"AK Parti'nin millete hizmet sevdasına, 11 buçuk milyonu aşkın üyemizin tamamına buradan sevgilerimi ve selamlarımı gönderiyorum. Kıymetli misafirlerimize hoşgeldin diyor, bu kürsüden yapılan değerlendirmelerin ülkemiz için hayırlara vesile olmasını diliyorum.

Dün Şanlıurfa'nın Siverek ilçesinde bir lisede meydana gelen olaydan duyduğum üzüntüyü paylaşmak istiyorum. Hadiseyle ilgili soruşturmalar başlatılmış, 1 kişi gözaltına alınmış, 4 yönetici görevden uzaklaştırılmıştır. Saldırı, tüm yönleriyle araştırılmaktadır. Olayda ihmali ve kusuru olanlardan mutlaka hesap sorulacaktır. Saldırıda yaralanan 16 kişiden 7'si taburcu edilmiş, 9 yaralının tedavisine devam edilmektedir."

Gemilerimizle sondajlar sürüyor. Enerji sepetini zenginleştirmek hedefimiz. Hidroelektrik, jeotermal, güneş, nükleer gibi başlıklarda yaptığımız yeni yatırımlarla Türkiye'yi enerjide bir üst lige çıkardık. En büyük devrimi ise arama ve sondaj çalışmalarında gerçekleştirdik. 4 milyon hanenin ihtiyacını Karadeniz gazından karşılıyoruz. 2026 yılında bu rakamı 8 milyon haneye çıkartacağız. 2028'de 16-17 milyon hanenin doğalgazını kendi kaynaklarımızdan karşılar hale geleceğiz.

Oldukça yoğun günlerden geçiyoruz. 'Gün olur asra bedel' ifadesinin adeta ete kemiğe bürünmüş halini yaşıyoruz. Küresel sistem çatırdarken yerine neyin koyulacağı belirsizliğini koruyor. İnsanlık kendine bir çıkış yolu arıyor. Ancak bu yolun ufukta belirdiğini söyleyemiyoruz. Ateşkes sağlandı ve tüm insanlık 40 gün sonra rahat bir nefes aldı. Fakat İsrail hükümetinin Lübnan'a yönelik saldırıları ilk darbeyi vurdu. İslamabad'taki müzakerelerden de beklenen haber gelmedi. Daha önce de söylemiştik: Sıkılı yumruklarla müzakere olmaz. Söz yerine tekrar silahların konuşulmasına müsaade edilmemelidir. İsrail hükümetinin süreci kundaklamasına izin verilmemelidir. Şayet bölgemizde barış olacaksa bu Siyonist rejime rağmen olacak.

Katile katil demeye devam edeceğiz. Filistinli annelerin feryadına kulak vereceğiz. Türkiye Cumhuriyeti Devleti sıradan bir devlet değildir. Hiçbir güç Türkiye'ye ve Türkiye Cumhurbaşkanı'na parmak sallayamaz. Şahsıma dil uzatan katillere tekrar hatırlatıyorum.

Avrupa İstatistik Ofisi, Avrupa Birliği (AB) ve Avro Bölgesi'nde şubat ayına ilişkin mevsimsellikten arındırılmış sanayi üretimi verilerini açıkladı.

Buna göre, Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi şubatta bir önceki aya göre yüzde 0,4 artarken, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,6 düşüş gösterdi.

AB'de de sanayi üretimi şubatta aylık bazda yüzde 0,4 yükseldi, yıllık bazda yüzde 0,1 azaldı.

Şubat ayında AB ülkeleri arasında aylık bazda sanayi üretiminde en fazla artış yüzde 5,7 ile İrlanda'da, yüzde 3,3 ile Finlandiya'da ve yüzde 3,2 ile İsveç'te oldu.

En fazla düşüş ise yüzde 6 ile Malta, yüzde 4,6 ile Lüksemburg ve yüzde 2,1 ile Yunanistan'da ölçüldü.

Sanayi üretiminde yıllık bazda en fazla artış yüzde 7,7 ile İsveç'te, yüzde 7,4 ile Belçika'da ve yüzde 5,8 ile Danimarka'da gerçekleşti.

En fazla düşüş yüzde 17 ile Lüksemburg'da yüzde 10 ile İrlanda'da ve yüzde 8 ile Bulgaristan'da belirlendi.

ABD ile İran arasındaki müzakere sürecine ilişkin iyimserlikler risk algısının azalmasına katkı verdi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın 2 gün içinde Pakistan'da yeni bir görüşmenin yapılabileceğini söylemesi, tarafların müzakereci tutumunun sürdüğünü gösterdi. Trump'ın savaşa ilişkin verdiği bir röportajda da "(Savaş) sanırım bitmeye çok yakın." ifadesini kullanması söz konusu iyimserliği artırdı.

İki ülkenin kısa sürede bir anlaşma sağlayabileceğine dair beklentilerle petrol fiyatlarındaki geri çekilme, küresel çapta enflasyon endişelerinin de bir miktar azalmasını sağladı.

Savaşın yakın zamanda sona erebileceğine dair yeşeren umutlar, başta ABD Merkez Bankasının (Fed) olası "şahin" adımlarına yönelik endişelerin ortadan kalkması ve doların güç kaybetmesiyle tahvil piyasalarında talebi artırdı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in yıl sonuna kadar temkinli duruşunu sürdüreceğine yönelik beklentiler güçlü kalmaya devam ederken küresel tahvil piyasalarında görülen alıcılı seyirle birlikte borçlanma maliyetleri de gerileme eğilimine girdi.

Bu gelişmelerle dün ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 5 baz puan düşüşle yüzde 4,26'ya inerken yeni günde de yüzde 4,25 seviyesinde bulunuyor. Ülkenin 5 yıllık tahvil getirisi de yüzde 3,8710'a gerileyerek yaklaşık bir ayın en düşük seviyesini gördü.

Uluslararası piyasalarda tahvil faizlerindeki gerileme ve jeopolitik risklerin azalabileceğine yönelik beklentilerle Türkiye'nin CDS'i de düşüşe geçti.

Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk primi, ABD-İran görüşmelerinin başlamasıyla birlikte 230,4 baz puana inerek 27 Şubat'tan beri en düşük seviyesine geriledi.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları başlamadan önce 235 baz puan seviyelerinde olan Türkiye'nin CDS'i mart ayında 327 baz puana kadar çıkmıştı. Böylece bu süreçte 100 baz puana yakın bir düşüş gerçekleşmiş oldu.

Buna ek olarak Türkiye ve gelişmekte olan piyasalar CDS'i arasındaki fark 74,6'ya inerek 7 Şubat 2020'den bu yana en düşük seviyeyi gördü.

TCMB rezerv yönetimi ve likidite araçları konusunda hızlı önlem alabilme kabiliyetini ortaya koydu

Savaş süresince TCMB, döviz piyasalarında belirgin hareketleri önlemek için etkili adımlar attı. TCMB, rezerv yönetimi ve likidite araçları konusunda hızlı önlem alabilme kabiliyetini ortaya koydu.

Bankalar TCMB ile swap işlemlerine yeniden yönelirken, bu durum sistemde bir döviz likiditesi sıkıntısı olmadığını ve uygulanan kur rejiminin sağlıklı bir şekilde işlediğini gösteriyor.

Bankalara Türk lirası likidite yönetiminde esneklik sağlamak amacıyla Döviz Karşılığı Türk Lirası swap işlemlerine başlayan TCMB, bu adımıyla hem kredi hem de faiz tarafında oynaklığı önlemeyi amaçlıyor. Döviz Karşılığı Türk Lirası swap işlemleriyle Türk lirası üzerindeki baskının da hafiflemesi hedefleniyor.

