Anadolu Ajansının "Teknolojinin kalbi SAHA'da atacak" başlıklı dosyasının on yedinci haberinde, HAB ve bölge firmalarının fuardaki faaliyetlerine yer verildi.

Geçtiğimiz yıl IDEF Fuarı'nda "takım yıldızları" konseptiyle bireysel başarıların birleşiminden doğan gücü vurgulayan HAB, bu yıl vizyonunu sonsuz uzay ve kusursuz bir "yörünge" teması üzerine kurguladı. Türkiye'nin tam bağımsız savunma vizyonunu temsil eden bu konsept, HAB'ı yalnızca bir sanayi bölgesi olarak değil, teknolojik bir çekim merkezi olarak konumlandırmayı hedefliyor.

HAB'ın SAHA 2026'daki standı, teknolojik kapasiteyi yansıtacak iki katlı özel bir mimariyle tasarlandı.

Stand içerisinde yer alacak "Skybox" alanı ise fuar alanını kuşbakışı izleme imkanı sunan, stratejik temasların kurulacağı ve uluslararası işbirliklerinin geliştirileceği prestijli bir alan olarak planlandı.

HAB için uzay teması üretim vizyonunun ve ileri teknoloji altyapısının bir yansıması olarak öne çıkıyor.

Geçtiğimiz yıl takım yıldızlarıyla simgelenen birliktelik anlayışı, bu yıl tüm bileşenlerin uyum içinde hareket ettiği büyük bir "teknoloji yörüngesi" konseptine dönüştürüldü. Bu yaklaşımın, ziyaretçilere yalnızca bir sergi alanı değil, aynı zamanda fiziksel ve dijital unsurların bir arada sunulduğu bütüncül bir deneyim sağlaması hedefleniyor.

HAB bünyesinde yer alan firmalar da fuarda ekosistemin gücünü temsil edecek. Seyir Savunma'nın hassas mühendislik çözümleri, Robust'un dayanıklı sistemleri ve EMGE'nin teknik üretim kabiliyeti altyapının temel unsurlarını oluştururken, Das Lager Rulman ve Çalışkan Laboratuvar üretim süreçlerinin sürekliliğini destekleyen bileşenler arasında yer alacak.

TeknoHAB'ın yenilikçi projeleri, Başarı AR-GE'nin yüksek katma değerli çözümleri ve Zırhlılar Maket'in görselleştirme kabiliyeti ise ekosistemin tamamlayıcı unsurları olarak öne çıkacak. Bu firmaların, HAB çatısı altında ortak bir üretim anlayışıyla hareket ederek birbirini besleyen bir yapı oluşturduğu vurgulanıyor.

HAB'ın SAHA 2026'daki konseptiyle verilmek istenen temel mesaj, farklı uzmanlık alanlarının ortak hedef doğrultusunda birleşmesi olarak ifade edildi.

Bu yaklaşım ile Türkiye'nin savunma ve havacılık sanayisindeki küresel rekabet gücünü artırmak ve geleceğin teknolojilerinde yerli üretim kapasitesini daha da güçlendirmek amaçlanıyor.

1-Casa Emtia Petrol Kimyevi ve Türevleri Sanayi Ticaret A.Ş. (CASA)
Bedelsiz oranı: %1000
Karar tarihi: 22 Eylül 2023

2-Mlp Sağlık Hizmetleri A.Ş. (MPARK)
Bedelsiz oranı: %200
Karar tarihi: 3 Kasım 2023
SPK başvuru tarihi: 3 Kasım 2023

3-Reeder Teknoloji Sanayi ve Ticaret A.Ş. (REEDR)
Bedelsiz oranı: %300
Karar tarihi: 3 Haziran 2025 (19 Eylül’de revize)
SPK başvuru tarihi: 19 Eylül 2025

4-Gezinomi Seyahat Turizm Ticaret A.Ş. (GZNMI)
Bedelsiz oranı: %1000
Karar tarihi: 5 Kasım 2025
SPK başvuru tarihi: 7 Kasım 2025

5-Tera Finansal Yatırımlar Holding A.Ş. (TRHOL)
Bedelsiz oranı: %100
Karar tarihi: 21 Kasım 2025
SPK başvuru tarihi: 21 Kasım 2025

6-Akın Tekstil A.Ş. (ATEKS)
Bedelsiz oranı: %2023,80952
Karar tarihi: 16 Aralık 2025

7-Rubenis Tekstil Sanayi Ticaret A.Ş. (RUBNS)
Bedelsiz oranı: %900
Karar tarihi: 31 Aralık 2025 (26 Mart 2026’da revize)
SPK başvuru tarihi: 28 Ocak 2026

8-Bursa Çimento Fabrikası A.Ş. (BUCIM)
Bedelsiz oranı: %166,66666
Karar tarihi: 26 Ocak 2026
SPK başvuru tarihi: 11 Şubat 2026

9-Katılımevim Tasarruf Finansman A.Ş. (KTLEV)
Bedelsiz oranı: %238,16425
Karar tarihi: 18 Şubat 2026
SPK başvuru tarihi: 6 Nisan 2026

10-Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş. (TERA)
Bedelsiz oranı: %4000
Karar tarihi: 19 Şubat 2026

11-Bim Birleşik Mağazalar A.Ş. (BIMAS)
Bedelsiz oranı: %100
Karar tarihi: 20 Şubat 2026
SPK başvuru tarihi: 24 Şubat 2026

12-Plastikkart Akıllı Kart İletişim Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (PKART)
Bedelsiz oranı: %1218,68131
Karar tarihi: 26 Şubat 2026
SPK başvuru tarihi: 27 Şubat 2026

13-Frigo-Pak Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (FRIGO)
Bedelsiz oranı: %188,91424
Karar tarihi: 5 Mart 2026
SPK başvuru tarihi: 18 Mart 2026

14-Hedef Holding A.Ş. (HEDEF)
Bedelsiz oranı: %53,88909
Karar tarihi: 9 Mart 2026
SPK başvuru tarihi: 17 Mart 2026

15-Türkiye Sigorta A.Ş. (TURSG)
Bedelsiz oranı: %100
Karar tarihi: 13 Mart 2026
SPK başvuru tarihi: 14 Nisan 2026

16-YEO Teknoloji Enerji ve Endüstri A.Ş. (YEOTK)
Bedelsiz oranı: %133,802
Karar tarihi: 17 Mart 2026

17-Vakıf Finansal Kiralama A.Ş. (VAKFN)
Bedelsiz oranı: %20
Karar tarihi: 18 Mart 2026

18-Vakıf Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (VKGYO)
Bedelsiz oranı: %27,53623
Karar tarihi: 23 Mart 2026

19-İş Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. (ISGSY)
Bedelsiz oranı: %487,89748
Karar tarihi: 24 Mart 2026
SPK başvuru tarihi: 2 Nisan 2026

20-Goodyear Lastikleri T.A.Ş. (GOODY)
Bedelsiz oranı: %462,96296
Karar tarihi: 25 Mart 2026
SPK başvuru tarihi: 20 Nisan 2026

21-Vişne Madencilik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. (VSNMD)
Bedelsiz oranı: %55
Karar tarihi: 26 Mart 2026

22-BMS Birleşik Metal Sanayi ve Ticaret A.Ş. (BMSTL)
Bedelsiz oranı: %100
Karar tarihi: 6 Nisan 2026

23-Halk Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (HLGYO)
Bedelsiz oranı: %56,25
Karar tarihi: 6 Nisan 2026

