- "Jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde enerji fiyatlarında oynaklık ve yüksek seyir sürmektedir"
- "Politika faizi fiyatlamaları, gelişmiş ülkelerde faiz artırım yönündeki beklentilerin güçlendiğine işaret etmektedir"

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti'nde, jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde enerji fiyatlarında oynaklık ve yüksek seyrin sürdüğü belirtilerek, "Enerji arzı, tedarik zincirleri ve taşıma maliyetlerine ilişkin belirsizliklerin süresi ve boyutu enerji fiyatlarının gelecekteki seyri açısından belirleyici olmaya devam edecektir." ifadesi kullanıldı.

TCMB Para Politikası Kurulu'nun 11 Haziran'daki toplantısına ilişkin özet yayımlandı.

Özette, "Jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde enerji fiyatlarında oynaklık ve yüksek seyir sürmektedir. Enerji arzı, tedarik zincirleri ve taşıma maliyetlerine ilişkin belirsizliklerin süresi ve boyutu enerji fiyatlarının gelecekteki seyri açısından belirleyici olmaya devam edecektir." değerlendirmesinde bulunuldu.

Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle başta Orta Doğu ve Afrika ülkeleri olmak üzere birçok ekonomide 2026 yılı için büyüme öngörülerinin aşağı yönde güncellenmeye devam ettiği belirtilen özette, 2027 yılında baz etkilerinin de devreye girmesiyle büyüme oranlarının toparlanmasının beklendiği bildirildi.

Özette, "Bu çerçevede, küresel ölçekte zayıf ve kırılgan görünümün devam edeceği, Türkiye'nin dış ticaret ortaklarının ihracat paylarıyla ağırlıklandırılan küresel büyüme endeksinin yıllık bazda bir önceki PPK dönemine göre 2026 yılı için bir miktar aşağı, 2027 yılı için ise bir miktar yukarı yönde revize edilerek sırasıyla yüzde 1,7 ve yüzde 2,5 artacağı tahmin edilmektedir." ifadesi kullanıldı.

Emtia fiyatlarındaki yükselişin küresel enflasyon üzerindeki riskleri artırdığı, merkez bankalarının bu riskleri gözetmeye devam ederken, gelişmelerin büyüme ve istihdam üzerindeki olumsuz etkilerini de dikkate aldığı belirtildi.

Özette, şu değerlendirmelere yer verildi:

"Politika faizi fiyatlamaları, gelişmiş ülkelerde faiz artırım yönündeki beklentilerin güçlendiğine işaret etmektedir. Jeopolitik gelişmelerin neden olduğu arz şokunun ne kadar kalıcı olacağı ve enflasyon beklentilerini ne ölçüde bozacağı küresel para politikalarının seyri açısından önem taşımaktadır. Son dönemde, artan belirsizlik ve risk iştahındaki dalgalanmalara bağlı olarak gelişmekte olan ülke hisse senedi piyasalarına yönelen sermaye akımlarında oynak bir seyir gözlenirken, portföy hareketleri üzerindeki aşağı yönlü riskler canlılığını korumaktadır."

- İhracattaki artışta jeopolitik gelişmelerden dolayı talebin Türkiye'ye kayması etkili oldu

Özette, harcama yöntemiyle incelendiğinde, özel tüketim ve toplam yatırımların yıllık büyümeye pozitif katkısının bir önceki çeyreğe kıyasla bir miktar gerilediği bildirildi.

Çeyreklik bazda ise özel tüketim büyümeye oldukça sınırlı bir katkı verirken toplam yatırımların katkısının negatif olduğuna işaret edilen özette, "Mal ve hizmetlerin hem ihracatında hem de ithalatında düşüş gerçekleşirken, net ihracatın çeyreklik büyümeye negatif katkısı azalarak devam etmiştir. Özetle, ilk çeyreğe ait veriler iktisadi faaliyetin yavaşlamaya devam ettiğini göstermiştir." ifadesi kullanıldı.

Özette, mayıs ayında mevsimsellikten arındırılmış olarak ihracat ve ithalatın artış kaydettiği belirtildi.

İhracattaki aylık artışın çalışma günü sayısında Kurban Bayramı ve bununla bağlantılı idari izin kaynaklı azalışa ve savaşın devam eden etkilerine rağmen güçlü olduğu belirtilen özette, ihracatta son dönemde gözlenen görece güçlü görünümde, jeopolitik gelişmelerin ve artan lojistik maliyetlerinin talebi arızi olarak Türkiye'ye kaydırmasının da rol oynadığının değerlendirildiği ifade edildi.

Özette, şunlar kaydedildi:

"Bu gelişmeler doğrultusunda, 12 aylık birikimli dış ticaret açığı bir önceki aya göre gerilemiştir. Mayıs ayında altın ithalatı bir miktar azalmış, 12 aylık birikimli altın ithalatı 21,1 milyar dolar olmuştur. Mevcut veriler ışığında, 12 aylık birikimli cari açığın nisan ve mayıs aylarında azalacağı öngörülmektedir. Yakın dönemde gerçekleşen jeopolitik gelişmelerin cari açık üzerindeki olumsuz etkilerinin yılın ikinci yarısında sürebileceği, söz konusu etkilerin boyutunun ise gelişmelerin süresine ve şiddetine göre farklılaşacağı değerlendirilmektedir. Nisan-mayıs döneminde mevsimsellikten arındırılmış tüketim malı ithalatı bir önceki çeyreğe göre sınırlı olarak gerilemiştir. Mayıs ayına ilişkin geçici dış ticaret verileri ile haziran ayı için yüksek frekanslı öncü veriler beraber değerlendirildiğinde, üç aylık ortalama eğilimler, ihracatta ve ithalatta artışa, dış ticaret açığında ise yılın ilk çeyreğine kıyasla sınırlı bir gerilemeye işaret etmektedir."

- "Öncü veriler, enflasyonun ana eğilimindeki düşüşün haziran ayında da sürdüğüne işaret etmektedir. Göstergeler mevsimsel etkilerden arındırıldığında, aylık hizmet enflasyonunun yavaşlayacağını, temel mallar enflasyonunun ise görece yatay bir seyir izleyeceğini ima etmektedir"
- "Küresel Arz Zinciri Baskı Endeksi kademeli yükselişini sürdürerek arz yönlü baskıların güçlendiğine işaret etmektedir. Yaşanan jeopolitik gelişmelerle Hürmüz Boğazı kaynaklı riskler varlığını korumakta, küresel navlun maliyetleri olumsuz seyretmektedir"
- "Haziran ayında yurt içi enerji fiyatlarının görece yatay bir seyir izleyeceği tahmin edilmektedir. Söz konusu gelişmede, elektrik ve doğal gaz fiyatlarındaki artışa karşın, uluslararası Brent petrol fiyatlarındaki gerilemeye istinaden akaryakıt fiyatlarındaki düşüş etkili olmaktadır"

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Para Politikası Kurulu (PPK) Toplantı Özeti'nde, öncü verilerin, enflasyonun ana eğilimindeki düşüşün haziran ayında da sürdüğüne işaret ettiği belirtilerek, "Göstergeler mevsimsel etkilerden arındırıldığında, aylık hizmet enflasyonunun yavaşlayacağını, temel mallar enflasyonunun ise görece yatay bir seyir izleyeceğini ima etmektedir" denildi.

