Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) kararı doğrultusunda devreye alınan Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) kapsamında KGYO.E, PASEU.E, MARKA.E ve SAFKR.E paylarına açığa satış ve kredili işlem tedbiri getirildi.

Buna göre söz konusu paylar, 08 Temmuz 2026 tarihli işlemlerden (seans başından) 07 Ağustos 2026 tarihli işlemlere (seans sonuna) kadar açığa satışa ve kredili işlemlere konu edilemeyecek.

BIST 100 endeksi, güne 16,63 puan ve yüzde 0,12 azalışla 14.407,91 puandan başladı.

Gün içinde en düşük 14.397,44 puanı, en yüksek 14.611,36 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,50 değer kazanarak 14.497,37 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 121,61 puan ve yüzde 0,73 artışla 16.885,79 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre mali endeks yüzde 1,43, sanayi endeksi yüzde 0,76 ve hizmetler endeksi yüzde 0,09 değer kazanırken teknoloji endeksi yüzde 2,61 değer kaybetti.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 46'sı prim yaptı, 51'i geriledi, 3'ü yatay seyretti. ASELSAN, Türk Hava Yolları, Destek Finans Faktoring, Astor Enerji ve Akbank en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 143 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.35 itibarıyla 4 bin 143 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 0,7 artışla 6 milyon 278 bin lira oldu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 46,7198, satışta 46,9070 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 46,7035, satışta 46,8906 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.35 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1430, sterlin/dolar paritesi 1,3380 ve dolar/yen paritesi 161,9 düzeyinde seyrediyor.

Londra Brent tipi ham petrolün varili, yüzde 2,4 artışla 73,8 dolardan işlem görüyor.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 72,83 puan artarken, toplam işlem hacmi 204,5 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,36, holding endeksi yüzde 0,29 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 8,75 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,61 ile teknoloji oldu.

VİOP’ta endeks kontratı normal seansı yatay tamamladı

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda BIST 30 endeksine dayalı kontrat, normal seansı önceki kapanışının hemen altında tamamladı.

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı kontrat, 7 Temmuz 2026 tarihli normal seansı yüzde 0,02 düşüşle 17.507,00 puandan tamamladı.

Kontratta önceki kapanış 17.510,00 puan seviyesinde bulunuyordu. Gün sonunda açık pozisyon sayısı ise 368 bin 183 olarak kaydedildi.

Böylece VİOP BIST 30 kontratı, normal seans kapanışında önceki kapanışına oldukça yakın bir seviyede kalarak günü yatay bir seyirle tamamladı.

Bugün Borsa İstanbul'da en çok işlem yapan aracı kurumlar ise şunlar:

Bankacılık endeksi yüzde 0,36, holding endeksi yüzde 0,29 değer kazandı.

SVGYO’da %5 Eşiğinin Altına İndi

03 Temmuz 2026 tarihinde Tera Portföy Üçüncü Hisse Senedi Serbest (TL) Fon (T3B) ile Tera Portföy Birinci Serbest Fon (TLY) portföylerinde Savur Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (SVGYO) paylarında 461.395 adet alım, 1.674.427 adet satış gerçekleştirildi. İşlemler sonucunda Tera Portföy fonlarının SVGYO sermayesindeki toplam payı %5,015751’den %4,903744’e gerileyerek %5 yasal bildirim eşiğinin altına düştü.

TERA’da Pay Oranı %10’un Altına Geriledi

Aynı tarihte Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş. (TERA) paylarında toplam 438.402 adet alım ve 3.695.757 adet satış yapıldı. İşlemler sonrasında fonların şirketteki toplam pay oranı %10,283506’dan %9,818169’a düşerek %10 eşiğinin altına indi.

PEKGY’de %25 Eşiğinin Altına İnildi

Peker Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (PEKGY) hisselerinde ise 17.559.648 adet alıma karşılık 100.281.314 adet satış gerçekleştirildi. Bu işlemler sonucunda Tera Portföy fonlarının PEKGY’deki toplam payı %25,433953’ten %23,779520’ye gerileyerek %25 bildirim eşiğinin altına düştü.

Söz konusu açıklamalar, Sermaye Piyasası Kurulu’nun Özel Durumlar Tebliği kapsamında, yatırım fonlarının ihraççı şirketlerdeki pay oranlarının belirlenen eşik seviyelerini aşması veya bu seviyelerin altına inmesi nedeniyle kamuoyu ile paylaşıldı.

Özetle işlem sonrası sahip olunan pay oranları:

• SVGYO: %4,903744
• TERA: %9,818169
• PEKGY: %23,779520

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,50 değer kazancıyla 14.497,37 puandan tamamladı.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 72,83 puan artarken, toplam işlem hacmi 204,5 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,36, holding endeksi yüzde 0,29 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 8,75 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,61 ile teknoloji oldu.