24-Ostim Endüstriyel Yatırımlar ve İşletme A.Ş. (OSTIM)
Bedelsiz oranı: %35
Karar tarihi: 7 Nisan 2026
SPK başvuru tarihi: 16 Nisan 2026

25-Altınkılıç Gıda ve Süt Sanayi Ticaret A.Ş. (ALKLC)
Bedelsiz oranı: %1200
Karar tarihi: 8 Nisan 2026

26-Destek Finans Faktoring A.Ş. (DSTKF)
Bedelsiz oranı: %1679
Karar tarihi: 9 Nisan 2026

27-Onur Yüksek Teknoloji A.Ş. (ONRYT)
Bedelsiz oranı: %300
Karar tarihi: 10 Nisan 2026
SPK başvuru tarihi: 14 Nisan 2026

28-Ulusal Faktoring A.Ş. (ULUFA)
Bedelsiz oranı: %100
Karar tarihi: 14 Nisan 2026
SPK başvuru tarihi: 16 Nisan 2026

29-SDT Uzay ve Savunma Teknolojileri A.Ş. (SDTTR)
Bedelsiz oranı: %1000
Karar tarihi: 15 Nisan 2026
SPK başvuru tarihi: 21 Nisan 2026

30-Odine Solutions Teknoloji Ticaret ve Sanayi A.Ş. (ODINE)
Bedelsiz oranı: %1212,21719
Karar tarihi: 16 Nisan 2026
SPK başvuru tarihi: 17 Nisan 2026

31-Reysaş Taşımacılık ve Lojistik Ticaret A.Ş. (RYSAS)
Bedelsiz oranı: %100
Karar tarihi: 20 Nisan 2026

32-Reysaş Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (RYGYO)
Bedelsiz oranı: %250
Karar tarihi: 20 Nisan 2026

33-Mercan Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (MERCN)
Bedelsiz oranı: %200
Karar tarihi: 24 Nisan 2026

Sektör, 2024'te 1 milyar 912 milyon dolar seviyesinde gerçekleşen ihracatını 2025'te 2 milyar 243 milyon dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine taşıdı.

Türkiye'nin ocak-nisan dönemindeki gemi ve yat sektörü ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 103,8 artarak 457 milyon 392 bin dolardan 932 milyon 365 bin dolara ulaştı.

İmalatçıların artan deneyimi ve özellikle özel üretim yat projelerinde geliştirdiği tasarım kabiliyeti, Türkiye'yi bu sektörde uluslararası rekabette öne çıkardı. Mega yat imalatında Hollanda'yı geçen Türkiye, İtalya'nın ardından dünya ikincisi konumunda yer alıyor.

Sektör, Avrupa pazarından gelen talep, yüksek kalite ve zamanında teslim edilen projelere imza atarak ihracat artışını destekledi. Son yıllarda yapılan teknolojik yatırımlar ve üretim altyapısındaki güçlenme de büyümeyi hızlandırdı.

Tekne İmalatçıları ve Tedarikçileri Dayanışma Derneği Başkanı Hüseyin Akduman, AA muhabirine, İstanbul Tuzla'nın mega yat üretiminde ihtisaslaşarak 40-70 metre segmentinde öne çıktığını söyledi.

Son yıllarda Yalova'da yeni mega yat tesislerinin devreye alındığını belirten Akduman, İzmir, Bursa ve Antalya'da ise 24 metre altı üretimin yoğunlaşarak pazarın yaklaşık yüzde 60'ını oluşturduğunu ifade etti.

Devlet desteklerinin sektöre önemli katkı sağladığını ifade eden Akduman, yeni tasarım ve modellerle farklı pazarlara açıldıklarını, bu pazarlardan alınan geri dönüşlerle ihracat potansiyelini büyüttüklerini, daha önce girilmeyen ülkelerde ihaleler alarak üretimlerini ihraç ettiklerini kaydetti.

"Ülkemiz mega yat üretimde dünyada ikinci sıraya geldi"

Sektörün başarılı bir ihracat süreci geçirdiğini vurgulayan Akduman, şöyle devam etti:

"İhracat başarısındaki en büyük etkenlerden biri yerli üretimin, yerli üreticinin kendisini geliştirmeye uğraşması. Avrupa'da bile üretilmeyen aksesuar imalatlarını artık kendimiz yapıp teknelerimizi dünyaya pazarlayabilir hale getirdik. Bu da bizim pazar payımızı sürekli artırmakta. Ülkemiz mega yat üretimde dünyada ikinci sıraya geldi. Mega yat imalatında, dizaynından parçasına, üzerine konulan malzemesinin estetiksel duruşundan kullanım amacına uygunluğuna kadar Avrupa'nın çok önüne geçti. Bu durum ihracat ve pazar payının artmasını sağlıyor."

Teknik ve meslek okullarında branşlaşma eksikliğinin sektörün önemli sorunlarından biri olduğunu dile getiren Akduman, bu alandaki iyileşmeyle kalifiye eleman ihtiyacının karşılanabileceğini, sektörün kısa vadede 2 yıl içinde 3,5 milyar dolarlık ihracata ulaşabileceğini sözlerine ekledi.

İzmir merkezli yat üreticisi Ege Sancak'ın Satış ve Pazarlama Müdürü Merve Nur Karakaya da yılda yaklaşık 150 tekne ürettiklerini ve 15 ülkeye ihracat yaptıklarını söyledi.

Sektörde ihracatın hızla arttığını belirten Karakaya, üreticilerin teknik bilgi birikimini geliştirerek Avrupa standartlarında üretim seviyesine ulaştığından bahsetti.

Türk yatlarının Avrupalılar tarafından ilgi gördüğünü vurgulayan Karakaya, "Zamanında, başarılı ve sorunsuz teslimatlar gerçekleştiriyoruz. Bundan dolayı ihracat adeti ve oranı yüzdelik olarak da çok fazla arttı." diye konuştu.

Ekonomistlerin Nisan Enflasyonu Beklentisi

AA Finans tarafından gerçekleştirilen beklenti anketine katılan ekonomistler, nisan ayında tüketici enflasyonunun aylık bazda ortalama yüzde 3,19 seviyesinde gerçekleşeceğini öngörüyor. Ankette tahminler yüzde 2,50 ile yüzde 3,60 arasında değişti.

Açıklanacak veri, özellikle SSK ve BAĞ-KUR emeklileri ile memur ve memur emeklilerinin maaş artışlarında belirleyici olacak.

İlk 3 Aylık Enflasyon Yüzde 10,04 Oldu

2025 yılının ilk üç ayında açıklanan enflasyon verileri şöyle gerçekleşti:

• Ocak: yüzde 4,84
• Şubat: yüzde 2,96
• Mart: yüzde 1,94

Bu rakamlarla birlikte SSK ve BAĞ-KUR emeklilerinin 3 aylık kümülatif zam oranı yüzde 10,04’e ulaştı.

Memur ve memur emeklileri açısından ise toplu sözleşme farkı nedeniyle şu ana kadar oluşan artış sınırlı kaldı.

Beklentilere Göre 4 Aylık Zam Hesabı

Nisan ayında enflasyonun beklendiği gibi yüzde 3,19 seviyesinde gelmesi durumunda:

• SSK ve BAĞ-KUR emeklilerinin 4 aylık zam oranının yüzde 13,54’e,
• Memur ve memur emeklilerinin maaş artışının ise yüzde 9,45 seviyesine

yükselmesi bekleniyor.

