Açıklamada, "Suudi Arabistan'ın güney bölgesine Husiler tarafından düzenlenen füze saldırısını en güçlü biçimde kınıyoruz. Suudi Arabistan’ın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal eden, bölgesel güvenlik ve istikrara yönelik ciddi tehdit oluşturan bu saldırı karşısında Suudi Arabistan ile tam dayanışma içinde olduğumuzu bir kez daha teyit ediyoruz." ifadeleri kullanıldı.

Ayrıca açıklamada, Türkiye'nin bölgede gerilimi daha da tırmandırabilecek adımlardan kaçınılması çağrısı yinelendi.

Yemen'deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'ın güneyindeki Abha Havalimanı'nı balistik füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef aldıklarını duyurmuştu.

Suudi Arabistan öncülüğündeki Koalisyon Sözcüsü Turki el-Maliki yaptığı açıklamada, "Terörist Husiler tarafından Suudi Arabistan'ın güneyine fırlatılan balistik füzeler tehdidi nedeniyle hava savunma sistemleri devreye girdi." demişti.

Güne alıcılı başlayan gram altın, saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,5 azalışla 6 bin 90 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 9 bin 720 liradan, cumhuriyet altını da 38 bin 950 liradan satılıyor.

Altının ons fiyatı, bugün yüzde 0,6 düşüşle 4 bin 30 dolardan işlem görüyor.

Orta Doğu'da yaşanan gelişmelere ilişkin haber akışı, varlık fiyatlarının yönü üzerinde etkili olmaya devam ediyor.

ABD’de beklentilerin altında gelen enflasyonun ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına gideceğine dair endişeleri hafifletmesiyle dün altının ons fiyatında yükselişler görüldü. Beklentilerden iyi gelen enflasyon verisine karşın bölgede gerilimin hala devam etmesi altını baskılayan temel unsur olarak öne çıkıyor.

ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden devreye alması ve bölgede karşılıklı saldırıların sürmesi petrol fiyatlarını yüksek seviyelerde tutarken, enerji maliyetlerinin enflasyonu yeniden hızlandırabileceği ve Fed'in sıkı para politikasını daha uzun süre koruyabileceği endişeleri kıymetli madenler üzerinde baskı oluşturuyor.

Analistler, bugün yurt içinde 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü nedeniyle piyasaların kapalı olduğunu belirterek, yurt dışında ise ABD'de mortgage başvuruları, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve Fed Başkanı Kevin Warsh'ın Senato'daki sunumunun takip edileceğini belirtti.

ABD'de haziran ayı enflasyonu aylık bazda yüzde 0,4 gerilerken, yıllık enflasyon yüzde 3,5 ile piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. Verilerin ardından Fed'in temmuz toplantısında faiz artıracağına yönelik beklentiler önemli ölçüde azalırken, küresel piyasalarda risk iştahı güç kazandı.

Buna karşın Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyonla mücadelede kararlı olduklarını belirterek fiyat istikrarını sağlamaya yönelik politikaların sürdürüleceği mesajını verdi.

Çin büyümesi beklentilerin gerisinde kaldı

Çin ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 4,3 büyüyerek piyasa beklentilerinin altında kaldı. İlk çeyrekte kaydedilen yüzde 5'lik büyümenin ardından gelen bu veri, son 3,5 yılın en düşük büyüme performansı olarak öne çıktı.

Haziran ayında perakende satışlar yıllık yüzde 1, sanayi üretimi ise yüzde 5,3 artarak beklentileri aşsa da zayıf iç talep ve yatırımlar büyüme görünümünü baskılamaya devam etti. Analistler, Çin yönetiminin ekonomiyi destekleyici adımlar atabileceğini ancak kapsamlı bir teşvik paketinin kısa vadede beklenmediğini ifade ediyor.

Teknoloji hisseleri yükseldi

Asya'da teknoloji şirketleri öncülüğünde güçlü alımlar görüldü. Güney Koreli çip üreticisi SK Hynix hisseleri yüzde 8,8 yükselirken, Samsung Electronics hisseleri de New York'ta halka arz planlarını yeniden değerlendirdiğine ilişkin haberlerin ardından yüzde 6,3 değer kazandı.

Günün sonunda Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,5 yükselişle 68.755 puandan, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 6,2 artışla 7.284 puandan kapandı.

Çin'de Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 0,4 gerilerken, Hong Kong'da Hang Seng Endeksi yüzde 1,2 yükseldi. Hindistan'da Sensex Endeksi ise yüzde 0,6 primle 77.514 puan seviyesinde işlem gördü.

Mesajında, 15 Temmuz gecesinin, milletin ortaya koyduğu iradenin aradan geçen on yılda devletin gücüne, milletin birlik ruhuna ve ülkenin geleceğine yön veren tarihi bir dönüm noktası olduğunu belirten Yılmaz, "Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın çağrısıyla meydanları dolduran aziz milletimiz, canı pahasına vatanına, bayrağına ve demokrasisine sahip çıkarak tarihimizin en şanlı direnişlerinden birini ortaya koymuştur." değerlendirmesini yaptı.

Yılmaz, şunları kaydetti:

"Bugün daha güçlü ve daha dirençli bir devlet ve vesayetçi anlayıştan kurtulmuş bir demokrasi olarak Türkiye Yüzyılı hedefi doğrultusunda emin adımlarla ilerleyen ülkemiz, terörün her türlüsünden arındırılmış bir geleceği inşa etme kararlılığını sürdürmektedir. 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü'nün onuncu yılında aziz şehitlerimizi rahmet ve minnetle yad ediyor, kahraman gazilerimize şükranlarımı sunuyorum."

Fidan'ın ziyareti kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy tarafından kabul edilmesi ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha'nın yanı sıra Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Kirilo Budanov, Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rüstem Umerov, Kırım Tatarları'nın milli lideri Mustafa Abdulcemil Kırımoğlu ve Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Başkanı Rıfat Çubarov dahil olmak üzere üst düzey yetkililerle görüşmeler gerçekleştirmesi planlanıyor.

Bakan Fidan'ın görüşmelerde Türkiye-Ukrayna ilişkilerinin ekonomi, enerji ve savunma başta her alanda daha da geliştirilmesi ve iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın derinleştirilmesi için atılabilecek müşterek adımlara ilişkin görüş alışverişinde bulunması bekleniyor.

Türkiye'nin Ukrayna'nın bağımsızlığına, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne desteğini, Ukrayna'ya her alanda ve platformda sağlanan yardımlara da değinerek bir kere daha teyit edecek Fidan'ın, Ukrayna'da adil ve kalıcı barışın sağlanmasına yönelik diplomatik çabaların sürdürülmesinin önemine dikkati çekmesi ve Türkiye'nin, Ukrayna ve Rusya'yı müzakere masası etrafında yeniden bir araya getirmeye hazır olduğunu dile getirmesi öngörülüyor.

Fidan'ın Rusya-Ukrayna Savaşı'nın Karadeniz'e taşınmaması gerektiğinin altını çizerek, Karadeniz'de artan gerginliğin azaltılmasının ve seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasının önemini vurgulaması bekleniyor.

