Açıklamaya göre, İhlas Holding A.Ş. (IHLAS) paylarında, şirketin %100 oranındaki bedelli sermaye artırımı kapsamında fiyat düzeltmesi gerçekleştirildi. Borsa İstanbul tarafından yapılan duyuruda, IHLAS payları için bölünme sonrası teorik fiyatın 1,45 TL olduğu belirtildi. Teorik fiyatın, fiyat adımına yuvarlanmadığı kaydedildi.

İhlas Holding tarafından KAP’a yapılan açıklamada, şirketin 1,5 milyar TL olan çıkarılmış sermayesinin tamamı nakden karşılanmak üzere %100 oranında artırılarak 3 milyar TL’ye çıkarılmasına ilişkin izahnamenin Sermaye Piyasası Kurulu tarafından onaylandığı bildirildi.

Açıklamada, mevcut pay sahiplerinin ellerindeki payların %100’ü oranında yeni pay alma hakkına sahip olduğu belirtildi. Yeni pay alma haklarının 9 Haziran 2026 ile 23 Haziran 2026 tarihleri arasında 15 gün süreyle kullandırılacağı kaydedildi.

Rüçhan hakkı kullanım fiyatı 1 lot pay için 1,00 TL olarak açıklanırken, sermaye artırımında ödeme tarihi 11 Haziran 2026, kayıt tarihi ise 10 Haziran 2026 olarak duyuruldu.

Yeni pay alma haklarının kullandırılmasının ardından kalan payların ise 2 iş günü süreyle, nominal değerden düşük olmamak üzere Borsa İstanbul A.Ş. Birincil Piyasa’da oluşacak fiyattan halka arz edileceği belirtildi.

Borsa İstanbul A.Ş.’nin KAP’a ilettiği açıklamanın detayları şu şekilde:

İhlas Holding A.Ş. (IHLAS)
• %100 Bedelli Sermaye Artırımı
• Bölünme Sonrası Teorik Fiyat: 1,45 TL

Meysu Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. (MEYSU), 2025 yılı net dönem kârından karşılanmak üzere toplam brüt 43,5 milyon TL nakit kâr payı dağıtılmasını teklif etti. Şirketin B Grubu borsada işlem gören payları için 1 TL nominal değerli pay başına brüt 0,05 TL, net 0,0425 TL nakit kâr payı ödenmesi öngörülüyor. Kâr payı hak kullanım tarihi 7 Temmuz 2026, ödeme tarihi ise 9 Temmuz 2026 olarak açıklandı.

Kâr payı dağıtılmaması yönünde teklif sunacak şirketler arasında yer alan Aksa Enerji Üretim A.Ş. (AKSEN), 2025 yılına ilişkin 3,51 milyar TL tutarındaki net dağıtılabilir kârın olağanüstü yedek akçe olarak ayrılmasını genel kurulun onayına sunacak.

Fonet Bilgi Teknolojileri A.Ş. (FONET), 2025 yılı kârından genel kanuni yedek akçe ayrıldıktan sonra kalan tutarın geçmiş yıl kârları hesabında şirket bünyesinde bırakılmasını teklif etti. Manas Enerji Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. (MANAS) ile Frigo-Pak Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (FRIGO) da 2025 yılı için kâr payı dağıtılmaması yönündeki tekliflerini genel kurulda görüşecek.

Euro Kapital Yatırım Ortaklığı A.Ş. (EUKYO), Euro Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı A.Ş. (EUYO) ve Euro Trend Yatırım Ortaklığı A.Ş. (ETYAT) ise 2025 yılına ilişkin nakit veya pay biçiminde kâr payı ödenmemesi tekliflerini pay sahiplerinin onayına sunacak.

Bugünkü genel kurullarda şu kâr payı teklifleri görüşülecek:

Aksa Enerji Üretim A.Ş. (AKSEN): Kâr payı dağıtılmaması
Euro Kapital Yatırım Ortaklığı A.Ş. (EUKYO): Kâr payı dağıtılmaması
Euro Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı A.Ş. (EUYO): Kâr payı dağıtılmaması
Euro Trend Yatırım Ortaklığı A.Ş. (ETYAT): Kâr payı dağıtılmaması
Fonet Bilgi Teknolojileri A.Ş. (FONET): Kâr payı dağıtılmaması
Frigo-Pak Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (FRIGO): Kâr payı dağıtılmaması
Manas Enerji Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. (MANAS): Kâr payı dağıtılmaması
Meysu Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. (MEYSU): 1 TL nominal değerli B Grubu pay için brüt 0,05 TL, net 0,0425 TL nakit kâr payı dağıtımı

Bilici Yatırım Sanayi ve Ticaret A.Ş. (BLCYT) ise bugün olağanüstü genel kurul gerçekleştirecek. Şirketin genel kurul gündeminde kâr payı dağıtımına ilişkin madde bulunmadığı için BLCYT, kâr payı teklifleri listesine dahil edilmedi.

AKSA – Şelale Boyner tarafından 540.000 adet payın Borsa’da işlem görebilmesi için MKK’ya kaydileştirme başvurusu yapıldı.

AKSEN – Eskişehir’de yer alan ve 140,91 MW kurulu güce sahip olması planlanan depolamalı RES projesinin ÇED sürecinin olumlu tamamlandığı açıklandı.

AKBNK – Yurt dışında 3.836 gün vadeli 488,0 milyon dolar tutarında borçlanma aracı ihraç edildi.

ALARK – Şirket bağlı ortaklığı Alyat Teknoloji’nin İsviçre’de şirket kurmasına karar verdiği açıklandı.

ANELE – Finans kuruluşlarının mutabakatı ile borç yapılandırmasının 30 Haziran’a uzatıldığı açıklandı.

BVSAN – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 150 milyon TL’den 1 milyar TL’ye yükseltilmesi tescil edildi.

DERHL – Nusret Altınbaş tarafından 1.500.000 adet payın Borsa’da işlem görebilmesi için MKK’ya kaydileştirme başvurusu yapıldı.

EBEBK – Kamal Anthony Hatoum tarafından 3.676.086 adet payın Borsa’da işlem görebilmesi için MKK’ya kaydileştirme başvurusu yapıldı.

EKDMR – Nusret Altınbaş tarafından 2.973.309 adet payın Borsa’da işlem görebilmesi için MKK’ya kaydileştirme başvurusu yapıldı.

EGEGY – Ege Yapı tarafından 10.000.000 adet payın Borsa’da işlem dönüştürülen niteliğe dönüştürülüp satışı kapsamında Pay Satış Bilgi Formu’nun onaylanması talebi ile SPK’ya başvuru yapıldığı açıklandı.

EMPAE – VBTS kapsamında şirket paylarına 8 Temmuz’a kadar brüt takas tedbiri getirilirken, kredili işlem yasağı da 8 Temmuz’a kadar uzatıldı.

FORTE – Şirketin %100 bağlı ortaklığı Milsoft ile Havelsan arasında 2,7 milyon dolarlık sözleşme imzalandığı açıklandı.

FRIGO – Kenan Baran Teker tarafından 104.009 adet payın Borsa’da işlem görebilmesi için MKK’ya kaydileştirme başvurusu yapıldı.

FRIGO – Zülal Yaşdağı tarafından 159.867 adet payın Borsa’da işlem görebilmesi için MKK’ya kaydileştirme başvurusu yapıldı.

GESAN – Şirketin Bosna Hersek’teki ihalede 26,8 milyon euro ile en avantajlı teklifi verdiği açıklandı.

GENIL – SUL – 238'in Faz II Klinik araştırmasında ilk hastaya tedavi başlandığı açıklandı.