Ancak kesin zam oranları, TÜİK’in açıklayacağı resmi verilerin ardından netleşecek. Mayıs ve haziran enflasyon rakamlarının da açıklanmasıyla birlikte temmuz ayında uygulanacak nihai maaş artışı belli olacak.

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte, dolandırıcılık yöntemlerinin de değiştiğini bildiren Kılıç, vatandaşların her dönem yeni yöntemler deneyen dolandırıcılara karşı dikkatli olması gerektiğini söyledi. Daha önce kendilerini kamu görevlisi ya da güvenlik personeli olarak tanıtan dolandırıcılara karşı toplumda farkındalık oluştuğunu anlatan Kılıç, son dönemde ise özellikle ikinci el ürün satışlarında dolandırıcılık vakalarının arttığına dikkati çekti.

Kılıç, son zamanlarda ikinci el satışlara ilişkin "param güvende" uygulaması üzerinden yaygınlaşan dolandırıcılık yöntemine karşı uyarıda bulunarak, "Dolandırıcılar, alıcı gibi davranarak satıcıdan 'hesap onayı' bahanesiyle kendi adlarına açtıkları hesaba para aktarmalarını istiyor. Ardından satıcıya gelen doğrulama kodunu talep ederek, hesaba erişim sağlıyor ve parayı kendi hesaplarına aktarıyor. Bu tür riskleri azaltmak için kullanılan 'param güvende' sistemi önemli. Bu sistemde ödeme, yalnızca alıcı tarafından yapılır. Gönderilen para, güvenli havuz hesapta bekletilir ve ürün alıcıya ulaşıp onaylandıktan sonra, satıcının hesabına aktarılır. Benzer şekilde Takasbank altyapısında da para, işlem tamamlanana kadar güvence altında tutulur." ifadelerini kullandı.

"Size para gönderdik, kodu paylaşın, talepleri dolandırıcılık"

Ürün alıcıya ulaşmadan, paranın satıcı hesabına geçmeyeceğine işaret eden Kılıç, "Size para gönderdik, kodu paylaşın" şeklindeki taleplerin kesinlikle dolandırıcılık olduğunu vurguladı. Doğrulama kodu paylaşımına değinen Kılıç, "Hiçbir güvenli ödeme sisteminde hesap onayı için para gönderme ya da doğrulama kodu paylaşma gibi bir uygulama bulunmuyor." diye konuştu.

Kılıç, dolandırıcılıkla karşılaşan vatandaşların, Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunabileceklerini söyledi. Tüketici uyuşmazlıklarına da değinen Kılıç, parasal sınırlar dahilinde tüketici hakem heyetlerine, tüketici arabulucusuna başvuru yapılabileceğini aktardı.

Dolandırıcıların çoğu zaman farklı kişilere ait IBAN hesaplarını kullandığını da anımsatan Kılıç, bu nedenle süreçlerin zaman alabileceğini kaydetti.

Kılıç, tüketicilerin yalnızca resmi platformlar üzerinden işlem yapmaları gerektiğinin altını çizerek, güvenli ödeme sistemlerini tercih etmeleri ve şüpheli durumlarda işlemi hemen sonlandırmaları gerektiğini sözlerine ekledi.

Hafta boyunca emtia piyasalarında jeopolitik gelişmeler, enerji arzına yönelik belirsizlikler ve merkez bankalarının para politikası mesajları fiyatlamalar üzerinde belirleyici oldu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la müzakereleri askıya aldığını açıklamasına rağmen Tahran yönetiminin uzlaşmacı bir teklif sunduğuna yönelik haber akışı piyasalarda dalgalı bir seyir oluşturdu.

Büyük merkez bankalarının faiz kararları ve merkez bankası başkanlarının sözle yönlendirmeleri de emtia piyasalarında risk algısını şekillendiren başlıca unsurlar arasında yer aldı.

ABD'nin İran limanlarına yönelik uzun süreli abluka hazırlığı ve Hürmüz Boğazı'ndan enerji geçişlerine ilişkin endişeler, Brent petrol üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu.

Petrol fiyatlarının yüksek seyri, enflasyonist baskıların güçlenebileceğine yönelik endişeleri artırırken, enerji maliyetleri üzerinden diğer emtia gruplarında da oynaklığın yükselmesine yol açtı.

Trump, İran ile görüşmelerin devam ettiğini ancak Tahran yönetiminin kendisine ulaştırdığı son tekliften "memnun olmadığını" belirtti. Söz konusu açıklama, İran'ın ABD ile müzakerelerde aracılık yapan Pakistan yönetimine savaşı sona erdirebilecek bir anlaşma için yeni teklif sunduğuna ilişkin haberlerin ardından geldi.

Öte yandan, Trump yönetiminin ABD Kongresi'ne gönderdiği mektupta, bölgedeki ABD Silahlı Kuvvetleri'nin varlığına rağmen İran ile savaşı "sona ermiş" saydığını resmen bildirmesi jeopolitik risk algısında kısmi rahatlama sağladı. Buna karşın Hürmüz Boğazı'ndan enerji geçişlerine yönelik belirsizliklerin sürmesi, enerji fiyatlarında yukarı yönlü risklerin korunmasına neden oldu.

Enflasyon riskleri merkez bankalarının temkinli duruşunu destekledi

Enflasyon risklerinin gündemde kalmaya devam ettiği haftada başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere Avrupa Merkez Bankası (ECB), İngiltere Merkez Bankası (BoE) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizlerini beklentiler doğrultusunda sabit tuttu.

Merkez bankası başkanlarının sözle yönlendirmelerinde temkinli bir ton öne çıkarken, Fed Başkanı Jerome Powell'ın güvercin tondan uzak mesajları para politikasında ilave sıkılaşma ihtimalini yeniden gündeme taşıdı.

Fed'in faiz kararının 8'e karşı 4 oyla alınması da komite içindeki görüş ayrılıklarının belirginleştiğine işaret etti.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD ekonomisinin yılın ilk çeyreğinde beklentilerin altında büyümesi, küresel talep görünümüne ilişkin soru işaretlerini artırdı. Buna karşın büyümenin ivme kazanma eğilimini koruması, resesyona yönelik endişelerin sınırlı kalmasını sağladı.

Bu gelişmelerle birlikte tahvil piyasalarında satış baskısının artmasıyla ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda yaklaşık 10 baz puan yükselerek yüzde 4,3970'e çıktı. Dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 0,4 düşüşle 98,2 seviyesinden kapandı.

Öte yandan, gelecek hafta ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi yatırımcıların odağına yerleşti.

Değerli metaller paladyum hariç negatif

Değerli metaller, tamamlanan haftada paladyum hariç negatif bir seyir izledi. Jeopolitik risklerin güvenli liman talebini desteklemesine karşın, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon beklentilerini artırması ve tahvil faizlerindeki yükseliş, fiyatlamalar üzerinde baskı oluşturdu.

Haftanın son bölümünde İran'ın müzakereler için yeni bir teklif sunduğuna yönelik haber akışı, petrol fiyatlarında kısmi gevşemeye ve değerli metallerde kayıpların sınırlanmasına neden olsa da haftalık bazdaki negatif görünümü değiştirmedi.

Analistler, değerli metallerde jeopolitik risklerin fiyatları desteklemeye devam ettiğini ancak Fed'in faiz patikasına ilişkin belirsizlikler ve tahvil faizlerindeki yükselişin fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti.