Küresel piyasalar, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin hedef alınması sonucu Orta Doğu'da uzlaşı ikliminin bozulabileceği endişeleri ve teknoloji hisselerinde devam eden satış baskısıyla negatif seyrederken, yurt içi piyasalar pozitif ayrışıyor.

36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne katılmak üzere Ankara'ya gelerek Türkiye'ye resmi ziyarette bulunan ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bir araya gelen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "F-35 konusu bizim için yeni bir konu değil. Bunu Amerika ile daha önce de görüştük. Biz 5 uçağın da sözünü aldık. Sayın Trump'ın bu konuda bize ayrıca sözü var. Şimdi Liderler Zirvesi'nde yapacağımız görüşmelerde F-35 ile ilgili kendilerinden daha önce aldığımız sözün geleceğe yönelik olumlu şekilde test ettiğimizi biliyorum." dedi.

ABD Başkanı Donald Trump da "Türkiye, (Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan) liderliğinizde askeri açıdan çok güçlü ülke haline geldi. (CAATSA yaptırımları) Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim." diye konuştu.

Analistler, 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nden gelecek haber akışının takip edileceğini belirtti.

Yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD Merkez Bankası (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanakları, Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Ekonomik Görünüm (WEO) Raporu, Japonya'da dış ticaret dengesi, ABD'de toptan eşya stoklarının takip edileceğini ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.600 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

VİOP’ta endeks kontratı normal seansı yatay tamamladı

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda BIST 30 endeksine dayalı kontrat, normal seansı önceki kapanışının hemen altında tamamladı.

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı kontrat, 7 Temmuz 2026 tarihli normal seansı yüzde 0,02 düşüşle 17.507,00 puandan tamamladı.

Kontratta önceki kapanış 17.510,00 puan seviyesinde bulunuyordu. Gün sonunda açık pozisyon sayısı ise 368 bin 183 olarak kaydedildi.

Böylece VİOP BIST 30 kontratı, normal seans kapanışında önceki kapanışına oldukça yakın bir seviyede kalarak günü yatay bir seyirle tamamladı.

New York borsası, çip şirketlerinin hisselerindeki satış baskısıyla güne karışık seyirle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,09 artarak 53.104,06 puana yükseldi. S&P 500 endeksi yüzde 0,28 azalışla 7.516,63 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,62 kayıpla 25.960,13 puana geriledi.

Çip şirketlerinin hisselerindeki satış baskısıyla pay piyasalarında açılışta karışık bir seyir izlendi.

Analistler, Çinli girişim DeepSeek'in kendi yapay zeka çipini geliştirdiğine dair haberin, çip şirketlerindeki satış dalgasında etkili olduğunu belirtti.

AMD, Micron Technology, Lam Research ve Applied Materials'ın hisseleri yaklaşık yüzde 6, Marvell Technology'nin hisseleri yüzde 5, Nvidia ve Qualcomm'un hisseleri yüzde 2 ve Broadcom'un hisseleri yüzde 1 değer kaybetti.

Bugün Nasdaq-100 endeksinin bir bileşeni olarak işlem görmeye başlayan SpaceX'in hisseleri de yüzde 1 geriledi.

Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump'ın yönetiminin talebi üzerine fiyatlarında "büyük bir indirime gideceğini" duyurduğu Walmart'ın hisseleri güne yüzde 1,5 kazançla başladı.

Bu gelişmelerin yanı sıra jeopolitik gelişmeler de yakından takip ediliyor. İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki saldırılarına yeniden başladığına dair haber sonrasında, Orta Doğu'da gerilimin yeniden tırmanabileceği endişeleriyle petrol fiyatları yükseldi.

Brent petrolün varili TSİ 16.30 itibarıyla yüzde 1,6 artışla 73,16 dolara çıksa da savaş öncesi seviyelerde kalmayı sürdürdü.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'nin dış ticaret açığı mayısta aylık bazda yüzde 42,2 artarak 77,6 milyar dolarla Mart 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Açıklamaya göre değişiklikler, 8 Temmuz 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak.

Fiili Dolaşımdaki Pay Oranı (FDPO), bir şirketin toplam payları içinde piyasada serbestçe işlem gören kısmın yüzdesini ifade eder. Borsa İstanbul’un endeks ağırlığı hesaplamalarında dikkate aldığı bu oran, şirketin endeks içindeki ağırlığını etkileyebildiği için hem bireysel hem de kurumsal yatırımcılar açısından önem taşır.

Borsa İstanbul tarafından KAP’a gönderilen açıklamaya göre, 8 Temmuz 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak endekslerde kullanılan fiili dolaşımdaki pay oranı değişiklikleri şöyle:

ABD Ticaret Bakanlığı, mayıs ayına ilişkin dış ticaret verilerini açıkladı.