HUBVC – Şirket iştiraki Enko Teknoloji’nin sermaye artırımının tamamlandığı açıklandı.

HTTBT – Air Zimbabwe’nin şirketin Rezervasyon & Yolcu Hizmetleri, İnternet Rezervasyon Motoru ile Gelir Muhasebesi çözümlerini kullanmaya başladığı açıklandı.

ISMEN – Şirketin, ABD Bölge Mahkemesi'nde görülen, uluslararası tarafları kapsayan bir uyuşmazlık kapsamında açılan davada davalılar arasında yer aldığı açıklandı.

ISSEN – Bir yatırımcı tarafından genel kurul toplantısındaki kararların iptali kapsamında dava açıldığı belirtildi.

ISBIR – İki yatırımcı tarafından genel kurul toplantısındaki kararların iptali kapsamında dava açıldığı belirtildi.

KZBGY – Şirketin Marmaris projesine ilişkin verilen 2,7 milyar TL tutarındaki idari para cezasına karşı açtığı davanın şirket lehine sonuçlandığı açıklandı.

KZBGY – Şirketin Marmaris'teki projeye ilişkin sahil şeridi nedeniyle düzenlenen ceza ve buna bağlı ödeme emrine karşı açılan davalarda, toplam 90,1 milyon TL'lik kısım Şirket lehine iptal edilirken, 14,6 milyon TL'lik kısmın iptali taleplerinin reddedildiği, temyiz başvurusu yapılacağı açıklandı.

KARTN – Kocaeli Başiskele’deki 4.887 m ² ’lik gayrimenkulünün 67,5 milyon TL bedelle satıldığı açıklandı.

KLNMA – Banka ile EIB arasında 100 milyon euro tutarında kredi anlaşması imzalandığı açıklandı.

LMKDC – Bakanlık tarafından şirketin 50 MWe'lik lisanssız elektrik üretim başvurusunun olumlu değerlendirildiği, EPDK'nın kapasite tahsis süreci kapsamında şirkete 34,35 MWe kapasite tahsis hakkı verildiği açıklandı.

MARKA – Şirketin %100 bağlı ortaklığı olan Momentum Girişim Holding’in plastik sektöründe faaliyet gösteren bir şirketle olası satın alma, birleşme veya stratejik iş birliği seçeneklerini değerlendirmek üzere görüşmelere başladığı açıklandı.

MHRGY – Pendik’teki 33 adet bağımsız bölümün 642,2 milyon TL bedelle alındığı açıklandı.

MAGEN – Şirketin, 24 MWm kapasiteli HEZ Moralı JES – 1 santralini bulunduran Hez Enerji İnşaat’ın tamamının devralınmasına yönelik süreci sürdürdüğü, Aydın'daki mevcut santrale ilave 72 MWm kapasite artışı planlanırken, devralınacak diğer jeotermal ruhsat sahalarında 144 MWm ve daha önce devri tamamlanan Denizli ile Manisa'daki ruhsat sahalarında ise 505 MWm kurulu güç potansiyeline sahip yeni yatırımlar öngörüldüğü, şirketin jeotermal enerji alanındaki toplam kurulu güç potansiyesinin mevcut 24 MWm'lik santral dahşl yaklaşık 745 MWm'ye ulaşmasının hedeflendiği, YEKDEM kapsamında sağlanacak 15 yıllık alım garantisi sayesinde ilk beş yılda yıllık yaklaşık 627 milyon dolar satış geliri ve 505 milyon dolar dolar FAVÖK beklendiği açıklandı.

LILAK – Şirketin, Erzurum Aziziye Merkez 2 OSB'de kurulan Erzurum Fabrikası Faz I Konverting yatırımının tamamlandığı ve üretim ve satışa hazır hale geldiği açıklandı.

PNSUT – Gökhan Alsım tarafından 414.973 adet payın Borsa’da işlem görebilmesi için MKK’ya kaydileştirme başvurusu yapıldı.

RAYSG – Ocak – Mayıs döneminde prim üretimi %1,69 artışla 17,4 milyar TL’ye yükseldi.

RUBNS – Şirketin, 650.000 dolarlık sipariş aldığı açıklandı.

SRVGY – Nusret Altınbaş tarafından 562.500 adet payın Borsa’da işlem görebilmesi için MKK’ya kaydileştirme başvurusu yapıldı.

TAVHL – Şirket ve Limak İnşaat’ın oluşturduğu konsorsiyumun Kuveyt Uluslararası Havalimanı Terminal 2 işletme ve bakım hizmeti ihalesine teklif sunduğu açıklandı.

TARKM – Yeni fabrika kapsamında idari faaliyetlerin başladığı, makine ekipman kurum çalışmalarının devam ettiği açıklandı.

TSPOR – Futbolcu Noah Jose Saviolo'nun 8,5 milyon euroya alındığı, futbolcu ile 5 yıllık anlaşma sağlandığı, futbolcuya 5 yılda 5,5 milyon euro garanti ücret ödeneceği açıklandı.

UMPAS – Nafiz Dağdagül tarafından 154.850 adet payın Borsa’da işlem görebilmesi için MKK’ya kaydileştirme başvurusu yapıldı.

ULUSE – Şirketin, MESS üyeliğinden ayrılacağı açıklandı.

SERMAYE ARTIRIMLARI

IHLAS – Şirket sermayesi bugün 1,5 milyar TL’den %100 oranında bedelli olarak 1,5 milyar TL nakden artışla 3 milyar TL’ye yükseltilecek olup, düzeltilmiş pay fiyatı 1,45 TL’ye denk gelmekte.

KUVVA – Şirket sermayesinin 31,0 milyon TL’den %1.349,65 oranında bedelsiz olarak 419,0 milyon TL artışla 450 milyon TL’ye yükseltilmesine karar verildi.

NAKİT TEMETTÜ ÖDEYECEK ŞİRKETLER

BUGÜN GENEL KURULU OLAN ŞİRKETLER

MANAS - Manas Enerji Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Genel Kurul Saati: 10:00 - Olağan)

AKSEN - Aksa Enerji Üretim A.Ş. (Genel Kurul Saati: 10:30 - Olağan)

BLCYT - Bilici Yatırım Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Genel Kurul Saati: 10:30 - Olağanüstü)

FONET - Fonet Bilgi Teknolojileri A.Ş. (Genel Kurul Saati: 11:00 - Olağan)

EUYO - Euro Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı A.Ş. (Genel Kurul Saati: 12:00 - Olağan)

ETYAT - Euro Trend Yatırım Ortaklığı A.Ş. (Genel Kurul Saati: 13:00 - Olağan)

EUKYO - Euro Kapital Yatırım Ortaklığı A.Ş. (Genel Kurul Saati: 14:00 - Olağan)

MEYSU - Meysu Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Genel Kurul Saati: 14:00 - Olağan)

FRIGO - Frigo-Pak Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Genel Kurul Saati: 14:30 - Olağan)

AKSA – Akkök Holding tarafından 11,01 – 11,15 TL fiyat aralığından 1.200.000 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %40,06’ya yükseldi.

AHGAZ – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 100.000 adet pay 31,52 – 31,70 TL fiyat aralığından geri alındı.

CWENE – Deniz Portföy tarafından 40,10 TL fiyattan 150.000 adet pay satılırken, şirket sermayesindeki payı %9,99’a geriledi.

DSTKF – Tera Portföy tarafından 70.683 adet alış ve 15.586 adet satış yapılırken, şirket sermayesindeki payı %5,01’e yükseldi.

