Haberde, Netanyahu’nun Washington ziyaretini ve Trump ile vereceği görüntüyü seçim kampanyasında öne çıkarmayı planladığı belirtildi. İsrail kamuoyunda güçlü uluslararası ilişkilere sahip bir lider profili çizmeyi amaçlayan Netanyahu’nun, bu teması seçmen desteğini artıracak bir unsur olarak kullanmayı hedeflediği ifade edildi.

İsrail medyası, görüşmenin zamanlamasının da seçim süreci açısından dikkat çekici olduğuna işaret ederken, Netanyahu’nun Trump ile yapacağı temasın iç siyasette olumlu bir etki oluşturmasını beklediğini aktardı. Haberde, söz konusu görüşmenin Netanyahu’nun seçim stratejisinin önemli başlıklarından biri olarak değerlendirildiği kaydedildi.

Kalibaf, İran’ın İsrail’i resmi olarak tanımayacağını vurgulayarak, bu konudaki tutumlarının değişmeyeceğini söyledi. ABD ile ilişkiler konusunda da net mesajlar veren Kalibaf, iki ülke arasında barışın söz konusu olmadığını dile getirdi.

İranlı yetkili, ülkesinin bölgesel politikalarında temel ilkelerinden taviz vermeyeceğini belirterek, İsrail’e yönelik mevcut yaklaşımın sürdürüleceğini kaydetti.

Gallant, yaptığı değerlendirmede İsrail’in uzun süreli çatışmaları mevcut stoklarla sürdüremeyeceğini belirterek, ordunun operasyon kabiliyetinin devamı için dış askeri desteğin kritik önemde olduğunu söyledi.

Mühimmat stoklarının hızla azaldığını ifade eden Gallant, ABD’den yeni sevkiyat yapılmaması durumunda ordunun yaklaşık 10 gün içinde ciddi mühimmat sıkıntısıyla karşı karşıya kalacağını dile getirdi.

Gallant’ın açıklamaları, İsrail’in sürdürdüğü askeri operasyonlar nedeniyle mühimmat tüketiminin geldiği noktaya ilişkin dikkat çeken bir değerlendirme olarak öne çıktı.

"DOA artık yeni alışkanlığımız. Bu dönüşüm her geçen gün daha da hızlanıyor. 5'inci günde DOA ile topladığımız ambalaj sayısı 7 milyon 600 bine ulaştı. Atmıyor dönüştürüyor, çevremizi korurken hem kendi cebimize hem de ülke ekonomimize katkı sağlamaya devam ediyoruz."

Bakan Kurum'un paylaşımında yer alan görselde, sistemin toplam kullanıcı sayısının 1 milyon 385 bin 673'e, toplanan ambalaj sayısının ise 7 milyon 600 bine ulaştığı bilgisi yer aldı.

Sosyal medya hesabından açıklama yapan Zelenskiy, Rus ordusunun son bir haftada Ukrayna'nın farklı bölgelerine yoğun hava saldırıları düzenlediğini belirtti.

Açıklamasına göre, bu süreçte Rusya tarafından farklı tiplerde 106 füze fırlatıldı. Saldırılarda ayrıca yaklaşık 2 bin 200 SİHA ile 1730'dan fazla güdümlü bomba kullanıldı.

Zelenskiy, başkent Kiev'in de hedef alındığı saldırılarda ülkenin birçok bölgesinin etkilendiğini ifade etti. Ukrayna lideri, 2 Temmuz'da Kiev'e düzenlenen saldırıda 31 kişinin yaşamını yitirdiğini, 102 kişinin ise yaralandığını kaydetti.

Ukrayna'nın hava savunma kapasitesini güçlendirmeyi sürdürdüklerini vurgulayan Zelenskiy, ülkesinin savunma imkanlarının artırılması için çalışmaların devam ettiğini söyledi.

Saldırıda can kaybı veya hasara ilişkin bilgi verilmedi.

İsrail'e ait İHA'ların da başkent Beyrut ile güney banliyösü üzerinde alçak irtifada uçuş yaptığı aktarıldı.

Söz konusu saldırı ve hava hareketliliği, Lübnan ile İsrail arasında 26 Haziran'da ABD arabuluculuğunda imzalanan çerçeve anlaşmasına rağmen yaşandı.

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti bu sürede, ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

ABD arabuluculuğunda Lübnan ile İsrail arasında 14-15 Mayıs'ta gerçekleştirilen 3. tur görüşmeler sonucunda, 17 Mayıs itibarıyla ateşkesin 45 gün uzatılması kararlaştırılmıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, son açıklamasında, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana ülkeye düzenlediği saldırılarda 4 bin 303 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti.

İran ve ABD, Pakistan aracılığında yapılan müzakere süreci kapsamında 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata vardıklarını duyurmuştu. Mutabakat, Lübnan dahil savaşın sona erdirilmesini içeriyor.

