi istikamette olduğu gibi kötü istikamette de olabilir, kötüye kullanım da mümkündür ama biz değer oluşturmayı, ondan yarar sağlamayı önceliklendirdik ve bütün bu dört başlığın altında da her bir alanda devlet olarak 2030 yılına kadarki hedeflerimizi ve bu hedeflere yönelik yol haritanızı ortaya koymaya gayret ettik." şeklinde konuştu.

"Yaklaşık 2 bin kamu veri setini Türk yapay zeka geliştiricilerinin istifadesine sunmayı amaçlıyoruz"

Bir toplumsal farkındalığa ihtiyaç olduğunu dile getiren Bakan Kacır, şunları kaydetti:

"Yapay zeka okuryazarlığının yaygınlaşması gerekiyor. Bunun için önümüzdeki 2 yıl içerisinde 5 milyon vatandaşımıza yapay zeka okuryazarlığı kazandırmaya gayret edeceğiz. Bu da sadece yapay zekadan günlük hayatta nasıl yararlanılabileceğini değil, aslında yapay zekanın tüm imkanlarını ve fırsatlarını, tüm sınamalarını ve tehdit risklerini bir arada kavrayabilmeye dair bir okuryazarlık programı olacak. Bazı alanlarda uygulama profesyonellerine ilişkin bir eğitim süreci yaşayacağız ve 100 bin uygulama profesyonelini hızla ülkemizde yetiştirmek istiyoruz."

Kacır, kamunun elindeki imkanların yapay zeka geliştiricileriyle paylaşılmasının Türkiye'nin özgün kabiliyet alanlarından biri olacağını belirterek, şöyle devam etti:

"Türkiye gerçekten bir ölçek ekonomisi oluşturabilecek imkana sahip. Yani ekonomik ölçeğimiz, nüfus büyüklüğümüz itibarıyla bu alanda pek çok ülkenin sahip olmadığı bir imkana, fırsata sahip olduğumuzu değerlendiriyoruz. Dünyada 80 milyonun üzerinde nüfusa sahip ve kişi başı geliri 15 bin doların üzerinde kaç ülke var diye bakacak olsak zannediyorum 5-6 ülkeden ancak bahsedebiliriz ve Türkiye bunlardan biri. Dolayısıyla büyük bir ekonomik ölçeğe sahip olmamız, aynı zamanda 80 milyondan fazla nüfusa sahip olmamız, aynı zamanda ekonomik desenimiz yani sektörel çeşitliliğimiz aslında yapay zekanın en önemli unsuru olan veri konusunda Türkiye'ye pek çok ülkenin sahip olmadığı bir fırsat penceresi açıyor. Bu fırsat penceresini özellikle kamu olarak geliştiricileri aralamayı bir misyon addediyoruz. Bunun için önümüzdeki dönemde bu yıl sonuna kadar bunların tanımlarıyla ilgili süreçleri tamamlayıp bunun da paylaşımını yapacağız."

Yaklaşık 2 bin kamu veri setini Türk yapay zeka geliştiricilerinin istifadesine sunmayı amaçladıklarını vurgulayan Kacır, "Eğitimden sağlığa, enerjiden ulaştırmaya, finansa pek çok ülkede yapılandan çok daha hızlı netice doğurabilecek pek çok işi Türkiye'nin kendi milli yapay zeka geliştirici ekipleri ortaya koyma imkanına sahip olacaklar. Bir yandan dijital altyapıyı güçlendirmemiz çok kritik. Bu alanda da hedefimizi ortaya koyduk. Halihazırda Türkiye'de yaklaşık 250 megavat bir veri merkezi kapasitemiz var. Bunu hızla 1 gigavat düzeyine çıkarmayı amaçlıyoruz ama burada özellikle yapay zeka kapasitesini önceliklendiriyoruz." dedi.

"Yüksek teknoloji yatırımlarına gerçekten ayrıcalıklı imkanlar ve fırsatlar sunuyoruz"

Bakan Kacır, Türkiye'de kritik teknoloji yatırımlarına yönelik HIT-30 Programı'nı hayata geçirdiklerini belirterek, şunları söyledi:

"High Technology 30, yani 2030 yılına kadar Türkiye'nin 30 milyar dolar devlet desteğiyle hayata geçirmeyi hedeflediği yüksek teknoloji yatırımlarına gerçekten ayrıcalıklı imkanlar ve fırsatlar sunuyoruz. Yatırım teşvikleri sunuyoruz. Burada da son çağrılarımız için hem veri merkezi hem yapay zeka başlıklarına özel bir pencere, özel bir yer ayırdık. 3 milyar dolara yakın devlet katkısıyla 10 milyar dolara yakın bir veri merkezi yapay zeka yatırımını ülkemizde hayata geçirmeyi amaçlıyoruz."