Bu önlemle birlikte hem piyasalardaki Türk lirası sıkışıklığı önlenecek hem de bankaların likidite sıkıntısı yaşamasının önüne geçilecek. Böylece kredi koşulları da daha makul hale gelecek.

Söz konusu adım, hem bankacılık sistemindeki Türk lirası likiditesinin desteklenmesi hem de döviz rezervlerinin güçlendirilmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilirken TCMB bu hamlesiyle bankalardan döviz alınıp karşılığında Türk lirası verilmesi yoluyla piyasadaki likiditeyi artırmayı hedefliyor.

Şirketin halka arz tarafında da güçlü bir performans sergilediğini belirten Tezmen, 2025’in ilk aylarında dört halka arz gerçekleştirdiklerini ve toplamda 7,2 milyar TL büyüklüğe ulaştıklarını söyledi. Ayrıca 2025 yılında toplam anlaşma değeri 650 milyon dolar olan 16 satın alma gerçekleştirdiklerini ekledi.

Gayrimenkulde arz açığı ve yeni model ihtiyacı

Türkiye gayrimenkul piyasasının 2025 itibarıyla 60–70 milyar dolar büyüklüğe ulaştığını, 2030’a kadar ise 80–90 milyar dolara çıkmasının beklendiğini ifade eden Tezmen, sektörde güçlü talebe rağmen arzın yetersiz kaldığını söyledi.

Artan maliyetler ve finansmana erişimdeki zorlukların konut üretimini sınırladığını belirten Tezmen, bu açığın kapatılması için alternatif finansman modellerine ihtiyaç duyulduğunu ve proje gayrimenkul yatırım fonlarının bu noktada devreye girdiğini dile getirdi.

Proje GYF’lerde yeni dönem

Gayrimenkul yatırım fonlarının temelinin 2014 yılında Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemesiyle atıldığını hatırlatan Tezmen, Temmuz 2024’te yapılan yeni düzenlemeyle proje geliştirme aşamasındaki yatırımların da fon kapsamına alınabildiğini belirtti.

Bu model sayesinde yatırımcıların artık projelerin en başından itibaren ortak olabildiğini vurgulayan Tezmen, bina tamamlama sigortasının zorunlu olmasıyla yatırımcı güvenliğinin de artırıldığını ifade etti.

TN1’in farkı: Daha erişilebilir ve sürekli açık

Tera Portföy’ün yeni fonu TN1’in piyasadaki benzerlerinden ayrıştığını söyleyen Tezmen, fonun öne çıkan özelliklerini şöyle sıraladı:

• Düşük giriş eşiği: 100 bin TL ile yatırım imkânı
• Sürekli erişim: Fonun her gün alıma açık olması
• Güncel değerleme: Aylık proje değerlemesi ve pay fiyatı açıklaması
• Vergi avantajı: 2 yıl üzeri yatırımlarda stopaj sıfır, 3. yıldan itibaren kâr payı
• Çoklu proje stratejisi: İstanbul, Ankara ve Bodrum’da yeni projeler planlanıyor

“Daha geniş yatırımcı kitlesine ulaşmayı hedefliyoruz”

Tezmen, Tera’nın her zaman yatırım araçlarını daha geniş kesimlere ulaştırmayı hedeflediğini belirterek, TN1’in bu vizyonun gayrimenkul tarafındaki ilk somut adımı olduğunu ifade etti.

Yeni fonun hem konut arzının artırılmasına katkı sağlayacağını hem de yatırımcılara alternatif bir yatırım imkânı sunacağını söyleyen Tezmen, Türkiye’nin ekonomik potansiyeline olan güvenlerinin sürdüğünü vurguladı.

Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerinden derlenen bilgiye göre, madencilik sektörü ocak-mart döneminde 571 bin 407 ton ihracat gerçekleştirdi.

Sektör bu ürünler karşılığında 1 milyar 565 milyon 237 bin dolar gelir elde etti. Geçen yılın aynı döneminde yurt dışına 492 bin 703 ton ürün göndererek 1 milyar 367 milyon 309 bin dolar kazanan sektör, bu yıl ihracatını miktar bazında yüzde 16, değer bazında ise yüzde 14 yükseltme başarısı gösterdi.

İhracatta en fazla gelir 673 milyon dolarla metalik cevherden sağlandı. Bunu 299 milyon dolarla işlenmiş doğal taş, 284 milyon dolarla endüstriyel mineraller izledi.

Metalik cevher sektör ihracatının yüzde 43'ünü karşıladı.

Çin'in talebinde yüzde 52'lik artış

Sektör en çok ürünü 487 milyon dolarla Çin'e gönderdi. Çin'i 121 milyon dolarla komşu ülke Bulgaristan, 120 milyon dolarla ABD ve 72 milyon dolarla İspanya takip etti.

Geçen yılın aynı döneminde 321 milyon dolarlık ürün alan Çin'in ihracatında yüzde 52'lik artış yaşandı.

"Daha fazla üretmeliyiz"

31. Marble İzmir-Uluslararası Doğaltaş ve Teknolojileri Fuarı açılışına katılan Türkiye Madenciler Derneği Başkanı Mehmet Yılmaz, AA muhabirine, ihracat verilerini değerlendirdi.

Türkiye'nin yer altı kaynakları bakımından zengin olduğunu ancak üretimin istedikleri seviyede gerçekleşmediğini ifade eden Yılmaz, daha fazla üretim için gerekli jeolojik potansiyel, yetişmiş insan gücü ve ticari kabiliyete sahip olunduğunu kaydetti.

Maden üreticilerinin ilk çeyrekte başarılı bir ihracat dönemine imza attığını anlatan Yılmaz, şöyle konuştu:

"Bütün dünyada, hele ki bizim bulunduğumuz coğrafyada, ateş çemberi içerisinde olduğumuz, kıyametlerin koptuğu bu noktada bizim ilk çeyrekte böyle bir rakamı bulmuş olmamız büyük bir başarı. Böyle bir ateş çemberinde çok iyi orta yolda durarak, ekonomimizi ve ülkemizin genel stratejisini de doğru yöneterek çok ciddi bir fırsat yakalamış olduğumuzu düşünüyorum. Yıl sonu itibarıyla ihracat hedeflerimizin üstüne çıkacağımızı düşünüyoruz. Geçen sene 6,2 milyar dolardı. Bu sene belki biraz daha yükselebilir ama önümüzdeki 5 sene içerisinde 10 milyar dolar hedefi gerçekten hayal değil."

Yılmaz, Çin'deki talep artışına dikkati çekerek, küresel ölçekte özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden taşımacılıkta ve jeopolitik gelişmelerde yaşanan sorunlara rağmen Türkiye'nin süreci ve ilişkileri doğru yöneterek ticaretini koruduğunu, Çin'e ihracatın artmasının bunun bir göstergesi olduğunu sözlerine ekledi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, mart ayına ilişkin bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, martta bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 60,6 artarak 1 trilyon 230 milyar 545 milyon liraya, bütçe giderleri de yüzde 42,1 yükselerek 1 trilyon 460 milyar 416 milyon liraya ulaştı.

Ocak-mart döneminde de bütçe gelirleri, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 66,4 artışla, 4 trilyon 5 milyar 382 milyon liraya çıktı. Bütçe giderleri de aynı dönemde, yüzde 42 yükselerek 4 trilyon 425 milyar 431 milyon lira oldu.

Merkezi yönetim bütçesi, martta 229 milyar 872 milyon lira, ocak-mart döneminde de 420 milyar 49 milyon lira açık verdi.

Merkezi yönetim bütçesinden ocak-mart döneminde 4 trilyon 425 milyar 431 milyon lira harcama yapıldı, bütçe gelirleri 4 trilyon 5 milyar 382 milyon liraya ulaştı.