EUKYO – Talha Erdinç Şahin tarafından 9,00 – 10,00 TL fiyat aralığından 3.186.125 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %5,34’e yükseldi.

ENSRI – Muhammet Nuri Ensari tarafından 14,25 – 14,42 TL fiyat aralığından 16.380.000 adet pay satılırken, şirket sermayesindeki payı %53,71’e geriledi.

ENSRI – Pardus Portföy tarafından 19.871.116 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %18,32’ye yükseldi.

GOKNR – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 598.242 adet pay 24,25 TL fiyattan geri alındı.

GLYHO – Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kutman tarafından 15,25 TL fiyattan 250.000 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %36,27’ye yükseldi.

NTHOL – Besim Tibuk tarafından 37,72 – 39,00 TL fiyat aralığından 620.000 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %37,03’e yükseldi.

PAGYO – Burhan Gökberk Hisarcıklıoğlu tarafından 125,30 – 126,95 TL fiyat aralığından 6.187 adet pay alınırken, şirket sermayesindeki payı %0,24’e yükseldi.

SANEL – Ali Yıldırım tarafından 55,90 – 57,75 TL fiyat aralığından 52.128 adet pay satılırken, şirket sermayesindeki payı %15,72’ye geriledi.

Bu faizlerin yüksek olduğu açık. Elbette çok daha önemlisi mevduat ve kredi faizleri. Zaten politika faizinin şu ya da bu düzeyde belirlenmesinin arkasındaki temel amaç, önce bankaların kendi aralarında yaptıkları işlemlerde ortaya çıkan faizi, sonra da mevduat ve kredi faizlerini etkilemek. Ayrıca açıklanan politika faizi döviz kurunu anında etkiliyor. Bu yollarla enflasyonun ana belirleyicileri kur, girdi maliyetleri ve talep unsurları etkilenmeye çalışılıyor. Kredi faizlerinde 25 Mayıs verilerine göre durum şöyle: Ortalama tüketici kredisi faizi yüzde 62,5, ticari kredi faizi ise yüzde 53,2 düzeyinde. Mevduatın en yoğun olduğu vadelerde (1 ve 3 aya kadar) ortalama faiz düzeyleri ise, sırasıyla yüzde 46,6 ve 48,5. Bunların da yüksek oldukları açık. Özellikle de kredi faizleri çok yüksek.

Son iki yıldır yapabileceğini yapıyor para politikası

Peki Merkez Bankası’nın Perşembe günü faiz indirmesi mümkün mü? Elbette değil. Zira şu anda enflasyon yüzde 32,6 düzeyinde. Sadece şimdi mi? Ne gezer; son 11 aydır yüzde 30,9 ila yüzde 33,5 arasında çok dar bir alanda kaskatı kesilmiş durumda. Yok şu şok, yok bu şok. Ama sonuçta dikensiz gül bahçesi yok. Şoklar hayatın bir parçası. Bu kadar yüksek faiz oranlarına rağmen enflasyon düşmüyorsa, açık ki, uygulanmakta olan programda bir sorun var.

Para politikasında bir sorun var mı? Yaklaşık son iki yıldır yapabileceğini yapıyor para politikası; daha ne yapacak? Maliye politikasında bir sorun var mı? Borç düşük düzeyde. Deprem harcamalarına rağmen bütçe açığı patlamadı, aksine kontrol altına alındı. Buradaki sorun asgari ücretin ve çoğu emekli maaşının açlık sınırının altında olduğu bir ülkede üst gelir gruplarından alınan vergilerin artırılmaması ve vaktiyle otoyol, köprü, havaalanı yatırımları için verilen gelir garantilerinin gözden geçirilmemesi.

Liraya kalıcı güven sağlayamıyorsanız demek ki temel sorunlar var

Demek ki temel eksiklikler maliye ve para politikasının dışında. O eksikliklerin giderilmemesi maliye ve para politikasının etkinliğini son derece kısıtlıyor. Bu eksikliklerin neler olduğu malum; bu köşeyi izleyenleri bıktıracak düzeyde yazıp duruyorum. Şu pencereden bakmak lazım: Liraya olan güveni kalıcı olarak sağlayamıyorsanız, dövize yönelişi ancak bu kadar yüksek faiz ve döviz müdahaleleri ile engelleyebiliyorsanız, demek ki temel sorunlar var. Bu sorunlar şu soruların yanıtları ile ilgililer: Eylül 2021’de enflasyonu bir yılda yaklaşık 70 puan sıçratan para politikasına dönülebilir mi? Dönülmeyeceğinin garantisi var mı? Yargı sisteminin böyle çalıştığı bir ülke bırakın gelir düzeyini sıçratmayı, ekonomik istikrarı sağlayabilir mi?

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr’nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Peki TL gerçekten çok mu değerli? Bu soruya peşin peşin “Evet” diyenlere şunu sormalı:

“TL hangi hesaplamaya ve kime göre değerli ve ne kadar değerli?”

Nasıl yapacağız bu hesabı, nasıl belirleyeceğiz TL’nin ne kadar değerli olduğunu?

Bir kere belli bir tarihi başlangıç alacağız, bu kaçınılmaz. Madem dezenflasyon programı üçüncü yılını doldurdu, bugün için bu programın başlangıcını esas alalım. Şu durumda baz yılı 2023’ün mayıs ayı olsun.

2023’ün haziran ayından bu yılın mayıs ayına kadar geçen üç yılda enflasyon, TÜFE ve Yİ-ÜFE bazında ne kadar artmış, bu dönemde bir dolar ve bir eurodan oluşan sepet kurdaki artış ne olmuş? Bu en basit hesaplama. Bu hesaplamada dolar ve euro enflasyonu yok.

O zaman bir başka hesaplamaya bakmak gerekiyor; Merkez Bankası’nın reel efektif döviz kuru endeksine. Bu konudaki en bilimsel ve sağlıklı veri de bu zaten. Merkez Bankası Türkiye’nin dış ticaretinde önemli paya sahip ülkelerin döviz kurları ve bu ülkelerdeki enflasyonu dikkate alarak bilimsel bir hesaplama yapıyor. Merkez Bankası bu endeksi 2025 yılının ortalamasını 100 kabul ederek hesaplıyor, ben bu seriyi 2023’ün mayısını 100 varsayarak yeniden düzenledim. Ama veri esas itibarıyla tabii ki Merkez Bankası’na ait.

Hangi hesaba göre?

İlk soru bu; reel kur hangi hesaba göre yapılacak? En yaygın kullanılan enflasyon hesabı kuşku yok ki tüketici fiyat endeksiyle bulunan oran, yani TÜFE oranı.

Diğeri ise yurt içi üretici fiyat endeksiyle bulunan oran, yani Yİ-ÜFE oranı.

Mayıs 2023’teki reel kur endeksi 100 kabul edildiğinde TÜFE’yle oluşan seri bu yılın mayıs ayında 122’ye çıktı. Yani TL son üç yılda yüzde 22 değerlendi. Bu oranı çok basite indirgeyerek bugünlerde 45-46 dolayında olan doların yüzde 22 kadar artmasının makul olduğu söylenebilir.

Ama tek hesap yöntemi bu değil… Bir de Yİ-ÜFE’ye göre yapılan hesaplama var. Merkez Bankası’nın bu hesaplamasına göre 2023’ün mayıs ayında 100 olan reel efektif döviz kuru endeksi bu mayısta yalnızca 101’e çıktı. Yani reel kur üç yıl öncesiyle hemen hemen aynı düzeyde ve dolayısıyla TL’de reel anlamda bir değerlenme yok.