Özette tüketici fiyatlarının mayıs ayında yüzde 1,71 arttığı, yıllık enflasyonun 0,24 puan yükselişle yüzde 32,61 seviyesinde gerçekleştiği belirtildi.

Mayıs ayında tüketici fiyatlarının seyrinde ulaştırma hizmetleri, giyim ve işlenmiş gıda fiyatlarının öne çıktığı bildirilerek, bu doğrultuda yıllık enflasyonun hizmet, temel mal ve gıda gruplarında artarken diğer ana gruplarda gerilediği bilgisi verildi.

Özette, "B endeksinin (işlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içecekler ve tütün ile altın hariç TÜFE) yıllık değişim oranı 0,79 puan artışla yüzde 31,30’a yükselirken C endeksinin (enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içecekler ile tütün ürünleri ve altın hariç TÜFE) yıllık değişim oranı 0,61 puan artışla yüzde 30,44 olmuştur." denildi.

Enerji, gıda ve alkolsüz içecekler ile alkol-tütün-altın gruplarının yıllık tüketici enflasyonuna katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 0,29, 0,12 ve 0,03 puan azalırken hizmet ve temel mallar gruplarının katkılarının sırasıyla 0,40 ve 0,28 puan arttığı ifade edilen özette, şu değerlendirmelere yer verildi:

"Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya kıyasla zayıflamıştır. Mevsimsel etkilerden arındırıldığında bir önceki aya benzer seyrettiği izlenen aylık hizmet enflasyonunda, ulaştırma hizmetleri fiyatları öne çıkmıştır. Akaryakıt fiyatlarındaki gelişmelerin yansımalarıyla son üç aylık dönemde ulaştırma hizmetlerinde kaydedilen birikimli fiyat artışı yüzde 18,9’a ulaşmıştır. Temel mal enflasyonunda giyim ve ayakkabı alt grubundaki yükselişin etkisi hissedilirken diğer alt gruplarda aylık enflasyon nispeten ılımlı seyretmiştir. Gıda fiyatlarında mayıs ayında gözlenen düşüşte sebze ürünleri öncülüğünde işlenmemiş gıda alt grubu etkili olmuştur. Sebze fiyatları olumsuz arz koşullarının etkisiyle yılın ilk aylarında ulaşmış olduğu yüksek seviyelerden gerilemeye başlamıştır. Diğer taraftan işlenmiş gıdada aylık enflasyon bir önceki aya kıyasla yavaşlasa da süt ve süt ürünleri öncülüğünde yüksek seyretmeye devam etmiştir. Mayıs ayında enerji fiyatları sınırlı oranda düşmüş, bu gelişmede uluslararası petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle akaryakıt fiyatları belirleyici olmuştur."

Özette, yılın ilk aylarındaki yükselişinin ardından enerji fiyatlarının da etkisiyle nisan ayında artan enflasyonun ana eğiliminin, mayıs ayında bir miktar gerilediği aktarıldı.

Mevsimsellikten arındırılmış aylık enflasyonun B ve C endeksinde bir önceki aya kıyasla düşüş gösterdiği kaydedilen özette, fiyat artışlarının B endeksini oluşturan gruplardan hizmette görece yatay seyrederken temel mallar ve işlenmiş gıdada zayıfladığı bildirildi.

Özette, TCMB bünyesinde takip edilen göstergelerin bir bütün olarak değerlendirildiğinde, enflasyonun ana eğiliminin, yaşanan jeopolitik şokun etkisiyle nisanda kaydettiği artışın ardından mayısta gerilediğinin gözlendiği belirtildi.

Göstergelerin üç aylık ortalamalar bazında ise belirgin bir değişim göstermediği bilgisi paylaşılan özette, şu ifadeler yer aldı:

"Mayıs ayı itibarıyla üç aylık ortalamalar bazında mevsim etkilerinden arındırılmış enflasyon bir önceki aya kıyasla hizmet sektöründe sınırlı oranda gerilerken temel mallarda bir miktar yükselmiştir. Hizmet sektöründe hakim olan fiyatlama davranışı önemli bir atalete ve şokların enflasyon üzerindeki etkilerinin uzun bir zamana yayılmasına neden olmakta ve hizmet enflasyonu mallara göre yüksek seyretmektedir. Mayıs ayı itibarıyla yıllık bazda mal enflasyonu yüzde 28, hizmet enflasyonu ise yüzde 41 civarında seyretmektedir. Alt gruplar bazında incelendiğinde, yıllık enflasyon ulaştırmada daha belirgin olmak üzere ulaştırma ve haberleşme gruplarında yükselirken, lokanta ve otel grubunda yataya yakın seyretmiş, kira ve diğer hizmetlerde ise gerilemiştir. Mayıs ayında ulaştırma hizmetlerinde fiyat artışı akaryakıt fiyat gelişmelerinin yansımasına ek olarak bayramın etkisiyle yüzde 5,61 oranı ile güçlü seyrini korumuştur. Bu grupta, hava yolu ile yolcu taşımacılığı fiyatları yüzde 15,22’lik artış ile öne çıkmaya devam etmiş, şehirler arası otobüs fiyatlarında yüzde 5,46’lık artış görülmüştür. Bu dönemde, haberleşme hizmetlerinde aylık enflasyon yüzde 1,69 ile görece yatay seyretse de yıllık enflasyonundaki yükseliş eğilimi sürmüştür. Diğer taraftan, kira grubunda aylık fiyat artışı yüzde 2,15 olurken yıllık enflasyon 1,39 puan azalışla yüzde 49,77’ye gerilemiştir. Mayıs ayında, lokanta-otel enflasyonu yüzde 1,87 ile önceki aya kıyasla yavaşlarken, diğer hizmetlerde aylık fiyat artışı yüzde 1,14 ile görece ılımlı seyretmiştir."

- "Mayıs ayında ara malı fiyatları yüzde 2,94 oranında arttı"

Özette, yurt içi üretici fiyatlarının mayıs ayında yüzde 2,75 arttığı, yıllık üretici enflasyonunun 0,34 puan yükselerek yüzde 28,93 olduğu bilgisi verildi.