Merkezi yönetim bütçe giderleri Mart 2025'te 1 trilyon 27 milyar 727 milyon lira iken bu yılın mart ayında yüzde 42,1 artışla 1 trilyon 460 milyar 416 milyon liraya yükseldi. Böylece 2026'da merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 18 trilyon 978 milyar 815 milyon lira ödeneğin yüzde 7,7'si kullanılmış oldu.

Faiz dışı dengede geçen yıl martta 100 milyar 223 milyon lira açık, bu yılın aynı ayında 6 milyar 87 milyon lira fazla oldu.

Faiz hariç bütçe giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 41,3 artarak 1 trilyon 224 milyar 457 milyon liraya yükseldi. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı ise 2025'in aynı ayında yüzde 6,8 iken geçen ay yüzde 7,5 olarak hesaplandı.

Martta personel giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 44 artarak 406 milyar 436 milyon lira olurken, personel giderleri için bütçede öngörülen 4 trilyon 907 milyar 309 milyon lira ödeneğin yüzde 8,3'ü kullanıldı.

Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri martta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 49,6 artışla 53 milyar 511 milyon liraya yükseldi ve bütçede öngörülen 599 milyar 691 milyon lira ödeneğin yüzde 8,9'u kullanılmış oldu.

Söz konusu dönemde, mal ve hizmet alım giderleri için bütçede öngörülen 1 trilyon 249 milyar 568 milyon lira ödeneğin yüzde 9,1'i harcandı. Martta, yüzde 41,1 artışla 113 milyar 807 milyon lira mal ve hizmet alımı gideri gerçekleşti.

Cari transferler martta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 45,1 artarak 542 milyar 223 milyon lira oldu. Bütçede öngörülen 6 trilyon 870 milyar 794 milyon lira ödeneğin yüzde 7,9'u kullanıldı.

Martta 55 milyar 900 milyon lira sermaye gideri yapılırken, sermaye transferi 32 milyar 761 milyon lira olarak gerçekleşti. Borç verme giderleri ise 19 milyar 819 milyon lira oldu. Faiz giderleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 46,3 artışla 235 milyar 959 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

Bütçe gelirleri

Merkezi yönetim bütçe gelirleri, geçen yılın mart ayında 766 milyar 261 milyon lira iken bu yılın aynı ayında yüzde 60,6 artarak 1 trilyon 230 milyar 545 milyon liraya çıktı. Bütçe tahminine göre, bütçe gelirlerinin mart ayı gerçekleşme oranı 2025'te yüzde 6 iken geçen ay yüzde 7,6 oldu.

Vergi gelirleri tahsilatı, geçen ay 2025'in mart ayına göre yüzde 63,9 artarak 1 trilyon 57 milyar 171 milyon liraya çıktı. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı 2025'te yüzde 5,8 iken geçen ay yüzde 7,6 olarak tespit edildi.

Genel bütçe vergi dışı diğer gelirleri yüzde 39,6 artarak 139 milyar 221 milyon liraya çıktı. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 29 milyar 587 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 4 milyar 566 milyon lira olarak hesaplandı.

Vergi türleri itibarıyla martta geçen yılın aynı ayına göre, gelir vergisi yüzde 81, kurumlar vergisi yüzde 360,4, özel tüketim vergisi yüzde 29, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 33,1, ithalde alınan katma değer vergisi yüzde 37,7, damga vergisi yüzde 59,8, harçlar yüzde 70,3, diğer vergiler tahsilatı yüzde 33,7, dahilde alınan katma değer vergisi yüzde 127,2 arttı.

Ocak-mart dönemi gerçekleşmeleri

Merkezi yönetim bütçe giderleri, Ocak-Mart 2025 döneminde 3 trilyon 117 milyar 586 milyon lira iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 42 artışla 4 trilyon 425 milyar 431 milyon liraya yükseldi. Böylelikle 2026'da merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 18 trilyon 978 milyar 815 milyon lira ödeneğin yüzde 23,3'ü kullanılmış oldu.

Faiz hariç bütçe giderleri, ocak-mart döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 33,8 artarak 3 trilyon 549 milyar 360 milyon liraya çıktı. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı yüzde 21,9 olarak hesaplandı.

Personel giderleri, söz konusu dönemde yüzde 41,1 artışla 1 trilyon 298 milyar 926 milyon lira olurken personel giderleri için bütçede öngörülen 4 trilyon 907 milyar 309 milyon lira ödeneğin yüzde 26,5'i kullanıldı.

Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, bu dönemde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 47,6 artarak 164 milyar 506 milyon liraya yükseldi ve bütçede öngörülen 599 milyar 691 milyon lira ödeneğin yüzde 27,4'ü kullanılmış oldu.

Ocak-mart döneminde mal ve hizmet alım giderleri için bütçede öngörülen 1 trilyon 249 milyar 568 milyon lira ödeneğin, yüzde 21,2'si harcandı. Bu dönemde yüzde 41,8 yükselişle 265 milyar 323 milyon lira mal ve hizmet alımı gideri gerçekleşti.

Cari transferler yüzde 35,5 artarak 1 trilyon 603 milyar 790 milyon lira oldu. Bütçede öngörülen 6 trilyon 870 milyar 794 milyon lira ödeneğin yüzde 23,3'ü kullanıldı.

Söz konusu dönemde 116 milyar 449 milyon lira sermaye gideri, 36 milyar 35 milyon lira sermaye transferi yapıldı. Borç verme giderleri ise 64 milyar 331 milyon lira olarak hesaplandı.

Faiz giderleri yüzde 88,8 artarak 876 milyar 71 milyon lira oldu.

Merkezi yönetim bütçe gelirleri ise geçen yılın ocak-mart döneminde 2 trilyon 406 milyar 769 milyon lira iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 66,4 artışla 4 trilyon 5 milyar 382 milyon liraya çıktı. Bütçe tahminine göre, bütçe gelirlerinin ocak-mart dönemi gerçekleşme oranı 2025'te yüzde 18,8 iken bu yılın aynı döneminde yüzde 24,6'ya yükseldi.

Vergi gelirleri tahsilatı, söz konusu dönemde geçen yılın ocak-mart dönemine göre yüzde 66,1 artarak 3 trilyon 360 milyar 367 milyon liraya ulaştı. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı ise yüzde 24,3 olarak kayıtlara geçti.

Genel bütçe vergi dışı diğer gelirleri de yüzde 76,4 artarak 530 milyar 951 milyon liraya çıktı. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 81 milyar 866 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 32 milyar 197 milyon lira olarak belirlendi.

Vergi türleri itibarıyla ocak-mart döneminde geçen yılın aynı dönemine göre gelir vergisi yüzde 73,7, dahilde alınan katma değer vergisi yüzde 53,7, özel tüketim vergisi yüzde 26, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 33,4, ithalde alınan katma değer vergisi yüzde 30,5, damga vergisi yüzde 55,9, harçlar yüzde 79,8, diğer vergi gelirleri yüzde 33,1 ve kurumlar vergisi yüzde 1636,2 arttı.

Münih merkezli Ekonomi Araştırma Enstitüsü, mart ayına ilişkin iş dünyası anket sonuçlarını yayımladı. Buna göre, Orta Doğu'daki gerilim Alman ekonomisindeki belirsizliği derinleştiriyor.

Şubat ayında yüzde 75,4 olan "gelecekteki iş gelişimini öngörmekte zorlanan şirketlerin oranı", mart ayında yüzde 78,6'ya yükseldi. Böylece Alman şirketlerinin ekonomik belirsizlik göstergesi, şubat 2024'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Belirsizliğin en yoğun hissedildiği alan yüzde 87,7 ile imalat sektörü oldu. Sektördeki belirsizlik oranının ekim 2021'den bu yana yüzde 80'in üzerinde seyretmesi dikkati çekti.