Yapay zeka donanım yatırımında Türkiye'nin çok akıllıca hareket etmesi gerektiğini ifade eden Kacır, şu değerlendirmede bulundu:

"Teknoloji geriden gelmekte olanlar için rahmettir. Yani bu teknolojinin kendisi içinden geçtiği devinimlerle biraz daha geriden gelmekte olanlara her zaman yeni bir imkan penceresi oluşturuyor. Bizim de her alanda teknoloji yarışında bu fırsat pencerelerine yönelmenizin akıllıca olduğunu değerlendiriyoruz. Bunu yaptığımızda şimdiye kadar daha iyi netice aldığımızı gözlemliyoruz. Bunun en iyi örneklerini savunma sanayinde müşahede ettik"

Kacır, insansız sistemlerde Türkiye'nin gerçekten dünyada öncü ülkeler arasına geldiğini vurgulayarak, "Bir havacılık ülkesi değilken, helikopter ve uçak üreten bir ülke değilken, şimdi insansız hava araçlarında, dron teknolojilerinde dünyada en ileri kabiliyetleri, aynı zamanda da pazarın büyük çoğunluğuna sahip bir ülke haline geldik. Dolayısıyla geleneksel alanlarda başkalarının ayak izlerini takip etmek, onların milyarlarca dolar harcayarak onlarca yıl içinde edindikleri kazanımları aynı yöntemlerle kopyalamaya çalışmak yerine kendi özgün yol haritamızı ve paradigma değişimine yönelik fırsatları değerlendirmemiz gerektiğini düşünüyoruz. Burada da özellikle donanım yatırımlarında dikkatli hareket etmeye gayret ediyoruz." şeklinde konuştu.

Türkiye'de dijital kapasite oluşturmanın önemine dikkati çeken Kacır, 2030 yılı itibarıyla veri merkezi kapasitesini 1 gigawatta çıkarmayı hedeflediklerini ifade etti.

Kacır, kamu yatırımlarının en az yüzde 2'sinin yapay zeka projelerine yönlendirileceğini dile getirerek, 2030'a kadar tüm bakanlıkların yatırım programlarında yapay zeka projelerine öncelik vereceğini kaydetti.

"Kendi dil modellerimizi mutlaka geliştirmemiz lazım"

Türkiye'nin yapay zeka ekonomisi oluşturma konusunda önemli bir fırsata sahip olduğunu belirten Bakan Kacır, başkalarının modellerine bağımlı kalmadan kendi çözümlerini geliştirmenin önemine işaret etti.

Kacır, yapay zeka dil modellerinin günlük hayatta yaygın olarak kullanıldığını ifade ederek, "Sizler bunların handikaplarını da çok yakından takip ediyorsunuz. Halihazırda yaygın olarak kullandığımız dil modelleri tabii bir yandan bizim aslında tırnak içinde farkında olmayan fahri geliştiricisi olduğumuz modeller. Yani bir yandan biz onlardan yararlanırken çoğunlukla onlar da bizden fazlasıyla yararlanıyor. Bunun da ötesinde aslında eğitildikleri veri kümeleri itibarıyla bir kültürel dünyaya ait bu dil modelleri." diye konuştu.

Türkiye'nin kendi dil modelini geliştirmesi gerektiğini işaret eden Kacır, "Bizim kendi dil modellerimizi mutlaka geliştirmemiz lazım ve özellikle burada da ifade etmeye çalıştığım gibi ekonomik tarafta sektörel veri setlerine ilişkin çalışmaları hızlandırmamız lazım." dedi.

Kacır, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak imalat sanayisine yönelik veri altyapısının güçlendirilmesine önem verdiklerini vurgulayarak, sözlerini şöyle tamamladı:

"Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı boyutuyla doğrudan mesul olduğumuz yönüyle imalat sanayimizin aynı veri setleriyle, aynı veri tablolarıyla konuşmasını sağlamamız ve bunun da yerli yapay zeka geliştiriciler için bir fırsata dönüşmesine imkan oluşturmamız lazım. Nihayetinde geliştirdiğimiz dil modellerinin belki toplamda onlar kadar büyük verilerle beslenmemiş, yani yaygın kullanılan dil modelleri kadar büyük verilerle beslenmemiş olsa da daha özelleşmiş alanlarda daha iyi sonuç üretebilen modeller haline gelmesine imkan sağlamamız lazım. Bizim kültürel kodlarımızla yoğun olarak eğitilmiş model olmalarını mümkün kılmamız lazım. Dolayısıyla bütün bunlar önümüzde hep beraber yürüyeceğimiz uzun bir yolculuğu ifade ediyor."