Bu kapsamda, Karadeniz'de limanların ve gemiler ile balıkçı tekneleri başta deniz taşıtlarının hedef alınmasının hiçbir koşul altında kabul edilemeyeceğinin altını çizmesi beklenen Fidan'ın, Türkiye'nin Karadeniz'in barış, istikrar ve işbirliği havzası olarak muhafaza edilmesi amacıyla diplomatik girişimlerini kararlılıkla sürdürdüğünü ifade etmesi öngörülüyor.

Fidan'ın Türk firmalarının Ukrayna'daki mevcut yatırımları ve üstlendikleri projelerle Ukrayna'nın yeniden imarına önemli katkılar sunabileceğini belirtmesi, Türkiye'nin Kırım'ın yasa dışı ilhakı konusundaki pozisyonunu yinelemesi ve Kırım Tatarlarının haklarının güçlendirilmesi hususunda ilave adımlar atılmasının önemine dikkati çekmesi bekleniyor.

Serbest ticaret anlaşması

Türkiye ile Ukrayna arasında 3 Şubat 2022'de imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması (STA), Bakan Fidan'ın Kiev'i ziyaretinin hemen öncesinde, Ukrayna Parlamentosu tarafından dün onaylandı.

Söz konusu yasanın Devlet Başkanı Zelenskiy tarafından imzalanmasının ardından yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Dört senedir onaylanması beklenen anlaşmanın Türk ihracatçılarının Ukrayna pazarında Avrupa Birliği ihracatçılarıyla benzer rekabet koşullarına sahip olması ile Türkiye-Ukrayna ekonomik ve ticari ilişkilerinin daha da gelişerek 10 milyar dolar ticaret hacmi hedefine ulaşılmasına katkıda bulunması bekleniyor.

Türkiye ile Ukrayna arasında 2024'te 6,2 milyar dolar olarak gerçekleşen ikili ticaret hacmi 2025'te 6,6 milyar dolara yükseldi.

Dışişleri Bakanı Fidan, Ukrayna’yı son olarak 29-30 Mayıs 2025'te ziyaret etmişti.

Ukrayna’dan Türkiye’ye dışişleri bakanı düzeyindeki son ziyaret ise 7-8 Temmuz'da Ankara’da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi vesilesiyle gerçekleştirilmişti.

Temettü takvimi 16 Temmuz'da Ege Profil (EGPRO) ile başlayacak. Ardından Göltaş Çimento (GOLTS), Katılımevim (KTLEV), TAV Havalimanları (TAVHL), Graintürk Holding (GRTHO), Mercan Kimya (MERCN), Meditera (MEDTR), Osmanlı Yatırım (OSMEN) ve Mopaş Marketçilik (MOPAS) temettü ödemelerini gerçekleştirecek.

Teklifin en dikkat çeken düzenlemesi öğrenci affı oldu. Buna göre, daha önce bu kapsamda af hakkından yararlanmamış olmak kaydıyla, kendi isteğiyle veya farklı nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen ya da kayıt hakkı kazandığı halde kayıt yaptırmayan öğrenciler, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 4 ay içinde başvurmaları halinde 2026-2027 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine yeniden başlayabilecek. Terör, kasten öldürme, cinsel saldırı, uyuşturucu ticareti gibi belirli suçlardan hüküm giyenler ile sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler ise düzenlemeden yararlanamayacak.

Teklifle ayrıca azami öğrenim süresini dolduran son sınıf öğrencilerine başarısız oldukları dersler için ek sınav ve tekrar hakkı tanınırken, akademik etik ihlallerine yönelik yaptırımlar da ağırlaştırılıyor. Başkalarına tez, makale veya akademik çalışma hazırlatanların akademik unvanlarının geri alınması ve üniversite öğretim mesleğinden çıkarılması, bu çalışmaları hazırlayan veya aracılık edenlere ise adli para cezası uygulanması öngörülüyor.

Düzenleme kapsamında vakıf üniversitelerine yönelik idari yaptırımlar yeniden düzenlenirken, faaliyet izni kaldırılan vakıf üniversitelerindeki öğrencilerin eğitimlerinin devlet üniversitelerinde sürdürülebilmesine ilişkin hükümler de yer alıyor. Teklifin yasalaşabilmesi için TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesi gerekiyor.

Açıklamada, gemide görev yapan mürettebattan 11'inin Azerbaycan vatandaşı olduğu, Azerbaycan vatandaşı olan gemi kaptanı dışında diğer mürettebatın Odessa'da karaya çıkarıldığı ifade edildi.

Karaya çıkarılan Azerbaycan vatandaşlarının sağlık durumunun iyi olduğu aktarılan açıklamada, kayıp gemi kaptanının bulunmasına yönelik çalışmaların devam ettiği kaydedildi.

Açıklamada ayrıca, Azerbaycan'ın Kiev Büyükelçiliğinin, ilgili kurumlarla sürekli temas halinde olduğu, Azerbaycan vatandaşlarına gerekli konsolosluk desteğinin sağlanması için çalışmalarını sürdürdüğü vurgulandı.

Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı, Çarşamba günü sabah saatlerinde yaklaşık yüzde 1 yükselerek TSİ 09.30 itibarıyla 85,39 dolara ulaştı. Fiyatlardaki yükselişte, ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonlarını sürdürmesi ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin gelişmeler etkili oldu.

ABD'nin İran operasyonları sürüyor

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Başkan Donald Trump'ın talimatıyla İran'a yönelik hava saldırılarının art arda üçüncü gece de devam ettiğini duyurdu. Yapılan açıklamada, operasyonların İran'ın Hürmüz Boğazı'nda sivillere ve ticari gemilere yönelik tehdit oluşturma kapasitesini zayıflatmayı hedeflediği ifade edildi.

Jeopolitik risklerin yeniden yükselmesi, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri artırırken enerji piyasalarında yukarı yönlü fiyatlamaları destekledi.

Hürmüz Boğazı açıklamaları piyasaları hareketlendirdi

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda İran'a yönelik deniz ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini açıklarken, boğazdan geçen kargo gemilerinden yüzde 20 geçiş ücreti alınacağını duyurdu. Trump ayrıca, Körfez ülkelerinin ABD'nin sağladığı güvenlik desteği karşılığında daha fazla mali katkı sağlaması gerektiğini belirtti.

Ancak bu açıklamanın ardından gelen tepkiler üzerine Trump, yüzde 20'lik geçiş ücreti planından vazgeçtiklerini açıkladı. Trump, Orta Doğu liderleriyle yapılan görüşmeler sonucunda söz konusu uygulamanın yerine Körfez ülkeleriyle yapılacak ticaret ve yatırım anlaşmalarının tercih edildiğini ifade etti.

Jeopolitik riskler petrolü destekliyor

Analistler, Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek olası aksaklıkların küresel petrol arzı açısından önemli risk oluşturduğunu belirtiyor. Dünyadaki petrol ticaretinin önemli bir bölümünün bu geçitten yapılması nedeniyle bölgede yaşanacak her türlü gerilim, petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturmaya devam ediyor. Mevcut jeopolitik gelişmelerin sürmesi halinde Brent petrolde yüksek fiyat seviyelerinin korunabileceği değerlendiriliyor.