Kimya sektöründe belirsizlik oranı yüzde 95'e ulaşırken, kauçuk ve plastik üreticilerinde bu oran yüzde 93,9 olarak kaydedildi.

Belirsizlik dalgası hizmet sektöründe de etkisini göstererek yüzde 66,6'dan yüzde 72'ye tırmandı. Özellikle taşımacılık ve lojistik alanında faaliyet gösteren şirketlerin yüzde 88,1'inin planlama sorunları yaşadığı belirtildi.

Ticaret sektöründe belirsizlik yüzde 84,4, inşaat sektöründe ise yüzde 73,4 seviyesine yükseldi.

"Belirsizlik süreci uzadıkça baskı daha da artacak"

Ifo Anketler Merkezi Başkanı Klaus Wohlrabe, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, "İran'daki savaş durumu, Alman ekonomisindeki belirsizliği gözle görülür şekilde artırdı. Birçok şirket için mevcut gelişmelerin kendi faaliyetleri üzerindeki sonuçlarını kestirmek şu an için oldukça güç." ifadelerini kullandı.

Wohlrabe, şirketlerin enerji fiyatlarındaki artıştan tedarik zinciri kesintilerine kadar pek çok riskle karşı karşıya olduğunu belirterek, "Belirsizlik süreci uzadıkça, yatırımlar ve ekonomik büyüme üzerindeki baskı daha da artacaktır." uyarısında bulundu.

Orta Doğu'daki çatışmalara ilişkin haber akışı yakından takip edilirken, ABD ile İran arasındaki müzakere süreci yatırımcı fiyatlamalarında belirleyici olmaya devam ediyor.

Görüşmelerden çıkan her haber piyasalarda yön tayin edici nitelikte kabul edilirken, ABD Başkanı Donald Trump'ın 2 gün içinde Pakistan'da yeni bir görüşmenin yapılabileceğini söylemesi tarafların müzakereci tutumunun sürdüğünü gösterdi.

Trump'ın savaşa ilişkin verdiği bir röportajda da "(Savaş) sanırım bitmeye çok yakın." ifadesini kullanması iyimserliği artırdı.

Söz konusu gelişmelere karşın yatırımcıların temkinli davranmasıyla Avrupa piyasalarında karışık bir seyir öne çıkıyor.

Avrupa piyasalarında saat 10.30 itibarıyla Stoxx Europe 600 gösterge endeksi yatay seyirle 619,9 puandan, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,1 artışla 10.622 puandan işlem görüyor.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,1 değer kazancıyla 24.053 puanda, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,1 primle 48.195 puanda, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,6 düşüşle 8.279 puanda ve İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 0,2 azalışla 18.255 puanda bulunuyor.

ECB Başkanından para politikası mesajı

Orta Doğu'daki gelişmelerin yanı sıra Washington'da düzenlenen Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası Bahar Toplantıları da yatırımcıların odağında bulunuyor.

Toplantılar kapsamında dün açıklamalarda bulunan Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, yükselen enerji maliyetlerinin Avro Bölgesi'ni ECB'nin temel senaryosundan uzaklaştırdığını ancak bunun henüz faiz artışına yönelmeyi gerektirecek düzeyde olmadığını söyledi.

Lagarde, veriye bağlı olduklarını ancak gerektiğinde harekete geçmekten çekinmeyeceklerini vurguladı.

Ekonominin temel senaryo ile olumsuz senaryo arasında olduğunu ifade eden Lagarde, erken istifa olasılığına yönelik ise ufukta bulutlar varken gemiyi terk etmeyeceğini dile getirdi.

Analistler, günün geri kalanında Orta Doğu'daki gelişmeler ile Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi ve ABD'de New York Fed imalat endeksinin takip edileceğini belirtti.

Borsada işlem gören spor endeksi ocak-mart döneminde yüzde 16,1 geriledi.

ABD/İsrail-İran savaşı mart ayında küresel piyasalarda risk algısını azaltırken Borsa İstanbul'da bir taraftan panik satışlarının diğer taraftan olumlu haber akışının fiyatlandığı çift yönlü bir oynaklık öne çıktı.

Bu gelişmelerle borsada sektörel bazda ayrışmalar görülürken spor hisselerinde negatif seyir öne çıktı.

Kulüplerin Avrupa kupalarına veda etmesi de hisselerindeki değer kayıplarında etkili oldu.

Borsa İstanbul'da işlem gören spor şirketleri yılın ilk çeyreğinde yatırımcısını üzerken en çok yüzde 24,3 ile Fenerbahçe Futbol AŞ'nin hisseleri değer kaybetti.

Ocak-mart döneminde, Trabzonspor Sportif Yatırım ve Futbol İşletmeciliğinin hisseleri yüzde 14, Beşiktaş Futbol Yatırımları Sanayi ve Ticaret AŞ'nin hisseleri yüzde 11, Galatasaray Sportif Sınai ve Ticari Yatırımlarının hisseleri yüzde 9,5 geriledi.

En çok piyasa değerine Fenerbahçe sahip

Halka açık 4 spor şirketi arasında en fazla piyasa değerine sahip kulüp olan Fenerbahçe, yılın ilk çeyreğini 16 milyar 187 milyon 500 bin lira piyasa değeriyle tamamladı.

Fenerbahçe'yi, 14 milyar 175 milyon lirayla Galatasaray, 6 milyar 900 milyon lirayla Trabzonspor, 6 milyar 328 milyon 664 bin 493 lirayla Beşiktaş izledi.

Spor Hisselerinde İlk Çeyrek Getiri ve Piyasa Değerleri

Teknik Analiz Nedir?

Teknik analiz, geçmişteki fiyat hareketlerine göre gelecekteki fiyat hareketlerinin yönünü tespit etmeye çalışır. Bu analiz yönteminde doğru değerlendirmeye ulaşabilmek için belirli göstergeleri iyi takip etmek gerekir. Teknik analizde en çok kullanılan göstergelerin başında üssel hareketli ortalama, MACD, RSI, Stokastik, ve Stokastik RSI yer almaktadır.

Hisse fiyatının, 9, 21, 50 ve 200 günlük üssel hareketli ortalamalarının üzerinde olması hissenin, yükseliş hareketinde olduğunu gösterir ve sat sinyali vermemiş olmasının bir işaretidir. Aynı şekilde, MACD’sinin 0’ın üstünde olması da yukarı yönlü hareketin devamı şeklinde yorumlanabilir.

RSI göstergesinin 70’in altında ve Stokastik RSI’ın 70’in altında olması ise hisse fiyatının henüz aşırı alım bölgesinde olmamasını sağlar. Bu da aşırı alım sonrası tetiklenebilecek satış ihtimaline karşı bir önlem niteliği taşır. Stokastik göstergesinde 80-100 arası bölge aşırı alım, 0-20 arası bölge ise aşırı satım bölgesini gösterir. Hissenin 80 değerinin altında olması aşırı alım bölgesinde olmaması adına önemli bir göstergedir.

Üssel Hareketli Ortalama oranı nedir?

Bir finansal ürünün, belirlenen dönem içerisindeki fiyat hareketlerinin ortalaması alınarak, yakın dönemdeki fiyat hareketlerine daha fazla ağırlık verilerek hesaplanan hareketli ortalamadır. Ağırlıklandırma yapıldığından dolayı üssel hareketli ortalama daha az gecikmeli bir hareketli ortalama olarak sayılmaktadır.

Eğer üssel hareketli ortalama (EMA) giderek yükselen bir trende sahipse ve enstrümanın fiyatı EMA trend çizgisine yakın bir konumdaysa, bu durum genellikle alım sinyali olarak yorumlanır. Öte yandan, EMA düşen bir trende sahipse ve enstrümanın fiyatı EMA’nın üzerine çıkmışsa, bu durum genellikle satış sinyali olarak değerlendirilir.

