1865 yılında İngiliz iktisatçı William Stanley Jevons, The Coal Question adlı eserinde dikkat çekici bir gözlem ortaya koydu. Buhar makineleri geliştikçe aynı işi yapmak için daha az kömür gerekiyordu. Doğal beklenti, kömür tüketiminin azalmasıydı. Fakat tam tersi gerçekleşti. Buhar gücü ucuzladıkça fabrikalar bu teknolojiyi daha yaygın kullanmaya başladı, üretim arttı ve yeni kullanım alanları ortaya çıktı. Sonuç olarak her bir makine daha verimli çalışmasına karşın toplam kömür tüketimi hızla yükseldi. Bu olgu bugün Jevons Çelişkisi adıyla biliniyor.

Teknoloji tarihinde bu durumun pek çok örneğiyle karşılaşıyoruz. Yakıt tasarruflu otomobiller yaygınlaştıkça insanlar daha uzun mesafeler kat ediyor. İnternet bağlantıları hızlandığında daha az değil, daha fazla veri tüketiliyor. Kısacası verimlilik artışı, çoğu zaman tüketimi azaltmak yerine daha da artırıyor.

Benzer bir durum şehir ulaşımında da görülüyor. Ulaşım ekonomisinde uyarılmış talep olarak bilinen olguya göre, yeni bir köprü ya da otoyol yapıldığında ilk beklenti trafiğin kalıcı olarak azalmasıdır. Ancak artan ulaşım kapasitesi daha fazla kişinin otomobille yolculuk yapmasını teşvik edebilir. Daha önce toplu taşımayı kullananlar, farklı saatlerde seyahat edenler veya yolculuğunu erteleyenler yeni kapasiteden yararlanmak için yola çıkmaya başlar. Sonuçta başlangıçta rahatlayan trafik zaman içinde yeniden yoğunlaşabilir. İstanbul Boğazı'nda inşa edilen yeni köprülerin trafik üzerindeki etkisi de bu olgu bağlamında sıkça tartışılıyor. Kısacası, kapasite arttıkça talep de çoğu zaman artar.

Bugün aynı dinamiği yapay zekâ alanında da açıkça görebiliyoruz. Son birkaç yılda yapay zekâ araçları dijital içerik ve bilgi üretiminin maliyetini önemli ölçüde düşürdü. Daha önce saatler süren araştırmalar dakikalar içinde tamamlanabiliyor. Yazılım geliştirme süreçleri hızlanıyor, tasarım üretimi kolaylaşıyor, müşteri hizmetleri otomatikleşiyor ve içerik üretimi büyük ölçüde artıyor. Her bir görevin maliyeti azalırken toplam üretim kapasitesi hızla yükseliyor. Bir içerik üreticisi aynı sürede çok daha fazla içerik hazırlayabiliyor, bir geliştirici daha kısa sürede daha fazla ürün ortaya koyabiliyor, şirketler ise daha büyük operasyonları daha küçük ekiplerle yönetebiliyor.

Tam da bu noktada Jevons Çelişkisi yeniden karşımıza çıkıyor. Yapay zekâ modelleri her geçen yıl daha verimli hâle gelse de kullanımın yaygınlaşmasıyla veri merkezlerinin sayısı artıyor, daha güçlü işlemcilere ihtiyaç duyuluyor ve enerji talebi büyüyor. Bir sorgunun maliyeti düşerken toplam sorgu sayısı katlanıyor. Verimlilik arttıkça yapay zekâya dayalı uygulamaların ve kullanım senaryolarının sayısı da hızla artıyor. Sonuçta görev başına harcanan enerji azalmasına karşın sistem genelindeki toplam enerji tüketimi artıyor. Bu durum, verimlilik artışının yalnızca ekonomik değil, çevresel bir geri tepme etkisi de yaratabileceğini gösteriyor. Başka bir deyişle, bireysel ve kurumsal düzeyde tasarruf sağlanırken küresel ölçekte enerji tüketimi ve çevresel baskı artabiliyor.