Hangisini esas almalı?

Önce şunu söyleyeyim; tabii ki bu iki oran da doğru. Ama kullanım yerine göre birini tercih etmek gerekiyor.

Döviz kurunun düşük kaldığından en çok yakınan iş aleminin, özellikle de üretim yapan sanayicinin enflasyonu üretici fiyatları endeksine göre bulunan oran. Dolayısıyla onlar açısından Yİ-ÜFE’ye göre olan reel kur endeksine bakmak gerekiyor ki orada da bir değerlenme yok.

Ama buna karşılık turizm sektörünü üretici fiyatlardan çok tüketici fiyatları ilgilendiriyor. Bu yüzden de bu kesim açısından TL’de reel bir değerlenme olduğu yönündeki yakınma daha anlamlı.

Vatandaş için de TÜFE

Vatandaşın dövizde artış beklemesi, hatta ummasının altında yatan en büyük etken hiç kuşku yok ki çok yüklü miktarda döviz tasarrufuna sahip olması.

Yine aynı şekilde değeri dövize bağlı olarak artan altın varlığı.

Dolayısıyla vatandaşın yaşadığı enflasyon TÜFE ile bulunan oran olduğuna göre onlar açısından da TÜFE bazlı hesaplamayla bulunan yüzde 22’lik reel değerlenme önemli.

En basit hesap ne söylüyor?

Merkez Bankası’nın yaptığı reel kur hesaplaması çok teknik ve karşı ülkelerin enflasyonlarını da dikkate alan karmaşık bir işlem. Verileri daha basite indirgemek de mümkün…

2023’ün mayıs ayındaki TÜFE ve Yİ-ÜFE’yi, ayrıca sepet kuru 100 kabul ederek tüm ayları kapsayan bir seri oluşturursak üç yıl önce 100 olan TÜFE bu mayısta 315’e, Yİ-ÜFE 250’ye, sepet kur ise 235’e çıktı.

Mayısta 315 olan TÜFE ile 235 olan sepet kur arasında yüzde 34’lük, 250 olan Yİ-ÜFE ile sepet kur arasında ise yüzde 6’lık bir fark var.

Diğer ülkelerin enflasyonu hiç hesaba katılmazsa TL’deki değerliliği yok etmek için TÜFE bazlı hesaplamaya göre sepet kuron yüzde 34 artması gerekiyor. Ama bu çok basit bir hesaplama ve reel kur değişiminin hangi düzeyde olması gerektiğini bulmak için karşı ülkelerin enflasyonunu da dikkate almak gerekiyor. Ben bu oranları yalnızca fikir vermesi için aktardım.

Ya enflasyon iyi ölçülmüyorsa…

Bu hesaplamaların tümü Türkiye’deki enflasyon ölçümünün doğru olduğu varsayımına dayanıyor. Yapılacak bir şey yok; eldeki malzeme bu!

Hadi TÜFE’nin bu üç yılda yüzde 215 değil de daha yüksek arttığını dile getirip öyle hesap yapalım; Yİ-ÜFE ne olacak, onu nasıl hesaplayacağız.

Kaldı ki Yİ-ÜFE’yi de bir şekilde hesaplayabilsek bile Merkez Bankası TÜİK’in resmi verilerini kullandığı için reel efektif döviz kurunu hesaplamak mümkün değil. “Bize ne reel kur endeksinden” de diyemeyiz ki, her türlü hesap ona göre yapılıyor, politikalar ona göre oluşturuluyor.

“Ama Türkiye Avrupa’dan pahalı”

Bu görüşü son zamanlarda o kadar çok sık duyuyoruz ki…

“Türkiye Avrupa’da neredeyse en pahalı ülke haline geldi.”

Çok doğru. Ama bu Türk parasının değerli olmasından kaynaklanmıyor ki.

Türkiye’nin pahalı olması çok başka bir konu ve zaten sorun burada yatıyor. Yoksa Türkiye’yi “döviz bazında” bir anda Avrupa’nın en ucuz ülkelerinden biri yapmak çok kolay. O da başka bir yazıya…

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr’nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Şirketten yapılan açıklamada, "S-1 Formu" olarak bilinen taslak kayıt beyanının SEC'e gizli olarak sunulduğu bildirildi.

Açıklamada, "Bunun kamuoyuna sızmasını beklediğimiz için şimdiden duyuruyoruz." ifadeleri yer aldı.

Halka arzın zamanlamasına ilişkin henüz bir karar verilmediği belirtilen açıklamada, özel şirket olarak yürütülmesinin daha kolay olabileceği bazı planlar nedeniyle sürecin zaman alabileceği kaydedildi.

Açıklamada, bunun "karmaşık bir ödünleşim" süreci olduğu vurgulanarak, söz konusu başvurunun, şirketin en doğru seçenek olarak değerlendirmesi halinde daha erken halka açılmasına imkan sağlayacağı ifade edildi.

Yapay zeka şirketlerinden Anthropic de geçen hafta olası halka arz süreci kapsamında SEC'e taslak kayıt beyanını gizli olarak sunduğunu açıklamıştı.

New York borsası, çip hisselerindeki toparlanma sonrasında haftanın ilk işlem gününü karışık seyirle tamamladı.

Kapanışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,16 azalarak 50.786,01 puana geriledi.

S&P 500 endeksi yüzde 0,3 artışla 7.405,73 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,86 kazançla 25.929,66 puana yükseldi.

Çip şirketlerinin hisselerinin, geçen haftaki sert satışların ardından toparlanmasıyla pay piyasalarında karışık seyir izlendi.

Micron Technology'nin hisseleri yüzde 10'a yakın artarken, Broadcom'un hisseleri yaklaşık yüzde 3 ve Nvidia'nın hisseleri yaklaşık yüzde 2 değer kazandı.

Bugün başlayan geliştirici konferansında yazılım güncellemelerini duyuran Apple'ın hisseleri ise yüzde 2 geriledi.

Analistler, İran ve İsrail'in karşılıklı saldırıları durdurduğuna dair haberlerle ABD Başkanı Donald Trump'ın saldırılara rağmen müzakerelerin sürdüğünü belirtmesinin jeopolitik risklere dair artan endişeleri hafiflettiğini söyledi.

Orta Doğu'daki saldırılar sonrasında yüzde 5'ten fazla yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı da geri çekilirken, TSİ 23.10 itibarıyla yüzde 1,4 artışla 94,40 dolar oldu.

ABD Merkez Bankası (Fed) New York Şubesinin yayımladığı mayıs ayına ilişkin Tüketici Beklentileri Anketi'nin sonuçlarına göre, ülkede tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi mayısta yüzde 3,5'e geriledi.

Bu hafta ABD'nin mayıs ayına ilişkin enflasyon verilerinin yanı sıra Elon Musk'ın şirketi SpaceX'in cuma günü gerçekleşecek halka arzı da takip edilecek.

Şimşek, CNNTürk'te katıldığı canlı yayında gündeme ilişkin soruları yanıtladı.

ABD/İsrail-İran Savaşı'nın Türkiye'ye etkilerine dikkati çeken Şimşek, gübreden çip üretimindeki ham maddeye kadar akla gelen birçok temel ham maddenin orada üretildiğini, işlendiğini, dünyaya arz edildiğini söyledi. Bunun büyük arz şoku olduğunu dile getiren Şimşek, kimsenin de bağışıklığının olmadığına işaret etti.