Üretici fiyatları üzerinde küresel emtia fiyatlarındaki artışların etkilerinin gözlenmeye devam ettiğine değinilen özette, bu dönemde enerji fiyatlarının yaşanan küresel şokun etkisiyle yüzde 6,60 ile yüksek bir oranda artmayı sürdürdüğü bildirildi.

Özette, böylelikle son üç aylık dönemde yurt içi enerji üretici fiyatlarındaki birikimli artışın yüzde 17'ye ulaştığı ifade edilerek, "Mayıs ayında ara malı fiyatları yüzde 2,94 oranında artarken sermaye malları ile dayanıklı ve dayanıksız tüketim mallarında fiyat artışları görece daha düşük olmuştur. Sektörel bazda incelendiğinde ise doğal gaz, ham petrol, kauçuk-plastik, kimyasal ürünler gibi jeopolitik gelişmelerin etkilerinin belirgin olduğu alt gruplarda fiyat artışları yüksek seyretmiştir. Eşel mobil mekanizması tüketici fiyat artışlarını sınırlarken vergi dışı derlenen üretici fiyatlarının küresel gelişmelerden daha fazla etkilendiği not edilmelidir." denildi.

Özette, mayısta uluslararası emtia fiyatlarının hız kesmekle birlikte yükselmeye devam ettiği aktarılarak, bu dönemde ham petrol fiyatları gerilerken endüstriyel metal ve tarımsal emtia fiyatlarında artışın sürdüğü belirtildi.

Haziran ayının ilk 10 günü itibarıyla ise metallerdeki artış eğilimine karşın, enerji ve tarımsal emtialarda yaşanan düşüşlerin etkisiyle emtia ana endeksinin gerileme kaydettiği aktarılan özette, mart ve nisan aylarında jeopolitik gelişmelerin etkisiyle belirgin şekilde yükselen Brent ham petrol fiyatlarının izleyen dönemde gerilediği ifade edildi.

Özette, mayıs ayında ortalama 107,5 dolar seviyesinde olan Brent ham petrol fiyatlarının haziran ayının ilk 10 günü itibarıyla ortalama 97,9 dolara gerilediği bildirildi.

Ham petrol fiyatlarındaki yüksek oynaklığın ise sürdüğüne işaret edilen özette, şu değerlendirmelere yer verildi:

"TTF doğal gaz fiyatları mart ayında Brent ham petrole benzer biçimde önemli bir artış kaydettikten sonra nisan ayında bir miktar gerilemiş, mayıs ayından itibaren ise tekrar artış kaydetmiştir. Altın fiyatlarında düşüş eğilimi sürmektedir. Şubat-nisan döneminde artış gösteren FAO gıda fiyatları endeksi, mayıs ayında yağ ve süt ürünleri fiyatları öncülüğünde sınırlı bir oranda gerilemiştir. Son dönem yaşanan jeopolitik gelişmelere ilişkin belirsizlikler başta enerji ve ham madde akışında kesintilere neden olarak, üretim maliyetlerini artırmakta ve küresel ölçekte enflasyonist baskı oluşturma riski taşımaktadır."

Özette, bu görünüm altında, Küresel Arz Zinciri Baskı Endeksinin kademeli yükselişini sürdürerek arz yönlü baskıların güçlendiğine işaret ettiği bildirildi.

Yaşanan jeopolitik gelişmelerle Hürmüz Boğazı kaynaklı risklerin varlığını koruduğu ve küresel navlun maliyetlerinin olumsuz seyrettiği belirtilen özette, küresel ve Çin'e yönelik konteyner endekslerinde mart ayından itibaren kaydedilen yükselişlerin haziran ayının ilk 10 günü itibarıyla korunduğu, kuru yük endekslerinde mart ayından bu yana devam eden artışların bu dönemde yerini kısmi bir gerilemeye bıraktığı kaydedildi.

Özette, "Öte yandan, döviz kuru sepeti haziran ayının ilk on günü itibarıyla ılımlı seyrini sürdürerek, maliyet baskılarını kısmen sınırlamıştır. Mevsimsel etkilerden arındırılmış imalat sanayi PMI verileri mayıs ayında girdi ve fiyat endekslerinde zayıflama gösterirken teslim sürelerinde de kısmi bir düzelmeye işaret etmiştir. TCMB saha gözlemleri de jeopolitik gelişmelerin tedarik süreçleri üzerindeki olumsuz etkisinin sınırlı kaldığını ima etmektedir." ifadeleri kullanıldı.

Mayıs ayında piyasa katılımcılarının enflasyon beklentilerinde yükseliş gözlendiğine değinilen özette, Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre, 2026 yıl sonu enflasyon beklentisinin 1,4 puan yükselerek yüzde 28,9 seviyesinde, 2027 yıl sonu enflasyon beklentisinin 1,0 puan artışla yüzde 21,1 düzeyinde gerçekleştiği bilgisi paylaşıldı.

Özette, 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisinin 0,4 puanlık yukarı yönlü güncellemeyle yüzde 23,8'e yükseldiği belirtilirken 24 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisinin 0,4 puan artışla yüzde 18,4 ölçüldüğü aktarıldı.

5 yıl sonrasına ilişkin enflasyon beklentisinin yüzde 11,9 düzeyinde yatay seyrettiği belirtilen özette, şu değerlendirmelerde bulunuldu:

"Reel sektör beklentilerine bakıldığında, firmaların on iki ay sonrasına ilişkin yıllık enflasyon beklentisi, mayıs ayında 0,6 puan azalarak yüzde 33,1 seviyesinde ölçülmüştür. Aynı dönemde hane halkının on iki ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi ise 2,1 puan düşüşle yüzde 49,5 seviyesine gerilemiştir. Enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam etmektedir. Öncü veriler, enflasyonun ana eğilimindeki düşüşün haziran ayında da sürdüğüne işaret etmektedir. Göstergeler mevsimsel etkilerden arındırıldığında, aylık hizmet enflasyonunun yavaşlayacağını, temel mallar enflasyonunun ise görece yatay bir seyir izleyeceğini ima etmektedir.

İşlenmemiş gıda fiyatlarında sebze fiyatları kaynaklı düşüş gözlenirken, işlenmiş gıda fiyatlarının artış oranında yavaşlama öngörülmektedir. Haziran ayında yurt içi enerji fiyatlarının görece yatay bir seyir izleyeceği tahmin edilmektedir. Söz konusu gelişmede, elektrik ve doğal gaz fiyatlarındaki artışa karşın, uluslararası Brent petrol fiyatlarındaki gerilemeye istinaden akaryakıt fiyatlarındaki düşüş etkili olmaktadır. Hizmet grubunda, yakın dönemde yüksek artışlar kaydeden ulaştırma hizmetlerinin akaryakıt fiyatlarındaki son dönem gerilemeler ve ortadan kalkan bayram kaynaklı etkiler ile birlikte haziran ayında ılımlı seyredeceği, kiralarda ise yavaşlama eğiliminin süreceği öngörülmektedir. Temel mal grubunda, son iki ayda yeni sezona geçişin kuvvetli etkilerinin izlendiği giyim ve ayakkabı tarafında indirim sezonuna geçiş ayı olan haziranda fiyatların düşük bir artış göstermesi öngörülmektedir. Dayanıklı tüketim mallarında aylık enflasyonun ılımlı seyretmesi beklenmektedir. Jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir."