Bu etki yalnızca enerji tüketimiyle de sınırlı değil. İş dünyasında da benzer bir dönüşüm yaşanıyor. Yapay zekâ bazı görevleri otomatikleştirirken aynı zamanda yeni uzmanlık alanları oluşturuyor. Veri hazırlama, model eğitimi, yapay zekâ entegrasyonu, kalite kontrol, etik denetim ve yapay zekâ destekli ürün geliştirme gibi alanlar giderek öne çıkıyor. Tarih boyunca birçok teknolojik dönüşüm bazı meslekleri ortadan kaldırırken yenilerini de ortaya çıkardı. Yapay zekânın da benzer biçimde iş gücünü azaltmaktan çok dönüştürmesi olası görünüyor.

Bu nedenle yapay zekâ tartışmalarında asıl odaklanılması gereken konu verimliliğin kendisi değil, verimliliğin nasıl kullanıldığıdır. Eğer amaç aynı çıktıyı daha az kaynakla üretmekse toplam tüketim gerçekten azalabilir. Ancak elde edilen verimlilik daha fazla üretim yapmak, daha fazla kullanıcıya ulaşmak ve daha fazla işlem gerçekleştirmek için kullanılıyorsa toplam kaynak tüketimi büyümeye devam edecektir. Çünkü teknolojinin başarısı, çoğu zaman onu daha az değil, daha fazla kullanmamıza yol açar.

Yapay zekâ, Jevons Çelişkisi'nin günümüzdeki en görünür örneklerinden biri hâline geliyor. Bu da bizi temel bir soruyla karşı karşıya bırakıyor: Verimlilik arttığında gerçekten tasarruf mu ediyoruz, yoksa yalnızca daha fazlasını üretip tüketmenin önünü mü açıyoruz?

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr’nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Yargı sisteminin yeniden düzenlenmemesi programın temel eksikliklerinin başında

Son iki yıla yakın bir dönemdir karşı karşıya kaldığımız şokların bir kısmı yurtdışı kaynaklı ve hemen hepsi Trump ve yönetiminin uygulamaları nedeniyle oluştu. Bu şokların patlak vermesini önlemek şüphesiz ne bizim elimizde ne de ABD dışındaki ülkelerin elinde. Ama bir de iç şoklar var ve çok keskin dalgalar oluşturabiliyorlar. Bu şokların büyük çoğunluğunda Merkez Bankası politika faizini yükseltmek ve döviz satmak zorunda kaldı. Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması bu şokların en şiddetlilerinden biriydi. Satılan döviz büyük tutarlara ulaştı. Son aylarda ise Bay Butlan – şirketlere gerekçeleri düzgün biçimde açıklanmadan kayyım atanması – sonra bir kısım kayyım atamalarından ‘pardon’ şeklinde vazgeçilmesi – çok sayıda belediye başkanının gözaltına alınması gibi şoklar yaşadık.

Bu uygulamalara yol açan yargı sistemi yapımızın yeniden düzenlenmemesi –mesela HSYK’nın yapısının değiştirilmemesi- programın temel eksikliklerinin başında geliyor. Dolayısıyla başta sorduğum sorunun yanıtı çok açık: Şoklar programın temel eksikliklerinden kaynaklanıyor. Tamam, denilebilir ki “ekonomi programında yargı reformunun ne işi var?” Olmaz olur mu? Yargı reformunun da işi var, ihale yasasının düzgünleştirilmesinin de, rant yasasının çıkarılmasının da. Hadi, rant yasası siyaseten çok zor bir iş. Diğer ikisini yapmak (istek varsa) zor bir iş var mı? Mesela bir yandan davaların çok daha kısa sürede karar bağlanmasını sağlarken diğer yandan daha adil işleyen bir sistem kurmak zor olmasa gerek. Bu konuda fikir üreten çok sayıda hukukçu var.

Gerekli koşul olan ‘istek’ yok!