- "Bu şok öngörülenden çok daha uzun sürdü"

Şimşek, küresel büyümenin olumsuz etkilendiğini, finansal koşulların sıkılaştığının altını çizerek, şöyle devam etti:

"Çünkü, dünyada enflasyon beklentileri yükseldi. Enflasyonun yükselmesi, enflasyon beklentilerinin bozulması finansal koşulları yani küresel faizleri etkiliyor. Bu bir. Bu da büyümeyi olumsuz etkiliyor. İkincisi bizim gibi petrol, doğalgaz ve türevlerini ithal eden ülkelerin dış dengesinde bozulma oluyor. Daha çok dış kaynağa ihtiyacınız var. Daha çok rezerv kullanmanız lazım. Bu süreci yoğun bir şekilde takip ediyoruz. Bu şok öngörülenden çok daha uzun sürdü. Küresel petrol arzına baktığınız zaman bugünkü şokun etkilediği üretim ve sevkiyat miktarı bütün bu geçmişte yaşanan şoklardan daha büyük. Diyelim ki bugün 20 milyon varil günlük etkileniyorsa geçmişteki en büyük şok da 4,5 milyon varil etkilendi. Onun için ciddiye alıyoruz. Önemli bir şok."

- "En az 5 puanlık ilave enflasyonist baskı var"

Türkiye'deki enflasyon gelişmelerine değinen Şimşek, "Enflasyon, bu dış şok olmasaydı bu sene yüzde 20'nin bir tık altında ya da bir tık üstünde olma olasılığı oldukça yüksekti. Savaş nedeniyle birincil doğrudan ve ikincil etkileri ile piyasaların yılın tamamı için fiyatladığı petrol fiyat seviyesini dikkate aldığımızda en az 5 puanlık ilave enflasyonist baskı var. Başta enflasyon yüzde 21 olacaksa idi yüzde 26. Merkez Bankası da zaten oraya doğru çekti." değerlendirmesinde bulundu.

Şimşek, bu süreç uzadıkça etkilerinin daha yoğun olabildiğini belirterek, bütün senaryoları daha ilk günden değerlendirdiklerini, şoktan hemen sonra senaryo analizlerini yaptıklarını ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'la paylaştıklarını dile getirdi.

- "Ben bahane peşinde değilim"

Son 3 ayda varil fiyatlarının 118 dolarları bulduğunu, bu şokları programda öngörüp fiyatlamanın imkansız olduğunu vurgulayan Şimşek, "Ben bahane peşinde değilim. Biz 2025'te de çoklu şok yaşadık. Şimdi bunlar etkilemiyor desem doğru olmaz. Ama yani enflasyon hedeflerini tutturamadığımızda bunlara da sığınmam. Niye? Çünkü yapısal konular da var. Bu şartlarda öngörü üretmek de kolay değil. Savaşın etkisi önemli. Savaş büyük bir şok. Yönetilebilir bir şok. Yönetiyoruz." ifadelerini kullandı.

- "Yaklaşık 160 milyar dolar rezervimiz var"

Şimşek, Orta Vadeli Programın başlangıç tasarımın ekstrem riskleri yönetmeye yönelik olduğunu belirterek, şu açıklamalarda bulundu:

"Önemli seçim yaşanmış, büyük deprem yaşanmış, EYT gibi önemli bir inisiyatif alınmış. O dönemde var olan bir kur korumalı mevduat gerçeğimiz var. Bu ekosistemde önceliklendirmeyi, makro finansal istikrara verdik. İkinci yılda dezenflasyonun başlanması, bütçe disiplinin tesisi ve cari dengenin yönetilebilir düzeylerde tutulması. Ama en kritik bileşeni söyleyeceğim. Biz tabiri caizse tamponları inşa ettik. Yani rezerv biriktirdik. Zor coğrafyada yaşadığınız zaman sizin dışındaki gelişmeleri belirlemiyorsunuz. Bu bölge, bu mahalle zor bir mahalle. O zaman ne yaparsınız? Her zaman şoklara karşı bünyeyi nasıl güçlendiririm? diye düşünürsünüz."

Rezerv biriktirdiklerini dile getiren Şimşek, şu anda yaklaşık 160 milyar dolar rezerv olduğunu, şokun etkisinin önemli ölçüde yaşandığı için bu seviyelerin değerli, rezervin bu haliyle de yeterli olduğunu kaydetti.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,58 düşüşle 24.616,22 puana ve Fransa'da CAC 40 endeksi ise yüzde 0,23 azalarak 8.199,29 puana indi.

İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,05 değer kazanarak günü 10.373,2 puandan ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,63 artışla 50.208,13 puandan tamamladı.

Avro/dolar paritesi ise TSİ 20.44 itibarıyla yüzde 0,148 artışla 1,154 seviyesinden işlem gördü.

Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler, küresel borsaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. Orta Doğu'da çatışma riskinin yeniden artması nedeniyle günün erken saatlerinde Brent petrolün varil fiyatı 98 dolara kadar yükseldi.

Ancak İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemu'l Enbiya Karargahının, İsrail'e yönelik askeri operasyonların durdurulduğunu duyurmasının ardından Brent petrolün varil fiyatı 94 dolar seviyesine çekildi.

Enerji fiyatlarının yüksek seyrini koruması küresel çapta enflasyon endişelerini körüklerken yatırımcıların odağında bu hafta Avrupa Merkez Bankasının (ECB) perşembe günkü para politikası kararları yer alıyor. Bankanın bu toplantıda 3 temel faiz oranında 25 baz puanlık faiz artışı yapacağına kesin gözüyle bakılıyor.

Öte yandan bugün açıklanan verilere göre, Almanya'da fabrika siparişleri, Orta Doğu'da tırmanan çatışmaların oluşturduğu küresel belirsizlik ve talep daralması nedeniyle nisan ayında beklentilerin neredeyse iki katı hızla geriledi.

Avro Bölgesi'nde yatırımcı güven endeksi, haziranla birlikte art arda ikinci ayda da yükselişini sürdürdü.

Girişim Elektrik Sanayi Taahhüt ve Ticaret A.Ş. (GESAN), Bosna-Hersek devlet elektrik kurumu EPBiH tarafından açılan ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) finansmanıyla gerçekleştirilen güneş enerjisi santrali, trafo merkezi ve iletim hattı inşası ihalesinde en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendi.

Toplam bedeli 26,87 milyon euro olan proje güncel kurla yaklaşık 1,44 milyar TL büyüklüğe ulaşıyor. Şirket, ihale komisyonu tarafından sözleşme imzalamaya davet edildi.

KLNMA'dan 100 Milyon Euroluk Uluslararası Finansman

Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası (KLNMA), Avrupa Yatırım Bankası ile yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği yatırımlarının finansmanında kullanılmak üzere 100 milyon euro tutarında kredi anlaşması imzaladığını açıkladı. Kredinin Hazine ve Maliye Bakanlığı geri ödeme garantisi altında sağlandığı belirtildi.

FORTE ve HAVELSAN Arasında 2,7 Milyon Dolarlık Savunma Sözleşmesi

Forte Bilgi İletişim Teknolojileri ve Savunma Sanayi A.Ş. (FORTE), yüzde 100 bağlı ortaklığı MilSOFT ile HAVELSAN arasında komuta kontrol faaliyetleri kapsamında KDV hariç 2,7 milyon dolar tutarında sözleşme imzalandığını duyurdu.

KBORU'dan 262,5 Milyon TL'lik DSİ İhalesi

Kuzey Boru A.Ş. (KBORU), Devlet Su İşleri 24. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen "Kars Barajı Sulaması 1. Kısım CTP Boru Malzeme Alımı" ihalesinde en avantajlı teklifi vererek birinci oldu.