- "Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır"

Özette, PPK'nin son toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 37’de, Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranının yüzde 40’ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranının da yüzde 35,5’te sabit tutulduğu anımsatılarak, fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşunun talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendireceği vurgulandı.

Kurulun politika faizine ilişkin atılacak adımları, enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyeceğinin altı çizilen özette, şu ifadeler yer aldı:

"Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır.

Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizması ilave makroihtiyati adımlarla desteklenecektir. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecektir. Kurul, politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir. Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacaktır."

- Sektörün toplam mevduatı 31 trilyon 29,7 milyar liraya çıkarken kredi hacmi 25 trilyon 573,6 milyar liraya ulaştı

Bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 12 Haziran ile biten haftada bir önceki haftaya göre 57 milyar 513 milyon 113 bin lira artışla 31 trilyon 29 milyar 699 milyon 511 bin liraya yükseldi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 12 Haziran ile biten haftada yüzde 0,19 ve 57 milyar 513 milyon 113 bin lira artışla 30 trilyon 972 milyar 186 milyon 399 bin liradan 31 trilyon 29 milyar 699 milyon 511 bin liraya yükseldi.

Aynı dönemde bankalardaki Türk lirası cinsi mevduat yüzde 0,95 artarak 16 trilyon 937 milyar 289 milyon 74 bin lira, yabancı para (YP) cinsinden mevduat yüzde 1,50 azalarak 10 trilyon 211 milyar 615 milyon 882 bin lira oldu.

Bankalarda bulunan toplam YP mevduatı geçen hafta 262 milyar 88 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken bu tutarın 222 milyar 7 milyon doları yurt içinde yerleşik kişilerin hesaplarında toplandı.

Yurt içi yerleşiklerin toplam YP mevduatında parite etkisinden arındırılmış veriler dikkate alındığında, 12 Haziran itibarıyla 266 milyon dolarlık artış görüldü.

- Yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri arttı

Bankacılık sektöründe yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri, geçen hafta yüzde 1,41 artışla 6 trilyon 529 milyar 259 milyon 645 bin liraya çıktı.

Söz konusu kredilerin 792 milyar 667 milyon 222 bin lirası konut, 43 milyar 215 milyon 654 bin lirası taşıt, 2 trilyon 486 milyar 271 milyon 540 bin lirası ihtiyaç kredileri, 3 trilyon 207 milyar 105 milyon 229 bin lirası ise bireysel kredi kartlarından oluştu.

Bankacılık sektörünün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dahil toplam kredi hacmi de 12 Haziran ile biten haftada 187 milyar 960 milyon 833 bin lira artarak 25 trilyon 385 milyar 673 milyon 644 bin liradan 25 trilyon 573 milyar 634 milyon 477 bin liraya yükseldi.

- BoE Para Politikası Kurulu açıklamasından:
- "Orta Doğu'daki savaş ve bunun enerji fiyatları ile İngiltere ekonomisine etkisi, enflasyon görünümüne ilişkin belirsizliğin başlıca kaynağı olmaya devam ediyor"

İngiltere Merkez Bankası (BoE) politika faizini piyasa beklentilerine paralel şekilde yüzde 3,75'te sabit bıraktı.

BoE'den Para Politikası Kurulu'nun (PPK) bugünkü toplantısına ilişkin yapılan açıklamada, PPK üyelerinden BoE Başkanı Andrew Bailey dahil 7'sinin politika faizini yüzde 3,75'te sabit tutma ve 2'sinin 25 baz puan artırma yönünde görüş bildirdiği belirtildi.

PPK'nin önceki toplantısından sonra Orta Doğu'daki savaş nedeniyle artan enerji fiyatlarının düşmeye başladığı kaydedilen açıklamada, buna rağmen fiyatların savaş öncesi döneme göre yüksek ve oynak kalmayı sürdürdüğü aktarıldı.

Açıklamada, enerji krizinin İngiltere ekonomisine etkisinin henüz netleşmediğine işaret edilerek, "Para politikası enerji fiyatlarını etkileyemez ancak bu fiyatlara yönelik ekonomik uyumun, yüzde 2’lik enflasyon hedefine ulaşılmasını sağlamak üzere şekillendirilebilir. Bunu başarmak için gerekli politika duruşu, şokun boyutu ve süresine ve şokun ekonomi genelinde nasıl yayıldığına bağlı olacak. İngiltere'de yıllık enflasyon mayısta yüzde 2,8 seviyesine geriledi ama yüksek enerji fiyatlarının etkilerinin ekonomiye yansıması devam ettikçe, bu yılın ilerleyen dönemlerinde enflasyonun yeniden yükselmesi beklenmektedir. Orta Doğu'daki savaş ve bunun enerji fiyatları ile İngiltere ekonomisine etkisi, enflasyon görünümüne ilişkin belirsizliğin başlıca kaynağı olmaya devam ediyor." ifadeleri kullanıldı.

Enerji fiyatlarındaki oynaklık dikkate alındığında İngiltere'de enflasyonun bu yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 3'ün biraz altında gerçekleşmesi beklentisi ve son çeyrekte ise yüzde 3,25'in üzerine çıkabileceği tahminine yer verilen açıklamada, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle hane halkının enflasyon beklentilerinin de yükseldiği kaydedildi.

Açıklamada, ekonomik görünüme ilişkin tüm riskler dikkate alınarak politika faizinin yüzde 3,75'te sabit bırakılmasına karar verildiği belirtilerek, "PPK, Orta Doğu'daki durumu ve bunun ekonomiye yayılma şeklini yakından izlemeye devam edecektir. PPK, enflasyonun orta vadede yüzde 2 hedefine ulaşma yolunda ilerlemesini sağlamak için gerekli adımları atmaya hazırdır." denildi.

BoE Başkanı Andrew Bailey, karar sonrası yaptığı açıklamada, son günlerde gerileyen petrol fiyatlarının olumlu gelişme olduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:

"Ancak fiyatlar hala savaş öncesine göre daha yüksek seviyede. Gelecekte ne olursa olsun, son dört aydaki yüksek enerji fiyatları, halihazırda enflasyonist bir baskı oluşmaya başladığını gösteriyor. Merkez Bankası'nın görevi, enflasyonun yüzde 2'lik hedefimize sürdürülebilir şekilde ulaşmasını sağlayana kadar bu fiyatların kalıcı baskı oluşturmamasını sağlamak."