Ama öte yandan, durun, kızmayın hemen. Biliyorum; zira Türkiye’de yaşıyorum. Her ikisini de gerçekleştirmek çok zor. Zira gerekli koşul olan ‘isteğin’ olmadığı gözleniyor. Hal böyle olunca program çok eksik kalıyor. Mayıs 2023 seçimleri öncesinde ödemeler dengesi krizinin eşiğine gelmiş, açıklanan istatistiklerin yakın tarihimizde hiç görünmediği kadar tartışıldığı, ekonomi politikası seçenekleri üretip karar alıcılara sunacak kadroların liyakat sorunu nedeniyle pek kalmadığı, enflasyonun yüksekliği bakımından dünyanın altıncı ülkesi olan ve yeni atanan Bakanı’nın “rasyonele dönmeliyiz” dediği bir ülkede, ekonomi programı sadece ekonomi programı olamaz. ABD’de, Euro Bölgesi’nde, İngiltere’de ya da Japonya’da bir ekonomi programının salt para ve maliye politikasına dayanması normal karşılanır. Ama Türkiye’de ve de özellikle altını çizdiğim koşullarda olmaz.

Kapsamlı olduğu iddia edilen bir ekonomi programı uygulanırken, ekonomi dışındaki gelişmeler nedeniyle döviz kuru, risk primi ve piyasa faizi artıyor, tepki olarak hem politika faizini yükseltmek hem de döviz satmak zorunda kalınıyorsa, uygulanan programda önemli sorunlar var anlamına gelir. Ekonomi dışında addedilen konuları da bizim gibi ülkelerde ekonomi programının içine almak şart. Alınmıyorsa suçu şoklara atmamak gerekiyor.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr’nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu isimlerden biri Amerikalı iktisatçı Ronald Coase. 1991’de Nobel ekonomi ödülünü kazanan Coase, “Verilere yeterince işkence ederseniz her şeyi itiraf ederler” sözünün sahibidir.

Ünlü İskoç şair ve romancı Andrew Lang ise çok ilginç olan şu söze imza atmış:

“İstatistiği, sarhoş bir adamın sokak lambasını kullandığı gibi kullanan insanlar var; aydınlanmak için değil, sadece destek almak için.”

Andrew Lang’in sözü çok anlamlı. Çünkü sanki Türkiye’de bu söze uygun davranışlar çok daha fazla sergileniyor.

Akaryakıt zammı ne kadar?

Çok basit bir soru: “Savaş döneminde akaryakıt fiyatları hangi oranda arttı?”

Soru çok basit de yanıtlar çeşit çeşit!

Acaba bu soruya yanıt verecek yetkililer “aydınlanmak” ve “kamuoyunu aydınlatmak” mı ister, yoksa o veriyi “dayanak olarak kullanmak” mı?

Eşel mobil sistemi sayesinde akaryakıt zamlarının nasıl sınırlandırıldığı, bu sisteme geçilmemiş olsaydı zamların çok daha yüksek olacağı şimdiye kadar defalarca söylendi. Bu elbette doğru, bu uygulama sayesinde artış oranı düşük kaldı.

Peki artış oranı ne kadar oldu?

Size üç oran vereceğim, üçü de yanlış değil; ama gerçeği daha iyi yansıtan bir oran var.

İki tarihteki fiyatlara göre: Savaş mart ayının başında başladı. Dolayısıyla şubat sonundaki fiyatı bugünkü fiyatla karşılaştırmak mümkün. Benzin ve motorin 28 Şubat’tan 29 Haziran’a kadar olan dönemde yüzde 6,7 ve yüzde 6,9 zam gördü. Bu oranlar yanlış değil; ama ya aradaki fiyat hareketleri ne olacak?

İki aydaki fiyatlara göre: Yalnızca iki güne, iki tarihe bağlı kalmaksızın savaştan önceki ay ile son ayın ortalama fiyatları karşılaştırılınca zam oranı birden değişiyor. Şubat ortalamasındaki fiyatın haziran ortalamasıyla kıyaslanması benzindeki zam oranının yüzde 11,2, motorindeki zam oranının yüzde 13,4 olduğunu gösteriyor. İlk değerlendirmeye göre daha sağlıklı ama yeterli mi, değil. Çünkü arada dikkate alınmayan aylar var. Örneğin özellikle motorinde fiyatların zirve yaptığı nisan ayındaki durum bu hesaplamada da hiç dikkate alınmamış oluyor.