Buna göre, ülkenin dış ticaret açığı mayısta aylık bazda yüzde 42,2 artarak 77,6 milyar dolara yükseldi.

Böylece dış ticaret açığı Mart 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini kaydetti.

Dış ticaret açığına ilişkin piyasa beklentisi bu dönemde 78,3 milyar dolar olması yönündeydi. Nisan ayına ilişkin dış ticaret açığı verisi ise 54,6 milyar dolar olarak revize edildi.

Ülkenin ihracatı mayısta bir önceki aya göre yüzde 3,2 azalarak 317,7 milyar dolara geriledi. İthalatı ise yüzde 3,3 artarak 395,3 milyar dolara yükseldi.

ABD'nin büyük ticaret ortaklarından Meksika ile mal ticareti açığı mayısta aylık bazda 5,3 milyar dolar artarak 20,1 milyar dolara çıktı.

Ülkenin açık verdiği diğer ticaret partnerleri arasında Vietnam (20,6 milyar dolar), Tayvan (19,4 milyar dolar), Çin (14,5 milyar dolar), Avrupa Birliği (9,3 milyar dolar), Kanada (7 milyar dolar), Almanya (5,7 milyar dolar), Malezya (4,7 milyar dolar), Güney Kore (4,4 milyar dolar), Hindistan (4,1 milyar dolar), İrlanda (4 milyar dolar), İtalya (2,9 milyar dolar), İsviçre (2,3 milyar dolar), Japonya (2 milyar dolar), Fransa (1,5 milyar dolar) ve İsrail (400 milyon dolar) yer aldı.

ABD'nin fazla verdiği ticaret partnerleri ise Hollanda (9,1 milyar dolar), Hong Kong (5,6 milyar dolar), Güney ve Orta Amerika (4,8 milyar dolar), Avustralya (1,9 milyar dolar), Birleşik Krallık (1,4 milyar dolar), Brezilya (1,1 milyar dolar), Singapur (900 milyon dolar), Belçika (700 milyon dolar) ve Suudi Arabistan (300 milyon dolar) oldu.

İki lider daha sonra Beştepe'ye geçti ve Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump resmi törenle karşıladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump görüşme öncesinde açıklama yaptı:

"Bu ziyaretin ne kadar önemli olduğunu özellikle ifade etmek istiyorum. NATO liderler Zirvesi'nin bugün Ankara'da yapılıyor olması tüm liderlerin şu anda ülkemizde bir araya gelmesi, yarın değerli dostum Sayın Trump ile birlikte olması bize güç katacaktır. Kendilerine tekrar hoş geldiniz diyorum."

ABD Başkanı Trump görüşme öncesinde açıklama yapıyor:

"Havalimanı çok güzeldi, yollar harikaydı. Çok iyi bir lidersiniz. Liderliğiniz altında bu ülke çok güçlü bir ülke oldu. Mutlaka dikkate alınması gereken bir ülke. Sayın Cumhurbaşkanına çok büyük bir saygım var. Bugün ticaretten ve diğer birçok konuyu konuşacağız. Çok güzel işler yapacağız."

ABD Başkanı "F-35'lerle nezdinde Türkiye hakkında karar verdiniz mi?" sorusunu şöyle yanıtladı:

"Neden olmasın? F-35 kararını almamız gerekiyor. Bunu kesinlikle değerlendireceğiz."

NATO sorusunu yanıtlayan Trump şöyle konuştu:

"NATO beni aslında çok büyük bir hayal kırıklığına uğratmıştı, aslında zirve Türkiye'de olmasaydı belki de katılmayabilirdim zirveye. Ama ben katılmam gerektiğini düşündüm, Türkiye'ye gelmem gerektiğini düşündüm, çok güçlü bir lider. NATO'ya çok katkıda bulunduk, Avrupa ülkelerini korumak için. Tamam sorun değil dedim ama bize destek olmak için istekli olduklarını düşünürdüm."

İki liderin görüşmesinin ana gündeminin Türkiye-ABD ilişkileri, F-35, KAAN savaş uçağı motorları, Suriye, İran, Gazze ve savunma sanayii gibi konular olması bekleniyor.

ABD Başkanı Trump, 17 yıl sonra resmi ziyaret kapsamında Türkiye'yi ziyaret eden ilk ABD Başkanı oldu.

ABD Başkanı Trump, Muhafız Alayı Tören Kıtası'nı Türkçe "Merhaba asker" diyerek selamladı.

Görüşme öncesinde New York Times'ta yer alan haberde ise Trump'ın, Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına dönüşüne hazır olduğunu Cumhurbaşkanı Erdoğan'a iletmesinin beklendiği bildirildi.