Bu gelişmelerle değerli metallerde ons bazında fiyatlar paladyumda yüzde 1,9 artarken, altında yüzde 2, platinde yüzde 1,4 ve gümüşte yüzde 0,4 geriledi.

Baz metaller karışık seyretti

Baz metallerde ise karışık bir seyir izledi. Çin'den gelen imalat sanayi verilerinin talep görünümüne sınırlı destek vermesine karşın, küresel büyümeye ilişkin belirsizlikler, yüksek enerji maliyetleri ve faizlerin uzun süre yüksek kalabileceğine yönelik beklentiler fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.

Çin'de nisan ayı imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi'nin (PMI) 50,3 ile genişleme bölgesinde kalması, baz metaller için talep görünümünü desteklemesine karşın, hizmet sektörü PMI 49,4'e gerileyerek daralma bölgesine indi.

Bakır fiyatlarında enerji dönüşümü ve altyapı yatırımlarına ilişkin uzun vadeli talep beklentileri korunurken, kısa vadede yüksek faiz ortamı, küresel sanayi üretimine yönelik endişeler satış baskısını artırdı.

Analistler, temiz enerji, yapay zeka için elektrik şebekesi yatırımlarının bakır ile alüminyum talebini destekleyebileceğini ancak kısa vadeli fiyatlamalarda küresel büyüme beklentileri, enerji maliyetleri ve faiz görünümünün belirleyici olmayı sürdürdüğünü belirtti.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta libre bazında fiyatlar nikelde yüzde 1,2 artarken, kurşun yatay seyretti. Aynı dönemde alüminyum yüzde 1,8, bakır yüzde 1,9 ve çinko yüzde 3,8 değer kaybetti.

Brent petrol değer kazandı

Brent petrol tamamlanan haftada pozitif bir seyir izlerken, Hürmüz Boğazı'na ilişkin arz endişeleri, ABD-İran hattındaki müzakere belirsizliği ve ABD stok verileri fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.

ABD-İran müzakerelerinde sonuç alınamaması, Orta Doğu arzında uzun süreli kesinti endişelerini artırdı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, ülkede ticari ham petrol stokları 24 Nisan ile biten haftada 6,2 milyon varil azalarak 459,5 milyon varile geriledi.

Petrol fiyatlamalarında Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC+ cephesinden gelen haber akışı da yatırımcılar tarafından takip edilirken, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), 1 Mayıs itibarıyla OPEC ve OPEC+ üyeliklerinden ayrılma kararı aldığını duyurdu.

Analistler, ayrılık sonrasında grubun piyasa üzerindeki yönlendirme gücüne ilişkin soru işaretlerinin arttığını belirterek, OPEC+'ın buna rağmen üretim hedeflerinde sınırlı artışa gitmeye hazırlandığını bildirdi.

İngiltere merkezli küresel bankacılık ve finansal hizmetler grubu Barclays, Hürmüz Boğazı'ndaki kesintilerin uzamasını gerekçe göstererek 2026 yılı Brent petrol fiyat tahminini varil başına 85 dolardan 100 dolara yükseltti. Banka, kesintilerin daha uzun sürmesi halinde fiyatların 110 dolara kadar çıkabileceğini bildirdi.

Doğal gazda ise enerji güvenliğine ilişkin endişeler, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) akışlarına yönelik riskler ve Avrupa'da enerji maliyetlerinin yeniden yükselmesi fiyatları destekledi.

Bununla birlikte, haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 10,2, Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 7,4 arttı.

Tarım emtiaları kahve hariç pozitif seyretti

Tarım emtialarında ise bu hafta kahve hariç pozitif bir seyir izlendi. Enerji fiyatlarındaki yükseliş, biyoyakıt üretiminin artacağına yönelik beklentiler üzerinden mısır, soya fasulyesi ve şeker fiyatlarını desteklerken, gübre ve lojistik maliyetlerine ilişkin endişeler de tahıl piyasalarında yukarı yönlü fiyatlamaları güçlendirdi.

Chicago Ticaret Borsası'nda işlem gören mısır, buğday ve soya fasulyesi, haftanın ilk bölümünde ABD-İran hattındaki görüşmelerin duraklaması ve ham petrol fiyatlarındaki yükselişten destek buldu. Ham petrol fiyatlarındaki artış, biyoyakıt talebine ilişkin beklentilerle mısır ve soya fasulyesi fiyatlarını destekledi.

Hafta içinde buğday fiyatları Haziran 2024'ten bu yana en yüksek seviyesini test etti. Ancak ham petrol fiyatlarında görülen kısmi geri çekilme ve ABD'nin orta kesimlerinde hava koşullarının iyileşeceğine yönelik tahminler, haftanın son bölümünde tahıl fiyatlarında kar satışlarına yol açtı.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar mısırda yüzde 3,5, buğdayda yüzde 3,2, soya fasulyesinde yüzde 2 ve pirinçte yüzde 0,7 yükseldi.

Şeker fiyatlarında, enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi ve Brezilya'da şeker kamışının etanol üretimine yönlendirilebileceğine ilişkin beklentiler yükselişi destekledi.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar pamukta yüzde 6,2 ve şekerde yüzde 6,1 artarken, kahvede yüzde 1,7 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 4,9 yükselişle tamamladı.

Bölgeye gönderilen uçakların çoğunluğunu, yaklaşık 77 ton kargo ve yaklaşık 100 asker taşıyabilen C-17A Globemaster III tipi askeri nakliye uçağı oluşturdu.

Öte yandan, yaklaşık 127 ton kargo taşıyabilen ABD Hava Kuvvetlerinin en büyük nakliye uçağı "Lockheed C-5M Super Galaxy" ve Boeing tarafından üretilen havada yakıt ikmal ve stratejik askeri nakliye uçağı "Boeing KC-46 Pegasus"ları da Avrupa ve Orta Doğu hava sahasında gözlendi.

Orta Doğu'ya doğru hareket eden nakliye uçağı sayısının en az 12 olduğu, bu uçakların bir kısmının Almanya'dan havalandığı gözlemlendi.

Orta Doğu'ya hareket eden uçaklar arasında Boeing KC-135R Stratotanker tipi askeri havada yakıt ikmal tanker uçakları da bulunurken, en az 4 yakıt ikmal uçağının da İsrail ve çevresinde hareket ettiği görüldü.

Öte yandan, Bahreyn çevresinde ABD'ye ait bir sinyal istihbaratı (SIGINT) keşif uçağı olan "Boeing RC-135W Rivet Joint" uçağı da havada gözlendi.

Ayrıca, ABD'den ayrılan ve istikametleri henüz belirlenemeyen nakliye uçakları olduğu da gözlemlendi.

Salı günü ise küresel risk iştahındaki zayıflamaya paralel olarak satış baskısı öne çıktı. BIST 100 endeksi yüzde 1,81 düşüşle 14.329,34 puana gerilerken, bankacılık ve holding hisselerinde kayıplar dikkat çekti. Jeopolitik risklerin artması ve teknoloji hisselerine gelen satışlar, piyasalarda negatif havayı destekledi. Yatırımcıların odağı aynı günlerde açıklanacak olan ABD Merkez Bankası (Fed) faiz kararı ve Fed Başkanı Jerome Powell’ın açıklamalarına çevrildi.

Çarşamba günü satışların hız kestiği görülse de endeks sınırlı bir düşüşle günü tamamladı. BIST 100, yüzde 0,13 gerileyerek 14.311,19 puana indi. Bankacılık ve holding endekslerindeki kayıplara karşın teknoloji sektörü pozitif ayrıştı. Yurt içinde açıklanan verilere göre işsizlik oranının yüzde 8,1’e gerilemesi dikkat çekerken, küresel tarafta merkez bankalarının faiz kararları ve büyük şirket bilançoları piyasaların odağında yer aldı.