İki dönemdeki fiyatlara göre: Mart ayının ilk gününden bugüne kadar dört ay, tam 121 gün geçti. İşte yapılması gereken, bu 121 gündeki ortalama fiyatla önceki 121 günün ortalama fiyatını kıyaslamak. Hani biraz önce de vurguladım, motorin fiyatı bir ara çok yükselmiş ve 85 liranın bile üstüne çıkmıştı ya, işte o rekor düzey de hesaba katılınca, ki katılmalı çünkü o günlerde de motorin kullanıldı, zam oranı daha da artıyor.

Sonuç ortada; dörder aylık dönemlerin kıyaslamasına göre savaş döneminde benzin önceki döneme göre yüzde 15,5, motorin yüzde 22,8 daha pahalı satılmış.

Eşel mobil uygulanmasa elbette bu oranlar çok daha yüksek olacaktı ama ortada bir de gerçek var. Eşel mobile rağmen zam oranları bu düzeylere çıktı, tabii ki gerçek zam oranları.

Yüzde 6’lar destek arayanlar için

Kayıtlara girmesi için vurgulamak istiyorum. Bir süre sonra savaşın akaryakıt fiyatları yönüyle iç piyasayı etkilememesi ya da az etkilemesi için elden gelen çabanın gösterildiği söylenirken zam oranı olarak şubat sonundaki fiyatla son fiyat karşılaştırılacak ve olabilecek en düşük oran ön plana getirilecek.

Düşük oranda ısrar edenlere ve bu oranı hesaplarken bugün için 64-65 lira dolayında bulunan motorin fiyatını esas alanlara aradaki fiyatları, örneğin 8-9 Nisan’da 86-87 liralara ulaşan motorin fiyatını hatırlatmak gerek.

Ama yazın bir kenara, duyacağımız kesinlikle şu olacak:

“Bakın işte motorin fiyatındaki artışı dört ay toplamında yüzde 7’de tuttuk. Hem de savaşa rağmen…”

Gel de Andrew Lang’i anma! Elde doğruyu gösteren bir istatistik var. Motorin fiyatı son dört ayda önceki dört aya göre yüzde 23’e yakın artmış ama “Hayır, yüzde 23 de nereden çıkıyor, işte artış oranı yüzde 7” diye ısrar edileceği de gün gibi ortada.

Yüzde 23 artışa ve bunun ekonomide yol açacağı etkilere odaklanmaktan kaçın, yani veriden, o ışıktan yararlanma, tut Ronald Coase’un dediği gibi “işkence ederek” verilerin yüzde 7’yi söylemesini sağla!

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr’nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Yapılan açıklamaya göre Strategy, nakit rezervlerini 1,4 milyar dolardan 2,55 milyar doların üzerine çıkardı. Şirketin bu hafta Bitcoin satın almaması, yatırımcılar tarafından likiditeyi önceliklendiren bir yaklaşım olarak değerlendirildi. Açıklamanın ardından Strategy hisseleri, piyasa öncesi işlemlerde yaklaşık %7 değer kazandı.

Dijital Kredi Sermaye Planı devreye alındı

Şirketin duyurduğu "Dijital Kredi Sermaye Planı" kapsamında oluşturulan 2,55 milyar dolarlık rezervin yalnızca temettü ve faiz ödemelerinde kullanılacağı belirtildi. Strategy ayrıca en az 12 aylık ödeme kapasitesini koruyacak şekilde hareket edeceğini vurguladı. Böylece finansal dayanıklılığın artırılması hedefleniyor.

Gerektiğinde 1,25 milyar dolarlık Bitcoin satışı yapılabilecek

Planın dikkat çeken maddelerinden biri de Bitcoin rezervlerine ilişkin oldu. Strategy, nakit ihtiyacının oluşması halinde en fazla 1,25 milyar dolar tutarında Bitcoin satışı gerçekleştirebileceğini açıkladı. Söz konusu satışların temettü ve faiz yükümlülüklerinin karşılanması amacıyla kullanılabileceği ifade edildi.