Ticaret Bakanlığının, temmuz ayına ilişkin geçici dış ticaret istatistiklerinden oluşan veri bülteni yayımlandı.

GTS esas alınarak hazırlanan verilere göre, ihracat Temmuz 2025'in aynı ayına kıyasla yüzde 2,9 artarak 25 milyar 621 milyon dolara, ithalat yüzde 5,2 yükselerek 32 milyar 989 milyon dolara çıktı.

Aynı dönemde, dış ticaret hacmi yüzde 4,1 artışla, 58 milyar 610 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret açığı, bu dönemde yüzde 14 yükselişle, 7 milyar 368 milyon dolar oldu.

İhracatın ithalatı karşılama oranı, geçen ay yıllık bazda 1,7 puan azalarak yüzde 77,7, enerji verileri hariç tutulduğunda 0,3 puan gerileyerek yüzde 89,4, enerji ve altın verileri hariç tutulduğunda 0,5 puan düşüşle yüzde 90,8 olarak hesaplandı.

Ürün, ülke ve ülke gruplarına göre ihracat

Geçen ay en çok ihracat, yüzde 4,2 artışla ve 13 milyar 327 milyon dolarla "ham madde (ara mallar)" grubunda yapıldı. Bu grubu, yüzde 0,1 azalışla ve 7 milyar 920 milyon dolarla "tüketim malları", yüzde 1,3 azalış ve 3 milyar 654 milyon dolarla "yatırım (sermaye) malları" takip etti.

Söz konusu ayda sektörlere göre ihracatın payı, imalat sanayisinde yüzde 94,4 (24 milyar 190 milyon dolar), tarım, ormancılık ve balıkçılıkta yüzde 3 (765 milyon dolar), madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 1,8 (451 milyon dolar) olarak belirlendi.

Temmuzda en fazla ihracat yapılan ülke, 2 milyar 41 milyon dolarla Almanya oldu. Bu ülkenin ardından 1 milyar 689 milyon dolarla ABD ve 1 milyar 328 milyon dolarla İngiltere geldi.

İhracatta en çok paya sahip ilk 10 ülkenin toplam ihracat içindeki payı, yüzde 44,8 olarak hesaplandı.

Temmuzda en fazla ihracat yapılan ülke grupları, 10 milyar 159 milyon dolarla Avrupa Birliği (AB), 4 milyar 1 milyon dolarla Yakın ve Orta Doğu ülkeleri, 3 milyar 913 milyon dolarla diğer Avrupa ülkeleri olarak kayıtlara geçti.

İthalat verileri

Temmuzda en çok ithalat, yüzde 11,9 artış ve 22 milyar 886 milyon dolarla "ham madde (ara mallar)" grubunda yapıldı. Bu grubu, yüzde 1,3 azalış ve 5 milyar 276 milyon dolarla "tüketim malları", yüzde 11,5 düşüş ve 4 milyar 776 milyon dolarla "yatırım (sermaye) malları" izledi.

Sektörlere göre ithalat payları, yüzde 82,2 ile imalat sanayisinde (27 milyar 121 milyon dolar), yüzde 11 ile madencilik ve taş ocakçılığında (3 milyar 644 milyon dolar), yüzde 3,9 ile tarım, ormancılık ve balıkçılıkta (1 milyar 297 milyon dolar) hesaplandı.

Temmuzda en fazla ithalat yapılan ülkeler, 5 milyar 48 milyon dolarla Çin, 2 milyar 522 milyon dolarla Almanya ve 2 milyar 117 milyon dolarla Rusya oldu.

İthalatta en çok paya sahip ilk 10 ülkenin toplam ithalat içindeki payı, yüzde 53,5 olarak kayıtlara geçti.

Söz konusu ayda en fazla ithalat yapılan ülke grupları, 10 milyar 203 milyon dolarla AB, 9 milyar 553 milyon dolarla Asya ülkeleri ve 4 milyar 68 milyon dolarla diğer Avrupa ülkeleri olarak sıralandı.