Perşembe günü ise endeks yeniden yükselişe geçti. BIST 100, yüzde 0,92 artışla 14.442,56 puana yükselirken, işlem hacmi haftanın en yüksek seviyelerine yaklaştı. Bankacılık ve holding endeksleri değer kazanırken, finansal kiralama ve faktoring sektörü yeniden güçlü performans gösterdi. Küresel piyasalarda ABD ile İran arasındaki diplomatik temaslara yönelik haber akışı iyimserliği destekledi. ABD Başkanı Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın açıklamaları piyasalar tarafından yakından takip edildi.

Cuma günü ise Emek ve Dayanışma Günü nedeniyle yurt içi piyasalar kapalı kaldı.

Genel görünümde, Borsa İstanbul’da hafta boyunca küresel jeopolitik gelişmeler, merkez bankalarının para politikası beklentileri ve makroekonomik veriler fiyatlamalar üzerinde belirleyici oldu. Teknik açıdan bakıldığında, BIST 100 endeksinde 14.700–14.800 seviyeleri direnç, 14.200–14.100 aralığı ise destek olarak öne çıkıyor.

İlk 16 maddesi kabul edilen teklife göre, işletme projesi, kat malikleri genel kurulunda onaylanacak. Kat malikleri kurulunca kabul edilmiş işletme projesi yoksa en geç 3 ay içinde kat malikleri kurulunda onaylanıncaya kadar yönetici gecikmeksizin geçici bir işletme projesi yapacak.

Mevcut işletme projesi varsa, geçici işletme projesi için öngörülen bedel, yürürlüğü devam eden işletme projesi bedelinin takvim yılı başından geçerli olmak üzere, her yıl bir önceki seneye ilişkin olarak yeniden değerleme oranından fazla olmamak kaydıyla belirlenecek ve kat malikleri kuruluna sunulacak.

İnşaatı tamamlayarak etaplar halinde yeniden inşaata başlayan yapı kooperatifleri, yaptıkları ve yapmayı planladıkları tüm inşaatlar tamamlanmadan iş yeri ve konutları ortaklarına tahsis etmiş olsalar dahi tahsis edilen gayrimenkullerin tapusunun devrini yapamayacak.

Kullanıma yönelik belgeye sahip yapılarda, yapı sahibinin süresi içerisinde başvurusu üzerine yangın güvenliğine yönelik periyodik kontroller yapılacak.

Ruhsata tabi olup ruhsat alınmaksızın veya izin alınmaksızın yapılacak yapılarda kullanılmak amacıyla hazır betonu piyasaya arz eden ya da piyasada bulunduran kişiler, ilgili idare tarafından 500 bin lira idari para cezası ile cezalandırılacak.

Yapı denetim kuruluşlarında görev alan denetçilerin hangi yapılarda hangi tarih aralığında görev aldıkları, Bakanlıkça kurulacak elektronik sistem üzerinden takip edilecek. Yapı ruhsatında bu kişilerin isim ve imzaları yer almayacak.

Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen yerlerde hak sahiplerine verilen hibe ve krediler, alacağın devrine, temlikine ve takasa konu edilemeyecek, rehnedilemeyecek, teminat gösterilemeyecek, hiçbir suretle haczedilemeyecek, üzerine ihtiyati tedbir ve haciz konulamayacak ve iflas masasına dahil edilemeyecek.

İlgili kanunlar kapsamında 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar ile Hazineye ait tarım arazilerinin satışına ilişkin olarak süresi içinde başvuru yapmayanların başvuru süresi, kendilerine yapılan tebligatta belirtilen bedeli süresi içerisinde ödemeyenlerin ödeme süresi, taksitli satışlarda sözleşmesinde belirtilen taksitlerden ikiden fazlasını vadesinde ödemeyenlerin ödeme süresi 31 Temmuz 2026'ya kadar uzatılacak.

Beton üreticisine, yapının denetimi için alınan sertleşmiş beton deney sonuçlarının ilgili standardı sağlamadığının tespiti hallerinde İl Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce 500 bin lira idari para cezası kesilecek.

Merkez Bankasının faaliyetleri görüşülecek

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Banka faaliyetleri ve para politikası uygulamaları hakkında milletvekillerine sunum yapacak.

Kahramanmaraş ve Şanlıurfa'daki okul saldırılarının ardından kurulan TBMM Okul Saldırılarının Nedenlerini Araştırma Komisyonu toplanacak.

Salı ve çarşamba günleri, Meclis'te grubu bulunan siyasi partilerin grup toplantıları gerçekleştirilecek.

İsrail saldırılarında yıkılan Gazze kentinin batısındaki Reşad eş-Şeva Kültür Merkezi önünde toplanan onlarca kişi, İsrail ablukasını protesto etti.

Aileler, biyonik kulak takılan yüzlerce çocuğun yedek parça girişinin olmaması, işitme ve konuşma eğitimlerinin yapılamaması nedeniyle kazandıkları işitme yetilerini yeniden kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya olduklarını belirtti.

Biyonik kulak takılı 2 çocuk annesi Rağde Ebu Leben burada yaptığı açıklamada, "Kızlarımdan biri cihazı bozulduğu için artık işitmiyor. Diğeri ise pil ve kablo sıkıntısı çekiyor. Aylardır yedek parça temin etmek için uğraşıyoruz ama nafile. Her geçen gün kızlarımın sıkıntısı ve içine kapanıklığı artıyor." dedi.

Biyonik kulak takılan başka bir çocuğun babası Cebr Ebu Huli ise oğlunun kulağındaki cihazın bozulması nedeniyle derslerinden geri kaldığını, elektrik kesintileri nedeniyle pilleri şarj etmek için saatlerce beklediklerini dile getirdi.

Biyonik kulak takılı Lana Ebu Merag da arkadaşlarını duyamadığını ve bunun da onu yalnızlığa ittiğini aktardı.

İki çocuk annesi Menal el-Beyyuk ise oğullarının cihazlarının arızalanması nedeniyle okula gitmeyi bıraktığını, en ufak bir arızanın çocukların bütün hayatını etkilediğini ifade etti.

Gösteriye katılan aileler, biyonik kulağın bir lüks değil çocukların işitmesi ve eğitimlerine devam etmesi için temel bir ihtiyaç olduğunu, bu cihazların arıza yapmasının yeniden "sessiz dünyalarına" geri dönmeleri anlamına geldiğini vurguladı.

Aileler, Gazze'ye acilen ekipman ve yedek parça getirilmesi, cihazla duymayı öğrenmek ve konuşma becerilerini geliştirmek için eğitimlerin yeniden başlatılması ve Gazze dışına çıkışların kolaylaştırılması çağrısı yaptı.

ABD'nin Küba'ya yönelik askeri saldırı tehditlerini "tehlikeli" ve "benzeri görülmemiş" olarak nitelendiren Canel, uluslararası topluma çağrıda bulundu.

Canel, şunları kaydetti:

"Uluslararası toplum bu durumu not etmeli ve ABD halkıyla birlikte, intikam ve hegemonya hırsıyla dolu, küçük ama zengin ve nüfuzlu bir grubun çıkarlarını tatmin etmek adına böylesine vahşi bir kriminal eyleme izin verilip verilmeyeceğine karar vermelidir. Ne kadar güçlü olursa olsun, hiçbir saldırgan Küba'da teslimiyet bulamayacak. Ulusal toprakların her bir santimi için ve bağımsızlığı savunmaya kararlı bir halkla karşılaşacak."