Öte yandan, Washington'da İsrail ile Lübnan arasında yürütülen doğrudan müzakerelerin 5. tur görüşmelerinin ardından ise 26 Haziran'da Lübnan ve İsrail arasında çerçeve anlaşması imzalanmıştı.

Sözleşmesi sona eren Emre Mor ile yeni mukavele imzalamayan sarı-lacivertlilerde, Mert Hakan Yandaş konusunda da kararını verdi.

F.Bahçe'de yönetim, 31 yaşındaki futbolcuyla 1 yıllık yeni sözleşme imzalama konusunda anlaşma sağlandığını açıkladı.

Yapılan açıklamada, "Kulübümüz, Futbol A Takımımızın kaptanlarından Mert Hakan Yandaş ile 1 yıllık yeni sözleşme imzalamıştır. Mücadeleci kimliği ve Çubuklu formamıza duyduğu aidiyet, bu kararın en önemli unsurları olmuştur. Futbolcumuz da Fenerbahçe sevgisini bir kez daha ortaya koyarak, asgari ücret esasları doğrultusunda 1 yıllık yeni sözleşmeye imza atmıştır. Mert Hakan Yandaş’a Çubuklu formamızla başarılarla dolu bir sezon diliyoruz." denildi.

Nisan ayında kaydedilen artış 179 binden 148 bine, mayıs ayında yaşanan artış ise 172 binden 129 bine revize edildi. İşsizlik oranı da haziranda, piyasa beklentisi olan yüzde 4,3'ün aksine yüzde 4,2'ye geriledi.

Analistler, işgücüne katılım oranındaki düşüşün işsizlik oranının gerilemesinde etkili olduğunu, bu düşüşün gelecek aylarda tersine dönerek işsizlik oranını yeniden yükseltme riski taşıdığını belirtti.

Beklentilerin altında gelen istihdam verileri, Fed'in gelecek dönemde faiz patikasında daha esnek hareket edebileceğine yönelik fiyatlamaları desteklerken, yatırımcıların faiz artırımı beklentilerini de aşağı çekti. İstihdam raporunun ardından Fed'in eylül ayında faiz artırımına gitme ihtimali yüzde 67'den yüzde 63'e geriledi.

Önde gelen merkez bankası yetkililerinin açıklamalarının da yakından izlendiği haftada, 2026 Avrupa Merkez Bankası Merkez Bankacılığı Forumu'nun kapanış günündeki politika panelinde konuşan Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyon beklentileri ile enflasyona ilişkin risklerin son haftalarda gerilediğini belirterek, "Piyasalardaki oynaklık artmadı, azaldı, tahvil getirileri yükselmedi, geriledi, enflasyon beklentileri de düştü." diye konuştu.

Warsh, "Bu merkez bankasının yüzde 2'nin üzerinde bir enflasyon hedefiyle rahat edeceğini düşünenler varsa sanırım hayal kırıklığına uğrayacaklar." dedi.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 11 baz puan artışla yüzde 4,49'a çıkarken, Fed'in faiz oranlarını yakın zamanda artıracağına dair öngörülerin zayıflamasıyla dolar endeksi haftayı yüzde 0,5 azalışla 100,8 seviyesinden tamamladı.

Değerli metallerde zayıf istihdam verisi desteği

ABD'de tarım dışı istihdamın beklentilerin altında kalması, Fed'in faiz artırımı ihtimalini ve dolar endeksini düşürerek değerli metallere alım getirdi.

Faiz artırımı ihtimalinin azalması, faiz getirisi olmayan değerli metalleri elde tutmanın maliyetini düşürerek özellikle gümüş ve paladyuma yönelik güçlü alımları beraberinde getirdi.

Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 5,9, paladyumda yüzde 5,4, altında yüzde 2,5 ve platinde yüzde 0,9 arttı.

Baz metallerde arz ve talep dinamikleri ayrıştı

Baz metallerde ise zayıf dolar kaynaklı makro destek ile emtia bazında farklılaşan arz görünümü fiyatlamalarda etkili oldu.

Bakırda, zayıf istihdam verisinin ardından altın ve gümüşle birlikte gelen alımlar fiyatları destekledi.

Alüminyumda, Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılığın normalleşmesiyle Körfez Bölgesi'nden arzın yeniden piyasaya girme beklentisi ile Çin ve Endonezya'daki üretim artışı satış baskısı oluşturdu.

Nikelde Endonezya'nın maden kotalarına ilişkin gevşeme sinyalleri ve Çin'de zayıf seyreden paslanmaz çelik talebi satışları desteklerken, çinkoda kar satışları öne çıktı.

Bu gelişmelerle birlikte baz metallerde tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar çinkoda yüzde 1,3 ve bakırda yüzde 0,5 artarken, alüminyumda yüzde 3,5, nikelde yüzde 2,4 ve kurşunda yüzde 0,7 geriledi.