KDV hariç 262,5 milyon TL bedelli projenin 2026 yıl sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.

Hitit Bilgisayar Air Zimbabwe ile İş Birliğini Genişletti

Hitit Bilgisayar Hizmetleri A.Ş. (HTTBT), mevcut müşterisi Air Zimbabwe'nin rezervasyon, yolcu hizmetleri, internet rezervasyon motoru ve gelir muhasebesi çözümlerini kullanmaya başladığını açıkladı.

2021 yılında başlayan iş ortaklığının yeni ürünlerle genişletilmesi, şirketin Afrika pazarındaki konumunu güçlendiren gelişmeler arasında değerlendiriliyor.

Rubenis Tekstil'den 650 Bin Dolarlık İhracat Siparişi

Rubenis Tekstil (RUBNS), yurt dışında yerleşik bir şirketten toplam 650 bin dolar tutarında ihracat siparişi aldığını açıkladı. Şirket, anlaşma kapsamında sevkiyatların başladığını bildirdi.

Lila Kağıt Erzurum Fabrikasında Üretime Hazır

Lila Kağıt (LILAK), Erzurum Aziziye'de kurduğu Faz I Konverting Üretim Tesisi yatırımını tamamladığını ve tesisin üretim ile satış faaliyetlerine başlamaya hazır hale geldiğini duyurdu.

Şirket ayrıca 2027 yılında devreye alınması planlanan Faz II yatırımıyla yıllık bobin kağıt üretim kapasitesini 341 bin tona çıkarmayı hedefliyor.

LMKDC'ye 34,35 MWe Kapasite Tahsisi

Limak Doğu Anadolu Çimento (LMKDC), lisanssız elektrik üretimi kapsamında yaptığı başvurunun olumlu sonuçlandığını açıkladı. Şirket, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yürütülen süreç sonunda 34,35 MWe kapasite tahsis hakkı kazandı.

TAV Havalimanları Kuveyt İhalesine Yeniden Teklif Verdi

TAV Havalimanları Holding (TAVHL), Limak İnşaat ile oluşturduğu konsorsiyum aracılığıyla Kuveyt Uluslararası Havalimanı Terminal 2'nin işletme ve bakım hizmetlerine yönelik yeniden düzenlenen ihaleye teklif sunduğunu duyurdu.

Konsorsiyumda TAV'ın payı yüzde 60 seviyesinde bulunuyor.

MHRGY Portföyüne 642 Milyon TL'lik Ofis ve Ticari Alan Ekledi

MHR Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (MHRGY), Pendik'te bulunan Esas Aeropark projesindeki 33 bağımsız bölümü toplam 642,2 milyon TL + KDV bedelle satın aldığını açıkladı.

Şirket, tapu devrinin 8 Haziran itibarıyla tamamlandığını ve söz konusu gayrimenkullerin portföye dahil edildiğini bildirdi.

ALARK İsviçre'de Yeni Şirket Kuruyor

Alarko Holding (ALARK), bağlı ortaklığı Alyat Teknoloji Yatırımları Holding aracılığıyla yurt dışı yatırımlarını daha etkin yönetmek amacıyla İsviçre'de 100 bin İsviçre Frangı sermayeli yeni bir şirket kurulmasına karar verdi.

KARTN'dan Varlık Satışıyla Borç Azaltma Hamlesi

Kartonsan (KARTN), Kocaeli Başiskele'de bulunan 4.887 metrekare büyüklüğündeki arsasını 67,5 milyon TL bedelle sattığını açıkladı.

Şirket, satıştan elde edilen fonun kredi ve tahvil kaynaklı finansman giderlerinin azaltılması amacıyla kullanılacağını belirtirken, satıştan yaklaşık 64,3 milyon TL kâr elde edildiğini duyurdu.

RAYSG Prim Üretimini Artırdı

Ray Sigorta (RAYSG), 2026 yılının ilk beş ayında brüt prim üretiminin 17,35 milyar TL'ye ulaştığını açıkladı. Prim üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,69 artış gösterdi.

Günün Öne Çıkanları

• GESAN'ın 1,44 milyar TL büyüklüğündeki Bosna-Hersek ihalesi,
• KLNMA'nın 100 milyon euroluk uluslararası kredi anlaşması,
• FORTE'nin 2,7 milyon dolarlık savunma sanayi sözleşmesi,
• KBORU'nun 262,5 milyon TL'lik DSİ ihalesi,
• LILAK'ın Erzurum yatırımını devreye alması,
• TAVHL'nin Kuveyt Havalimanı ihalesine yeniden teklif vermesi,

günün en dikkat çekici kurumsal gelişmeleri arasında yer aldı.

İsrail ordusunun sabah saatlerinde İran'ın güneyindeki bazı enerji ve stratejik noktaları hedef aldığı bildirildi. Saldırıların ardından İran'ın da çeşitli askeri unsurlarla karşılık verdiği belirtilirken, bölgedeki gelişmeler dünya kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

TRUMP'IN ÇAĞRILARI SONUÇ VERMEDİ

ABD Başkanı Donald Trump, son günlerde yaptığı açıklamalarda İsrail'e misilleme saldırılarından kaçınması yönünde çağrıda bulunmuştu. Özellikle Lübnan'daki operasyonlardan rahatsızlığını dile getiren Trump, İran ile diplomatik temasların sürdüğünü ve yeni bir çatışma dalgasının olası anlaşma süreçlerine zarar verebileceğini savunmuştu.

Ancak İsrail'in son operasyonu, Washington'un diplomatik girişimlerinin sahada karşılık bulmadığı yorumlarına neden oldu. İsrail basınında yer alan haberlerde, İran'a yönelik hava operasyonlarının önümüzdeki günlerde genişletilebileceği ve yeni hedeflerin gündemde olduğu öne sürüldü.

EMTİA PİYASALARINDA SERT HAREKETLER

Jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte yatırımcıların pozisyonlarını yeniden gözden geçirdiği görüldü. Altın ve gümüş fiyatlarında dikkat çekici hareketler yaşanırken, enerji piyasaları da gelişmelerden doğrudan etkilendi.

Ons altın 4.300 dolar seviyesinin altına gerileyerek satış baskısıyla karşılaşırken, gümüş fiyatları da düşüş eğilimini sürdürdü. Buna karşın petrol piyasasında arz endişeleri ön plana çıktı. Brent petrolün varil fiyatı 100 dolar sınırına yaklaşırken, enerji maliyetlerinin yeniden yükselişe geçebileceği değerlendiriliyor.

KRİPTO PARALAR DİRENÇ GÖSTERDİ

Risk iştahındaki azalmaya rağmen kripto para piyasasında görece daha sakin bir görünüm hâkim oldu. Bitcoin, son yükselişlerinin ardından 62 bin dolar seviyesinin üzerinde tutunmayı başarırken, yatırımcıların bir kısmının alternatif varlıklara yönelmeyi sürdürdüğü gözlendi.

UZMANLAR UYARIYOR

Piyasa uzmanları, İsrail ve İran arasındaki gerilimin daha geniş bir bölgesel çatışmaya dönüşmesi halinde enerji fiyatlarında yeni zirvelerin görülebileceğini belirtiyor. Özellikle petrol arzını etkileyebilecek gelişmelerin küresel enflasyon üzerinde yeniden baskı oluşturabileceği ifade edilirken, yatırımcıların önümüzdeki günlerde bölgeden gelecek açıklamalara odaklanacağı belirtiliyor.