2 milyar dolarlık geri alım yetkisi

Şirket ayrıca toplam 2 milyar dolara ulaşabilecek bir geri alım programını da duyurdu. Buna göre, dijital kredi ürünleri ve STRC için 1 milyar dolara kadar, MSTR hisseleri için ise ilave 1 milyar dolarlık geri alım yapılabilecek. Strategy, bu adımın olası piyasa bozulmalarına karşı önlem amacı taşıdığını belirtti.

Geçtiğimiz dönemde MSTR hissesi 82 dolara, STRC ise 73 dolara kadar gerilemişti.

STRC'nin temettü getirisi yükseltildi

Öte yandan Strategy, STRC ürününün yıllık getirisini de %11,5 seviyesinden %12'ye çıkardı. Piyasanın uzun süredir beklediği bu artışın, ürün fiyatındaki düşüş sonrası yatırımcı beklentileri doğrultusunda gerçekleştirildiği değerlendiriliyor.

Forte Bilgi İletişim Teknolojileri ve Savunma Sanayi A.Ş.'nin Genel Kurulu, hisse başına 0,52 TL brüt, 0,442 TL net nakit temettü dağıtılmasını onayladı. Temettü ödeme tarihi ise henüz açıklanmadı.

5 Şirket Temettü Dağıtmayacak

Bugün açıklanan diğer temettü kararlarında ise şu şirketler kâr payı dağıtmama yönünde karar aldı:

• Yibitaş Yozgat İşçi Birliği İnşaat Malzemeleri Ticaret ve Sanayi A.Ş. (YBTAS) – Genel Kurul kararıyla temettü dağıtılmayacak.
• Park Elektrik Üretim Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (PRKME) – Yönetim Kurulu, temettü dağıtılmamasını önerdi.
• Kuyaş Yatırım A.Ş. (KUYAS) – Genel Kurul'da temettü dağıtılmaması kararlaştırıldı.
• Kiler Holding A.Ş. (KLRHO) – Genel Kurul kararıyla kâr payı dağıtılmayacak.
• Arf Bio Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. (ARFYE) – Yönetim Kurulu temettü dağıtılmaması yönünde karar aldı.

Bugün Açıklanan Temettü Kararları

Bugün açıklanan temettü kararları arasında yatırımcılarına nakit kâr payı dağıtacak tek şirket FORTE olurken, diğer beş şirket mevcut dönem için temettü ödemesi gerçekleştirmeyecek. FORTE'nin temettü ödeme tarihinin ise ilerleyen günlerde Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden duyurulması bekleniyor.

Kapanışta Dow Jones endeksi 300 puanın üzerinde değer kazandı ve yüzde 0,59 artarak 52.182,74 puana çıktı.

S&P 500 endeksi yüzde 1,18 artışla 7.440,43 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 2,07 kazançla 25.820,14 puana yükseldi.

Orta Doğu'daki gerilime ilişkin gelişmeler yatırımcıların odağında kalmayı sürdürürken, teknoloji hisselerinde geçen haftaki sert kayıpların ardından görülen toparlanmanın da etkisiyle pay piyasalarında pozitif bir seyir izlendi.

ABD ile İran arasında hafta sonu yaşanan karşılıklı saldırıların ardından gerilimin azalması ve tarafların diplomatik temasları sürdüreceğine dair haberler piyasalarda risk iştahını destekledi.

ABD merkezli Axios haber sitesinin, ismi açıklanmayan üst düzey ABD'li yetkiliye dayandırdığı habere göre, ABD ve İran birbirlerine yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaşarak Hürmüz Boğazı'na ilişkin anlaşmazlıkları çözmek için 30 Haziran'da Katar'da görüşme yapılmasını planladı.

ABD Başkanı Donald Trump da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran'ın toplantı talebinde bulunduğunu, toplantının yarın Katar'ın başkenti Doha'da yapılacağını duyurdu.