Brent petrolde jeopolitik iyimserlik hakim

Enerji grubuna bakıldığında, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari taşımacılığın normalleşmesi petrol fiyatlarını aşağı çekerken, ABD'deki sıcak hava tahminleri doğal gaz fiyatlarını destekledi.

Suudi Arabistan ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin ihracatını savaş öncesi seviyelere yaklaştırması, petrol fiyatları içindeki risk priminin gerilemesine neden oldu.

Doğal gaz ise ABD'de etkili olan sıcak hava dalgasının soğutma amaçlı talebi artırmasıyla petrolden ayrıştı. Buna karşın üretimin ve stokların yüksek seyretmesi yükselişi sınırladı.

Bununla birlikte, haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı yüzde 0,4 artarken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,1 düşüşle 72 dolara indi.

Tahıllarda buğday USDA verileriyle ayrıştı

Tarım emtialarında tamamlanan haftada, ABD Tarım Bakanlığının (USDA) haziran ayı çeyreklik stok ve ekim alanı raporları fiyatlamalarda etkili oldu.

Buğdayda, ABD'nin haziran başı stoklarının beklentilerin altında kalması ve ekim alanının tahminlerin gerisinde açıklanmasıyla alıcılı bir seyir izlendi.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 1,8 artarken, pirinçte yüzde 2,3, soya fasulyesinde yüzde 0,8 ve mısırda yüzde 0,2 geriledi.

Kahvede Brezilya'daki hasat gecikmeleri sert yükselişe neden oldu

Yumuşak emtialarda tamamlanan haftada, hava koşulları kaynaklı arz endişeleri fiyatlamalarda öne çıktı.

Kahve fiyatları, Brezilya’da yeniden etkili olan yağışların hasadı geciktirmesi ve borsada kayıtlı arabica kahve stoklarının 377 bin 465 çuvalla Mart 2024’ten bu yana en düşük seviyeye gerilemesiyle yükseldi.

El Nino hava olayının Brezilya'da eylül-ekim döneminde ağaçların çiçeklenme sürecini geciktirerek 2026/2027 sezonu rekoltesini olumsuz etkileyebileceği endişesi de yükselişi destekledi.

Kakaoda, Fildişi Sahili'nde liman girişlerinin geçen yılın yüzde 18,4 üzerinde seyretmesiyle güçlü arz görünümü ve zayıf talep sinyalleri, iki haftalık sert yükselişin ardından bir miktar geri çekilmeye yol açtı.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 10,6, şekerde yüzde 2,1 ve pamukta yüzde 1 artarken, kakaonun ton başına fiyatı yüzde 1,5 geriledi.

Buna göre, bugün Doğu Karadeniz kıyılarında beklenen sağanak ve yer yer gök gürültülü sağanağın, Ordu, Giresun, Trabzon ve Rize çevreleri ile Artvin'in kıyı kesimlerinde yerel kuvvetli olacağı tahmin ediliyor.

Muğla ve Antalya'nın iç kesimleri, Denizli'nin güneyi ile Isparta ve Burdur çevrelerinde yerel kuvvetli ve gök gürültülü sağanak bekleniyor.

Vatandaşların olumsuzluklara karşı dikkatli olması isteniyor.

Uşakov, görüşmenin başında Putin'in Trump'ın yanı sıra Amerikan halkının Bağımsızlık Günü'nü kutladığını belirtti. İki liderin, Rusya'nın ABD'nin kuruluş ve gelişim sürecine yaptığı katkıyı hatırlattığını, iki ülke arasındaki ortak tarihi mirasa ve 2. Dünya Savaşı dönemindeki ittifaka da vurgu yaptığını ifade etti.

Bu yıl iki lider arasında dördüncü kez gerçekleşen görüşmenin iş odaklı ve yapıcı geçtiğini aktaran Uşakov, ikili ilişkilerin yanı sıra uluslararası gündemde öne çıkan konuların da ele alındığını söyledi.

Görüşmede Ukrayna savaşı da gündeme geldi. Uşakov'un aktardığına göre Trump, 7-8 Temmuz'da Türkiye'de yapılacak NATO zirvesine katılımı öncesinde Ukrayna'daki çatışmaların kısa sürede sona erdirilmesi ve krize barışçıl çözüm bulunması için destek vermeye hazır olduğunu yineledi.

Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner'in arabuluculuk çalışmalarını sürdüreceğini ve uygun zamanda Moskova'yı ziyaret etmeye hazır olduklarını belirten Uşakov, Rusya'nın da diplomatik çözümden yana tutumunu koruduğunu söyledi.

Uşakov ayrıca Putin'in, Rus ordusunun cephedeki ilerleyişi ve sahadaki son duruma ilişkin Trump'a bilgi verdiğini, Avrupalı liderlerin ise çatışmaya ilişkin yanlış değerlendirmeler yaptığını savundu.