MACD (Hareketli Ortalama Yakınsama/Diverjans) Nedir?

Teknik analizde fiyatın kısa dönemli eğilimiyle uzun dönemli eğilimi arasındaki ilişkiyi gösterir. Kısa vadeli (12 günlük) üssel ortalama ile uzun vadeli 26 günlük üssel ortalama arasındaki farkın alınmasıyla oluşturulmuştur.

Sıfır seviyesi göstergenin denge noktasıdır. MACD sıfır seviyesinin altında ve üstünde hareket eder. 12 günlük ortalamanın değeri 26 günlük ortalamanın değerinden yüksek olduğu zaman MACD sıfır seviyesinin üzerindedir. MACD sıfır seviyesinin üzerindeyken, kısa vadeli talep uzun vadeli talepten güçlüdür. Bu durum boğa piyasasını işaret eder. 12 günlük hareketli ortalamanın değeri 26 günlük hareketli ortalamanın değerinden düşük olduğunda MACD sıfır seviyesinin altındadır. MACD sıfır seviyesinin altındayken ayı piyasasını işaret eder.

RSI (Göreceli Güç Endeksi) Nedir?

RSI (Relative Strength Index), göreceli güç endeksi olarak bilinir ve finansal enstrümanların fiyat hareketlerini analiz etmek için kullanılan bir teknik analiz göstergesidir.

RSI göstergesinin yorumlanması, finansal enstrümanların fiyat hareketlerinin hızını ve büyüklüğünü değerlendirmek için kullanılır. RSI, 0 ile 100 arasında bir değer üretir ve bir takı temel yorumlamalarla kullanılır.

RSI değeri 70 veya daha yüksekse: Bu, finansal enstrümanın aşırı alım koşullarında olduğunu gösterebilir. Yüksek RSI, fiyatların artık yükselme eğiliminde olduğu ve bir düzeltme veya geri çekilme olasılığının arttığı anlamına gelir.

RSI değeri 30 veya daha düşükse: Bu, finansal enstrümanın aşırı satım koşullarında olduğunu gösterebilir. Düşük RSI, fiyatların artık düşme eğiliminde olduğu ve bir yükselişin gelebileceği anlamına gelir.

STO (Stokastik) Nedir?

Stokastik indikatörü belirli bir periyod içerisinde yüksek ve düşük değerlerin mevcut fiyata olan yakınlığını göstermektedir.

Stokastik indikatörü hacim ve fiyatı takip eden bir indikatör değildir. Bu indikatör fiyatın momentumunun veya hızını ölçmektedir. Temel teknik analiz kuralı olarak momentum fiyattan daha hızlı yön değiştirmektedir.

Stokastik indikatöründe oluşan boğa veya ayı piyasası dönüşleri daha kolay tespit edilebilmektedir. Trend dönüşlerinin yanı sıra aşırı alım veya aşırı satım seviyelerinin de tespit edilmesinde bu indikatör kullanılmaktadır.

Stokastik değerini ölçerken 2 değer bulunur.

%K = 100 x (Kapanış – Düşük 5) / (Yüksek 5 – Düşük 5

%D = %K ‘nın 3 günlük basit hareketli ortalamasıdır.

80-100 arası bölge aşırı alım, 0-20 arası bölge ise aşırı satım bölgesidir. %K eğrisinin %D eğrisini aşağı yönlü kesmesi durumunda satış sinyali, yukarı yönlü kesmesi durumunda alış sinyali vermektedir.

STO RSI (Stokastik RSI Göstergesi) Nedir?

Stokastik RSI göstergesi (Stoch RSI) aslında bir göstergenin göstergesidir. Teknik analizde RSI göstergesi üzerinde stokastik bir hesaplama yapmak için kullanılır.

RSI fiyattan bir adım uzaktadır ve bu nedenle RSI’nın stokastik bir hesaplaması iki adım uzaklıktadır. Bu önemlidir, çünkü fiyattan birden fazla adım uzakta olan herhangi bir göstergede olduğu gibi, Stoch RSI’nın gerçek fiyat hareketinden kısa süreli bağlantıları kesilebilir.

Aşırı alım ve Aşırı satım koşulları geleneksel olarak RSI’dan farklıdır. RSI aşırı alım ve aşırı satım koşulları geleneksel olarak aşırı alım için 70 ve aşırı satım için 30’a ayarlanırken, Stoch RSI tipik olarak 80 aşırı alım bölgesine işaret ederken 20 ise aşırı satım bölgesine işaret eder.

FD/FAVÖK, “Firma Değeri / Faiz, Amortisman ve Vergi Öncesi Kâr” oranını ifade ediyor. Firma değeri (FD), bir şirketin piyasa değeri ile net borcunun toplamından oluşurken; FAVÖK ise şirketin operasyonel kârlılığını ortaya koyuyor. Bu oran, basitçe bir şirketin mevcut kârlılığıyla kaç yılda kendi değerini karşılayabileceğini gösteren bir ölçüt olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre düşük FD/FAVÖK oranına sahip şirketler genellikle “ucuz” olarak nitelendirilirken, yüksek oranlar ise hissenin görece pahalı olabileceğine işaret ediyor. Ancak bu değerlendirme tek başına yeterli görülmüyor. Şirketin büyüme potansiyeli, borçluluk seviyesi ve faaliyet gösterdiği sektör gibi unsurlar da yatırım kararlarında belirleyici oluyor.

Borsada şirket değerlemesinde kullanılan FD/FAVÖK oranına göre Yıldız Pazar’da işlem gören 210 hisse arasında en düşük çarpanlı hisselere bakıldığında, QUAGR, 0,43’lük FD/FAVÖK oranıyla ilk sırada yer alırken, şirketin hem kendi ortalamasının hem de sektör ortalamasının altında işlem gördüğü hesaplandı. RALYH ve IZENR de benzer şekilde düşük çarpanlarıyla öne çıkan hisseler arasında yer aldı.

Yıldız Pazar'da Kazancına Göre Ucuz Hisseler

Gelecek Dönem Beklentileri

Ekonomistler, yılın kalanındaki 5 toplantıdan 4'ünde faiz indirimi bekliyor. 12 katılımcının yanıt verdiği "Yılın kalanında kaç faiz indirimi bekliyorsunuz?" sorusuna ekonomistlerden 5'i beş toplantıda, 4'ü dört toplantıda, 1'i dört, 1'i iki ve 1'i ise üç toplantıda indirime gidileceği tahmininde bulundu.

2026 yıl sonu gösterge faiz beklentilerinde yukarı yönlü revizyona gidildiği görüldü. Bir önceki anket döneminde %30,00 seviyesinde bulunan yıl sonu beklentisi %34,00'e yükseldi. 22 ekonomistin katıldığı ankette tahmin aralığı da %28,00-31,00 bandından %29,00-%37,00 aralığına yükseltildi.

"2026 yılında beklediğiniz faiz adımlarında yön değişikliği oldu mu?" sorusuna yanıt veren 9 ekonomistin 2'si "hayır" 7'si ise "evet" cevabını iletti.

2027 sonu faiz öngörüsü de %23,00'ten %27,00 seviyesine çıktı. Ekonomistlerin gelecek yıla ilişkin beklenti aralığının ise %22,00-27,50 aralığından %22,00 ila %32,00 bandında şekillendiği görüldü.

Merkez Bankası, 12 Mart 2026 tarihli Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında faizi beklentilere paralel olarak %%37,00 seviyesinde sabit tutmuş, gecelik vadede borç verme ve borçlanma faiz oranını da değiştirmemişti.

Ocak ayında 150 baz puanlık piyasa beklentisinin altında bir adımla 100 baz puan indirim kararı alınmış ve faiz %38,00'den %37,00'ye indirilmişti.