Ancak İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD ve İranlı teknik heyetlerin toplantı tarihine ilişkin, "Çalışma ekiplerinin teknik toplantıları bu hafta için planlanmamıştır." dedi.

Analistler, Orta Doğu'daki gerilimi sona erdirmeye yönelik diplomatik girişimlerin yatırımcıları bir miktar rahatlattığını ancak taraflardan gelen çelişkili açıklamalar ile bölgede zaman zaman artan gerilimin petrol fiyatlarını yükseltme riskini canlı tuttuğunu belirtti.

Kurumsal tarafta ise SpaceX'in hisseleri, 7 Temmuz'dan itibaren Nasdaq-100 endeksine dahil edileceğinin duyurulması sonrası yüzde 7,15 değer kazandı.

Google'ın ana şirketi Alphabet'in hisseleri, Verizon'un yerine 30 şirketten oluşan Dow Jones Industrial Average endeksine dahil olmasının ardından yüzde 4,96 yükseldi.

Comcast'in medya ve teknoloji faaliyetlerini ayırarak iki halka açık şirket oluşturma planını açıklamasının ardından şirket hisseleri yüzde 4,53 arttı.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD'de tarım dışı istihdam başta olmak üzere iş gücü piyasasına ilişkin bu hafta açıklanacak veriler yakından takip edilecek.

Kapanışta gösterge endeks Stoxx Europe 600, yüzde 0,04 ile hafif artışla 636,11 puan oldu.

Bölge ülkelerindeki endekslerde satıcılı bir seyir hakim oldu. İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,23 düşüşle 10.484,22 puana, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,55 gerileyerek 8.384,87 puana, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,2 kayıpla 51.163,2 puana ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,18 azalarak 24.626,89 puana geriledi.

Hafta sonu ABD ve İran'ın düzenlediği karşılıklı saldırıların ardından saldırıları durdurma ve görüşmeleri yeniden başlatma konusunda anlaşmaya varmaları, piyasalara belirsizlik olarak yansırken, bu durum yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına yol açıyor.

Makro ekonomi tarafında ise bugün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi'nde ekonomik güven endeksi haziranda aylık bazda 1,3 puan artarak 95 puan seviyesine çıktı.

İngiltere'de ise Başbakan Keir Starmer'ın geçen haftaki istifa kararının ardından en güçlü başbakan adayı olarak öne çıkan Andy Burnham'ın iş dünyası ve reformlara yönelik nasıl bir yaklaşım sergileyeceği yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor.

Bankacılık endeksi yüzde 0,58 değer kaybederken, holding endeksi yüzde 0,55 değer kazandı.

Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, pay piyasasında gerçekleştirilen işlemlerde piyasa bozucu nitelikte eylemlere ilişkin makul şüphe oluştuğu belirtildi. Yatırımcıların hak ve yararlarının korunması amacıyla alınan tedbir kapsamında, Atıf Tunç Atıl ve İlham Çelebi’nin borsalarda gerçekleştireceği işlemler 30 Haziran 2026 tarihinden itibaren 6 ay süreyle geçici olarak yasaklandı.

Öte yandan, SEKUR.E payları ise aynı tarihler arasında tek fiyat işlem yöntemi ile işlem görecek. Ayrıca pay üzerinde daha önce yürürlüğe alınan açığa satış ve kredili işlem yasağı, brüt takas ve emir paketi tedbirleri de tek fiyat işlem yöntemi süresince uygulanmaya devam edecek.

Graintürk Holding A.Ş. (BIST: GRTHO), 125 milyon TL olan çıkarılmış sermayesini, tamamı iç kaynaklardan karşılanmak üzere %950 oranında artırarak 1 milyar 312 milyon 500 bin TL'ye yükseltmek amacıyla SPK'ya başvurdu.

Şirket açıklamasına göre sermaye artırımında kullanılacak toplam 1 milyar 187 milyon 500 bin TL'lik iç kaynak; emisyon primi, özsermaye enflasyon düzeltme farkları, diğer sermaye yedekleri ve geçmiş yıl kârlarından karşılanacak.