NYT'ye konuşan dört kaynak, ABD Başkanı Trump'ın Türkiye'nin F-35 programına dönüşüne yeşil ışık yakmaya hazır olduğunu söyledi.

Öte yandan geçtiğimiz günlerde Reuters'ın paylaştığı haberde, Trump yönetiminin geçen ay Türkiye'ye KAAN için 700 milyon dolarlık F110 motor satışına onay verme eğiliminde olduğu sızmıştı.

ABD Başkanı Trump: CAATSA yaptırımlarını kaldırabileceğimizi söyleyebilirim

ABD Başkanı Donald Trump, "Türkiye, (Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan) liderliğinizde askeri açıdan çok güçlü ülke haline geldi." dedi.

Trump, "Türkiye, (Cumhurbaşkanı Erdoğan) liderliğinizde askeri açıdan çok güçlü ülke haline geldi." dedi.

Erdoğan'a büyük saygı duyduğunu belirten Trump, "Bu gerçekten de iki ülkenin (Türkiye-ABD) faydasına." diye konuştu.

ABD Başkanı Trump, "Şu anda Türkiye ile ilişkilerimizin hiç olmadığı kadar iyi olduğunu söyleyebilirim." ifadesini kullanarak Erdoğan hakkında, "Tüm dünyada saygı gören bir lidersiniz." dedi.

Trump, NATO'ya "trilyonlarca dolar yatırım yaptıklarını" aktararak, "Neden? Avrupa ülkelerini, Kanada'yı ve diğerlerini korumak için. Genel olarak eskiden Sovyetler Birliği'nden, şimdi ise Rusya'dan gelebilecek tehditlere karşı ülkeleri korumak için." değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye'yle iyi ilişkileri olduğunu belirten Trump, F-35'ler hakkındaki soruya yanıtında, Türkiye'nin diğerlerine kıyasla çok daha vefalı bir ortak olduğunu vurguladı. Trump, "Dolayısıyla bu kesinlikle dikkate alacağımız bir konu. Bu harika bir uçak, en iyisi, şu anda açık ara en iyi uçak ve bu kesinlikle dikkate alacağımız bir seçenek." dedi.

Yeni girişim ürünleri, "ortak havuzda toplama ve maliyetleri paylaşmayı" içeren modeli esas alacak, böylece daha düşük maliyetle ortak kapasiteye ulaşılması hedefleniyor.

Müttefiklerin Havadan Erken Uyarı ve Kontrol uçağı olarak İsveçli şirket Saab üretimi 10 GlobalEye uçağı alma projesinde de Belçika, Kanada, Danimarka, Almanya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, Romanya ve İsveç beraber çalışacak.

NATO'nun ABD'li şirket Northrop Grumman üretimi MQ-4C Triton insansız hava aracı (İHA) tedarikiyle İstihbarat, Gözetleme ve Keşif (ISR) filosunu güçlendirme projesinde de, Danimarka, Finlandiya, Almanya ve Norveç yer alacak. Yeni İHA'lar, İtalya'daki Sigonella Hava Üssü'nde faaliyet gösteren NATO filosuna katılacak.

Bu proje kapsamında Northrop Grumman şirketi İHA'ları üretecek, Airbus ve diğer Avrupalı şirketler "yer kontrol segmenti, veri yönetim hizmetleri, komuta ve kontrol sistemleri, altyapı ve görev destek çözümlerini" sağlayacak.

Yine Ankara Zirvesi'nde açıklanan "HALO" projesiyle, müttefik ülkelerin ulusal kontrolü altında bulunan askeri uyduların bağlantısı güçlendirilecek ve bu sistemler, ağ tabanlı "büyük uydu takımyıldızı" yapısına entegre edilecek. Bu proje 8 müttefik ülkenin katılımıyla başlatıldı.

"NATO Genel Maksatlı Endirekt Atış Mühimmatı (GENIFR)" isimli NATO standardında yeni 155 milimetrelik top mühimmatının parametrelerinin belirlenmesine ilişkin projede de Türkiye, Kanada, Çekya, Danimarka, Finlandiya, Yunanistan, Norveç, Slovakya ve İsveç beraber çalışacak.

Projeyle, üretim süreçlerinin hızlandırılması, uyum ve tedarik kaynaklı kısıtlamaların giderilmesi amaçlanıyor.

Savunmada kritik öneme sahip ham maddelerin tedariki, depolanması, taşınması ve yönetimi için duyurulan projede de Türkiye'nin yanı sıra Belçika, Kanada, Danimarka, Finlandiya, Yunanistan, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, İspanya ve İsveç yer alacak.

Bu kapsamda, savunma alanında tedarik zincirlerinin dayanıklılığının güçlendirilmesi planlanıyor.