Telefon görüşmesinde İran da ele alınan başlıklar arasında yer aldı. Putin'in, ABD ile İran arasında varılan mutabakat zaptına dayalı müzakere sürecine ilişkin umutlarını dile getirdiği, Trump'ın ise Rusya'nın dengeli yaklaşımı ve yapıcı önerileri nedeniyle teşekkür ettiği aktarıldı.

İki liderin askeri, siyasi ve ekonomik alanlarda temasların sürdürülmesinin önemine dikkat çektiğini belirten Uşakov, Ukrayna krizinin çözülmesinin iki ülke arasındaki iş birliği açısından kritik olduğunun da vurgulandığını ifade etti.

Görüşmede ayrıca Baykonur Uzay Üssü'nden Uluslararası Uzay İstasyonu'na gönderilecek ortak Rus-Amerikan mürettebatının sembolik önemine değinildi. Trump'ın St. Petersburg'daki Ermitaj Müzesi'ne duyduğu hayranlığı dile getirdiği, futbolun da konuşulan konular arasında yer aldığı ve Putin'in Dünya Kupası'nda ABD'ye başarı dileğinde bulunduğu bildirildi.

Uşakov, görüşmenin sonunda iki liderin iletişimi sürdürme ve yakın zamanda yeniden görüşme konusunda mutabık kaldığını, Trump'ın Rusya'yı ziyaret etmesi yönündeki davetin de geçerliliğini koruduğunu söyledi.

Romanya'ya ihracatı kapsayan sözleşme çerçevesinde gemiyle birlikte ADVENT de Romanya Deniz Kuvvetleri Komutanlığı kullanımına sunuldu.

Böylece bugüne kadar Pakistan, Endonezya, Ukrayna, Katar, Umman, Nijerya, Malezya ve Şili gibi farklı kıtalardan ülkelere ihraç edilen ADVENT, ilk kez bir NATO müttefikinin envanterine girdi.

Romanya'ya teslim edilen ADVENT, Türk donanmasında kullanılan ADVENT SYS’nin Romanya harekat ihtiyaçları için uyarlanmış versiyonu. ADVENT'in modüler mimarisi HAVELSAN'ın farklı müşteri profillerine uyarlanabilir çözüm üretme kapasitesini mümkün kılıyor.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ile yakın işbirliği içinde geliştirilen ADVENT Savaş Yönetim Sistemi, tek bir gemiyi değil, birden fazla platformu aynı harekat resmi etrafında birleştiren kuvvet odaklı bir yaklaşımla tasarlandı. Sistem, tehdit değerlendirme, karar destek, hedef tespiti, silah ve sensör kontrolü gibi tüm operasyonel süreçleri kapsayarak komuta kademesine üst düzey farkındalık ve etkinlik sağlıyor.

Çeşitli protokoller üzerinden müttefik kuvvetlerle birlikte çalışabilirlik sunan ADVENT, küçük botlardan büyük muharip gemilere, kara konuşlu komuta merkezlerinden insansız sistemlere kadar farklı ölçekteki platformlara uyarlanabiliyor. Su üstü, su altı ve hava harekat ortamlarındaki çok sayıda platformda kullanılıyor. İnsansız deniz araçları için özelleştirilen ADVENT ROTA görev yönetim sistemiyle bu kapsam daha da genişliyor.

Türk mühendisler tarafından milyonlarca satır koddan oluşan bir altyapı üzerine inşa edilen ADVENT, ilk olarak 2019 yılında Ada sınıfı korvet TCG Kınalıada'da hizmete girdi, sonrasında TCG Ufuk, TCG Anadolu ve CAm.ROMAN dahil olmak üzere giderek artan sayıda platforma entegre edildi.

ABD'de tarım dışı istihdam haziranda 57 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin oldukça altında gerçekleşti. İstihdamda, profesyonel ve ticari hizmetler, sosyal yardım ve sağlık hizmetleri alanlarında artış eğilimi sürerken eğlence ve konaklama sektöründe ise istihdam kaybı yaşandı.

Tarım dışı istihdamda nisanda kaydedilen artış 179 binden 148 bine, mayıstaki artış 172 binden 129 bine revize edildi.

ABD'de işsizlik oranı haziranda yüzde 4,2'ye geriledi. Piyasa beklentileri bu dönemde işsizlik oranının mayısta olduğu gibi yüzde 4,3 seviyesinde gerçekleşmesi yönündeydi. Bu durum, Fed'in gelecek dönemde faiz patikasında daha esnek hareket edebileceğine yönelik fiyatlamaları desteklerken yatırımcıların faiz artırımı beklentilerini düşürmesine yol açtı. Bu gelişmeyle dolara olan talebin azalması da altın başta olmak üzere değerli metal fiyatlarını destekledi.

Altının onsu ABD'de beklenenden düşük gelen istihdam verilerinin ardından Fed'in faiz artırımı beklentilerini düşürmesiyle 5 haftanın ardından haftalık bazda yüzde 2,5 artarak 4 bin 175 dolara çıktı ve ilk haftalık kazancını elde etti.