Ocak-Temmuz döneminde dış ticaret açığı yüzde 8,2 arttı

GTS kapsamında ocak-temmuz döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre ihracat yüzde 3,4 artarak 161 milyar 601 milyon dolar, ithalat yüzde 4,7 yükselişle 222 milyar 109 milyon dolar, dış ticaret hacmi yüzde 4,1 artışla 383 milyar 710 milyon dolar olarak hesaplandı.

Söz konusu dönemde, dış ticaret açığı yüzde 8,2 yükselişle, 60 milyar 508 milyon dolar olarak kaydedildi.

İhracatın ithalatı karşılama oranı da yüzde 72,8 oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, temmuzda yüzde 50,42 olan ayaktan tedavi edici ve rehabilite edici hizmetlerdeki fiyat artışını, yüzde 25,87 ile taze veya soğutulmuş diğer sebzeler (soğan, sarımsak, havuç, mantar, zeytin gibi) ve yüzde 21,63 ile yumrulu sebzeler kategorileri izledi.

Temmuzda fiyatı en çok artış gösteren diğer ürünler arasında yüzde 14,53 ile meyvesi yenen taze veya soğutulmuş sebzeler (domates, biber, salatalık, kabak gibi), yüzde 12,34 ile tanısal görüntüleme hizmetleri ve medikal (tıbbi) laboratuvar hizmetleri, yüzde 10,94 ile kişisel ulaşım araçlarının sürücüsüz olarak kiralanması, yüzde 9,96 ile çay ve demlenerek hazırlanan diğer bitkisel ürünler yer aldı.

En çok taze diğer meyveler ucuzladı

Geçen ay en fazla fiyat düşüşü, yüzde 20,44 ile taze diğer meyveler kategorisinde gerçekleşti. Bunu, yüzde 12,97 ile taze turunçgiller, yüzde 11,76 ile taze hurma, incir ve diğer tropikal meyveler, yüzde 10,99 ile yumurtalar, yüzde 10,29 ile taze veya soğutulmuş yeşil yapraklı veya saplı sebzeler, yüzde 5,38 ile kadın ve kız çocuk giysileri, yüzde 3,82 ile diğer giyim eşyaları ve yüzde 3,66 erkek ve erkek çocuk giysileri takip etti.

TÜİK'in tüketici fiyatları endeksine göre, temmuzda aylık bazda fiyatları en fazla artan ürünler ile bunların bir önceki aya göre değişim oranları şöyle:

Temmuzda fiyatı en fazla düşen seçilmiş maddeler ile bir önceki aya göre değişim oranları ise şöyle:

Listenin ikinci sırasında 18,12 milyar TL işlem hacmiyle AKBNK yer alırken, ASELS 15,78 milyar TL ile üçüncü sırada bulundu. ISCTR 12,40 milyar TL, YKBNK ise 10,64 milyar TL'lik açığa satış işlem hacmiyle ilk beş içerisinde yer aldı.

Haftanın en fazla açığa satış işlemi gerçekleşen diğer hisseleri ise sırasıyla SASA (10,14 milyar TL), ASTOR (8,31 milyar TL), GARAN (6,53 milyar TL), KCHOL (6,41 milyar TL) ve TUPRS (6,29 milyar TL) oldu.

Teknik görünümde BIST 100 endeksinin kısa vadede 13.296, ardından 13.135 ve 13.054 puan seviyeleri destek konumunda bulunuyor. Olası toparlanmalarda ise 13.539, 13.619 ve 13.780 puan seviyeleri önemli direnç bölgeleri olarak öne çıkıyor. Endeks yılbaşından bu yana yüzde 19,51 yükselişini korurken, son 52 haftalık dönemde yatırımcısına yüzde 25,27 getiri sağladı. Son 30 günlük süreçte 13.216,16-14.629,66 puan bandında hareket eden endeks, yıl içerisinde ise 11.296 ile 15.204,92 puan aralığını gördü.

Borsa İstanbul'da temmuz ayında endeksler arasında belirgin bir ayrışma yaşandı. BIST 100 ve BIST TÜM ayı kayıpla tamamlarken, sanayi, kimya, bilişim ve metal eşya sektör endeksleri yatırımcısına pozitif getiri sundu. Ancak ayın yıldızları, endekslerin yönünden bağımsız hareket ederek dikkat çekici performanslara imza atan hisseler oldu.