Miruta, dünya genelinde zorlukların yaşandığı ve tüm ülkelerin aynı sorun için en iyi ortak çözümü belirlemesinin oldukça önemli olduğunu belirterek, "Aynı soruna 32 farklı çözüm aramak zorunda değiliz. Bu nedenle savunmayı nasıl daha iyi yapabileceğimizi, maddi gücümüzü nasıl artırabileceğimizi, üretimi nasıl yükselteceğimizi konuşuyoruz. Aslında mesele maddiyat da değil aynı zamanda hız." dedi.

Her ülkenin sahip olduğu imkanların haritalanmasına yönelik bir projeyi masaya yatıran bakanlardan birisi olduğuna işaret eden Miruta, Romanya'nın mühimmat üretimi kapasitesine sahip olduğunu ancak bazı konularda son teknolojilere sahip olmadığını söyledi.

Miruta, farklı ülkelerin sahip olduğu parametreler doğrultusunda eşleşmelerin yapılabileceğini ifade ederek, Türkiye ve Romanya ilişkilerine yönelik şunları söyledi:

"Türkiye ve Romanya arasında halihazırda yürütülen projeler var, bundan büyük memnuniyet duyuyoruz. Otokar'ımız var. Bence gerçek şu ki, Türkiye ile Romanya arasında bir denizden daha fazlası var, yani sadece Karadeniz değil, her iki ülkenin de Karadeniz'i de aşan ortak çıkarları var." değerlendirmesinde bulundu.

Karadeniz'deki kritik altyapının korunmasının genişletilmesi için yürütülen çalışmaların başarılı bir noktaya ulaşmasını beklediklerini aktaran Miruta, Türkiye ve Romanya arasındaki işbirliğinin son derece önemli olduğunu vurguladı.

Miruta, sözlerini şöyle tamamladı:

"Romanya'nın Türkiye ile mükemmel ilişkileri var. Her iki ülkenin de çıkarlarını göz önünde bulundurarak işbirliği yapmamız gerektiği çok açık. Karadeniz'i korumak ortak çıkarımız. Farklı mühimmatların ortak üretimi ortak çıkarımız. Doğu kanadının bu bölümünün güvenliğinin sağlanması ortak çıkarımız. Bu ortak çıkarlardan yola çıkarak, şu anda kesinlikle mükemmel olan ancak boş alanların da bulunduğu işbirliğini genişletmek son derece önemli."

Türkiye'de savunma sanayiinin, cumhurbaşkanına doğrudan bağlı çalışan Savunma Sanayii Başkanlığına bağlı olduğunu aktaran Rutte, yaklaşık 3 bin savunma sanayii şirketinin, küçük, orta ve büyük ölçekli firmalar olarak birbirleriyle yakın iş birliği içinde faaliyet gösterdiğini kaydetti.

Rutte, bu şirketlerin öncelikle Türkiye'nin ihtiyaçlarını karşıladığını, NATO coğrafyasının tamamına ve NATO dışındaki ülkelere de ihracat yaptığını anımsatarak, şöyle konuştu:

"Bence bu son derece ilgi çekici bir model. Bildiğim kadarıyla bazı müttefikler de bunu kendi ülkelerinde uygulayıp uygulayamayacaklarını görmek için inceliyor. Bu, savunma sanayii alanında toplumun bütün kesimlerini kapsayan yaklaşımın güzel bir örneğidir."

"Soğuk Savaş'tan sonra benzeri görülmemiş bir dönüşümden geçiyoruz"

Halihazırda temel önceliğin Avrupa, Kanada ve ABD'deki savunma sanayii altyapısının daha fazla üretim yapması olduğunu vurgulayan Rutte, "Bu konuda ilerleme kaydediyoruz. Gerçekten çok daha iyi bir noktaya geliyoruz. Avrupa'da daha fazla üretim hattının ve daha fazla fabrikanın açıldığını görüyoruz." dedi.

Rutte, üretim kapasitesinin mühimmatla sınırlı kalmaması gerektiğini de belirterek, Rusya ekonomisinin tamamının artık savaş ekonomisine göre şekillendirildiğine dikkati çekti.

Rusya'da otomotiv sektörünün bile savaş çabalarına yönelik üretim yaptığına işaret eden Rutte, bu nedenle Avrupa, Kanada ve ABD'nin de aynı doğrultuda hareket etmesi gerektiğini söyledi.

Rutte, sözlerini şu şekilde sürdürdü:

"Şu anda gördüğümüz dönüşüm, Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana benzeri görülmemiş bir dönüşümdür. Avrupa, NATO'nun ve NATO topraklarının bu bölümünün konvansiyonel savunması konusunda çok daha fazla sorumluluk üstleniyor. Elbette bundan sonra da ABD'nin hem nükleer hem de konvansiyonel alanda belirli bir askeri varlığı sürecek. Ancak artık ABD'nin Avrupa'da çok daha güçlü bir ortağa sahip olduğu, 4 ya da 5 yıl öncesine kıyasla çok daha güçlü bir Avrupa'nın bulunduğu dönüşmüş bir NATO'dan söz ediyoruz."