Buna göre, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'ne bağlanan güzergahlarda D-100 güney yol Beşiktaş-Sarıyer ayrımları mevkisi ve D-100 kuzey yol Ümraniye-Altunizade ayrımları mevkisinde de trafik akışı sağlanamayacak.

Köprü ve bağlantı yolları saat 15.00'te yeniden trafiğe açılacak.

Bu sürede metrobüs seferleri de Fatih Sultan Mehmet Köprüsü güzergahından yapılacak.

Dini bir oluşum izlenimi vererek kurulduğu günden itibaren "devletin kılcal damarlarına sızmaya çalışan" çeşitli yöntemlerle Türk Silahlı Kuvvetlerine (TSK) de mensuplarını yerleştiren FETÖ, 15 Temmuz gecesi darbe girişiminde bulundu.

FETÖ, "devleti ele geçirme" amacıyla daha önce dönemin MİT Başkanlığı Müsteşarı Hakan Fidan ile teşkilatın üst düzey görevlilerinin ifadeye çağrılması, 17/25 Aralık soruşturmaları ve MİT tırlarının durdurulması gibi kumpaslarda yer almış, hükümete geri adım attırmamıştı.

AK Parti'nin 1 Kasım 2015 genel seçimlerinde yüzde 49 oy oranıyla yeniden iktidara gelmesinin ardından hükümetin, Yüksek Askeri Şura (YAŞ) kararlarıyla FETÖ'cü askerleri tasfiye edeceğini bilen örgüt, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca aralarında generallerin de olduğu örgüt mensubu askerler hakkındaki gözaltı işlemleri üzerine harekete geçme kararı aldı.

Örgütün elebaşı Fetullah Gülen'in, 19 Mart 2016'da "haki renk" cübbeyle kamera karşısına geçerek yaptığı konuşmayla örgüt mensubu askerlere "darbe çağrısı"nda bulundu.

Talimatı alan örgüt mensupları, ülke genelinde darbe hazırlıklarına başladı. Planlama kapsamında FETÖ'nün sivil örgüt yöneticileri, Aralık 2015'ten itibaren ABD'ye giderek elebaşı Gülen ile görüşmeler gerçekleştirdi.

Yurt içindeki planlamalar kapsamında da toplantılar gerçekleştiren örgüt mensupları, son olarak 6-7-8-9 Temmuz'da Ankara Konutkent'teki villada FETÖ'nün sözde TSK imamı Adil Öksüz başkanlığında bir araya geldi. Bu toplantıda Öksüz'ün yanı sıra darbe girişiminin "merkez üssü" olarak kullanılan Akıncı Üssü'nde yakalanan "sivil imamlar" Hakan Çiçek, Nurettin Oruç, Harun Biniş ve Kemal Batmaz ile sözde yurtta sulh konseyi üyeleri eski tuğgeneraller Mehmet Partigöç ve Gökhan Şahin Sönmezateş, tuğamiral Ömer Faruk Harmancık, albaylar Murat Koçyiğit ve Bilal Akyüz, albay Mustafa Barış Avıalan, yarbay Turgay Sökmen ile eski tuğamiral Halil İbrahim Yıldız ve eski albay Hakan Bıyık da katıldı.

Darbe toplantılarının ardından FETÖ'cü Öksüz ile Batmaz, 11 Temmuz'da ABD'ye giderek elebaşı Gülen'e darbe planını sundu, onayın ardından da 13 Temmuz'da yurda dönen örgüt mensupları, darbenin başlangıcı olarak belirlenen 16 Temmuz saat 03.00'ü beklemeye başladı.

Binbaşı MİT'e ihbar etti
Planlanan darbe girişimine saatler kala, Kara Havacılık Komutanlığında görevli bir pilot binbaşı, MİT Başkanlığına giderek "FETÖ'cülerin Hakan Fidan'ı alıkoymayı planladığını" ihbar etti.

Fidan, bu bilgiyi dönemin Genelkurmay 2. Başkanı Orgeneral Yaşar Güler'e bildirdi, daha sonra bir yardımcısını ayrıntıları aktarmak üzere Genelkurmay Başkanlığına gönderdi.

Orgeneral Güler, MİT yetkilisiyle konuştuktan sonra dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar'a görüşmenin içeriğini aktardı. Bunun üzerine Akar, Türk Silahlı Kuvvetler Harekat Merkezine, havadaki araçların üslerine dönmesini, hava sahasının ise uçuşa kapatılması emrini verdi.

Ayrıca Etimesgut Zırhlı Birlikler Okulu ve Eğitim Tümen Komutanlığından zırhlı araçların birlik dışına çıkarılmaması için dönemin 4. Kolordu Komutanı Korgeneral Metin Gürak'ı görevlendiren Akar, helikopter uçuşlarına karşı da dönemin Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Salih Zeki Çolak'ı Kara Havacılık Komutanlığına gönderdi.

Aynı saatte Orgeneral Güler'in eski Özel Kalem Müdürü Kurmay Yarbay Bünyamin Tuner, darbe girişimini sevk edecek isimlerden eski Genelkurmay Personel Plan ve Yönetim Daire Başkanı Tuğgeneral Mehmet Partigöç'e, MİT Müsteşarı Fidan'ın, Akar ile görüştüğünü iletti.

Akar ve Fidan'ın görüşmesi ile Çolak'ın Kara Havacılık Komutanlığına gittiği bilgisi darbeciler arasında dolaşmaya başladı.Darbe saati erkene çekildi.
Bunun üzerine Akıncı Üssü'nde darbeyi yönetecek Adil Öksüz ve diğer sivil imamların onayıyla 16 Temmuz 03.00'te başlaması planlanan darbe girişimi 15 Temmuz saat 20.30'a çekildi.

Darbe girişimi için talimat verildikten hemen sonra Akıncı Üssü'nde toplanan Özel Kuvvetler Komutanlığından (ÖKK) seçilmiş teçhizatlı 33 bordo bereli, Genelkurmay Başkanlığına hareket etti.

Eski Genelkurmay Strateji Daire Başkanı Tümgeneral Mehmet Dişli, Genelkurmay Başkanı Başdanışmanı Albay Orhan Yıkılkan, Tuğgeneral Mehmet Partigöç ve Özel Kalem Müdürü Albay Ramazan Gözel, Genelkurmay Başkanlığındaki darbe girişimini organize etmek için bir araya geldi.

Mehmet Dişli, saat 21.00'de Orgeneral Akar'a darbeyi tebliğ etti. Ancak Akar'ı ikna edemeyeceğini anlayan Dişli, makam odası dışında bekleyen ekibe müdahale emri verdi. Gözel, Yıkılkan, eski emir subayı yarbay Levent Türkkan, eski emir subayı yardımcısı yüzbaşı Serdar Tekin ve eski başçavuş Abdullah Erdoğan, Orgeneral Akar'ı alıkoydu.Gecenin ilk şehidi: Bülent Aydın
Karargahtaki darbecilerin talimatı üzerine Polatlı'da konuşlu 58. Topçu Tugay Komutanı eski tuğgeneral Murat Aygün, Ankara'nın kritik noktalarını kontrol altına almak için aralarında füze rampa sistemlerinin de bulunduğu araçların kışladan çıkarılmasını emretti.