Bu son alımla birlikte şirketin toplam Bitcoin varlığı 845.256 BTC’ye yükseldi. Mevcut piyasa fiyatlarıyla değerlendirildiğinde Strategy’nin elindeki Bitcoin’lerin değeri yaklaşık 53 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

Satış Tartışmaları Kısa Sürdü

Geçtiğimiz hafta şirketin 32 BTC satması, yatırımcılar arasında “Strategy satışlara mı başlıyor?” sorusunu gündeme getirmişti. Ancak son alım, şirketin uzun vadeli Bitcoin biriktirme stratejisinden vazgeçmediğini gösterdi. Söz konusu 32 BTC’lik satışın ardından gelen 1.550 BTC’lik yeni alım, piyasadaki endişelerin büyük ölçüde dağılmasını sağladı.

Şirketin kurucusu ve Bitcoin savunucusu Michael Saylor da sosyal medya paylaşımlarıyla yeni alımın sinyallerini vermişti.

Ortalama Maliyet Düşüyor

Strategy’nin son alımı Bitcoin başına ortalama 65.332 dolardan gerçekleşti. Bu rakam, şirketin genel Bitcoin maliyet ortalamasının altında kaldığı için toplam maliyet bazının düşmesine katkı sağladı. Şirket bugüne kadar Bitcoin yatırımları için yaklaşık 64 milyar dolar harcarken, ortalama alım maliyeti 75 bin dolar seviyelerinde bulunuyor.

Kasadaki Nakit de Güçlendirildi

Bitcoin alımının yanı sıra Strategy, dolar rezervlerini de artırdı. Şirket 100 milyon dolarlık ek kaynak ayırarak nakit rezervini 1 milyar dolara yükseltti. Bu adımın, temettü ve finansal yükümlülüklerin karşılanmasında ek güvence sağlamayı amaçladığı belirtiliyor.

Kurumsal Talep Devam Ediyor

Strategy’nin yeniden alıma geçmesi, kurumsal yatırımcıların Bitcoin’e olan ilgisinin sürdüğünü gösteren önemli gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor. Şirketin tek başına dolaşımdaki toplam Bitcoin arzının %4’ünden fazlasını elinde bulundurması, kurumsal taraftaki yoğunlaşmanın boyutunu da ortaya koyuyor.

Piyasa uzmanları, Bitcoin fiyatındaki son düzeltmelere rağmen büyük şirketlerin uzun vadeli birikim stratejilerini sürdürmesinin, önümüzdeki dönemde kripto para piyasası açısından önemli bir destek unsuru olabileceğini belirtiyor.

Öte yandan, ilgili payda daha önce VBTS kapsamında yürürlüğe konulan açığa satış yasağı ve kredili işlem yasağı tedbirleri de brüt takas uygulaması süresince devam edecek.

TCMB, Mayıs Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu'nu yayımladı.

Rapora göre, tüketici fiyatları mayıs ayında yüzde 1,71 arttı, yıllık enflasyon 0,24 puan yükselişle yüzde 32,61 seviyesinde gerçekleşti. Mayıs ayında tüketici fiyatlarının seyrinde büyük ölçüde ulaştırma hizmetleri, giyim ve işlenmiş gıda fiyatları etkili oldu, işlenmemiş gıda fiyatlarındaki düşüş ise enflasyonu sınırladı.

Mevsimsel etkilerden arındırıldığında bir önceki aya benzer seyrettiği izlenen aylık hizmet enflasyonunda, akaryakıt fiyat gelişmelerinin devam eden yansımalarıyla ulaştırma hizmet fiyatları öne çıktı.

Temel mal enflasyonunda giyim ve ayakkabı alt grubundaki yükselişin etkisi hissedilirken, diğer temel mal alt gruplarında aylık enflasyon ılımlı seyretti. Gıda fiyatlarında mayıs ayında gözlenen düşüşte sebze ürünleri öncülüğünde işlenmemiş gıda alt grubu rol oynadı.

Diğer taraftan işlenmiş gıdada aylık enflasyon bir önceki aya kıyasla yavaşlasa da süt ve süt ürünleri öncülüğünde yüksek seyretmeye devam etti.

Aynı dönemde enerji fiyatları sınırlı bir oranda düştü, bu gelişmede uluslararası petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle akaryakıt fiyatları belirleyici oldu.

Bu dönemde, yurt içi üretici fiyatları üzerinde küresel enerji fiyat gelişmelerinin yansımaları etkili olmaya devam etti. Bu gelişmelerle üretici fiyatları yüzde 2,75 arttı ve yıllık enflasyon 0,34 puan artışla yüzde 28,93 oldu.

- Hizmet ve temel mallar gruplarının enflasyona katkıları arttı

Rapora göre, mayıs ayında tüketici fiyatları artışı yüzde 1,71 gerçekleşti ve yıllık enflasyon 0,24 puan artarak yüzde 32,61'e yükseldi. B endeksinin yıllık değişim oranı 0,79 puan artışla yüzde 31,30, C endeksinin yıllık değişim oranı ise 0,61 puan artışla yüzde 30,44 oldu.

Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, enerji, gıda ve alkolsüz içecekler ile alkol-tütün-altın gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 0,29, 0,12 ve 0,03 puan azalırken, hizmet ve temel mallar gruplarının katkıları sırasıyla 0,40 ve 0,28 puan arttı.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya kıyasla zayıfladı. Benzer şekilde B ve C göstergelerinde aylık enflasyon geriledi. Fiyat artışları B endeksini oluşturan gruplardan hizmette görece yatay seyrederken, temel mallar ve işlenmiş gıdada zayıfladı.

TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, mayıs ayında enflasyonun ana eğiliminin bir önceki aya kıyasla gerilediğine işaret ederken, göstergeler üç aylık ortalamalar bazında ise belirgin bir değişim sergilemedi.

Hizmet fiyatları mayıs ayında yüzde 2,30 yükselirken, grup yıllık enflasyonu 0,77 puan artarak yüzde 41,07 seviyesinde gerçekleşti. Yıllık enflasyon ulaştırmada daha belirgin olmak üzere ulaştırma ve haberleşme gruplarında yükselirken, lokanta ve otel grubunda yataya yakın seyretti, kira ve diğer hizmetlerde ise geriledi.

Aynı dönemde ulaştırma hizmetlerinde fiyat artışı akaryakıt fiyat gelişmelerinin yansımasına ek olarak bayramın etkisiyle yüzde 5,61 oranı ile güçlü seyrini korudu. Bu grupta, hava yolu ile yolcu taşımacılığı fiyatları (yüzde 15,22) öne çıkmaya devam etti, şehirler arası otobüs fiyatlarında artış (yüzde 5,46) görülürken, şehir içi ulaşım tarifeleri (tramvay, dolmuş, taksi vb.) de yükseldi.

Bu dönemde haberleşme hizmetleri yıllık enflasyonundaki yükseliş eğilimini sürdürdü. Diğer taraftan, kira grubunda aylık artış yüzde 2,15 olurken, yıllık enflasyon 1,39 puan azalışla yüzde 49,77’ye geriledi. Lokanta-otel enflasyonu yüzde 1,87 ile önceki aya kıyasla yavaşlarken, diğer hizmetlerde de enflasyon yüzde 1,14 ile görece ılımlı seyretti.

- Temel mal grubu fiyatları arttı

Temel mal grubu fiyatları mayıs ayında yüzde 3,91 arttı, grup yıllık enflasyonu 0,74 puan yükselişle yüzde 17,26 oldu. Yıllık enflasyon giyim ve ayakkabı alt grubunda artarken, dayanıklı mal ve diğer temel mallar alt gruplarında geriledi.