Rutte, NATO ile Avrupa Birliği arasındaki iş birliğinin de önemli bir dönüşüme yol açtığını ifade ederek, bunun İttifak'ı daha güçlü kıldığını dile getirdi.

AB ve NATO'nun üzerinde mutabık kaldığı net bir görev paylaşımı bulunduğunu ifade eden Rutte, "Bu nedenle birbirimizin rollerini güçlendirebiliyoruz." değerlendirmesini yaptı.

"Türkiye, İttifak içinde her zaman çok önemli bir rol oynadı"

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise AB ve NATO arasındaki iş birliğinin önemine dikkati çekerek, şu ifadeleri kullandı:

"AB üyesi ülkeler ile NATO müttefiklerinin tek bir kuvvet yapısı bulunuyor. Aynı kuvvetler NATO operasyonlarına, AB misyonlarına, Birleşmiş Milletler görevlerine ya da gönüllü koalisyonlara tahsis ediliyor. Bunun mümkün olabilmesi için birlikte çalışabilirlik şart. Elbette mevcut jeostratejik ve jeopolitik ortamda savunma yatırımlarında çok büyük bir artışa ihtiyaç duyuyoruz ve AB bu konuda önemli ölçüde adım atıyor."

Von der Leyen, Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) mekanizmasına değinerek, şunları kaydetti:

"SAFE mekanizması bizim için özellikle önemli çünkü ortak tedariki teşvik ediyor. Bu kapsamda toplam değeri 100 milyar avroya ulaşan 10 anlaşma imzalanmış durumda. SAFE tasarımı gereği ortak ülkelere de açık. Maliyet unsurlarının yüzde 35'i AB dışındaki ülkelerden karşılanabiliyor. Ancak yüzde 65'inin AB içinde olması gerekiyor. Bunun nedeni Avrupa savunma sanayii tabanını güçlendirmek istememizdir. Vergi mükelleflerinin parasıyla yapılan bu yatırımların Avrupa'ya geri dönüş sağlamasını, Avrupa'da istihdam yaratmasını ve araştırma-geliştirme faaliyetlerini desteklemesini istiyoruz."

AB dışındaki ülkelerin güvenlik ve savunma anlaşması imzalaması halinde daha geniş iş birliği imkanlarından faydalanabileceğini anımsatan von der Leyen, "Kanada bunu yapan ilk ülke oldu. Dolayısıyla burada çok geniş bir yatırım ve iş birliği yelpazesi bulunuyor." dedi.

Von der Leyen, Türkiye'nin NATO içerisindeki rolüne atıfta bulunarak, "İttifak içinde her zaman çok önemli bir rol oynadı. Aynı şekilde AB ile ilişkilerimiz açısından da büyük önem taşıyor." diye konuştu.

Türkiye ile SAFE'in yüzde 35'lik kısmı kapsamında birlikte çalışma imkanı bulunduğunu belirten von der Leyen, "Bunun yanında 2030'a kadar öngörülen 800 milyar avroluk yatırım ise üye devletlerin kendi savunma bütçelerini hangi alanlara yönlendireceklerine ilişkin kararlarına bağlı. Bu da Türkiye ile çok yakın iş birliği yapılması için geniş fırsatlar sunuyor." ifadelerini kullandı.

Von der Leyen, AB açısından en önemli konunun NATO'nun belirlediği hedeflerle tamamen uyumlu hareket etmek olduğunun altını çizerek, "Elimizde tek bir kuvvet yapısı var. Eksiklerin nerede olduğunu biliyoruz ve bunları maliyet açısından verimli şekilde giderebilmek için birlikte çalışmamız gerekiyor. Bu nedenle NATO Savunma Planlama Süreci (NDPP) bizim için büyük önem taşıyor. Böylece eksiklikleri en uygun maliyetle tamamlayabiliyoruz." ifadelerini kullandı.

Ukrayna ile de yakın çalışma gerekliliğine işaret eden von der Leyen, "Çünkü savunma kabiliyetlerimizi hızlı, akıllıca ve makul maliyetlerle geliştirmemiz gerekiyor. Ukrayna, savaşın baskısı altında bunu son yıllarda başarıyla kanıtladı." değerlendirmesini yaptı.

Burada konuşan Yılmaz, bugünkü forumda ve yarınki zirvede İttifakın yeni bir döneme adım atacağını, "NATO 3.0" olarak da adlandırılan bu yeni dönemde, İttifak içinde külfetin giderek daha adil biçimde paylaşılacağını düşündüğünü söyledi.