Genelkurmay Başkanlığı Mesaj ve Evrak Dağıtım Sistemi (MEDAS) üzerinden "Hazırlık İkazı ve Birlik İntikali" başlıklı ilk bildiri gönderildi.

Darbeciler Partigöç ile Turhan'ın imzasını taşıyan sözde sıkıyönetim atama listesi, MEDAS üzerinden birliklere gönderildi. Bu mesajdan sonra darbeciler, şehirlerin kritik yol ve kavşakları ile kamu kurumlarının işgali için aynı sistem üzerinden "Zırhlı Muharebe Aracı İntikali" konulu ikinci emri yayımladı.

MEDAS üzerinden ardı ardına mesaj gönderen darbeciler, saat 21.53'te kışla dışındaki askerlerin birliklerine katılması emrini verdi. Bunun üzerine harekete geçen darbeciler, Kağıthane'deki "İstanbul'un gören gözü" olarak bilinen Afet Koordinasyon Merkezi'ni (AKOM) işgal etti.

Kara Kuvvetleri Komutanı Çolak'ın koruma Astsubayı Bülent Aydın, Genelkurmay Başkanlığı Karargahı'nda darbecilerce şehit edildi ve Aydın, 15 Temmuz'un ilk şehidi olarak kayıtlara geçti.Darbe girişimine karşı ilk soruşturma
Akıncı Üssü'nden havalanan F-16'lar Ankara üzerinde alçak uçuşa başladı. Askeri hareketliliğe ilişkin gelişmeler, haber kanallarına saat 22.28'de yansıdı. Televizyonlar, İstanbul Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinden geçişlerin askerlerce engellendiğini "son dakika" olarak duyurdu.

Dönemin Başbakanı Binali Yıldırım, saat 23.02'de NTV'ye telefonla bağlanarak, "Milleti temsil eden hükümet iş başındadır. Bu kalkışmayı yapanlar, bu çılgınlığı yapanlar, bu kanunsuz eylemin içerisinde olanlar en ağır şekilde bedelini ödeyeceklerdir." dedi.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, saat 23.05'te darbe girişimine ilişkin soruşturma başlattı.

Darbeci pilotlar, Gölbaşı'ndaki Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık Daire Başkanlığına, ardından Özel Harekat Başkanlığı'na saldırdı. Ayrıca darbecilerin kontrolündeki helikopterler, Yenimahalle'deki MİT yerleşkesini taradı. Eski Yarbay Ümit Gençer, TRT'yi işgal ederek darbe bildirisini okuttu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan millete çağrı
Saat 00.24'ü gösterdiğinde CNN Türk'e bağlanan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, darbe girişiminin seyrini değiştiren tarihi konuşmasını yaptı ve "Milletimizi meydanlara davet ediyorum." çağrısında bulundu.

Jandarma Genel Komutanlığı Karargahı önünde darbecileri protesto eden vatandaşlara helikopterden açılan ateş sonucunda 9 kişi şehit oldu, onlarca kişi yaralandı.

Darbeci pilotlar Mehmet Yurdakul ve İlhami Aygül saat 00.56'da savaş uçağıyla Ankara Emniyet Müdürlüğünü bombaladı. Yaklaşık 10 dakika sonra da aynı bölgeye darbeci pilot Mustafa Özkan saldırdı.Halisdemir, darbeci generali vurdu
Diyarbakır'dan bir tabur bordo bereli askerle havalanan darbeci tuğgeneral Semih Terzi'nin uçağı Etimesgut Havalimanı'na saat 01.13'te indi.

Dönemin Özel Kuvvet Komutanı Korgeneral Zekai Aksakallı, telefonla ulaştığı emir astsubayı Ömer Halisdemir'den, Terzi'yi etkisiz hale getirmesini istedi.

Komutasındaki askerlerle Etimesgut Özel Hava Alay Komutanlığı'na gelen Terzi, saat 02.14'te ÖKK'nın emir komutasını almak için helikopterle Gölbaşı'ndaki karargaha gitti. Karargah giriş kapısına kadar gelen Terzi, 15 Temmuz kahramanı Halisdemir tarafından vurularak etkisiz hale getirildi. Halisdemir, Terzi ile Diyarbakır'dan gelen askerlerden bazılarının açtığı ateş sonucu şehit oldu.Meclis bombalandı
Genelkurmay Başkanlığı Karargahı'nın önünde darbe girişimini protesto eden vatandaşlardan 36'sı şehit edildi.

Vatandaşların direncini kırmak için her türlü yola başvuran darbeciler, bu kez Meclis'i hedef aldı. Eski pilotlar Hasan Hüsnü Balıkçı ile Uğur Uzunoğlu'nun kullandığı F-16'dan Meclis'e atılan bombayla 32 kişi yaralandı.

Vatandaşlarca işgalden saat 03.00'te kurtarılan TRT, normal yayınına dönerken darbeciler polise teslim edildi.

Darbeci pilot Hüseyin Türk, televizyon yayınlarını kesmek için saat 03.14-03.19'da TÜRKSAT tesislerine dört bomba attı.

Saatler ilerledikçe Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın çağrısıyla vatandaşlar darbeye karşı şehirlerin meydanlarını ve kritik kamu kurumlarını doldurmaya başladı.

Bu yerlerden İstanbul Atatürk Havalimanı'nda Kontrol Kulesini işgal eden darbeciler, polis özel harekat ekiplerince etkisiz hale getirildi. Bir süre sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı taşıyan ATA uçağı piste iniş yaptı. Erdoğan'ı havalimanında binlerce vatandaş karşıladı.

İstanbul'daki gelişmenin ardından TBMM bir kez daha darbecilerin saldırısına maruz kaldı.

Eski pilot yüzbaşı Hüseyin Türk, saat 03.24 ve 03.25'te F-16 uçağıyla TBMM'yi ikinci kez bombaladı.

Sokaklarda vatandaşların, kışlalarda ise vatansever askerlerin darbecilere karşı mücadelesi devam ederken saat 04.00'te Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, "FETÖ ile irtibatlı yargı görevlileri", "sözde Yurtta Sulh Konseyi üyeleri" ile "darbe teşebbüsüne katılanlar" hakkında gözaltı kararı verdi.

Darbe girişimi 21 saatte bastırıldı
Saat 06.19'da eski pilot üsteğmen Müslim Macit, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi Kavşağı'na iki bomba attı. Saldırıda 15 vatandaş şehit oldu, 7 kişi yaralandı.

Jandarma Genel Komutanlığı'nda alıkonulan TEM Daire Başkanı Turgut Aslan ile koruması Hasan Gülhan, elleri ve gözleri bağlı halde bina dışına çıkarılarak, darbeci Albay Erkan Öktem tarafından başlarından vuruldu. Aslan ağır yaralanırken, Gülhan şehit oldu.