Bu dönemin en parlak ismi OZATD oldu. Hisse, yalnızca BIST TÜM'de değil, BIST Metal Eşya Makina ve BIST Sınai endekslerinde de zirvede yer alarak temmuz ayının yıldızı olmayı başardı. ISVEA da hem BIST TÜM hem de BIST Sınai endekslerinde sergilediği güçlü performansla öne çıkarken, TUPRS iki farklı sektör endeksinde ilk sıralarda yer alarak istikrarlı yükselişini sürdürdü. Bilişim tarafında ise ODINE ve ARDYZ sektörün öne çıkan şirketleri arasında yer aldı.

BIST 100'de ise PASEU ve EFOR, endeksin gerilediği bir ayda yaklaşık yüzde 50'ye ve yüzde 42'ye ulaşan getirileriyle yatırımcıların yüzünü güldüren hisseler oldu. Böylece temmuz ayında Borsa İstanbul'da tablo, endeks performansından çok hisse seçiminin belirleyici olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

Ayın Yıldızı Sektörler ve Hisseleri

Bu içerik Matriks'den alınan aylık verilere göre hazırlanmıştır.

İSO Türkiye İmalat PMI anketinin temmuz ayı sonuçları açıklandı.

Eşik değer olan 50'nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına göre, haziranda 47,1 olan manşet PMI temmuzda 47,7'ye yükseldi.

Yeni siparişlerdeki azalış hazirana göre biraz daha düşük hızda gerçekleşse de belirgin düzeyde devam etti. Orta Doğu'daki savaş, üçüncü çeyreğin başı itibarıyla uluslararası talebin de zayıflamasında etkili oldu.

İmalatçılar üretimi sınırlı düzeyde de olsa üst üste ikinci ay azaltırken istihdam kısmen çalışan istifalarının da etkisiyle düşüş gösterdi. Talebin zayıf seyrine bağlı olarak firmalar satın alma faaliyetlerini ve stoklarını da azalttı.

Girdi talebinin yavaşlamasıyla tedarik zincirleri üzerindeki baskı da bir miktar hafifledi ve tedarikçilerin teslimat süreleri son 9 ayın en düşük oranında arttı. Bununla birlikte, anket katılımcıları deniz taşımacılığında gecikmeler yaşandığını bildirdi.

Girdi fiyatları temmuz ayında da hızlı şekilde yükselmeye devam ederken firmalar, petrol ve ham madde maliyetlerinde artış bildirdi ve birçok katılımcı bu artışın Orta Doğu'daki savaştan kaynaklandığını ifade etti.

Öte yandan, girdi maliyetleri enflasyonu üst üste üçüncü ay gerileyerek Kasım 2025'ten bu yana en düşük hızına indi ve benzer şekilde, nihai ürün fiyatları enflasyonu da 2026'nın başından bu yana en düşük oranda kaydedildi.

Üretimini artıran sektör sayısı temmuzda üçe yükseldi

İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI temmuz ayı raporuna göre, anket kapsamında izlenen 10 sektör arasında üretimini artıranların sayısı haziranda iki iken temmuzda üçe yükseldi. En güçlü büyüme giyim ve deri ürünleri sektöründe gerçekleşti. Bu sektörün büyüme hızı dört yılı aşkın bir dönemin en yüksek seviyesine ulaştı.

Elektrikli ve elektronik ürünler ile metalik olmayan mineral ürünler sektörleri de yeniden genişleme bölgesine geçti. Buna karşılık, üretimde en belirgin yavaşlama gıda ürünleri sektöründe görüldü.

Temmuzda üretim artışı kaydeden üç sektör, yeni siparişlerde de büyüme sergiledi. Bu alanda da öncülüğü yine giyim ve deri ürünleri sektörü üstlendi. Yeni sipariş hacmindeki en belirgin gerileme ise ana metal sanayi sektöründe gerçekleşti.

Yeni ihracat siparişlerinde ise büyüme biraz daha geniş bir alana yayıldı. 10 sektörün dördünde artış kaydedildi. İstihdamını artıran sektör sayısı ise temmuzda beşe çıkarak şubat ayından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Temmuzda enflasyonist baskılar genel olarak hafifledi

İstihdamda en güçlü artışlar elektrikli ve elektronik ürünler ile kara ve deniz taşıtları sektörlerinde görülürken temmuzda enflasyonist baskılar genel olarak hafifledi. Girdi maliyetleri enflasyonu ağaç ve kağıt ürünleri dışındaki tüm sektörlerde yavaşladı.