• Yönetim Kurulu Karar Tarihi: 15 Haziran 2026
• Mevcut Sermaye: 125.000.000 TL
• Artırım Oranı: %950
• Yeni Sermaye: 1.312.500.000 TL

MHR GYO'dan %50 bedelsiz sermaye artırımı

MHR Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (BIST: MHRGY) ise 1 milyar 240 milyon 500 bin TL olan ödenmiş sermayesini, sermaye düzeltme olumlu farklarından karşılanmak üzere %50 oranında artırarak 1 milyar 860 milyon 750 bin TL'ye çıkarmak için SPK'ya başvuru gerçekleştirdi.

Şirket, sermaye artırımında kullanılacak 620 milyon 250 bin TL'lik tutarın yasal kayıtlarda yer alan "Sermaye Düzeltme Olumlu Farkları" hesabından karşılanacağını bildirdi.

• Mevcut Sermaye: 1.240.500.000 TL
• Artırım Oranı: %50
• Yeni Sermaye: 1.860.750.000 TL

Yüksek Mahkeme, alt mahkemenin "Trump'ın dava süreci devam ederken Cook'u görevden almasını engelleyen ihtiyati tedbir kararının" durdurulmasına yönelik hükümetin talebini 4'e karşı 5 oyla reddetti.

Başyargıç John Roberts tarafından kaleme alınan kararda, Fed'in 111 yıllık tarihinde bir Yönetim Kurulu üyesinin ilk kez görevden alınmaya çalışıldığı vurgulandı.

Trump'ın Ağustos 2025'te Cook'u "mortgage sözleşmelerinde yanlış beyanlarda bulunduğu" gerekçesiyle "haklı nedene" dayanarak görevden aldığını açıkladığı anımsatılan kararda, iddiaların doğruluğundan bağımsız olarak, Cook'a yasaların usulen gerektirdiği bildirim ve savunma hakkının tanınmadığı ifade edildi.

Kararda, yasalardaki "haklı neden" korumasının, başkanın herhangi bir sebeple veya hiçbir sebep göstermeden istediği kişiyi görevden alabileceği sıradan bir istihdam modeline dönüştürülemeyeceğinin altını çizdi.

Yüksek Mahkemenin kararında, Cook'a asgari düzeyde iddiaların açıklanması, resmi bir yanıt yolu sunulması ve savunma için bir son tarih verilmesi gerektiği kaydedildi.

Kararda ayrıca Fed'in olağan siyasi süreçten uzak, kasıtlı bir bağımsızlık içinde faaliyet gösterdiği belirtilerek, siyasi müdahaleden korunmanın kurumun tasarımı ve işleyişi için kilit bir unsur olduğuna dikkat çekildi.

Yüksek Mahkeme'nin kararıyla söz konusu dava, iddia edilen gerekçelerin doğruluğunun tespit edilmesi ve bunların haklı neden oluşturup oluşturmadığının incelenmesi için alt mahkemeye geri dönmüş oldu.

- Trump, süreci devam ettireceklerini belirtti

ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından karar ilişkin yaptığı paylaşımda, Cook davasının Yüksek Mahkeme tarafından yalnızca "usule ilişkin gerekçelerle" geri gönderildiğini belirtti.

Trump, "Uygunsuz eylemlerde bulunmuş bir kişinin ABD'nin refahına dair hayati kararlar almasının önüne geçmek için derhal gerekli adımları atacağız." ifadesini kullandı.

- Cook davanın "siyasi" olduğunu öne sürdü

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Cook da konuya ilişkin açıklamasında, davanın hiçbir zaman "yıllar önce imzaladığı mortgage belgeleri" ile ilgili olmadığını öne sürerek, "Bu, siyasi baskıya boyun eğmeyi reddettiğim ve faiz oranlarını yalnızca Amerikan halkına en iyi nasıl hizmet edeceğine göre belirlemeye devam ettiğim için uydurulmuş bir gerekçeyle beni görevden alma girişimiydi." değerlendirmesinde bulundu.

Cook, Yüksek Mahkemenin kararının Fed'in bağımsızlığı ilkesini doğruladığını vurguladı.