Başbakan Yıldırım, Korgeneral Ziya Kemal Kadıoğlu'na darbecilerin kontrolündeki uçakları düşürme yetkisi verdi.

Girişimin başarısız olduğunu anlayan İstanbul Boğaziçi Köprüsü'ndeki darbeciler, teslim oldu.

Saat 08.26'yı gösterdiğinde darbecilerin alıkoyduğu Genelkurmay Başkanı Akar, Akıncı Üssü'nden helikopterle Çankaya Köşkü'ne götürüldü.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Milli Savunma Bakanı Fikri Işık'ın talimatıyla uçakların kalkış yapmasını engellemek için Akıncı Üssü ana pisti vuruldu.

Saat 12.57'de Başbakan Yıldırım, Bakan Işık ve Genelkurmay Başkanı Akar ile Çankaya Köşkü'nde düzenlediği basın toplantısında darbe teşebbüsünün bastırıldığını açıkladı. Darbe girişimi, tüm yurtta yaklaşık 21 saatte kontrol altına alındı.

Böylece Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderliğinde, milletin gayreti ve vatansever güvenlik güçleri sayesinde 15 Temmuz 2016'da gerçekleştirilen darbe girişimine geçit verilmedi.

Asker ve sivil 253 kişinin örgüt mensuplarınca şehit edildiği darbe girişiminde yaklaşık 9 bin askeri personel, 35 uçak, 37 helikopter, 74'ü tank 246 zırhlı araç ve 4 bine yakın hafif silah kullanıldığı kayıtlara geçti.

Darbe girişiminin planlayıcısı Pensilvanya'da öldü
FETÖ'nün temellerini İzmir Kestanepazarı'nda 1960'larda atan örgüt elebaşı Gülen, 1999'da kaçtığı ABD'deki Chestnut Retreat Center'dan birçok kumpası ve 15 Temmuz 2016'da 253 kişinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan hain darbe girişimini yönetti.

Devlet içinde gizlice örgütlenerek, anayasal düzeni ortadan kaldırmayı, "paralel örgütlenme" adı altında başta siyaset, mülkiye, adliye, maliye, askeriye ve emniyet olmak üzere gizlice devletin tüm kılcal damarlarına sızmayı amaçlayan terör örgütünün elebaşı Gülen, ABD'nin Pensilvanya eyaletinde yaşıyordu.

ABD'nin Pensilvanya eyaletinde, 130 dönümlük arazide 8 villadan oluşan çiftlikte sıkı güvenlik ve gizlilik altında yaşamaya başlayan Gülen, örgüt üyelerine talimatlarını vermeyi buradan sürdürdü.

Türkiye'nin, hakkında 27 suçtan hazırladığı 7 ayrı iade talepnamesine karşın ABD makamları Gülen'in iadesi için somut adım atmadı.

Gülen, 20 Ekim 2024'te St. Luke's Hastanesinin Monroe kampüsünde öldü. Terörist başının ölümü ABD Dışişleri Bakanlığınca Türk makamlarına iletilen belgeyle resmiyet kazandı.

Şehitlerimizi rahmet, gazilerimizi minnetle anıyoruz

15 Temmuz hain darbe girişiminin 10. yılında, demokrasi uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimizi rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz. O gece ortaya koydukları cesaret ve fedakârlıkla millet iradesine sahip çıkan kahraman gazilerimize ise şükranlarımızı sunuyor, sağlıklı ve huzurlu bir ömür diliyoruz.

15 Temmuz'da 253 kişinin şehit olduğunu, 2 binden fazla kişinin ise yaralandığını hatırlatan Erdoğan, bu fedakârlıkların milli iradeyi koruma adına verilen büyük mücadelenin simgesi olduğunu dile getirdi.

"FETÖ ile mücadelemiz tavizsiz sürüyor"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, darbe girişiminin ardından geçen 10 yılda FETÖ ile mücadelenin kararlılıkla sürdürüldüğünü belirterek, devlet kurumlarından iş dünyasına kadar birçok alanda örgütün yapılanmasının tasfiye edildiğini söyledi.

FETÖ ve benzeri yapıların yeniden devlet içinde yapılanmasını engellemenin yolunun 15 Temmuz ruhunu canlı tutmak ve bu bilinci gelecek nesillere aktarmaktan geçtiğini ifade eden Erdoğan, mücadelenin sona ermediğini vurguladı.

"Türkiye bugün daha güçlü"

Makalesinde Türkiye'nin bugün çok daha güçlü ve birlik içinde olduğunu belirten Erdoğan, 15 Temmuz ruhu yaşatıldığı sürece benzer girişimlerin başarıya ulaşamayacağını kaydetti.

Erdoğan, mesajının sonunda 15 Temmuz şehitlerini rahmetle andığını, gazilere sağlıklı ve uzun ömürler dilediğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Bu milletin en büyük gücü birliğidir, beraberliğidir, bin yıldır sevinç ve hüzünle yoğrulan kadim kardeşliğidir. Allah, birliğimizi, beraberliğimizi ve kardeşliğimizi daim eylesin."

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı.

Açıklamada, "CENTCOM, bugün ABD doğu saat dilimi ile 15.00'te, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere saldırmak için kullandığı yeteneklerini zayıflatmaya devam etmek amacıyla İran'a karşı ek bir hava saldırısı başlattı" ifadelerine yer verildi.

Saldırıların, ABD güçlerinin İran limanları ve kıyı bölgelerine yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koymaya hazırlandığı bir dönemde gerçekleştirildiği belirtilen açıklamada, ablukanın TSİ 23.00'te yürürlüğe gireceği kaydedildi.

ABD'nin Irak'ı işgaline karşı çıktığını belirten Trump, "Hep şunu söylüyordum, Irak'a girmeyin. Irak'a saldırmayın. Açıkçası, yanlış ülkeye saldırdılar ve büyük hasara yol açtılar." ifadelerini kullandı.

Zeydi'nin seçim sürecindeki mücadelesini öven Trump, Irak'ın yeni başbakanı ile özellikle ülkenin petrol rezervleriyle ilgili yapılacak işbirliklerine değindi.

Irak'tan ABD askerlerinin çekilmesiyle ilgili soruya Trump, "Artık orada orduya ihtiyacımız olduğunu düşünmüyoruz. Elinizdeki çok büyük bir fırsat. Petrol şirketlerinin hepsi şimdi içeri giriyor, Irak'la ortaklıklar yapıyor ve çok iyi anlaşıyorlar. Bu, orada orduya ihtiyacımızın olmadığı çok büyük bir ilişki." yanıtını verdi.

Trump, gerekmesi durumunda Irak'ı korumak için bölgede olacaklarını ama bunun "gerekli olacağını düşünmediklerini" kaydetti.

Irak Başbakanı Zeydi de, ülkesinin terör örgütü DEAŞ'a karşı mücadelesine dikkati çekerek, bu mücadelenin Irak'a "400 milyar dolardan fazla bir paraya" mal olduğunu vurguladı.