Burada konuşan Yılmaz, insan kaynağına yapılan yatırımın, ekonomik büyümeye, sosyal refaha, toplumsal uyuma ve sürdürülebilir kalkınmaya yapılan yatırım olduğunu söyledi.

Değişen ve gelişen ekonominin ihtiyaç duyduğu becerilere sahip insan kaynağını yetiştirmek, bireylerin dönüşen iş gücü piyasalarına uyumunu sağlamak ve hiç kimsenin bu dönüşümün dışında kalmamasını temin etmenin temel öncelikleri olduğunu belirten Yılmaz, bu nedenle kalkınma politikaları ile insan kaynağı politikaları arasındaki ilişkinin her zamankinden daha güçlü hale geldiğini aktardı.

Cevdet Yılmaz, Avrupa Birliği'ne katılım sürecinin Türkiye açısından stratejik bir hedef olmaya devam ettiğini dile getirerek, şunları kaydetti:

"Hem güvenlik hem de rekabet açısından Avrupa Birliği-Türkiye ilişkilerinin öneminin çok daha yükseldiği günlerden geçiyoruz. Güvenlikten enerjiye, göçten ticarete kadar geniş bir yelpazede Türkiye ile Avrupa Birliği arasında çok daha güçlü, çok daha etkin bir işbirliğine ihtiyacımız var. Bugün Avrupa'nın güvenliği, enerji arzı, rekabet gücü ve bölgesel istikrarı bakımından Türkiye'nin taşıdığı stratejik değer çok daha net bir şekilde ortaya çıkmış durumdadır. Aynı şekilde Avrupa Birliği ile geliştirilen yapıcı ve sonuç odaklı ilişkilerin ülkemize sağlayacağı katkı da açıktır. Bu nedenle Türkiye ile Avrupa Birliği ilişkilerinin, ortak değerler, karşılıklı yarar, diyalog ve işbirliği temelinde ve uzun vadeli bir perspektifle ele alınması gerektiğine inanıyoruz."

İki tane Avrupa olduğunu, birincisinin İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulmuş, barışı temin eden, uzun bir barış imkanı sağlayan, ikincisinin ise dar menfaatlerinin ortak çıkarların önünde olduğu, kültürel dışlayıcılığın giderek yükseldiği, yabancı düşmanlığının ve aşırı sağın ön plana çıktığı bir Avrupa olduğunu anlatan Yılmaz, "Bu ikinci Avrupa ne Avrupa için iyi bir şeydir ne de bizim girmek istediğimiz bir Avrupa'dır." diye konuştu.

Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerinin, algılar, polemikler, medya algıları, popülist siyasi söylemler üzerinden değil, müktesebatı esas alan ve objektif değerlendirmelerle geliştirilmesi gerektiğinin altını çizen Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Avrupa Birliği diğer aday ülkelere hangi kriterleri uyguluyorsa, ortak kriterler neyse, Türkiye ile ilgili ortaya koyması gereken kriterler de aynıdır. Farklı bir şey olamaz. Fasıllar maalesef bazı ülkelerin dar bakış açıları nedeniyle ve farklı birtakım değerlendirmelerle yıllardır açılmadı. Bir taraftan da Avrupa Parlamentosu'nda tartışmalar görüyoruz, ilerleme raporlarında eleştiriler görüyoruz. Yapılması gereken çok basit ve net bir durumdur. Fasıllar açılır, müktesebat ile Türkiye'nin uygulamaları ve mevzuatı mukayese edilir, farklılıklar tespit edilir, sonra da bunların nasıl giderileceğine ilişkin ortak çalışmalar yapılır. Bu temel süreci işletmek yerine, bunu kapalı tutup bambaşka bir atmosferde bu süreçleri yönetmeye çalışmanın hiç kimseye bir fayda sağlamadığının altını çizmek isterim. Avrupa Birliği kendi ölçülerini ve süreçlerini işletmelidir diye inanıyorum."

Özellikle Gümrük Birliği'nin güncellenmesi ve vize kolaylığı gibi hususların büyük bir aciliyet arz ettiğini vurgulayan Yılmaz, "Vize kolaylığı da aynı şekilde önemli bir başlık. Özellikle sosyal açıdan çok önemli. Vatandaşlarımızın vize kolaylığı konusunda yaşadığı sıkıntılara ilişkin şikayetler siyasetçiler olarak bize de geliyor. Sizler de duyuyorsunuz. Dolayısıyla biz bu konularda mutlaka bir adım atılması gerektiğine inanıyoruz." ifadesini kullandı.

"Türkiye ne yaparsa yapsın, hangi objektif şartları karşılarsa karşılasın, Avrupa'daki siyasi ortamın bu ilerlemelere izin vermeyeceği yönünde maalesef zaman zaman bir atmosfer görüyoruz. Bunu hep birlikte kırmalıyız" diyen Yılmaz, bunun doğru bir şey olmadığını, bu siyasi atmosferin çok daha olumlu bir noktaya taşınması gerektiğini dile getirdi.

Yılmaz, 2002 yılından bugüne AB müktesebatı kapsamında 3 bini aşkın mevzuat çalışması yapıldığını hatırlatarak, "Dışişleri Bakanlığı AB Başkanlığı koordinasyonunda, 2025-2028 dönemi Avrupa Birliği'ne Katılım İçin Ulusal Eylem Planı'nı da şu anda hayata geçirmeye devam ediyoruz. Ve Türkiye, kendi halkı için, insanı için faydalı gördüğü düzenlemeleri hayata geçirmeye devam edecektir, başkaları ne derse desin." değerlendirmesinde bulundu.

Mali işbirliğinde bugüne kadar yürütülen projeler için 1 milyar avro düzeyinde bir kaynağın Türkiye'nin kullanımına uzun vadeli olarak sunulduğunu aktaran Yılmaz, şunları paylaştı:

"75 ilde 1200'ün üzerinde proje uygulanmış ve 1 milyon 100 binden fazla vatandaşımıza doğrudan ulaşılmış. Bugün kapanışını gerçekleştirdiğimiz teknik destek projesini de bu uzun tecrübenin değerlendirilmesi ve geleceğe taşınması bakımından son derece yararlı görüyorum. Bu etki değerlendirme kültürünün sadece Avrupa Birliği projelerinde değil, tüm projelerimizde olması gerektiğine inanıyorum. Etkileri ne kadar iyi değerlendirirsek, geçmişte yapılanları ne kadar analiz edersek, gelecekte de o kadar güçlü ve doğru şekilde projeler hayata geçiririz."