Yılmaz, gelinen aşamada, mevcut jeopolitik sınamalar ışığında, NATO içinde daha güçlü bir Avrupa sütununun inşa edilmesinin zorunluluk olduğunu vurgulayarak, geçen yıl Lahey'de alınan savunma harcamalarında artış kararının tüm müttefikler tarafından kayda değer ölçüde yerine getirildiğini ve savunma harcamalarına yönelik yaklaşımın köklü şekilde dönüştüğünü ifade etti.

"Şimdi önümüzdeki sınama, artan savunma harcamalarının somut yeteneklere dönüştürülmesi ve bunun için gerekli sanayi üretim kapasitesinin oluşturulmasıdır." diyen Yılmaz, üretim kapasitelerinin hızla ve birbiriyle uyum içinde genişletilmesi gerektiği yönündeki tespite katıldığını, bu bağlamda, Rutte'nin sıklıkla kullandığı "Teksas'tan Ankara'ya" ifadesinin son derece anlamlı olduğunu bildirdi.

"İlk 10 ülke arasına girmeyi hedefliyoruz"

Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın güçlü siyasi iradesi ile Türkiye'nin, bu dönemin ruhunu erken bir aşamada kavramanın ve savunma sanayisinde yola erken çıkmanın avantajını yaşadığını dile getirerek, şunları kaydetti:

"Bugün Türkiye, dünyada savunma ihracatçısı ülkeler arasında 11. sırada yer alıyor. Yakın bir gelecekte ilk 10 ülke arasına girmeyi hedefliyoruz. Futbol tabiriyle ifade edecek olursak Türkiye, 1. ligde olmayı hedefleyen bir ülke konumunda. Savunma sanayimiz pek çok açıdan kapsamlı bir dönüşüm geçirmiştir. Ürün yelpazemiz artık hava, kara, deniz, siber ve uzay alanlarının hepsini kapsamaktadır. Bu çabalarımız sonucunda Türk Silahlı Kuvvetlerimizin envanterinin yerlilik oranı yüzde 80'i aşmıştır. Bununla birlikte, Türkiye müttefik ülkeler için de güvenilir bir tedarik kaynağı ve proje ortağı haline gelmiştir. Savunma ve havacılık ihracatımız son bir yıllık dönemde 11 milyar doları aşmıştır. İhracatımızın yarıdan fazlası NATO müttefiklerimize ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere gerçekleştirilmiştir.

Türkiye bugün tüm dünyanın takdirini kazanmış İHA ve SİHA'larıyla, elektronik harp sisteminden savaş gemilerine, 5. nesil savaş uçağından derin taarruz yeteneklerine kadar her alanda son teknolojiye sahip sistemleri üretebilmektedir. Dünyanın en büyük 100 savunma şirketinden 5'i Türk şirketleridir. Savunma sanayisinde geldiğimiz bu aşama asla tesadüf değildir. Türkiye, bu ilerlemeyi kamu ve sanayinin birlikte çalışmasıyla ve savunma sanayisi firmalarını sürece en başından itibaren dahil ederek gerçekleştirmiştir. Bugün Sayın Genel Sekreter tarafından duyurulan NATO'nun sanayi işbirliğine yönelik yeni stratejisi de esasen buna işaret etmektedir."

Savunma sanayisi dayanıklılığının artık sadece hükümetlerin ve şirketlerin meselesi olmaktan çıktığına dikkati çeken Yılmaz, bu alanda başarının ancak üniversiteler, finans sektörü, işgücü gibi toplumun tüm katmanlarının sürece dahil edilmesiyle mümkün olabileceğini bildirdi.

"Müttefikler arasındaki kısıtlamaları ve yaptırımları masadan temizlemeliyiz"

Cevdet Yılmaz, tüm bu yapının her şeyden önce insan gücüne dayandığını, Türkiye'nin savunma sanayisi iş gücünün ortalama yaşının 34 ve mühendislerin yarısının da kadın olduğunu belirterek, "Bu da bize şunu söylüyor; gelecek bizim." diye konuştu.

Güçlü bir savunma sanayisinin en önemli unsurlarından birinin yetenek havuzunun derinliği olduğunun bilinciyle, bu iş gücünü daha da geliştirmeye kararlı olduklarının altını çizen Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Gerek 100 bini aşkın nitelikli istihdam, gerek hızla artan ihracat, gerekse sivil endüstrilere sirayet eden teknolojik yeniliklerle, savunma sanayimiz aynı zamanda ekonomik kalkınmamıza ve sosyal refahımıza da katkı sunmaktadır. Ben yıllarca Kalkınma Bakanlığı yaptım. Savunma sanayisi sadece güvenliği değil, teknolojik seviyeyi yükselterek tüm kalkınma sürecini de desteklemektedir. Aynı şekilde, yapay zeka başta olmak üzere teknolojinin oyun değiştirici gelişimi göz önüne alındığında, savunma sanayisinde inovasyonun önemi hiç olmadığı kadar artmış, araştırma-geliştirme çabaları sürecin ayrılmaz bir parçası olmuştur."