Zeydi, DEAŞ'la mücadelenin Irak'ın altyapısını yok ettiğini kaydederek "Bugün Irak'ın bazı şehirleri tamamen yıkılmış durumda, yaşam kampları gibiler. Onları evlerine geri döndürmek için bir planımız var. Adil bir paya ihtiyacımız var." ifadelerini kullandı.

İran'ın Orta Doğu'da "zorbalık" yaptığını söyledi

Öte yandan Trump, İran'la yaşanan gerilime ilişkin olarak da "Biliyorsunuz, iki gün önce bir anlaşmamız vardı. Tamamlanmıştı ve sonra birdenbire yapamadılar. Anlaşmada bir şeyleri beğenmediler. Yapamadılar ve önce onlar ateş açtı." ifadesini kullandı.

İran hakkında "Orta Doğu'nun zorbasıydı." diyen Trump, "Irak'a zorbalık ettiler. Her ülkeye zorbalık ettiler. Orta Doğu'daki diğer ülkelerde korku hakimdi. Ancak artık korku yok çünkü askeri kapasiteleri yerle bir edildi." diye konuştu.

Trump, Irak'la geliştirilen ilişkiler üzerinden, Orta Doğu'nun "daha önce hiç olmadığı kadar" bir araya geldiğini öne sürdü.

S&P 500 endeksi yüzde 0,38 artarak 7.543,59 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,90 kazançla 26.107,01 puana yükseldi.

ABD'de açıklanan enflasyon verileri, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh'ın Kongre'de yaptığı açıklamalar ve büyük bankaların ikinci çeyrek bilançoları yatırımcıların odağında yer alırken, pay piyasalarında pozitif bir seyir izlendi.

ABD Çalışma Bakanlığının açıkladığı verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haziranda aylık bazda yüzde 0,4 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,5 artarak beklentilerin altında gerçekleşti.

Böylece TÜFE, aylık bazda Mayıs 2020'den bu yana ilk kez düşüş kaydetti.

Enerji maliyetlerindeki düşüş, barınma ve gıda başta olmak üzere diğer kalemlerdeki fiyat artışlarını dengeleyerek aylık enflasyondaki gerilemede belirleyici oldu.

Değişken enerji ve gıda fiyatlarını içermeyen çekirdek TÜFE ise haziranda aylık bazda değişim göstermezken, yıllık bazda yüzde 2,6 artışla beklentilerin altında kaldı.

Enflasyonun yavaşladığına işaret eden verilerin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in yakın zamanda faiz artırabileceğine yönelik beklentiler zayıfladı.

Analistler, enflasyon verilerinin Orta Doğu'daki çatışmaların yol açtığı fiyat baskılarının hafiflediğine işaret ettiğini ancak ABD ile İran arasında son günlerde yeniden tırmanan gerilim nedeniyle bu rahatlamanın geçici olabileceğini belirtti.

ABD'de yarın açıklanacak Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verileri de yakından takip edilecek.

Öte yandan, Fed Başkanı Warsh'un yarıyıllık para politikası raporuna ilişkin Kongre'deki ilk sunumu bugün başladı.

Sunumunun ilk gününde, Temsilciler Meclisi Finansal Hizmetler Komitesinde düzenlenen oturuma katılan Warsh, yüksek enflasyona karşı hiçbir toleranslarının olmadığını, fiyat istikrarını yeniden tesis etme konusundaki kararlılıklarını vurguladı.

Uzun süredir bankanın hedefinin üzerinde seyreden enflasyonu "haksız bir yük" ve "vergi" olarak nitelendiren Warsh, bunun ortadan kaldırılması için para politikası yaklaşımında bir rejim değişikliğine ihtiyaç olduğunu ifade etti.

Bugün açıklanan enflasyon verilerine değinen Warsh, söz konusu verilerin beklentilere kıyasla olumlu olduğunu söyledi.

İşine gelen verileri seçme taraftarı olmadığını belirten Warsh, "Buraya çıkıp da 'görev tamamlandı' demeyeceğim. Söyleyeceğim şey, daha yapılacak çok iş olduğu. Karar alma sürecimize yön verecek daha iyi verilere sahip olsaydık kendimi daha güvende hissederdim." dedi.

Warsh'ın yarın Senatonun Bankacılık, Konut ve Kentsel İşler Komitesi'nde yapacağı sunum da yatırımcılar tarafından yakından izlenecek.

Kurumsal tarafta ise ikinci çeyrek bilanço sezonu büyük bankaların finansal sonuçlarıyla başladı.

JPMorgan Chase'in net karı bu yılın ikinci çeyreğinde yüzde 41, Bank of America'nın karı yüzde 27, Goldman Sachs'ın karı yüzde 78, Wells Fargo'nun karı yüzde 17 ve Citigroup'un karı yüzde 45 arttı.

Goldman Sachs'ın hisseleri, beklentileri aşan ikinci çeyrek karının ardından yüzde 7,9 yükselirken, JPMorgan Chase'in hisseleri yüzde 2,5 ve Bank of America'nın hisseleri yüzde 1,9 değer kazandı.

Citigroup ve Wells Fargo'nun hisseleri ise sırasıyla yüzde 5,3 ve yüzde 2,7 geriledi.

ABD'nin büyük bankalarından Morgan Stanley de ikinci çeyrek bilançosunu yarın açıklayacak.

Teknoloji şirketi IBM'in hisseleri ise şirketin ikinci çeyreğe ilişkin öncü gelir tahmininin beklentilerin altında kalmasının ardından yüzde 25,2 değer kaybetti.

Jeopolitik gelişmeler de yatırımcıların odağında kalmayı sürdürdü.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndan geçen tüm gemilerden almayı planladığı yüzde 20'lik geçiş ücretinin yerine çeşitli Körfez ülkeleriyle ticaret ve yatırım anlaşması yapacaklarını duyurdu.

Trump, Hürmüz'de tam bir abluka uygulayacaklarını ancak bu ablukanın yalnızca İran limanlarına gelen veya oradan ayrılan ya da İran ile ilgili herhangi bir mal taşıyan gemileri kapsayacağını aktardı.

Anlaşma kapsamında Olympique de Marseille’e toplam 39 milyon avroluk bonservis bedelinin, üç yıl içinde üç eşit taksit halinde ödeneceği belirtildi. Ayrıca FIFA talimatları doğrultusunda oluşacak dayanışma katkı payının da kulüp tarafından karşılanacağı ifade edildi.

Fenerbahçe, uzun süredir gündeminde yer alan Mason Greenwood transferinde mutlu sona ulaştı. Sarı-lacivertli kulüp, İngiliz yıldızın transferi için oyuncu ve kulübü Olympique de Marseille ile anlaşmaya varıldığını açıkladı.

Fenerbahçe’den Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan açıklamada, transferin tüm detayları kamuoyuyla paylaşıldı.

Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

“Profesyonel futbolcu Mason Will John Greenwood’un transferi konusunda kulübü ve kendisi ile anlaşmaya varılmıştır. Olympique de Marseille kulübüne toplam transfer bedeli olan 39.000.000 Avro 3 sene içerisinde 3 eşit taksitle ödenecektir. Ayrıca FIFA talimatları gereği doğacak olan dayanışma katkı bedeli kulübümüz tarafından ödenecektir. Yatırımcılarımızın ve kamuoyunun bilgisine sunarız.”