Terörden arındırılan bölgelerde; arazinin temizlenmesi ve geçmiş dönemlerde kullanılan yaşam alanlarını güvenli hale getirmek; sığınak, mağara ve arazide depolanan ya da kontrolsüz bırakılan silah, mühimmat, patlayıcı ve benzeri malzemelerle gerçekleşebilecek olayları önlemek, halkımızın günlük yaşamını huzur ve güven içinde yürüttüğü Terörsüz Türkiye’mizde güvenlik ortamını sağlamak amacıyla yapılan çalışmalarda 34 mağara, sığınak ve barınma alanı imha edildi.

Arama tarama faaliyetleri kapsamında 2 roketatar, 72 uzun namlulu silah, 1 tabanca, 14 el bombası, 12 mayın ve el yapımı patlayıcı, 1.189 ağır silah mühimmatı, 2.100 elektrikli fünye, 4 telsiz, 3 jeneratör, 14 bin 40 adet çeşitli ebat ve çapta mühimmat ile 197 kilogram kimyasal madde ele geçirildi.

- KKM bakiyesi geçen hafta 31 milyon lira azalarak 279,8 milyon liraya düştü

Kur korumalı Türk lirası mevduat ve katılma hesapları (KKM), geçen hafta 31 milyon lira azalarak 279,8 milyon liraya geriledi.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) yayımladığı haftalık bültene göre, bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi, 12 Haziran itibarıyla 186 milyar 932 milyon lira artarak 26 trilyon 54 milyar 213 milyon liradan 26 trilyon 241 milyar 145 milyon liraya çıktı.

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil geçen hafta 75 milyar 377 milyon lira artarak 29 trilyon 633 milyar 774 milyon liradan 29 trilyon 709 milyar 151 milyon liraya yükseldi.

- Tüketici kredileri 3 trilyon 330 milyar liraya yükseldi

Tüketici kredilerinin tutarı, bu dönemde 41 milyar 828 milyon lira artarak 3 trilyon 329 milyar 638 milyon liraya yükseldi. Söz konusu tutarın 793 milyar 418 milyon lirası konut, 43 milyar 806 milyon lirası taşıt ve 2 trilyon 492 milyar 413 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı, 28 milyar 46 milyon lira artarak 4 trilyon 82 milyar 710 milyon lira oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 1,6 artışla 3 trilyon 207 milyar 352 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 183 milyar 931 milyon lirasını taksitli, 2 trilyon 23 milyar 421 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

- Yasal öz kaynaklar arttı

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 12 Haziran itibarıyla önceki haftaya göre 9 milyar 389 milyon lira artışla 747 milyar 913 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 439 milyar 290 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları, 1 milyar 19 milyon lira artarak 5 trilyon 679 milyar 658 milyon liraya yükseldi.

KKM bakiyesi ise geçen hafta 31 milyon lira azalarak 279,8 milyon liraya düştü.

Bugün düzenlenen ForInvest Haber BIST 100 Endeksi kapanış anketine 15 aracı kurum analisti katıldı; analistlerin tamamı pozitif kapanış tahmininde bulundu.

Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan yazılı açıklamada " 17 Haziran 2026 tarihinde ilimiz Maltepe ilçesinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı Erhan KARAAL’ın kimliği belirsiz kişilerce kaçırıldığı bilgisine ulaşılması üzerine mağdurun bulunması ve şüphelilerin yakalanması için kolluğa gerekli talimatlar verilmiş olup soruşturmaya titizlikle devam edilmektedir" ifadeleri yer aldı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 1,47 değer kazanarak 14.632,60 puana çıktı.

Dün 14.421,15 puandan kapanan BIST 100 endeksi, güne 33,16 puan ve yüzde 0,23 artışla 14.454,31 puandan başladı. Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 211,44 puan ve yüzde 1,47 yükselişle 14.632,60 puana ulaştı.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.454,31 puanı, en yüksek 14.654,31 puanı gördü.

Toplam işlem hacmi 92,4 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 2,64, holding endeksi yüzde 1,47 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok yükselen yüzde 3,67 ile finansal kiralama faktoring olurken, en fazla düşen yüzde 0,66 ile bilişim oldu.

Günün ilk yarısında mali endeks yüzde 2,08, hizmetler endeksi yüzde 1,17, sanayi endeksi yüzde 0,33 ve teknoloji endeksi yüzde 0,13 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 83'ü yükselirken, 16'sı geriledi, 1'i yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Türk Hava Yolları, Akbank, Türkiye İş Bankası (C), Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ ve Garanti BBVA oldu.

Dolar 46,4460 liradan satılıyor

İstanbul serbest piyasada dolar 46,4460 liradan, avro 53,3070 liradan satılıyor.

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 37,77, bileşik getirisi yüzde 42,34 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1480, sterlin/dolar paritesi 1,3240 ve dolar/yen paritesi 160,8 düzeyinde seyrediyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,3 artışla 4 bin 270 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 1,1 azalışla 77,6 dolardan işlem görüyor.

Küresel piyasalarda Fed ve İran etkisi

Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararı sonrasında bankanın bu yıl faiz artırımına gidebileceğine yönelik öngörülerin güçlenmesinin oluşturduğu negatif etkilere karşın, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakata ilişkin haber akışının desteğiyle pozitif seyrediyor.

Analistler, günün geri kalanında yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı özeti ile para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise İngiltere'de İngiltere Merkez Bankası (BoE) faiz kararı ve ABD'de Philadelphia Fed imalat endeksi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.750 ve 14.850 puanın direnç, 14.550 ve 14.450 puan seviyelerinin destek konumunda olduğu kaydedildi.

Fenerbahçe Futbol A.Ş. tarafından yapılan açıklamada, Futbol A Takımı teknik direktörlüğü için İsmail Kartal ile anlaşmaya varıldığı belirtildi.

KAP bildirimine göre, İsmail Kartal ile imzalanan sözleşmenin tarihi 18 Haziran 2026, sözleşme süresi ise 1 yıl olarak açıklandı. Söz konusu sözleşme, 2026-2027 sezonunu kapsıyor.

Fenerbahçe Futbol A.Ş. tarafından KAP’a gönderilen açıklama şu şekildedir:

Futbol A Takımı teknik direktörlüğü için Sayın İsmail Kartal ile 2026-2027 sezonu için 1 yıllık sözleşme imzalanmıştır.

Yatırımcılarımıza ve kamuoyuna saygıyla duyurulur.

İstanbul, Nevşehir, Kayseri, Afyonkarahisar, Van, Tokat, Adana, Çorum, Iğdır, Tekirdağ, Yozgat, Elazığ, Diyarbakır, Kilis, Bitlis, Kastamonu, Giresun, Kırıkkale, Gaziantep, Erzurum, Ordu, Siirt ve Bilecik'te 5 günde düzenlenen operasyonlarda, 330 şüpheli gözaltına alındı.