- Trump'ın Cook'u görevden alma girişimi mahkemeye taşınmıştı

ABD Başkanı Trump, geçen yıl sosyal medya hesabından Cook'a yazdığı mektubu paylaşmış, mektubunda "haklı neden" bulunduğunu belirterek, Cook'u derhal görevden aldığını bildirmişti.

Cook ise Trump'ın kendisini görevden alma girişimini engellemek amacıyla dava açmıştı.

Washington Bölge Yargıcı Jia Cobb, Cook hakkında ortaya atılan "mortgage dolandırıcılığı" iddialarının, görevden alınması için yeterli gerekçe teşkil etmediğine hükmederek, Cook'un kovulmasını geçici olarak engellemişti.

Trump yönetimi ise bu karara itiraz etmiş, alt mahkeme kararını durdurmak için temyiz mahkemesine başvurmuştu.

Temyiz Mahkemesinden de ret alan Trump yönetimi, son olarak davayı Yüksek Mahkeme'ye taşımış ve Fed Yönetim Kurulu Üyesi Cook'un görevden alınmasını engelleyen alt mahkeme kararının durdurulmasını istemişti.

Dava ocak ayında Yüksek Mahkemede görülmüş, yargıçlar tarafların savunmalarını dinlemişti.

BIST 100 endeksi, güne 47,43 puan ve yüzde 0,33 artışla 14.321,44 puandan başlamıştı.

Gün içinde en düşük 14.113,89 puanı, en yüksek 14.365,96 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,64 değer kaybederek 14.183,21 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 134,16 puan ve yüzde 0,81 azalışla 16.427,67 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre mali endeks yüzde 0,18 değer kazanırken, sanayi endeksi yüzde 0,88, hizmetler endeksi yüzde 0,64 ve teknoloji endeksi yüzde 0,16 değer kaybetti.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 36'sı prim yaptı, 62'si geriledi, 2'si yatay seyretti. Türk Hava Yolları, ASELSAN, Akbank, Ereğli Demir ve Çelik ile Yapı ve Kredi Bankası en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 20 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla 4 bin 20 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre 0,2 artışla 6 milyon 103 bin lira oldu.

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 36,81, bileşik getirisi yüzde 40,20 seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 46,5226, satışta 46,7090 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 46,4157, satışta 46,5837 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1420, sterlin/dolar paritesi 1,3240 ve dolar/yen paritesi 161,9 düzeyinde seyrediyor.

Londra Brent tipi ham petrolün varili, yüzde 0,1 artışla 73,6 dolardan işlem görüyor.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,64 değer kaybederek 14.183,21 puandan tamamladı.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 90,80 puan azalırken, toplam işlem hacmi 137,4 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,58 değer kaybederken, holding endeksi yüzde 0,55 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 2,18 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,22 ile madencilik oldu.

VİOP’ta endeks kontratı normal seansı düşüşle tamamladı

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda BIST 30 endeksine dayalı kontrat, haftanın ilk işlem gününün normal seansını yüzde 1,03 düşüşle 16.414,00 puandan tamamladı.

İSTANBUL - Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı kontratta normal seans negatif seyirle tamamlandı.

Endeks kontratı, önceki normal seans kapanışı olan 16.584,00 puana göre yüzde 1,03 değer kaybederek 16.414,00 puana geriledi.

VİOP BIST 30 kontratında açık pozisyon sayısı ise 265.272 olarak kaydedildi.

Bugün Borsa İstanbul'da en çok işlem yapan aracı kurumlar ise şunlar:

Şirketten yapılan açıklamaya göre, halka arz edilen 60 milyon 750 bin TL nominal değerli paylar, 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren Yıldız Pazar’da işlem görmeye başlayacak. Paylar, “BETAE.E” işlem kodu ile sürekli işlem yöntemi kapsamında yatırımcılarla buluşacak.

Borsa İstanbul tarafından yapılan duyuruda, payların baz fiyatının 40 TL olarak belirlendiği belirtildi. Ayrıca ilgili sırada maksimum emir değerinin 1 milyon TL olacağı ifade edildi.