Öte yandan, jeopolitik gerginliklerin azalmasıyla petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelere gerilemesi de altın fiyatlarını desteklerken geçen hafta teknoloji hisselerinde görülen düşüşlerden dolayı yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşması da fiyatlardaki yükselişte etkili oldu.

Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin enflasyonist baskıları güçlendireceğine yönelik endişeler ve bu endişelerin Fed'e yönelik "şahin" beklentileri artırması bu yıl altın fiyatlarındaki düşüşte etkili olurken altının onsu yılın ilk yarısında yüzde 7,1 değer kaybetmişti.

"(ABD'nin tarım dışı istihdam verisi) Bu da getiri açısından altına destek sağladı"

Avustralya merkezli KCM Trade Global Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, altının bu hafta doların geçirdiği hafif düşüşten fayda sağladığını belirtti.

Beklenenden zayıf gelen tarım dışı istihdam verilerinin doların ivmesini bir miktar kırdığını ve bunun da altının yükselişine katkıda bulunduğunu ifade eden Waterer, "100 bin artışın altında açıklanan tarım dışı istihdam verisi, Fed’in faiz artırımlarına yönelik aciliyeti bir dereceye kadar azalttı, bu da getiri açısından altına destek sağladı." dedi.

Waterer, petrol fiyatlarının düşük seviyelerde seyrettiğini ve bu durumun da enflasyon açısından altına destek olduğunu kaydetti.

Altın için daha iyi bir hafta olduğunu ancak yılın başlarında yakaladığı ivmeyi henüz geri kazanamadığını vurgulayan Waterer, "Altının yükseliş ivmesini daha da artırabilmesi için doların daha da değer kaybetmesi gerekecektir. " değerlendirmesinde bulundu.

Soruşturma kapsamında, iletişimin dinlenmesi tedbirlerinin yanı sıra MASAK ve HTS incelemeleri sonucunda toplam 50 şüpheli tespit edildi.

Sabah saatlerinde İstanbul'da 53, Kocaeli'nde 3, Ankara'da 2, Aksaray, Kırklareli, Niğde, Ağrı ve İzmir'de toplam 63 adrese düzenlenen eş zamanlı operasyonlarda 39 şüpheli gözaltına alındı.

Adreslerdeki aramalarda bulunan kurusıkı tabanca, 8 fişek,11 adet 45 kalibre fişek, çok sayıda örgütsel doküman ve dijital materyale el konuldu.

Firari olduğu belirlenen şüphelilerin yakalanması için çalışma başlatıldı.

Türkiye'nin diplomatik ağırlığını görünür kılması beklenen Ankara Zirvesi'nin, dünya liderlerini ağırlamasının yanı sıra Türkiye'nin NATO içindeki yükselen ağırlığını gösteren diplomatik bir sahne olması planlanıyor.

Zirvenin, Türkiye'nin askeri katkısını, savunma sanayisini, kriz yönetimi kapasitesini ve lider diplomasisini aynı anda görünür kılması öngörülüyor.

Külfet paylaşımı, zirvenin temel gündem maddelerinden birini oluşturuyor.

Başta ABD Başkanı Donald Trump olmak üzere 32 devlet başkanı, dışişleri ve savunma bakanları, Ankara'da bir araya gelecek.

NATO üyesi ülkelerin yanı sıra AP4 (Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore) ülkelerinin de katılacağı zirve, Avrupa-Atlantik ve Hint-Pasifik güvenlik gündemlerini aynı masada buluşturacak.

Savunma Sanayi Forumu

Son 3-4 yılda NATO'nun yan etkinliği şeklinde tasarlanan Savunma Sanayi Forumu, ilk kez zirvenin resmi programının parçası haline gelecek.

2004'te İstanbul'daki NATO Zirvesi'nde hayata geçirilen ve Katar, Bahreyn, Kuveyt ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin yer aldığı İstanbul İşbirliği Girişimi kapsamında dışişleri bakanları düzeyinde özel oturum düzenlenecek ve NATO İstanbul İşbirliği Girişimi Dışişleri Bakanları Toplantısı yapılacak.

Türkiye, NATO üyesi 32 devlet ve hükümet başkanının yanı sıra davetli çok sayıda lideri, yaklaşık 100 bakanı, çok sayıda üst düzey diplomatı, uluslararası kuruluş temsilcilerini ve binlerce yabancı misafiri ağırlayacak.

Dünyanın dört bir yanından 3 bine yakın gazeteci, televizyon ekibi, foto muhabiri, dijital medya temsilcisi ve uluslararası yayın kuruluşu, zirveyi takip etmek için akreditasyon başvurusunda bulundu.

Zirve kapsamında 48 bin 841'i emniyet, 7 bin 447'si jandarma olmak toplam 56 bin 288 güvenlik personeli görevlendirilecek.