Baskın sırasında İsrail güçleri, bölgedeki esnafı dükkanlarını kapatmaya zorladı.

Görgü tanıkları da baskının Filistinlilerin hareket özgürlüğünün kısıtlanmasıyla eş zamanlı yapıldığını ifade etti.

İsrail güçlerinin ayrıca, olayları takip eden gazetecilerin çalışmalarını da engellediği belirtildi.

El Halil'in Eski Şehir bölgesinde İsrail güçleri ve Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin sık sık baskınlar düzenlediği, bu baskınlarda Filistinlilere ve mülklerine yönelik ihlallerin yaşandığı kaydediliyor.

Filistin verilerine göre, İsrail ordusu ve gaspçı İsraillilerin 2023 yılının ekim ayından bu yana Batı Şeria'da düzenledikleri saldırılarda en az 1155 Filistinli hayatını kaybetti, yaklaşık 11 bin 750 kişi yaralandı, yaklaşık 22 bin kişi gözaltına alındı.

Hamas Sözcüsü Kasım, görüşmelerde başta insani boyutla ilgili olmak üzere ateşkesin ilk aşamasına dair maddelerin uygulanması ve ikinci aşamaya geçilmesinin ele alındığını kaydetti.

Kasım, Hamas'ın anlaşmanın tüm maddelerinin uygulanması için arabulucular tarafından getirilen önerilere olumlu bir şekilde yaklaştığını ancak İsrail'in uzlaşmaz tavır takındığını ve ateşkesi sürekli ihlal ettiğini hatırlattı.

Sözcü Kasım, "Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi, uluslararası güçler ve Filistinli grupların silahlarıyla ilgili meseleler de" dahil olmak üzere ikinci aşamayla ilgili sunulan tekliflere olumlu bir şekilde ve ciddiyetle yaklaştıklarını vurguladı.

Filistinli grupların elindeki silahlarla ilgili olarak Hamas Sözcüsü, "Bu konuda tavrımız net. Silahlar, Filistin halkının temel haklarıyla, özellikle de kendi kaderini tayin hakkı ve Filistin devletinin kurulmasıyla bağlantılı. Biz de bu konuya İsrail'in bakış açısından değil ulusal uzlaşıyla eğileceğiz. O nedenle silahlarla ilgili müzakereler ciddi bir şekilde sürüyor." dedi.

Filistin halkının çıkarlarını korumak ve İsrail'in savaşa yeniden başlamasını engellemek için çaba sarf ettiklerini söyleyen Kasım, İsrail'in sistematik olarak ateşkesi ihlal ettiğini ve 6 aylık süre zarfında 800'den fazla kişinin öldüğünü aktardı.

İsrail ordusunun, işgali altındaki Sarı Hat'tı sürekli batıya doğru genişlettiğini ve yardım girişlerini engellediğini vurgulayan Kasım, "Çok sayıda ihlal söz konusu. Bu nedenle, İsrail'i anlaşmayı uygulamaya ve bu ihlalleri durdurmaya zorlamak için arabulucuların net, spesifik ve pratik bir duruş sergilemeleri gerekiyor. Arabulucuların bu yolda çalıştığına inanıyorum, ancak İsrail bu çabaları dikkate almıyor." diye konuştu.

Kadim şehirleri ve köklü mirasıyla bu bölgelerin Türkiye'nin sarsılmaz gücünü ve zenginliğini temsil ettiğini dile getiren Yılmaz, "Aynı zamanda bereketli toprakları, stratejik su kaynakları ve üretim kabiliyetiyle tarımın, ticaretin ve zanaatın can damarlarından biri konumundadır. Nesiller boyu aktarılan bu üretim geleneği ülkemizin kalkınma yolculuğunda her zaman güçlü dayanaklarımızdan biri olmuştur." diye konuştu.

Yılmaz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin Türkiye'nin gücüne güç katan ve kalkınma sürecine büyük potansiyeliyle destek olan bölgeler olduğuna dikkati çekerek, şöyle devam etti:

"Maalesef bu bölgelerimiz uzun yıllar boyunca terörün gölgesinde baskılanmış. Bu durum şehirlerimizin kalkınmasını, ekonomik büyümesini ve sahip olduğu büyük potansiyelin tam anlamıyla kullanmasını engellemiştir. Ancak bugün Türkiye bu makus talihi bir daha geri gelmemek üzere tarihe gömme iradesini kararlılıkla sergilemektedir. Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde sürdürdüğümüz 'Terörsüz Türkiye' ve 'Terörsüz Bölge' vizyonu bu iradenin en somut göstergesidir. Sahada attığımız kararlı adımlar neticesinde sağlanan huzur ortamı bölge genelinde köklü bir değişimin de kapılarını aralamıştır."

Doğu ve Güneydoğu'nun hızlı gelişiminin genel kalkınma sürecine de büyük bir güç vereceğini, "Türkiye Yüzyılı" hedeflerine doğru olan yürüyüşü tahkim edeceğini vurgulayan Yılmaz, huzur ve güven iklimi pekiştikçe yatırımların katlanarak artacağının altını çizdi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, üretim gücünün şahlanacağını, 86 milyon olarak tüm ülke ve şehirlerin hak ettikleri daha parlak geleceğe kavuşacaklarını kaydederek, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da son yıllarda ortaya çıkan tablonun ve atılan adımların sahada nasıl bir karşılık bulduğunu açık bir şekilde gösterdiğini söyledi.

Bölgeler arası gelir farkının belirgin bir şekilde gerilemesi, GAP ve DAP bölgelerinin milli gelirden aldığı payın artması ile 2002 yılında sadece 800 milyon dolar olan ihracatın geçen yıl 13 milyar doları bulmasının bu değişimin göstergelerinden biri olduğuna işaret eden Yılmaz, bu ekonomik dönüşümün kendiliğinden olmadığını belirtti.

Yılmaz, bunun arkasında bir zihniyetin olduğunu aktararak, "O zihniyeti de Sayın Cumhurbaşkanımız şöyle ifade ediyor: 'Batıda ne varsa doğuda da o olacak. Kuzeyde ne varsa güneyde de o olacak. Bütün ülkemize, 86 milyona belli hizmetleri aynı standartta götüreceğiz.' Bu zihniyetin bir neticesidir ki Doğu ve Güneydoğu'ya bu dönemde muazzam kamu yatırımları yapıldı. 2003'ten bu yana GAP'a yaptığımız kamu yatırımları 1,9 trilyon lirayı bulmuştur. DAP dediğimiz Doğu Anadolu Bölgemizde ise bu yatırımlar 1,4 trilyon lirayı aşmıştır." bilgisini verdi.

Bölgeye duble yollar, hastaneler ve havaalanları gibi önemli kamu yatırımları yapıldığını dile getiren Yılmaz, sadece kamu yatırımlarıyla bir bölgenin ya da ülkenin kalkınmasının mümkün olmadığını kaydetti.

Yılmaz, kamu yatırımlarının yanı sıra özel sektör yatırımlarının da yapılması gerektiğini vurgulayarak, "İşte burada Doğu'dan, Güneydoğu'dan gelmiş, İstanbul'a metropollere yatırım yapmış birçok iş insanımız var. Huzur, güven ortamı zamanında olsaydı belki hiç gelmeyecekti bu insanlar ve orada yatırım yapacaklardı." dedi.