Bu anlaşmayla birlikte Fenerbahçe, Greenwood için Olympique de Marseille’e toplam 39 milyon Euro bonservis bedeli ödeyecek. Ödeme planına göre bu bedel, 3 yıl içerisinde 3 eşit taksit halinde gerçekleştirilecek. Ayrıca FIFA kuralları kapsamında yetiştirici kulüplere ödenecek dayanışma katkı payı da sarı-lacivertli kulübün sorumluluğunda olacak.

24 yaşındaki İngiliz futbolcu, hücum hattındaki çok yönlülüğü ve skor üretme kapasitesiyle Fenerbahçe’nin önemli transferlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Greenwood’un son sezon performansı

Mason Greenwood, Olympique de Marseille formasıyla geçirdiği son sezonda takımının en etkili oyuncularından biri oldu.

• Maç: 45
• Gol: 26
• Asist: 11
• Toplam gol katkısı: 37

Warsh, ABD Kongresi'nde yarıyıllık Para Politikası Raporu'na ilişkin sunumunun ilk gününde ABD Temsilciler Meclisi Finansal Hizmetler Komitesi'nde düzenlenen oturuma katıldı. Yaklaşık 3 saat süren oturumda Warsh, komite üyelerinin sorularını yanıtladı.

Fiyat istikrarını mevcut araçlarla kısa vadede nasıl sağlayacağına yönelik soru üzerine Warsh, ekonomik büyümenin daha geniş tabanlı olmasını ve enflasyondaki yükselişin daha sınırlı kalmasını istediklerini söyledi.

Warsh, yurt dışındaki çatışmalar gibi Fed'in kontrolü dışında gelişen pek çok unsur olduğuna işaret ederek, bunlar üzerinden doğrudan kontrollerinin olmadığını kaydetti.

Enflasyonun bir tercih olduğunu belirten Warsh, fiyat istikrarını yeniden sağlamaya yönelik üç şeye odaklandıklarını aktardı.

Warsh, ilk olarak fiyat istikrarını sağlama konusundaki kararlılıklarını vurgulayarak, ikinci olarak sorumluluğu üstlendiklerini kaydetti.

Fed Başkanı Warsh, "Şu anda sorumluluğu başkalarına atıp suçu başkalarına yüklemenin sırası değil. Fed, fiyat istikrarını sağlayabilir ve sağlayacaktır." diye konuştu.

Fed'in hedefine ulaşmasına yardımcı olacak araçlara da sahip olduğunu belirten Warsh, bankanın faiz oranları ve bilanço politikası araçlarına işaret etti.

- Warsh'a göre 2020'deki enflasyon çerçevesi "bir hata"

Fed'in 2020'de benimsediği ve daha yüksek enflasyona tolerans gösteren politika çerçevesinden vazgeçme kararını nasıl değerlendirdiği sorulan Warsh, söz konusu dönemde yeni çerçeve açıklandığında bu konuda oldukça eleştirel olduğunu anımsatarak, söz konusu yaklaşımın beklenenden daha yüksek enflasyona yol açtığını dile getirdi.

Warsh, söz konusu çerçeve için "Bu bir hataydı. Söz konusu çerçeve hedeflerine ulaşamadı, seleflerimin ben göreve gelmeden önce bunu ele almalarından memnunum." dedi.

Tüm merkez bankacılarının hata yapabileceğini belirten Warsh, ancak hataların açıkça kabul edilmesi gerektiğini kaydetti.

Warsh, "Eğer o hata daha erken kabul edilseydi, son beş yıldır bu gereksiz verginin yükünü taşımak zorunda kalmazdık." diye konuştu.

Warsh, bu nedenle reform odaklı hareket ettiklerine işaret ederek, Fed'in kullandığı enflasyon çerçevelerini yeniden gözden geçirmeyi amaçlayan bir çalışma grubu kurulduğunu aktardı.

- Enflasyonu "haksız bir yük" ve "vergi" olarak nitelendirdi

Warsh, göreve başlamasının ardından geçen altı haftada düşünce tarzında köklü bir değişim ve para politikasının en az beş boyutunda hayata geçirilecek bir dizi reformu başlattıklarına işaret ederek, bu süreçte büyük ilerleme kaydettiklerini, bu fırsatı akılcı bir şekilde değerlendirmenin önemli olduğunu ifade etti.

Enflasyonun uzun süre hedefin üzerinde kalmasına vurgu yapan Warsh, şunları kaydetti:

"63 ay hedefin üzerinde seyreden enflasyon Amerikan halkı ve işletmeleri üzerinde haksız bir yük ve vergi oluşturdu. Bu vergiyi ortadan kaldırmayı planlıyoruz. Bu, politika alanında bir rejim değişikliğine ihtiyacımız olduğu ve bazıları işe yarayan, bazıları ise yaramayan uygulamaları yeniden gözden geçirmemiz gerektiği anlamına geliyor. İşte yapmayı hedeflediğimiz şey bu ve daha yeni başlıyoruz."

- Çalışma gruplarının bulguları periyodik olarak paylaşılacak

Para politikasının işleyişini gözden geçirmek üzere oluşturulan beş çalışma grubuna ilişkin soruları yanıtlayan Warsh, bu grupların şu anda "keşif aşamasında" olduğunu, temel ilklere geri dönüp bankanın ne yaptığını ve nelerin iyileştirilebileceğini belirleme görevini verdiğini belirtti.

Warsh, çalışma gruplarının görüşlerinin öncelikle karar alıcılarla paylaşılacağını ve hiçbir şeyin gizli tutulmayacağını kaydetti.

Fed Başkanı Warsh, yıl sonuna kadar bu konudaki sonuçları ve düşünceleri periyodik olarak paylaşacağını belirterek, "Umarım bazı somut sonuçlara ulaşmış oluruz." dedi.

Fed'in hedefinin üzerinde seyreden enflasyonun bankanın iletişimi dahil reformlar hakkında düşünmenin acil bir öneme sahip olduğunu gösterdiğini vurgulayan Warsh, "İletişimdeki değişikliklerin hiçbirinin bilgileri gizlemeye yönelik olmasını beklemiyorum. İletişimdeki değişikliğin amacı tek bir şeyi doğru yapmaktır, o da para politikasını doğru uygulamak." diye konuştu.

- Enflasyon verilerine temkinli yaklaşım

ABD'de bugün açıklanan enflasyon verilerine ilişkin değerlendirmesi de sorulan Warsh, söz konusu verilerin beklentilere kıyasla olumlu olduğunu söyledi.

"Görev tamamlandı" demeyeceğini belirten Warsh, yapılacak çok iş olduğunu, karar verme sürecini destekleyecek daha iyi veriler olsaydı kendini daha güvende hissedeceğini ifade etti.