Yılmaz, savunma sanayisinin gelişimi için uluslararası işbirliğinin de kritik önem taşıdığını vurgulayarak, şöyle devam etti:

"Türkiye bu alandaki işbirliklerini sadece ihracat zaviyesinden değil, müttefiklerle ortak üretim, tasarım ve geliştirme perspektifinden ele almaktadır. Geçtiğimiz hafta Sayın Cumhurbaşkanımızın, müttefik parlamenterlere açıkça ifade ettiği üzere, savunma sanayisi ticareti ve işbirliğinin önündeki engelleri hep birlikte kaldırmalıyız. Müttefikler arasında savunma alanındaki ticari kısıtlamaları ve yaptırımları, mutlaka hep birlikte ortadan kaldırmalıyız. İttifakın askeri hazırlık düzeyini artırmak istiyorsak, kolektif güvenliğimizi güçlendirmek istiyorsak bu anlamsız yaptırımları, kısıtlamaları hep birlikte masadan temizlemeliyiz. Bu nedenle, hem müttefikler arası ikili düzeydeki tüm kısıtlamalar kaldırılmalı hem de NATO'nun Avrupa sütununa önemli katkı sağlayan Türkiye, başta AB olmak üzere Avrupa'daki tüm savunma ve güvenlik girişimlerine katılabilmelidir. Aksi takdirde, üretim kapasitesinin gelişimi yavaşlayacak ve üretim maliyetleri artacaktır. Daha dayanıklı bir Avrupa-Atlantik güvenliği, üretim kapasitesini, teknoloji birikimini ve operasyonel tecrübeyi aynı stratejik hedefe yönlendirebilen bir güvenlik mimarisiyle mümkündür. Türkiye bu mimaride güçlü, güvenilir ve katkı sağlayan bir ortak olarak yer almaya hazırdır."

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, bugün bu anlayış temelinde, savunma sanayisi işbirliğine yeni bir istikamet vermek üzere yapılacak görüşmelerin şimdiden hayırlara vesile olmasını diledi, temasların yeni işbirliklerine kapılar aralayacağına canı gönülden inandığını söyledi.

TVF'den yapılan açıklamaya göre, Global SWF (Sovereign Wealth Fund) tarafından dünya genelindeki ulusal varlık fonları ve emeklilik fonlarının yönetişim, sürdürülebilirlik ve dayanıklılık başlıkları altında değerlendirildiği 2026 GSR sonuçları açıklandı.

Buna göre, Türkiye Varlık Fonu, araştırmada GSR puanını geçen yıla kıyasla 4 puan artırarak yüzde 84'e yükseltti ve değerlendirmeye alınan 100 varlık fonu arasında 20. sırada yer aldı.

Çalışmanın ilk kez gerçekleştirildiği 2020 yılından bu yana puanını yüzde 68 artıran TVF, bu süreçte performansını en fazla geliştiren üçüncü fon olarak öne çıktı.

Raporda ayrıca, Türkiye'nin ülke sıralamasında kaydettiği ilerleme de dikkati çekti. 76 ülkedeki ulusal varlık fonları ve kamu emeklilik fonlarının yönetişim, sürdürülebilirlik ve dayanıklılık performanslarının ülke bazında konsolide edilmesiyle oluşturulan GSR ülke sıralamasında Türkiye, 2026 yılında iki basamak yükselerek 12. sıraya yerleşti.

Global SWF'nin değerlendirmesinde, TVF'nin uluslararası iyi uygulamaları benimseyerek, kurumsal kapasitesini geliştirmeye yönelik çalışmalarını sürdürdüğü belirtildi.

TVF yönetişim ve sürdürülebilirlikteki istikrarlı gelişimini uluslararası ölçekte pekiştiriyor

Türkiye Varlık Fonu, bir yandan Türkiye ekonomisine uzun vadeli değer katma hedefi doğrultusundaki faaliyetlerini yürütürken, diğer yandan portföy şirketlerinin sürdürülebilirlik performanslarını artırmaya yönelik çalışmalarına devam ediyor.

Kurum, bu alandaki uygulamalarını ve performansını, her yıl yayımladığı Entegre Faaliyet Raporu aracılığıyla kamuoyuyla paylaşıyor.

Son 4 yıldır GSR değerlendirmesinde dünya ortalamasının üzerinde performans sergileyen TVF, yönetişim, sürdürülebilirlik ve dayanıklılık alanlarındaki istikrarlı gelişimini uluslararası ölçekte pekiştiriyor.