Gözaltına alınan şüphelilerden 91'i çıkarıldıkları hakimlikçe tutuklandı, 70'i hakkında adli kontrol hükümleri uygulandı. Diğer zanlıların işlemleri ise sürüyor.

Şüphelilerin, çevrim içi ortamda müstehcen çocuk görüntüsü bulundurdukları, POS tefeciliği yaptıkları, sosyal medya platformları ve oltalama (phishing) siteleri üzerinden "araç veya hesap kiralama, düşük faizli kredi ve kapora" temalarını kullanarak vatandaşları dolandırdıkları, vatandaşların mobil bankacılık ve oyun hesaplarına yetkisiz erişim sağladıkları, yasa dışı bahis ve kumar oynattıkları, yasa dışı bahis sitelerinde para nakline aracılık ettikleri ve bu sitelerin reklamını yaptıkları tespit edildi.

Şirket, İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2026/234 Esas sayılı dosyasında yürütülen yargılama kapsamında, 7 Mayıs 2026 tarihli duruşmada davanın usulden reddine karar verildiğini hatırlattı.

Açıklamada, söz konusu ret kararına karşı MT Marka Proje Danışmanlığı ve İşletmeciliği A.Ş. vekili tarafından 13 Haziran 2026 tarihinde istinaf kanun yoluna başvurulduğu belirtildi. Mahkeme tarafından yapılan inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinde iflası gerektiren bir halin ileri sürülmediği gerekçesiyle istinaf isteminin 16 Haziran 2026 tarihinde oy birliğiyle reddedildiği bildirildi.

KAP bildiriminde, davanın konusunun iflas talebi, karşı tarafın En Garanti Teknoloji Sanayi ve Ticaret A.Ş., dava tutarının ise 95.622.220,97 TL olduğu belirtildi. Dava tutarının şirketin son finansal tablolarındaki aktif toplamına oranı yüzde 28,8510 olarak açıklandı.

Şirket, söz konusu davanın faaliyetleri üzerinde herhangi bir olumsuz etkisi bulunmadığını bildirdi.

Şirketin KAP’a gönderdiği açıklama şu şekildedir:

Şirketimiz aleyhine İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde açılan ve daha önce kamuoyuna duyurduğumuz üzere İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2026/234 Esas sayılı dosyasında yürütülen yargılama kapsamında; 07.05.2026 tarihli duruşmada davanın reddine karar verildiği bilgisi kamuoyuyla paylaşılmıştı. Söz konusu ret kararına karşı, Şirketimizin eski yönetim kurulu başkanının şahsına ait olan davacı MT Marka Proje Danışmanlığı ve İşletmeciliği A.Ş. vekili tarafından 13/06/2026 tarihinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; İcra ve İflas Kanunu (İİK) hükümleri uyarınca kararı istinaf etmek isteyen şirketin istinaf dilekçesinde iflası gerektiren bir halin ileri sürülmediği anlaşıldığından, kararı istinaf hakkı bulunmayan MT Marka Proje Danışmanlığı ve İşletmeciliği A.Ş.'nin istinaf isteminin REDDİNE 16/06/2026 tarihinde oy birliği ile karar verilmiştir.

Böylelikle, haksız ve mesnetsiz iflas talebinin reddine dair ilk derece mahkemesi kararı, istinaf değerlendirmesi aşamasında da hukuken tescillenmiştir.

Kamuoyunun ve yatırımcılarımızın bilgilerine sunarız.

Saygılarımızla.

MSB Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri ve Bakanlık Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii Anonim Şirketinin (TUSAŞ) 53'üncü kuruluş yıl dönümünü dolayısıyla Kahramankazan yerleşkesinde düzenlenen haftalık basın bilgilendirme toplantısında konuştu.

Aktürk, TUSAŞ'ın geliştirdiği özgün platformlar ve ileri teknoloji ürünlerle Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekat kabiliyetinin artırılmasına, Türkiye'nin savunma gücünün geliştirilmesine önemli katkılar sunduğunu ifade etti.

TUSAŞ'ın sahip olduğu mühendislik yetkinliği, üretim kapasitesi ve yenilikçi yaklaşımıyla Türkiye'nin küresel savunma sanayindeki konumunu daha da güçlendirdiğini belirten Aktürk, şunları kaydetti:

"Ülkemizin en büyük havacılık ve uzay sanayii yerleşkelerinden biri olan TUSAŞ'ta, 5'inci nesil Milli Muharip Uçağımız KAAN, ilk milli Jet Eğitim Uçağımız HÜRJET, ilk yeni nesil temel eğitim uçağımız HÜRKUŞ, ANKA, Aksungur, Süper Şimşek insansız hava araçları, Gökbey ve Atak helikopterlerimizle, Uydu ve uzay sistemleri başta olmak üzere birçok stratejik proje geliştirilmekte ve üretilmektedir. Temel Eğitim Uçağımız HÜRKUŞ ile ilk milli genel maksat helikopterimiz Gökbey'in bu yıl içerisinde Hava Kuvvetleri Komutanlığımızın envanterine alınması planlanmaktadır."

Aktürk, envantere yeni giren silah sistemlerine ilişkin de bilgi verdi. Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi (MKE) tarafından yapılan çalışmaları anlatan Aktürk, şunları kaydetti:

"MKE tarafından hafta içerisinde, Tolga Yakın Hava Savunma Sistemi'nde yer alan 20 milimetre silah sistemi, Macaristan'ın insansız kara aracına 81 milimetre Havan namlu grubu ise Slovenya'nın paletli insansız kara aracına entegre edilerek Paris'te düzenlenen Eurosatory 2026 fuarında ilk kez uluslararası kamuoyuna tanıtılmış, Mobil Araç Platformu (MAP) DUAL'in, PMT-76 platform makineli tüfek ile entegre edilerek test atış faaliyeti başarıyla gerçekleştirilmiş. Özbekistan makamları ile küresel barut ihracatına yönelik anlaşma imzalanmış, çeşitli adet ve çapta silah ve mühimmatın teslimatı tamamlanmıştır."