Yeni sezona geçişin devam ettiği giyim ve ayakkabı alt grubunda mayıs ayında tarihsel eğilimine kıyasla yüksek bir aylık fiyat artışı (yüzde 11,40) gözlendi. Bu dönemde, dayanıklı tüketim mallarında fiyat artışı yüzde 1,32 ile önceki aya kıyasla sınırlı bir miktar yükseldi.

Aynı dönemde mobilya fiyat artışı yüzde 3,36 ile güçlü seyrini korudu. Beyaz eşya fiyatları yüzde 2,79 artış ile geçen aya kıyasla hızlanırken otomobil fiyat artışı yüzde 0,70 ile ılımlı seyretti. Öte yandan diğer elektrikli ve elektriksiz alet fiyatları bu dönemde yüzde 0,85 azaldı. Diğer temel mallar alt grubunda da aylık enflasyon bir önceki aya kıyasla zayıflayarak ılımlı seyretti.

Enerji fiyatları mayıs ayında yüzde 0,17 geriledi, grup yıllık enflasyonu 3,34 puan düşerek yüzde 43,88 oldu. Bu gelişmede, ham petrol fiyatlarına paralel olarak düşen akaryakıt fiyatları (yüzde -3,04) öne çıktı.

Diğer taraftan, meskenlere yönelik doğalgaz fiyatları kademeli fiyat uygulamasına bağlı etkilerle yüzde 4,57 yükseldi. Diğer alt kalemler ise görece ılımlı bir seyir izlendi.

- Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatlar azaldı

Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar mayıs ayında yüzde 0,48 azaldı, grup yıllık enflasyonu 0,31 puan yükselişle yüzde 34,86 oldu.

Yıllık enflasyon, işlenmiş gıdada 1,64 puan artarken işlenmemiş gıdada 1,45 puan geriledi ve sırasıyla yüzde 35,31 ve 34,76 olarak gerçekleşti.

İşlenmemiş gıda fiyatları mayıs ayında, sebze (yüzde -14,63) ve et (yüzde -1,76) kalemlerindeki fiyat düşüşlerine bağlı olarak azaldı. Diğer taraftan, işlenmiş gıda alt grubunda aylık enflasyon yüzde 2,63 ile görece güçlü seyretmeye devam etti. Bu gelişmede ekmek-tahıl, et ürünleri ile çiğ süt fiyat artışını takiben süt ve süt ürünleri fiyatlarındaki yükselişler öne çıktı.

- Yurt içi üretici fiyatları arttı

Yurt içi üretici fiyatları mayıs ayında yüzde 2,75 arttı, yıllık üretici enflasyonu 0,34 puan yükselerek yüzde 28,93 oldu.

Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, enerji fiyatları jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yüzde 6,60 ile yüksek bir oranda artmaya devam etti. Ara malı fiyatları yüzde 2,94 artarken, sermaye malları ile dayanıklı ve dayanıksız tüketim mallarında fiyat artışları görece daha düşük oldu.

Sektörel bazda incelendiğinde ise doğal gaz, ham petrol, kauçuk-plastik, kimyasal ürünler gibi jeopolitik gelişmelerin etkilerinin belirgin olduğu alt gruplarda fiyat artışları yüksek seyretti.

Yaklaşık 1300 hanehalkının katılımıyla gerçekleştirilen anketin sonuçlarına göre, gelecek 12 ayı kapsayan kısa vadeli medyan enflasyon beklentisi geçen ay 0,1 puan azalarak yüzde 3,5'e indi.

Tüketicilerin orta vadeli enflasyon beklentisi yüzde 3,1, uzun vadeli enflasyon beklentisi ise değişmeyerek yüzde 3 seviyesinde kaldı.

Söz konusu dönemde, iş gücü piyasasına ilişkin beklentiler, işten çıkarılma beklentilerindeki artış ve yeni iş bulma beklentilerindeki düşüş nedeniyle bir miktar kötüleşti.

Gelecekte krediye erişim, hanehalklarının mali durumu ve borç ödemelerinde gecikme beklentilerine ilişkin göstergelerde de bozulma görüldü.

Konut fiyat artışına ilişkin beklentilerdeki yükseliş öne çıkarken, buna yönelik medyan beklenti 0,5 puan artarak yüzde 3,5'e çıktı. Böylece söz konusu gösterge Temmuz 2022'den bu yana en yüksek seviyesini kaydetti.

Öte yandan, benzin fiyatlarının gelecek bir yıldaki artışına ilişkin medyan beklenti 0,1 puan düşerek yüzde 5'e gerilerken, gıda fiyatlarına ilişkin beklenti 0,6 puan artışla yüzde 5,8'e ve kira artışlarına ilişkin beklenti 1,4 puan yükselişle yüzde 7,4'e çıktı.

Sağlık hizmetleri maliyetlerindeki artışa ilişkin beklenti 0,7 puan azalarak yüzde 8,9'a, üniversite eğitimi maliyetlerindeki artışa ilişkin beklenti ise 0,8 puan düşüşle yüzde 8'e geriledi.

Hanehalkı gelirindeki artış beklentisi yüzde 2,8 seviyesinde kalırken, harcamalara ilişkin beklenti 0,4 puan azalarak yüzde 5'e indi.

ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), nisanda aylık bazda yüzde 0,6, yıllık bazda yüzde 3,8 artmıştı.

Mayıs ayına ilişkin TÜFE verileri 10 Haziran'da açıklanacak.

Bankacılık endeksi yüzde 3,61, holding endeksi yüzde 1,04 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 5,59 ile finansal kiralama faktoring, en çok kaybettiren ise yüzde 3,88 ile spor oldu.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da hafta sonu tırmanan gerilimin hafiflediğine dair işaretler ve çip şirketlerinin geçen haftaki sert satışların ardından toparlanmasıyla pozitif bir seyir izleniyor.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, gün içinde en düşük 13.580,41 seviyesini görmesinin ardından bankacılık endeksi öncülüğünde gelen alımlarla günü pozitif tamamladı.

Analistler, yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya'da dış ticaret dengesi, sanayi üretimi, ABD'de dış ticaret dengesi, toptan eşya stokları ve ikinci el konut satışlarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 14.100 puanın direnç, 13.700 ve 13.600 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, 166,41 puan artarak 13.860,59 puandan kapandı.

BIST 100 endeksi, güne 104,03 puan ve yüzde 0,76 azalışla 13.590,16 puandan başladı.

Gün içinde en düşük 13.580,41 puanı, en yüksek 13.922,93 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışa göre yüzde 1,22 değer kazanarak 13.860,59 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 213,96 puan ve yüzde 1,38 artışla 15.728,51 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre mali endeks yüzde 2,33, teknoloji endeksi yüzde 0,76, hizmetler endeksi yüzde 0,38 ve sanayi endeksi yüzde 0,05 değer kazandı.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 62'si prim yaptı, 35'i geriledi, 3'ü yatay seyretti. Türk Hava Yolları, Akbank, ASELSAN, Astor Enerji ile Sasa Polyester en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 326 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla 4 bin 326 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 2 düşüşle 6 milyon 448 bin lira oldu.

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 39,54, bileşik getirisi yüzde 43,45 seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 45,9822, satışta 46,1665 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 45,8763, satışta 46,0601 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1541, sterlin/dolar paritesi 1,3345 ve dolar/yen paritesi 160,11 düzeyinde seyrediyor.

Londra Brent tipi ham petrolün varili, yüzde 2,1 artışla 94,1 dolardan işlem görüyor.