Warsh, çalışma gruplarından birinin verilere odaklanacağını anımsatarak, "Verilerle ilgili bir çalışma grubu kurmamın nedeni, verileri abartılı yorumlamak ya da istediğim kısımları seçerek değerlendirmek istemememdir. Bu sabahki verilere bakıp 'Görev tamamlandı, her şey yolunda' diyenler olabilir. Benim görüşüm bu değil." diye konuştu.

ABD'de bugün açıklanan verilere göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), haziranda aylık bazda yüzde 0,4 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,5 ile beklentilerin altında arttı.

ABD'de açıklanan haziran ayı enflasyon verileri, finansal piyasalarda risk iştahını artırdı. Hem manşet hem de çekirdek enflasyonun piyasa tahminlerinin altında gerçekleşmesi, yatırımcıların ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirimlerine daha yakın olduğu beklentisini güçlendirdi. Bu gelişmenin ardından Bitcoin hızlı bir yükseliş sergileyerek 64 bin dolar seviyesine yaklaşırken, dolar endeksi ise değer kaybetti.

ABD Çalışma Bakanlığı tarafından yayımlanan verilere göre yıllık manşet enflasyon yüzde 3,5, çekirdek enflasyon ise yüzde 2,6 olarak gerçekleşti. Piyasa beklentileri sırasıyla yüzde 3,8 ve yüzde 2,8 seviyelerindeydi. Beklentilerin altında kalan veriler, enflasyondaki yavaşlamanın devam ettiğine işaret etti.

Aylık bazda tüketici fiyat endeksinde görülen yüzde 0,4'lük gerileme, Nisan 2020'den bu yana kaydedilen en sert aylık düşüş olarak dikkat çekti. Verilerin ardından ABD tahvil faizleri gerilerken, dolar endeksi yaklaşık yüzde 1 değer kaybederek 101 seviyesinin altına indi.

Kripto para piyasası da enflasyon verilerine güçlü tepki verdi. Bitcoin kısa süre içinde 1.000 doların üzerinde değer kazanarak 64 bin dolar sınırına yaklaşırken, Ethereum başta olmak üzere birçok altcoin de yükselişe eşlik etti. Analistler, düşük enflasyonun Fed üzerindeki faiz baskısını azaltmasının, likidite beklentilerini destekleyerek riskli varlıklara olan talebi artırdığını belirtiyor.

Enflasyondaki gerilemenin en önemli nedeni ise enerji fiyatlarındaki sert düşüş oldu. Haziran ayında enerji endeksi yüzde 5,7 gerileyerek son yılların en güçlü aylık düşüşlerinden birini kaydetti. ABD'de tüketicilerin yakından takip ettiği benzin fiyatları da aynı dönemde yüzde 9'un üzerinde düşüş gösterdi ve genel enflasyon üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.

Öte yandan enerji piyasasında görünüm yeniden değişmeye başladı. Son haftalarda 70 dolar seviyelerine kadar gerileyen Brent petrol, Orta Doğu'da artan jeopolitik gerilimler ve arz endişelerinin etkisiyle yeniden 86 dolar seviyesine yükseldi. Uzmanlar, petrol fiyatlarındaki bu toparlanmanın devam etmesi halinde önümüzdeki aylarda enflasyon üzerinde yeniden yukarı yönlü baskı oluşabileceği uyarısında bulunuyor.

Piyasaların odağı şimdi Fed'in önümüzdeki toplantılarında vereceği faiz kararlarına çevrilmiş durumda. Enflasyondaki yavaşlamanın sürmesi halinde yılın ilerleyen dönemlerinde faiz indirimi ihtimalinin güçlenmesi, Bitcoin ve diğer riskli varlıklar açısından destekleyici bir unsur olarak değerlendiriliyor. Ancak enerji fiyatlarında yaşanabilecek yeni yükselişler ve küresel jeopolitik gelişmeler, enflasyon görünümünü yeniden değiştirebilecek önemli riskler arasında gösteriliyor.

Bankacılık sektörü, özellikle sabit coin (stablecoin) kullanıcılarına sunulabilecek ödül ve teşvik mekanizmalarının mevcut haliyle ileride faiz uygulamalarına dönüşebileceği uyarısında bulunuyor.

Bankalar "Section 404" maddesine itiraz ediyor

Mektupta en fazla eleştirilen bölüm, tasarının 404. maddesi (Section 404) oldu. Bankacılık kuruluşlarına göre bu madde, sabit coin işlemleri veya kullanıcı faaliyetleri karşılığında çeşitli ödüllerin verilmesine kapı aralayabilecek belirsizlikler içeriyor.

Bankalar, bu tür teşviklerin isim olarak farklı görünse de ekonomik açıdan faiz ödemesinden bir farkı olmadığını savunuyor. Bu nedenle ilgili hükmün daha açık ifadelerle yeniden düzenlenmesini istiyor.

"Mevduatlar bankalardan çıkabilir" uyarısı

ABD Bankacılar Birliği ile Amerika Bağımsız Topluluk Bankaları Birliği'nin öncülüğünde hazırlanan ortak mektupta, stablecoin ödüllerinin geleneksel banka mevduatlarına alternatif oluşturabileceği ifade edildi.

Kuruluşlar, özellikle küçük ve yerel bankaların bu durumdan olumsuz etkilenebileceğini belirterek, mevduatların bankacılık sisteminden dijital varlıklara kaymasının finansal denge açısından risk oluşturabileceğini dile getirdi.

Bu nedenle yasa metnine, banka faiz uygulamalarına "önemli ölçüde benzeyen" tüm ödül ve teşvik modellerini kapsayacak daha geniş bir yasak eklenmesi önerildi.

Kripto sektörü ile bankalar arasında uzlaşma sağlanamadı

Son dönemde tarafların bazı konularda ortak zemine yaklaşabileceği yönünde değerlendirmeler yapılmıştı. Özellikle hiçbir platformda kullanılmayan ve herhangi bir işlem gerçekleştirmeyen stablecoin'lere faiz verilmemesi konusunda kripto sektörü ile bankacılık temsilcilerinin uzlaşmaya yakın olduğu öne sürülüyordu.

Buna karşılık bankaların, işlem veya kullanım karşılığında sunulan ödül sistemlerine de sıcak bakmadığı son mektupla birlikte netleşmiş oldu. Böylece CLARITY Act üzerindeki anlaşmazlıkların devam ettiği bir kez daha ortaya çıktı.

Elizabeth Warren'dan da düzenleme talebi

CLARITY Act'e ilişkin eleştiriler yalnızca bankacılık sektöründen gelmiyor. Kripto para politikalarına yönelik eleştirel yaklaşımıyla bilinen Senatör Elizabeth Warren da daha önce Senato liderlerine ayrı bir mektup göndermişti.

Warren, yasa tasarısına faiz düzenlemesinden ziyade etik kuralların eklenmesini talep etmiş, üst düzey kamu görevlileri ile aile bireylerinin kripto varlık yatırımlarına ilişkin daha sıkı sınırlamalar getirilmesini istemişti. Senatörün, özellikle eski Başkan Donald Trump ve ailesinin kripto girişimlerini uzun süredir eleştirdiği biliniyor.