Aktürk, Türk Silahlı Kuvvetlerinin etkinlik ve caydırıcılığını artırmak amacıyla savunma sanayi tarafından yerli ve milli imkanlarla geliştirilen platformların envantere kazandırılması kapsamında, 20 Haziran'da İstanbul Tersanesi Komutanlığında "Gemi Teslim ve Hizmete Giriş Törenleri" yapılacağını bildirdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler'in katılımıyla gerçekleştirilecek törenlere ilişkin bilgi veren Aktürk, "Contraamiral Roman (261) Korveti Romanya Deniz Kuvvetlerine teslim edilecek, TCG Koçhisar Açık Deniz Karakol Gemisi, TCG Ç-161 Yeni Tip Çıkarma Gemisi, TCG Gökırmak Kıyı Römorkörü ile, milli sistemlerle modernize edilen TCG 18 Mart Denizaltısı hizmete alınacak, 4'üncü İstif Sınıfı fırkateyn İçel'e bayrak çekilecek, Tepe Sınıfı Hava Savunma Harbi Muhribi Kocatepe'nin üst bina bloğu kızağa konulacak, Pirana Kamikaze İnsansız Deniz Aracı (KİDA) ile fırkateynlerimize dikey iniş kalkış yapan BAYKAR Kalkan İHA envantere alınacaktır." diye konuştu.

Aktürk, Türk Silahlı Kuvvetlerinin ikili ilişkiler ve NATO başta olmak üzere uluslararası görevler kapsamında bölgesel ve küresel barış ve istikrara katkı sağlamayı sürdürdüğünü söyledi.

İki ülke arasında nihai anlaşma için 60 günlük müzakere süresinin öngörüldüğü 14 maddelik mutabakat metninde, "İran İslam Cumhuriyeti'nin, ticari gemilerin İran Körfezi'nden Umman Denizi'ne ve tersi yönde, yalnızca 60 gün süreyle ücretsiz ve güvenli bir şekilde geçiş yapabilmeleri için elinden gelen tüm çabayı göstererek gerekli düzenlemeleri yapacağı" ifadesi yer aldı.

AA muhabirinin veri analitik şirketi Kpler'in verilerinden derlediği bilgiye göre, Suudi Arabistan'dan 2 milyon varil ham petrol yüklenen Awtad isimli tanker bugün Hürmüz Boğazı'nı geçerek Körfez'den çıktı. Tanker, taşıdığı ham petrolü Güney Kore'ye götürüyor.

İran'ın İmam Bender Humeyni limanından yaklaşık 27 bin 500 varil kirli petrol ürünü yüklenen Viraj isimli tanker de Hürmüz Boğazı'nı geçti ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne doğru ilerliyor.

Suudi Arabistan ham petrolü taşıdığı düşünülen Shaden ve Jaham isimli tankerlerin de Hürmüz Boğazı'nı sinyali kapalı şekilde geçtiği tahmin ediliyor. Bu tankerler, halihazırda Umman Denizi açıklarında bulunuyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı öncesinde Hürmüz Boğazı'ndan günde ortalama 130 gemi geçiş yapıyordu. Bu sayı savaş öncesi seviyeye göre yüzde 90'dan fazla azaldı.

AA muhabirinin yaptığı hesaplamalara göre, savaşın 100 gününde Hürmüz Boğazı'ndan yaklaşık 1000 ticari gemi geçiş yapmış, bu da günlük ortalama 10 gemiye karşılık gelmişti.

Hürmüz Boğazı'nı geçen ticari gemilerin çoğu İran kara suları üzerinde belirlenen "İran rotasından" ilerliyor veya Hürmüz Boğazı'nı geçerken otomatik tanımlama sistemini kapatıyor.

Birol, 60 günlük müzakere sürecinin kritik önemde olduğunu belirterek, “Yıllarca Hürmüz’ün kapatılabileceğine yönelik senaryoları abartı bulurken gerçek oldu. Fiyatların daha fazla gitmesini engelleyen iki şey oldu. Biri 28 Şubat’tan önce dünya petrol piyasalarında büyük bir bolluk vardı. İkincisi 11 Mart’ta biz mevcut petrol stoklarımızdan 400 milyon varil piyasaya sürdük, fiyatların 20 dolar düşmesine neden oldu. Bu ikisi krizin daha fazla büyümesini engelledi.” ifadelerini kullandı.

“Dünya ekonomisi kırmızı bir hatta giriyor”

Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının küresel ekonomi açısından ciddi risk oluşturduğunu vurgulayan Birol, “Eğer haziran sonuna kadar Hürmüz Boğazı açılmazsa dünya ekonomisi kırmızı bir hatta giriyor diye söyledim. Temmuz ve ağustos itibarıyla seyahat sezonunun başlamasıyla petrol talebi artar. Fakat şimdi çözüm bulunmuş gibi gözüküyor, bu da güzel haber. Sorunun çözümünün tek ve en önemli yolu Hürmüz Boğazı’nın koşulsuz ve tehlikesiz olarak açılması. Bunun da neticesinde fiyatların indiğini gördük. 60 günün sonunda müzakereler nasıl sonuçlanacak bu önemli bir konu.” dedi.

“Ticaret yolları değişecek”

Birol, Hürmüz Boğazı’nda yaşananların enerji piyasalarında kalıcı sonuçlar doğuracağını belirterek, şunları kaydetti:

“Hürmüz’le ilgili şunu söyledim: ‘Vazo kırıldı.’ Bundan sonra o vazoyu eski haline getirmenin imkânı yok. Piyasalar ve bütün aktörler, bir kere kapandı, bir kere daha kapanabilir düşüncesini aklına yerleştirdi. Ülkeler artık enerji stratejilerini ve ortaklıklarını gözden geçirmeye başladı. Artık yeni ticaret yolları ortaya çıkacak, mevcut yollar değişecek.”

Konuyla ilgili tavizsiz bir tutum sergilediklerinin altını çizen Gürlek, Mersin'in Silifke ilçesinde bir vatandaşın yaralanmasıyla sonuçlanan müessif bir olayın yaşandığını hatırlattı.

Olaya ilişkin adli sürecin derhal başlatılıp, yürütülen soruşturma kapsamında 3 şüphelinin tutuklandığını, bir şüpheli hakkında ise adli kontrol kararı verildiğini belirten Gürlek, şunları kaydetti:

"Vatandaşlarımızın ve ülkemizi ziyaret eden misafirlerimizin güvenliğini hedef alan hiçbir girişime müsamaha gösterilmeyecektir. Bu kapsamda turistleri baskı, tehdit, aldatma veya zorbalıkla mağdur eden şahıslar ile 'hanutçuluk' faaliyetlerini yönlendiren işletme ve organize yapılar adli makamlarımızın yakın takibindedir.

Bireysel mağduriyetlerin yanı sıra ülkemizin marka değerine, turizm güvenliğine ve kamu düzenine doğrudan zarar veren bu tür eylemlere karşı mücadelemiz hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde kararlılıkla sürecektir."

Gürlek, Bakanlık olarak toplumsal huzuru bozan, şiddete başvuran ve hukuku çiğneyen hiçbir yapıya geçit vermeyeceklerini, İçişleri Bakanlığı ve ilgili tüm kurumlarla tam bir koordinasyon içinde hukuki süreçlerin takipçisi olacaklarını ifade etti.