Banka, geçen yıl nisan toplantısında gerçekleştirdiği 350 baz puanlık faiz artırımı dışında, 5 toplantıda faiz indirim kararı almış ve toplamda faizi 1.050 baz puan düşürmüştü. 2025 yılı başında %45,00 olan haftalık repo faizi %38,00'e çekilmişti.

TCMB, 22 Nisan toplantısının ardından yılın kalanında 11 Haziran 2026, 23 Temmuz 2026, 10 Eylül 2026, 22 Ekim 2026 ve 10 Aralık 2026 tarihlerinde olmak üzere toplam 5 PPK toplantısı daha gerçekleştirecek. 2027 yılının ilk yarısı için belirlenen toplantı tarihleri ise 21 Ocak 2027, 18 Mart 2027, 22 Nisan 2027 ve 10 Haziran 2027 oldu.

2026 yılına ilişkin enflasyon raporu sunum tarihleri ise 14 Mayıs 2026, 13 Ağustos 2026 ve 12 Kasım 2026 olarak belirlenmişti.

Enflasyon Tahminleri

Ekonomistlerin 2026 sonu TÜFE beklentisi %28,00 seviyesine çıktı. Yıl sonu tahminlerinde en yüksek beklentiye sahip ekonomist %30,00 olurken, en düşük tahminde bulunan ekonomist ise %22,90 oldu. Mart ayındaki anket döneminde yıl sonu tahmini %25,00 artış yönünde oluşmuştu.

2027 yıl sonunda enflasyon tahminleri %21,50'ye yükseldi. Aynı dönem için tahmin aralığı da %20,00 ila %25,00 bandına çıktı. Bir önceki anket döneminde beklenti %18,50 seviyesinde bulunuyordu.

Ekonomist Beklenti ve Değerlendirmeleri

Allbatross Portföy Yönetimi Araştırma Uzmanı Sertaç Bulut, TCMB'nin mevcut şartlarda faizi sabit tutarak temkinli duruşunu sürdürmesi ve enflasyonu kontrol altına alma sürecine devam etmesi gerektiği görüşünü savundu.

Sertaç Bulut, Matriks Haber'e yaptığı açıklamasında, gerek jeopolitik belirsizlikler gerekse yurt içinde yaşanan dinamikler göz önüne alındığında Merkez Bankası'nın işinin oldukça güç olduğunun söylenebileceğine dikkat çekti ve "Mart ayı toplantısında beklentilerimize paralel olarak politika faizinin sabit bırakılmasının, kurumun dezenflasyon istikrarını desteklediğini görüyoruz." dedi.

Bulut, İran ile ABD-İsrail arasında Mart ayından bu yana tırmanan ve finans piyasalarını yakından etkileyen gerilimin, özellikle petrol fiyatları üzerindeki etkisinin belirgin olduğunu kaydetti ve enerji ithalatının bütçe üzerindeki doğrudan baskısı ile üretim, nakliye, enerji maliyetlerini yukarı çekmesini, enflasyon görünümü açısından ciddi risk unsurları olarak niteledi.

Bu süreçte eşel mobil sistemi gibi uygulamalarla risklerin kısmen bertaraf edilmesini, Mart ayı enflasyonunun beklentilerin altında kalmasına zemin hazırlayan bir faktör olarak değerlendiren Sertaç Bulut, "Yine de maliyet artışlarının gecikmeli etkilerini bir risk faktörü olarak izlemeye devam ediyoruz." diye konuştu.

Öte yandan, 7 Nisan gecesi taraflar arasında iki hafta sürmesi planlanan bir ateşkes anlaşmasına varılması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının, küresel risk iştahını artırırken petrol fiyatlarında belirgin bir geri çekilme sağladığını hatırlatan Bulut, para politikasına yönelik beklentileri ile ilgili olarak şunları söyledi:

"Bu son gelişmeler ışığında, Nisan ayında olası bir faiz artırımı ihtimalinin zayıfladığını ve politika faizinin sabit bırakılacağını öngörüyoruz. Mart ayının sonuna doğru hammaddelerde yaşanan yukarı yönlü fiyat hareketlerinin enflasyon üzerinde halen risk barındırdığını belirtmekle birlikte, Merkez Bankası'nın bu dinamikleri yakından takip ettiği açıkça görülmektedir.

Mart ayı içerisinde bir miktar zayıflayan Merkez Bankası rezervlerinin, tekrar güçlenebilmesi ve ateşkesin geçici doğası göz önüne alındığında, Merkez Bankası'nın faizi sabit tutarken sıkı ve temkinli duruşunu metin yoluyla koruyacağını; kamu maliyesinden gelecek destekleyici adımlarla birlikte dezenflasyon sürecinde kararlılığın gösterileceğini değerlendiriyoruz."

ABD'nin İran'a saldırılarına değinen Schumer, bunun "destansı öfke operasyonu değil, destansı başarısızlık operasyonu" olduğunu ifade etti.

Demokratların Senato'da İran'a saldırıları kısıtlamayı amaçlayan "savaş yetkileri" tasarısına ilişkin oylamayı zorlayacaklarını belirten Schumer, konuyu bu hafta gündeme getireceklerini söyledi.

Schumer, "Eğer Cumhuriyetçiler bunu engellerse, bu savaş sona erene kadar, Kongre görevini yapıp yönetimi sorumlu tutana kadar tekrar tekrar oylama yapacağız." diye konuştu.

Trump'ın İran'a saldırılarını kısıtlamayı amaçlayan "savaş yetkileri" tasarısı, 19 Mart'ta ABD Senatosunda oylanmıştı. Demokratlar tarafından sunulan tasarı, 47 "evet" oyuna karşılık 53 "hayır" oyuyla reddedilmişti.

1973 tarihli "Savaş Yetkileri Yasası", ABD başkanının herhangi bir ülkeye savaş başlatma kararını Kongre onayına bağlarken başkanın bu tür bir adımını önceden Kongreye bildirmesini zorunlu kılıyor.

Şimşek, burada yaptığı konuşmada, küresel enerji güvenliğinin ve ticaret koridorlarının çatışmalar, parçalanma ve yıllarca süren yetersiz yatırımlar nedeniyle baskı altında olduğuna işaret ederek, bu sorunların küresel nitelikte olduğunu ve küresel yanıtlar gerektirdiğini söyledi.

Bu çerçevede Orta Koridor'un önemini vurgulayan Şimşek, söz konusu hattın 18 günlük süresiyle Pekin'den Londra'ya uzanan en hızlı rota olduğunu aktardı.

Şimşek, altyapının Türkiye'nin kalkınma hikayesinin temel unsurlarından biri olduğunu belirterek, son 20 yılda ulaştırma altyapısına 355 milyar dolar yatırım yapıldığını kaydetti.

Sadece kara yollarına 180 milyar dolar yatırım yapıldığını ifade eden Şimşek, havalimanı ağının da genişletildiğini aktardı.

"Bu ortaklık küresel piyasalara güven sinyali veriyor"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde demir yollarının Türkiye'nin bir sonraki hedefi ve en büyük önceliği olduğunu vurgulayan Şimşek, Dünya Bankası ile olan ortaklığın bu çabanın merkezinde yer aldığını dile getirdi.

Şimşek, "Bu ortaklık finansman sağlıyor, standartları sağlamlaştırıyor ve küresel piyasalara güven sinyali veriyor" dedi.

Bu ortaklığın yıllar içinde titizlikle inşa edildiğine dikkati çeken Şimşek, İstanbul Kuzey Demir Yolu Geçişi Projesi'nin sıradan bir altyapı projesi olmadığını anlattı.

Şimşek, projenin Orta Koridor'un en kritik darboğazlarından birini çözüme kavuşturacağını belirterek, İstanbul Boğazı üzerinden Orta Koridor'un en kısıtlı geçiş noktalarından birine yüksek kapasiteli bir demir yolu alternatifi sunduğunu, koridorun güvenilirliğini güçlendireceğini ve küresel ticaret için stratejik değerini derinleştireceğini vurguladı.