Ayrıca suç ve suçlularla mücadele amacıyla siber ortamda 7/24 esasıyla sanal devriye faaliyetleri için 639 personel görevlendirilecek.

Zirve kapsamında Ankara, Esenboğa ve Mürted olmak üzere 3 havaalanı ile katılımcılara hizmet verilecek.

Zirve marjında 28-29 Haziran'da İstanbul'da Dolmabahçe Sarayı'nda NATO Parlamenter Zirvesi, 6 Temmuz'da zirveye katılacak müttefik daimi temsilcileri ve Ankara'da mukim büyükelçileri için gayriresmi davet, 6 Temmuz'da SAM-Chatham House Çalıştayı, 7 Temmuz'da "NATO Ankara Summit Dialogues" başlıklı panel dizisi, 7-8 Temmuz'da SETA-MSC "Allies at Ankara" başlıklı etkinlik ve 7-8 Temmuz'da "Transatlantik Siyaset Planlamacılar Yuvarlak Masa Toplantısı", yan etkinlikler olarak düzenlenecek.

2004 İstanbul Zirvesi, dönüşüm sürecinin önemli dönüm noktası

NATO'nun 55 yıllık tarihindeki 17. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi olan İstanbul Zirvesi, İttifak'ın dönüşüm sürecinde önemli bir dönüm noktası kabul ediliyor.

Zirveye o dönem NATO üyesi 26 ülkenin yanı sıra İttifak ile işbirliği yapan 20 ülkenin devlet ve hükümet başkanları, dışişleri ve savunma bakanları ile sivil ve askeri yetkilileri katıldı. Toplam 46 ülkenin temsil edildiği toplantılar, uluslararası güvenlik gündeminin şekillendirilmesinde önemli rol oynadı.

İstanbul Zirvesi, özellikle NATO'nun Afganistan'daki rolünün genişletilmesi, Irak güvenlik güçlerine eğitim desteği verilmesi ve 7 yeni üyenin (Bulgaristan, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya, Slovakya, Slovenya) İttifak içindeki ilk zirvesi olması bakımından dikkati çekti.

Bu 7 ülke, NATO'nun Soğuk Savaş sonrası gerçekleştirdiği en büyük genişleme dalgasının parçası olarak 29 Mart 2004'te resmen üye yapıldı.

Dolayısıyla İstanbul Zirvesi, bu ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarının NATO Zirvesi'ne ilk kez tam üye sıfatıyla katıldıkları toplantı oldu.

Zirve, Kuzey Atlantik Konseyi (NAC), NATO-Rusya Konseyi, NATO-Ukrayna Komisyonu, Avro-Atlantik Ortaklık Konseyi (EAPC) olmak üzere 4 ana toplantıdan oluşuyordu.

Önemli dünya liderlerinin katıldığı zirvede dönemin ABD Başkanı George Bush, İngiltere Başbakanı Tony Blair, Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac, Almanya Başbakanı Gerhard Schröder, ABD Savunma Bakanı Donald Rumsfeld, Afganistan Devlet Başkanı Hamid Karzai, Gürcistan Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili, Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari, İtalya Dışişleri Bakanı Franco Frattini ve birçok ülkenin üst düzey temsilcileri, İstanbul'da bir araya geldi.

Zirve kapsamında NATO-Rusya Konseyi Toplantısı düzenlendi ancak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İstanbul'a gelmedi ve bu durum o dönemde dikkati çekti.

Toplantı, Putin'in katılmaması ve Rus birliklerinin Gürcistan ile Moldova'dan çekilmesine ilişkin konularda ilerleme sağlanamaması nedeniyle beklenen ilgiyi görmedi.

Dönemin Çek Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Vaclav Klaus ise ülkesindeki hükümet krizi nedeniyle zirveye katılamadı, NATO üyeliği için bekleyen Arnavutluk, Hırvatistan ve Makedonya'ya üyelik tarihi verilmedi.

NATO'nun Afganistan'daki varlığının genişletilmesi ile Bosna Hersek'teki operasyonun sonlandırılmasının yanı sıra Irak güvenlik güçlerine eğitim desteği sağlanması ve İttifak'ın operasyonel kabiliyetlerinin güçlendirilmesi yönünde kararlar alındı. Bunun yanı sıra yeni ortaklık girişimlerinin başlatılması da karara bağlandı.

Eski ABD Başkanı Bush, zirveden bir gün önce Ankara'ya gelerek Türk yetkililerle görüşmeler yaptı. Zirvenin son gününde ise Galatasaray Üniversitesi'ndeki konuşmasında Türkiye'nin Avrupa ile yapay sınırlarla ayrılmasına karşı olduklarını ifade etti.

Olağanüstü güvenlik önlemleri

2004'te de zirve için olağanüstü güvenlik önlemleri alındı. Yaklaşık 3 bin delege ve 3 bin 500 basın mensubunun katıldığı organizasyonda İstanbul, güvenlik çemberiyle korundu.