En ılımlı artış makine ve metal ürünlerinde ölçüldü. Bu sektörde maliyet enflasyonu, serinin başladığı Ocak 2016'dan bu yana en düşük seviyede kaydedildi. Benzer şekilde, nihai ürün fiyatları enflasyonu da sektörlerin çoğunluğunda hız kesti.

En ılımlı fiyat artışları gıda ürünleri, kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler ile tekstil sektörlerinde gözlendi. En güçlü fiyat artışı ise kara ve deniz taşıtları sektöründe gerçekleşti. Bu sektörde nihai ürün fiyatları enflasyonu Ağustos 2024'ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı.

Kara ve deniz taşıtları sektöründe tedarikçilerin teslimat süreleri belirgin bir şekilde kısaldı. Bu durum, firmaların satın alma faaliyetlerini 2026 yılının başından bu yana ilk kez artırmasını sağladı. Temmuzda girdi alımlarını artıran diğer sektörler ise elektrikli ve elektronik ürünler ile giyim ve deri ürünleri oldu.

"Girdi maliyetleri enflasyonundaki gerilemenin devam etmesi olumlu bir gelişme oldu"

Açıklamada görüşlerine yer verilen S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, 2026’nın ikinci yarısının ilk yarının sonundaki görünüme büyük ölçüde benzer şekilde başladığını ifade etti.

Harker, şunları kaydetti:

"Türk imalatçıları, Orta Doğu'daki savaşın daha da ağırlaştırdığı durgun talep ortamında büyüme sağlamakta zorlanmaya devam etti. İmalat sanayi üretimindeki yavaşlamanın en azından hazirana kıyasla daha sınırlı kalması, daha istikrarlı bir tabloya işaret etti. Girdi maliyetleri enflasyonundaki gerilemenin devam etmesi de olumlu bir gelişme oldu. Bu durum, firmalara talebi canlandırmak amacıyla satış fiyatlarındaki artışları sınırlama konusunda bir miktar hareket alanı sağladı."

Şirketin 31 Mart 2026 tarihli olağan genel kurulunda, kâr payının üç taksit halinde dağıtılmasına ve ödeme tarihlerinin belirlenmesi konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesine karar verilmişti.

Yönetim kurulu, temettünün ilk taksitinin 4 Ağustos 2026 tarihinde ödenmesini kararlaştırdı. İlk taksit kapsamında 1 TL nominal değerli pay başına brüt 0,0161327 TL, yüzde 15 stopaj sonrasında net 0,0137127 TL ödeme yapılacak.

Pay sahiplerinin hesaplarına ödeme 6 Ağustos 2026 tarihinde aktarılacak. Hak sahiplerinin belirleneceği kayıt tarihi ise 5 Ağustos 2026 olacak.

Üç taksitin tamamlanmasının ardından B grubu GENIL payları için toplam temettü, pay başına brüt 0,0483983 TL, net 0,0411385 TL seviyesine ulaşacak. Şirketin dağıtacağı toplam brüt nakit kâr payı 217 milyon 792 bin 667,17 TL olarak açıklandı.

Şirketin KAP’a gönderdiği açıklama şu şekildedir:

31.03.2026 tarihinde gerçekleştirilen Olağan Genel Kurul Toplantısında 3 taksit halinde ödenmesine ve kar payının dağıtım tarihleri konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesine yönelik alınan karara dayanarak Yönetim Kurulu kar payının birinci taksitinin 04.08.2026 tarihinde ödenmesine karar vermiştir.

Şirket, temmuz ayında toplam 41 milyar 158 milyon 836 bin 492 TL tutarında sözleşme büyüklüğü gerçekleştirdi.

Katılımevim’in haziran ayındaki sözleşme büyüklüğü ise 39 milyar 646 milyon 200 bin 399 TL seviyesinde bulunuyordu.

Buna göre şirketin aylık sözleşme büyüklüğü, hazirana kıyasla 1 milyar 512 milyon 636 bin 93 TL arttı. Sözleşme büyüklüğündeki aylık artış oranı yüzde 3,82 olarak gerçekleşti.

Şirketin KAP’a gönderdiği açıklama şu şekildedir:

Şirketimiz Katılımevim Tasarruf Finansman A.Ş. tarafından 2026 yılı Temmuz ayında toplam 41.158.836.492 TL tutarında sözleşme büyüklüğü gerçekleştirilmiştir.

Kamuoyu ve yatırımcılarımızın bilgisine sunarız.