Projenin kapasitede "dönüştürücü bir sıçrama" sağlayacağını da belirten Şimşek, İstanbul Boğazı'ndan geçen demir yolu yük hacminin yıllık 3 milyon tondan 50 milyon tona çıkacağını kaydetti.

Şimşek, bunun kıtalararası yük taşımacılığı için karbon nötr bir altyapı oluşturacağına işaret ederek, bunun, bölgenin daha önce hiç tanık olmadığı ölçekte bir yapısal dönüşüm olduğunu söyledi.

"Dünya Bankasının tarihinde onaylanan en büyük üçüncü proje"

Projenin çok taraflı altyapı finansmanı alanında bir dönüm noktası niteliğinde olduğunu vurgulayan Şimşek, toplam büyüklüğü 8,1 milyar dolar olan projenin finansmanının yüzde 83'ünün uluslararası finans kuruluşlarından sağlandığını kaydetti.

Şimşek, "Bu, Dünya Bankasının tüm tarihinde onaylanan en büyük üçüncü proje. Bu gerçek tek başına, iddiamızın ölçeğini ve ortaklarımızın Türkiye'nin projeyi hayata geçirme kapasitesine duyduğu güveni ortaya koyuyor" diye konuştu.

Ayrıca projenin 400 binden fazla kişiye daha yüksek gelirli istihdam sağlayacağını belirten Şimşek, altyapının yalnızca mal taşımakla sınırlı olmadığını, aynı zamanda geçim kaynakları oluşturduğunu ve İstanbul Kuzey Demir Yolu Geçişi Projesi'nin bunun her ikisini de yapacağını dile getirdi.

Şimşek, finansman anlaşmasının Türkiye'nin kalkınma yolculuğuna ve Dünya Bankası ile ortaklığa duyulan güvenin bir göstergesi olduğunu aktardı.

"Üç stratejik koridor boyunca bağlantıları güçlendirecek"

Dünya Bankası Operasyonlardan Sorumlu Genel Müdürü Anna Bjerde ise İstanbul Kuzey Demir Yolu Geçişi Projesi'nin Türkiye'nin ulaşım sistemi ve ekonomik büyümesi için kalıcı faydalar sağlayacak önemli bir proje olduğunu vurguladı.

Bjerde, projenin etkisinin "dönüştürücü" olacağına dikkati çekerek, İstanbul Boğazı boyunca demir yolu kapasitesini artırarak Türkiye'nin en kritik ulaşım darboğazlarından birine çözüm getirdiğini belirtti.

Anna Bjerde, "Orta Koridor, Kalkınma Yolu ve Türkiye-Avrupa Koridoru olmak üzere üç stratejik koridor boyunca bağlantıyı güçlendirecek. Bu sayede Boğaz'ı geçenler için ulaşım daha hızlı, daha güvenilir ve daha verimli hale gelecek. Bu, sadece Türkiye için değil, bölgesel ve uluslararası ticaret için de önemli" dedi.

Uluslararası işbirliğiyle hayata geçirilen projeye yaklaşık 6,75 milyar dolarlık finansman sağlanmasının beklendiğini kaydeden Bjerde, bunun projeye duyulan güveni yansıttığını ifade etti.

Bjerde, projenin ekonomik etkisinin imalat, tarım ve hizmet sektörlerine kadar uzanarak bölgede refahı artıracağını ve geçim kaynaklarını iyileştireceğini aktardı.

Bu arada, Türkiye, İstanbul Kuzey Demir Yolu Geçişi Projesi kapsamında Dünya Bankasından 1,67 milyar avro tutarında uygun koşullu finansman temin etmişti.

Proje, Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden geçecek 127 kilometrelik elektrikli ve yüksek kapasiteli demir yolu hattının inşasını kapsıyor.

Projenin Orta Koridor ve Irak Kalkınma Yolu gibi uluslararası ticaret güzergahlarını birbirine bağlayarak Türkiye'nin bölgesel lojistik merkezi rolünü pekiştirmesi hedefleniyor.

Vance, Başkan Trump’ın İran’la dar kapsamlı bir anlaşma yerine "kapsamlı" bir anlaşma peşinde olduğunu ve buna ulaşacaklarına inandığını belirtti.

ABD Başkan Yardımcısı, devam eden müzakereleri, yaklaşık bir haftadır süren geçici ateşkesle bağlantılı daha geniş bir stratejinin parçası olarak nitelendirdi.

Trump'ın sürece bakışına değinen Vance, "Başkan büyük bir anlaşma yapmak istiyor. İran'a temel olarak sunduğu şey çok basit. Eğer normal bir ülke gibi davranmaya hazırsanız, biz de size ekonomik olarak normal bir ülke gibi davranmaya hazırız. Kendisi dar kapsamlı bir anlaşma istemiyor." dedi.

Vance, söz konusu geçici ateşkesin halen devam ettiğini vurgulayarak, bu bakımdan sürecin halen devam ettiğine işaret etti.

Potansiyel anlaşma konusunda halen iyimser

"İran'la anlaşmanın henüz tamamlanmamasının nedeni, başkanın İran'ın nükleer silaha sahip olmadığı bir anlaşma istemesi." diye konuşan Vance, müzakerelerin devam edeceğini ve potansiyel bir anlaşma konusunda halen iyimser olduğunu dile getirdi.

Vance, "Müzakerelere devam edeceğiz ve bunu gerçekleştirmek için çaba göstereceğiz, çünkü bu dünya için çok iyi olur. Ülkemiz için ve herkes için harika olur. Bu yüzden bunu gerçekleştirmek için mücadele etmeye devam edeceğim." ifadelerini kullandı.

İki ülke arasında ciddi bir güvensizlik olduğuna da dikkati çeken Vance, "Bu sorunu bir gecede çözemezsiniz. Karşımızda oturanların bir anlaşma yapmak istediğini düşünüyorum ve ABD başkanının bize oraya gidip iyi niyetle müzakere etmemizi söylediğini biliyorum. Biz de öyle yaptık. Yapmaya da devam edeceğiz." şeklinde konuştu.

Vance, genç Amerikalıların Trump yönetiminin Orta Doğu'ya yönelik bazı politikalarını desteklemediğini gördüğünü de kaydetti.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye'nin kredi notu görünümündeki değişikliğin ardından Akbank, Garanti BBVA, İş Bankası ve Yapı Kredi'nin uzun vadeli yabancı ve yerel para cinsinden kredi notu görünümlerini "pozitif"ten "durağan"a çevirdi. Kuruluş, söz konusu bankaların kredi notlarını ise "BB-" seviyesinde teyit etti.

Fitch tarafından yapılan açıklamada, bankaların görünümlerindeki bu değişikliğin 10 Nisan 2026 tarihinde Türkiye'nin "BB-" seviyesindeki kredi notu görünümünün durağana çekilmesi kararını takip ettiği belirtildi.

ABD Başkanı Trump, yaptığı diğer paylaşımda ise NATO'ya tepki göstererek, "NATO bizim yanımızda olmadı ve gelecekte de olmayacak." değerlendirmesinde bulundu.

Vance'ten Papa 14. Leo'ya "teoloji hakkında dikkatli konuşulmalı" eleştirisi

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de Georgia eyaletinde düzenlenen "Turning Point USA" etkinliğinde Papa 14. Leo'yu hedef aldı.

Vance, çatışmalarla ilgili fikir ayrılıkları olabileceğini söyleyerek, Papa 14. Leo'ya ilişkin "Burada mesele, teoloji hakkında görüş bildirecekseniz dikkatli olmalısınız. (Bu görüşün) gerçeğe bağlı olmasını sağlamalısınız. Ben böyle yapmaya çalışıyorum ve kesinlikle Katolik ya da Protestan olsun din adamlarından bunu beklerim." diye konuştu.