"Her bir ilimizin, 81 vilayetimizin potansiyelini harekete geçiriyoruz"

Uluslararası alanda Türkiye'yi çok daha yüksek bir noktaya taşımak istediklerinin altını çizen Yılmaz, "Bunu da sadece büyük şehirlerin ve metropollerin enerjisiyle yapamayız. Her bir il ve yöremizin potansiyelini maksimum düzeyde kullanmamız gerekiyor ki bunların bir bileşkesi olarak ülkemiz de çok daha yüksek bir seviyeye çıkabilsin. İşte bu anlayışla hareket ediyoruz. Her bir ilimizin, 81 vilayetimizin potansiyelini harekete geçiriyoruz." diye konuştu.

Yılmaz, İstanbul'da hayatını sürdüren Doğu ve Güneydoğulu vatandaşlara seslenerek, şöyle konuştu:

"Bu şehirde ortaya koyduğunuz emek, üretim ve girişimcilik, doğduğunuz topraklarla kurduğunuz bağ sayesinde çok daha geniş bir etki alanına ulaşıyor. İstanbul'da edindiğiniz bilginin Doğu ve Güneydoğu'ya yansıması, bölgesel kalkınmanın hızını doğrudan etkileyen bir unsur olacaktır. Bu vesileyle önümüzdeki dönem sizlerin Doğu ve Güneydoğu'ya daha fazla yatırım yapma imkanlarını da değerlendirmenizi bekliyoruz."

Türkiye'nin etrafının ateş çemberi olduğunu, ülkenin bu ateş çemberi içinde istikrar adası ve güvenli liman olduğunu söyleyen Yılmaz, Suriye'deki yeni yönetimin alt ve üstyapı kurumlarını yeniden inşa etmesiyle bu ülkede de çok şeyin değişeceğini anlattı.

Yılmaz, Irak'ta da yeni bir hükümetin kurulduğunu, orada da çok farklı bir gelişme beklediklerini belirterek, "Suriye'de geçmişte 'Hicaz Demir Yolu' diye bir proje vardı. Yeni dönemde daha modern bir perspektifle 'Hicaz Demir Yolu' güzergahını demir yolu, kara yolu, enerji hattı güzergahı olarak yeniden şekillenmesi ayrı bir ufuk kazandıracaktır. Irak'ın gelişmesiyle birlikte Türkiye'den Basra Körfezi'ne inen otoyol ve demir yoluyla Türkiye ve Irak çok şeyler kazanacak." ifadelerini kullandı.

İran'da da barışın gerçekleşmesini, 5. yılına giren Ukrayna-Rusya Savaşı'nın da bir an önce sona ermesini arzu ettiklerini dile getiren Yılmaz, İran'ın yeniden normalleşmesi ve istikrarıyla bölgenin yine kazanacağı çok şeyler olduğunu, Türkiye olarak büyük bir diplomatik gayret sarf ettiklerini kaydetti.

"Çok şükür ülkemizin başında tecrübeli, dirayetli bir lider var"

Özellikle bu tür dönemlerde liderliğin önemine işaret eden Yılmaz, bunun fırtınalı ve zor zamanlarda bir kat daha önemli hale geldiğini vurguladı.

Yılmaz, dünyada da böyle bir liderliğin çok bulunmadığına dikkati çekerek, "Çok fazla sayıda böyle lider yok. Çok şükür ülkemizin başında tecrübeli, dirayetli bir lider var." dedi.

Programa, İstanbul Valisi Davut Gül, TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel ile bazı milletvekilleri de katıldı.

Gaziosmanpaşa Belediyesi Başkan Vekili Eray Karadeniz’in Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz’a hediye takdim ettiği program, aile fotoğrafı çekiminin ardından sona erdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin Irak ile yakın işbirliğine stratejik ve kurumsal temelde ciddi ivme kazandırdığını, yeni dönemde bunu daha da ilerletmeyi hedeflediklerini, Türkmenlerin Irak ile Türkiye'nin kardeşliğinin müstesna unsurunu teşkil ettiğini bildirdi.

Erdoğan, Kalkınma Yolu Projesi başta olmak üzere, terörle mücadele, savunma sanayi, enerji ve ulaştırma gibi pek çok kritik başlıkta ilişkileri ilerletme konusunda kararlı olduklarını kaydetti.

Açıklamada, bunun Körfez Savaşı’nın ardından 1991 yılından bu yana ilk kez yaşandığı belirtildi.

Kuveyt’in petrol üretimini sürdürdüğü kaydedilen açıklamada, üretilen petrolün bir kısmının depolamaya yönlendirildiği, bir kısmının ise rafineri ürünlerine dönüştürüldüğü ve bu ürünlerin bir bölümünün ihracatının devam ettiği bilgisi paylaşıldı.

Ancak Hürmüz Boğazı’nın abluka sonucu kapalı kalması sebebiyle nisan ayında ham petrol sevkiyatının tamamen durduğu aktarıldı.

Günlük üretimi 1 milyon varilden fazla olan Kuveyt, dünyada petrol ihraç eden ülkeler arasında 11. sırada yer alıyor.

Dünya petrol ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı, Körfez ülkelerinden yapılan enerji sevkiyatının önemli bölümünün geçiş noktası olarak öne çıkıyor. Boğazdaki olası kesintiler, küresel enerji piyasaları ve tedarik zincirleri üzerinde doğrudan etkili oluyor.

ABD'nin deniz ablukası

İran Devrim Muhafızları Ordusu, 28 Şubat'taki ABD/İsrail saldırılarının ardından 2 Mart'ta Hürmüz Boğazı'nın geçişlere kapatıldığını duyurmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile Pakistan'da düzenlenen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını belirtmişti.

Bu açıklamanın hemen ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan'da İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağını ifade etmişti.

Nikzad, söz konusu plana göre İsrail’e ait gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine “kesinlikle izin verilmeyeceğini” ifade etti. Ayrıca İran’a “düşmanca girişimde bulunan ülkelerin gemilerinin”, savaş tazminatı ödemedikleri sürece geçiş yapamayacağını belirtti. Diğer gemilerin ise İran Meclisi tarafından oluşturulacak yasal çerçeve ve İran makamlarının vereceği izin doğrultusunda geçebileceğini kaydetti.

Hürmüz Boğazı üzerindeki haklarından geri adım atmayacaklarını vurgulayan Nikzad, yeni düzenlemenin bölgedeki deniz trafiğinde önemli bir değişim yaratacağını ve bunun “petrolün millileştirilmesi kadar önemli” olduğunu dile getirdi.

Ziyarete eşlik eden İran Meclisi Bayındırlık Komisyonu Başkanı Muhammed Rıza Rızai ise Hürmüz Boğazı’ndan elde edilecek gelirlerin kullanımına ilişkin değerlendirmede bulundu. Rızai, gelirlerin yüzde 30’unun silahlı kuvvetlerin güçlendirilmesine, yüzde 70’inin ise halkın yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve kalkınma projelerine ayrılmasının planlandığını söyledi.

Kadim şehirleri ve köklü mirasıyla bu bölgelerin Türkiye'nin sarsılmaz gücünü ve zenginliğini temsil ettiğini dile getiren Yılmaz, "Aynı zamanda bereketli toprakları, stratejik su kaynakları ve üretim kabiliyetiyle tarımın, ticaretin ve zanaatın can damarlarından biri konumundadır. Nesiller boyu aktarılan bu üretim geleneği ülkemizin kalkınma yolculuğunda her zaman güçlü dayanaklarımızdan biri olmuştur." diye konuştu.