NATO Zirvesi nedeniyle Kapalıçarşı belirli sürelerle ziyarete kapatılırken PTT de zirve anısına özel tarih damgalı zarf ve posta materyalleri hazırladı.

Zirvenin devam ettiği sırada uluslararası kamuoyunu etkileyen önemli bir gelişme Irak'tan geldi.

Irak'ta egemenliğin geçici hükümete planlanandan daha erken devredildiği haberi, liderlerin İstanbul'daki toplantıları esnasında dünyaya duyuruldu.

Böylece NATO liderleri, İstanbul'da geleceğin güvenlik politikalarını tartışırken dünya siyasetinin en önemli gelişmelerinden biri de aynı saatlerde gerçekleşmiş oldu.

2004 İstanbul NATO Zirvesi, alınan kararlar, uluslararası katılım düzeyi ve güvenlik politikalarına etkileri bakımından NATO tarihinin en önemli zirvelerinden biri olarak kayıtlara geçti.

Türkiye'nin NATO tarihinin en kapsamlı zirvelerinden birine ev sahipliği yapacağı vurgulanan paylaşımda, tarihi zirve için geri sayımın başladığı belirtildi.

Paylaşımda, NATO üyesi ülkelerin liderlerini bir araya getirecek zirveye ilişkin bilgilerin yer aldığı bir infografik de yer aldı.

Buna göre, zirvede 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanları, çok sayıda davetli lider ve 100'e yakın Bakan ile birçok diplomat ve uluslararası kuruluş temsilcisi bir araya gelecek.

Zirve kapsamında katılımcılara 3 havalimanı hizmet verecek. Zirve güvenliği için 48 bin 841 emniyet, 7 bin 447 jandarma ve 639 siber güvenlik personelinin yer aldığı toplam 56 bin 288 personel görev alacak.

"Çok sayıda panel, çalıştay ve etkinlik düzenlenecek"

İletişim Başkanlığı koordinasyonunda TRT'nin 96 kamera, 18 naklen yayın aracıyla 26 noktadan tüm dünyaya aktaracağı zirveyi, 3 bine yakın basın mensubu takip edecek.

Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi zirve süresince medya merkezi olarak kullanılacak. Medya merkezinde 1800 çalışma alanı, 40 montaj odası ve 100'den fazla canlı yayın noktası yer alacak.

Ankara genelinde ise 5 bin açık hava tanıtım noktası olacak.

Zirve kapsamında ayrıca çok sayıda panel, çalıştay ve yan etkinlik düzenlenecek.

Konuya yakın kaynaklara göre üst düzey yetkililer ve Trump’ın destekçileri, Başkan’ın kendi tercih ettiği daha fazla isme yer açmak amacıyla, Washington’daki Fed Yönetim Kurulu üyelerini görevden almanın yollarını aktif olarak araştırıyor. Kaynaklar, Yüksek Mahkeme’nin şimdilik görevde kalmasına izin vermesine rağmen Lisa Cook ve eski Fed Başkanı Jerome Powell’ın hedef alınmaya devam ettiğini de belirtiyor.

Trump Cook’u mortgage başvurusunda usulsüzlük yaptığı, Powell’ı da Fed binasının yenilenmesinde harcamalarda aşırıya kaçtığı iddiasıyla hedef almıştı. Kaynaklar, Trump’ın, başkanlık görevi sona ermesine rağmen Powell’ın Fed Yönetim Kurulu’ndaki görevini sürdürmesiden ötürü hala öfkeli olduğunu aktarıyor. Yüksek Mahkeme’nin kararı Fed’in yürütme organından bağımsızlığını güçlendirmiş olsa da, bazı uzmanlar kararın oldukça dar kapsamlı olduğuna dikkat çekerek bunun merkez bankasını gelecekteki siyasi müdahalelerden tamamen korumadığını ifade ediyor. Konuya yakın kişilere göre Trump’ın müttefikleri, mahkeme kararının Cook’u görevden uzaklaştırabilmek için izlenmesi gereken usul yolunu gösterdiğine inanıyor ve bu yöndeki çalışmalarını daha da yoğunlaştırıyor.

Trump, perşembe günü CNBC’ye yaptığı açıklamada mahkeme kararının esas hakkında değil, usule ilişkin olduğunu söyledi ve yönetimin Cook’u merkez bankasından uzaklaştırmak için yeni bir süreç başlatacağını açıkladı. Yönetim ayrıca Atlanta Fed Başkanlığı’ndaki boşluğu da merkez bankası üzerinde etki kurmak için yeni bir fırsat olarak görüyor. Kaynaklara göre ABD Hazine Bakanı Scott Bessent bu görev için kendi çevresinden aday bakıyor. Trump’ın ekonomi ekibi, ekonomik büyüme ve diğer ekonomik göstergeler konusunda piyasaların yakından takip ettiği analizleri hazırlaması nedeniyle Atlanta Fed Başkanlığı’nı önemli bir görev olarak görüyor.