Trump ile Papa arasındaki ilişkiler karşılıklı açıklamalarla gerildi

Son dönemde sıkça savaş karşıtı açıklamalar yapan Papa 14. Leo'nun, 11 Nisan'da ABD ile İran heyetleri arasında Pakistan'daki görüşmeler sürerken Aziz Petrus Bazilikası'ndaki dünya barışı etkinliğinde, "Artık kendine ve paraya tapınmaya son. Güç gösterisine son. Savaşa son. Gerçek güç, hayata hizmet etmekte kendini gösterir." ifadelerini kullanması dikkat çekmişti.

Basında, Papa'nın bu sözlerinin, hiç isim vermemesine karşın Trump'a yönelik olduğu değerlendirmelerine yer verilmişti.

Papa'nın sözlerinin ardından Trump, 13 Nisan'da sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşımlarda, Papa 14. Leo'nun "suç ve nükleer silahlar konusunda zayıf" ve "dış politikada berbat" olduğunu savunmuş ve Papa 14. Leo'nun bu göreve sırf ABD'li olduğu ve kendisi Beyaz Saray'da bulunduğu için Kilise tarafından "onunla başa çıkmak" amacıyla getirildiğini iddia etmişti.

Trump, "İran'ın nükleer silaha sahip olmasının sorun olmadığını düşünen bir Papa istemiyorum. Ben, ezici bir çoğunlukla seçildiğim şeyi tam olarak yaptığım için ABD Başkanı'nı eleştiren bir Papa istemiyorum. Leo, Papa olarak kendine çekidüzen vermeli, sağduyulu davranmalı, radikal solun isteklerine boyun eğmeyi bırakmalı ve siyasetçi değil de büyük bir Papa olmaya odaklanmalı." ifadelerini kullanmıştı.

Ayrıca ABD Başkanı Trump, eleştirilerinin ardından kendisini Hazreti İsa gibi tasvir eden bir görsel de paylaşmış, daha sonra bu paylaşımını silmişti.

Papa 14. Leo da 13 Nisan'da Cezayir'e giderken uçakta gazetecilere yaptığı açıklamada, "Trump yönetiminden korkmuyorum. Ben siyasetçi değilim. Bu nedenle savaşa karşı yüksek sesle konuşmaya devam edeceğim. Onunla bir tartışmaya girmeye niyetim yok." demişti.

Metinde, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin faaliyetlerini sürdürdüğü, yeni yapı projelerinin planlandığı ve özellikle Batı Şeria'yı bölen E1 koridoruna ilişkin adımların hala gündemde olduğu kaydedildi. İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarında da can kayıpları ve yerinden edilmelerin yaşandığına dikkati çekildi.

İsrail'in Gazze'de insani yardımlara erişimi kısıtlamaya devam ettiğinin vurgulandığı açıklamada, Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşları ile uluslararası sivil toplum örgütlerinin faaliyetlerinin engellendiği, sahadaki insani durumun ağırlaştığı kaydedildi.

Açıklamada ayrıca, İsrail'in terör suçlamasıyla yargılanan Filistinliler için çıkardığı idam cezasına ve bu düzenlemenin İsrailli Yahudileri kapsam dışında bırakıldığına değinildi.

Eski yetkililer, AB'nin dış politikasının demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan haklarına saygı ilkelerine dayandığını hatırlatarak, İsrail'in bu ilkeleri ihlal ettiğini bildirdi ve AB-İsrail Ortaklık Anlaşması'nın 2. maddesinin insan haklarına saygıyı temel unsur olarak içerdiğine işaret etti.

Açıklamada, AB'nin daha önce İsrail'e yönelik somut adım atmamasının uluslararası alanda "çifte standart" algısına yol açtığının altı çizildi.

Talepler

İmzacıların talepleri arasında, AB-İsrail Ortaklık Anlaşması'nın kısmen veya tamamen askıya alınması, yasa dışı yerleşimlerle ticaretin yasaklanması, askeri ticaretin durdurulması ve İsrail'in AB programlarına katılımının askıya alınması yer aldı. Ayrıca, insan hakları ihlallerine karışan kişilere yönelik yaptırımların genişletilmesi çağrısı yapıldı.

Demir cevheri vadeli işlemleri, İran'daki savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelere ilginin yeniden artmasının metal piyasalarındaki duyarlılığı yükseltmesiyle Çarşamba günü değer kazandı. Olası bir ateşkesin, Orta Doğu'nun Çin çeliğine olan talebini yeniden canlandırması bekleniyor.

Çin'in Dalian Emtia Borsası'nda (DCE) en çok işlem gören Eylül vadeli demir cevheri kontratı, TSİ 05:46 itibarıyla %0,53 artışla ton başına 760,5 yuandan (111,51 dolar) işlem gördü. Singapur Borsası'ndaki gösterge Mayıs ayı demir cevheri ise %0,24 artışla 103,75 dolara yükseldi.

Orta Doğu'daki çatışmayı sona erdirecek barış görüşmelerine yönelik yenilenen ilgi, metallerde bir ralli başlattı. Jinrui Futures analisti Zhuo Guiqiu, savaşın Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan ticaret akışını aksattığını ve Körfez bölgesine yapılan sevkiyatların azalmasına neden olduğunu belirtti. Bu durum, Mart ayında yıllık bazda daha düşük çelik sevkiyatı yapılmasına yol açtı. Körfez bölgesi, diğer ülkelerin ticaret engelleri koymasıyla birlikte geçen yıl Çin'in rekor seviyedeki çelik ihracatının %16'sını karşılayarak en büyük ikinci ihracat noktası konumunda yer almıştı.

Shanghai Metals Market tarafından yayımlanan notta, Çin'de demir cevheri talebinin şu anda zirve seviyelere yakın seyrettiği ve bunun fiyatlar için güçlü bir destek oluşturduğu ifade edildi. Dünya Çelik Birliği, küresel ham çelik talebinin bu yıl %0,3 artarak 1 milyar 720 milyon tona ulaşacağını öngörüyor.

ABD doları, Deutsche Bank'ın giderek artan düşüş beklentileriyle birlikte yeni döngüsel diplere doğru ilerleme ve euro/dolar paritesinin 1.20'nin üzerine çıkması öngörüsüyle ciddi aşağı yönlü risklerle karşı karşıya.

Stratejist George Saravelos'a göre birkaç yapısal ve döngüsel güç doların aleyhine hizalanıyor. Temel etken, İran savaşıyla bağlantılı jeopolitik risklerin zirveye ulaşmış olabileceği ve dolayısıyla doların geleneksel güvenli liman cazibesinin azaldığı değerlendirmesi.

Öte yandan doların getiri avantajı da erozyona uğruyor; zira Federal Reserve'ün bu yıl faiz oranlarını sabit tutması beklenirken diğer büyük merkez bankaları sıkılaşmaya devam ediyor. Bu ayrışma döviz piyasaları açısından kritik önem taşıyor.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankası (BOE), Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklardan kaynaklanan enerji fiyatı geçişkenliğinin de kısmen tetiklediği daha kalıcı enflasyon baskılarıyla karşı karşıya. Bu nedenle her iki bankanın da Fed'e kıyasla şahin tutumunu koruması daha olası.

Deutsche Bank, ABD tüketicilerinin yüksek enerji maliyetlerinden kaynaklanan gelir kaybını, mali desteğin şoku hafifleterek etkisini azalttığı Asya ekonomilerine kıyasla daha ağır şekilde üstleneceğine dikkat çekiyor. Öte yandan küresel petrol ticaretinin dolardan Çin yuanı gibi alternatif para birimlerine doğru kademeli kayışının erken işaretleri de göze çarpıyor.