Yılmaz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin Türkiye'nin gücüne güç katan ve kalkınma sürecine büyük potansiyeliyle destek olan bölgeler olduğuna dikkati çekerek, şöyle devam etti:

"Maalesef bu bölgelerimiz uzun yıllar boyunca terörün gölgesinde baskılanmış. Bu durum şehirlerimizin kalkınmasını, ekonomik büyümesini ve sahip olduğu büyük potansiyelin tam anlamıyla kullanmasını engellemiştir. Ancak bugün Türkiye bu makus talihi bir daha geri gelmemek üzere tarihe gömme iradesini kararlılıkla sergilemektedir. Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde sürdürdüğümüz 'Terörsüz Türkiye' ve 'Terörsüz Bölge' vizyonu bu iradenin en somut göstergesidir. Sahada attığımız kararlı adımlar neticesinde sağlanan huzur ortamı bölge genelinde köklü bir değişimin de kapılarını aralamıştır."

Doğu ve Güneydoğu'nun hızlı gelişiminin genel kalkınma sürecine de büyük bir güç vereceğini, "Türkiye Yüzyılı" hedeflerine doğru olan yürüyüşü tahkim edeceğini vurgulayan Yılmaz, huzur ve güven iklimi pekiştikçe yatırımların katlanarak artacağının altını çizdi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, üretim gücünün şahlanacağını, 86 milyon olarak tüm ülke ve şehirlerin hak ettikleri daha parlak geleceğe kavuşacaklarını kaydederek, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da son yıllarda ortaya çıkan tablonun ve atılan adımların sahada nasıl bir karşılık bulduğunu açık bir şekilde gösterdiğini söyledi.

Bölgeler arası gelir farkının belirgin bir şekilde gerilemesi, GAP ve DAP bölgelerinin milli gelirden aldığı payın artması ile 2002 yılında sadece 800 milyon dolar olan ihracatın geçen yıl 13 milyar doları bulmasının bu değişimin göstergelerinden biri olduğuna işaret eden Yılmaz, bu ekonomik dönüşümün kendiliğinden olmadığını belirtti.

Yılmaz, bunun arkasında bir zihniyetin olduğunu aktararak, "O zihniyeti de Sayın Cumhurbaşkanımız şöyle ifade ediyor: 'Batıda ne varsa doğuda da o olacak. Kuzeyde ne varsa güneyde de o olacak. Bütün ülkemize, 86 milyona belli hizmetleri aynı standartta götüreceğiz.' Bu zihniyetin bir neticesidir ki Doğu ve Güneydoğu'ya bu dönemde muazzam kamu yatırımları yapıldı. 2003'ten bu yana GAP'a yaptığımız kamu yatırımları 1,9 trilyon lirayı bulmuştur. DAP dediğimiz Doğu Anadolu Bölgemizde ise bu yatırımlar 1,4 trilyon lirayı aşmıştır." bilgisini verdi.

Bölgeye duble yollar, hastaneler ve havaalanları gibi önemli kamu yatırımları yapıldığını dile getiren Yılmaz, sadece kamu yatırımlarıyla bir bölgenin ya da ülkenin kalkınmasının mümkün olmadığını kaydetti.

Yılmaz, kamu yatırımlarının yanı sıra özel sektör yatırımlarının da yapılması gerektiğini vurgulayarak, "İşte burada Doğu'dan, Güneydoğu'dan gelmiş, İstanbul'a metropollere yatırım yapmış birçok iş insanımız var. Huzur, güven ortamı zamanında olsaydı belki hiç gelmeyecekti bu insanlar ve orada yatırım yapacaklardı." dedi.

"Her bir ilimizin, 81 vilayetimizin potansiyelini harekete geçiriyoruz"

Uluslararası alanda Türkiye'yi çok daha yüksek bir noktaya taşımak istediklerinin altını çizen Yılmaz, "Bunu da sadece büyük şehirlerin ve metropollerin enerjisiyle yapamayız. Her bir il ve yöremizin potansiyelini maksimum düzeyde kullanmamız gerekiyor ki bunların bir bileşkesi olarak ülkemiz de çok daha yüksek bir seviyeye çıkabilsin. İşte bu anlayışla hareket ediyoruz. Her bir ilimizin, 81 vilayetimizin potansiyelini harekete geçiriyoruz." diye konuştu.

Yılmaz, İstanbul'da hayatını sürdüren Doğu ve Güneydoğulu vatandaşlara seslenerek, şöyle konuştu:

"Bu şehirde ortaya koyduğunuz emek, üretim ve girişimcilik, doğduğunuz topraklarla kurduğunuz bağ sayesinde çok daha geniş bir etki alanına ulaşıyor. İstanbul'da edindiğiniz bilginin Doğu ve Güneydoğu'ya yansıması, bölgesel kalkınmanın hızını doğrudan etkileyen bir unsur olacaktır. Bu vesileyle önümüzdeki dönem sizlerin Doğu ve Güneydoğu'ya daha fazla yatırım yapma imkanlarını da değerlendirmenizi bekliyoruz."

Türkiye'nin etrafının ateş çemberi olduğunu, ülkenin bu ateş çemberi içinde istikrar adası ve güvenli liman olduğunu söyleyen Yılmaz, Suriye'deki yeni yönetimin alt ve üstyapı kurumlarını yeniden inşa etmesiyle bu ülkede de çok şeyin değişeceğini anlattı.

Yılmaz, Irak'ta da yeni bir hükümetin kurulduğunu, orada da çok farklı bir gelişme beklediklerini belirterek, "Suriye'de geçmişte 'Hicaz Demir Yolu' diye bir proje vardı. Yeni dönemde daha modern bir perspektifle 'Hicaz Demir Yolu' güzergahını demir yolu, kara yolu, enerji hattı güzergahı olarak yeniden şekillenmesi ayrı bir ufuk kazandıracaktır. Irak'ın gelişmesiyle birlikte Türkiye'den Basra Körfezi'ne inen otoyol ve demir yoluyla Türkiye ve Irak çok şeyler kazanacak." ifadelerini kullandı.

İran'da da barışın gerçekleşmesini, 5. yılına giren Ukrayna-Rusya Savaşı'nın da bir an önce sona ermesini arzu ettiklerini dile getiren Yılmaz, İran'ın yeniden normalleşmesi ve istikrarıyla bölgenin yine kazanacağı çok şeyler olduğunu, Türkiye olarak büyük bir diplomatik gayret sarf ettiklerini kaydetti.

"Çok şükür ülkemizin başında tecrübeli, dirayetli bir lider var"

Özellikle bu tür dönemlerde liderliğin önemine işaret eden Yılmaz, bunun fırtınalı ve zor zamanlarda bir kat daha önemli hale geldiğini vurguladı.

Yılmaz, dünyada da böyle bir liderliğin çok bulunmadığına dikkati çekerek, "Çok fazla sayıda böyle lider yok. Çok şükür ülkemizin başında tecrübeli, dirayetli bir lider var." dedi.

Programa, İstanbul Valisi Davut Gül, TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel ile bazı milletvekilleri de katıldı.

Gaziosmanpaşa Belediyesi Başkan Vekili Eray Karadeniz’in Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz’a hediye takdim ettiği program, aile fotoğrafı çekiminin ardından sona erdi.