Atlanta Fed Başkanı ayrıca 2027 yılında alınacak faiz kararlarında oy hakkına sahip olacak. Bu arada Trump CNBC’ye yaptığı açıklamada, yeni Fed Başkanı Kevin Warsh’ın “biraz düşmanca” bir yönetim kurulu ile karşı karşıya olduğunu ve istediğini yaptırmakta zorlanabileceğini söyledi.

Duran, NSosyal hesabından yaptığı açıklamada, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde 7-8 Temmuz'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenleneceğini belirtti.

Burhanettin Duran, şunları kaydetti:

"Zirvede, savunma yatırımlarının artırılması kararı bağlamında atılan adımlar ve İttifakın caydırıcılık ve savunma alanındaki gayretleri 360 derecelik bakış açısıyla değerlendirilecektir. Öte yandan, liderler tarafından Avrupa-Atlantik coğrafyasına yönelik tehditler, riskler ve sınamalar hakkında stratejik düzeyde görüş alışverişinde bulunulacak, Ukrayna'daki durum ve İttifakın güneyinde son dönemde meydana gelen gelişmeler ele alınacaktır.

Zirve kapsamında, Sayın Cumhurbaşkanımız ve Refikaları Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, konuk Devlet ve Hükümet Başkanları ile eşlerini 7 Temmuz'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde tertiplenecek resepsiyon ve akşam yemeğinde ağırlayacaklardır. Kuzey Atlantik Konseyi, 8 Temmuz'da Sayın Cumhurbaşkanımızın ev sahipliğinde müttefik devlet ve hükümet başkanları düzeyinde toplanacaktır. Sayın Cumhurbaşkanımızın Zirve marjında katılımcı devlet ve hükümet başkanlarıyla ikili görüşmeler gerçekleştirmeleri de öngörülmektedir."

Haftanın ilk işlem gününde BIST 100 endeksi yüzde 0,64, salı günü ise yüzde 0,43 değer kaybetti. Küresel piyasalarda Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler ve Avrupa borsalarındaki zayıf görünüm satış baskısında etkili oldu. Aynı dönemde yatırımcılar, yurt içinde açıklanan makroekonomik veriler ile küresel ekonomik gelişmeleri yakından takip etti.

Çarşamba günü ise piyasalarda yön değişti. BIST 100 endeksi yüzde 1,62 yükselirken, teknoloji hisseleri öncülüğünde güçlü alımlar görüldü. ABD ile İran arasında yürütüldüğü belirtilen dolaylı temaslara ilişkin haber akışı ile ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi öncesinde küresel piyasalarda oluşan temkinli iyimserlik, yurt içi piyasaları da destekledi.

Perşembe günü yükseliş eğilimi devam etti. ABD'de açıklanan tarım dışı istihdam verisinin beklentilerin altında kalması ve bunun ABD Merkez Bankası'nın para politikasına ilişkin beklentileri desteklemesiyle küresel risk iştahı arttı. Bu gelişmelerin etkisiyle BIST 100 endeksi günü yüzde 0,73 yükselişle tamamladı.

Haftanın son işlem gününde ise bankacılık hisselerinde görülen sert satışların etkisiyle endeks yüzde 0,26 geriledi. ABD piyasalarının tatil nedeniyle kapalı olması işlem hacimlerini sınırlarken, küresel piyasalardaki olumlu görünüm Borsa İstanbul'daki satış baskısını tamamen dengelemeye yetmedi.

Hafta boyunca sektör endekslerinde farklılaşmalar dikkat çekti. Finansal kiralama ve faktoring ile teknoloji hisseleri belirli günlerde güçlü performans sergilerken, bankacılık, madencilik ve aracı kurumlar sektörlerinde dönemsel satışlar öne çıktı. Özellikle haftanın son işlem gününde bankacılık endeksindeki yüzde 4,72'lik düşüş endeks üzerinde belirleyici oldu.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı yakın vadeli kontratlar da benzer bir seyir izledi. Haftanın ilk bölümünde gerileyen kontratlar, çarşamba ve perşembe günleri yükseliş kaydederken, cuma günü yeniden değer kaybetti. Açık pozisyon sayısındaki değişimler ise yatırımcıların hafta boyunca küresel gelişmeler ve ekonomik veri akışı doğrultusunda temkinli pozisyonlanmayı sürdürdüğüne işaret etti.

Önümüzdeki hafta yurt içinde reel efektif döviz kuru, Hazine nakit dengesi ve sanayi üretimi verileri takip edilecek. Küresel piyasalarda ise ABD Merkez Bankası'nın Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanakları, Avro Bölgesi Üretici Fiyat Endeksi ile Almanya ve Çin'de açıklanacak enflasyon verileri yatırımcıların odağında bulunacak.