Gerilimin merkezinde yer alan Hürmüz Boğazı ve çevresi, dünya enerji ticaretini doğrudan tehdit eden bir abluka savaşına sahne oluyor. İran’ın boğazdaki geçişleri ciddi ölçüde kısıtlamayı sürdürdüğü, ABD’nin ise İran limanlarına yönelik deniz ablukasını genişlettiği bildiriliyor. Bu durum, analistler tarafından “çifte abluka” olarak nitelendirilirken, enerji taşımacılığında ciddi aksamalar yaşandığı ifade ediliyor.

ABD Merkez Komutanlığı’nın (CENTCOM) açıklamasına göre, bu sabah itibarıyla İran limanlarına yönelen veya limanlardan ayrılan 38 gemi Amerikan donanması tarafından engellendi. Trump yönetimi, İran’ın gelir kaynaklarını kesmeyi hedefleyen bu stratejiyi “inanılmaz etkili” olarak tanımlıyor.

Buna karşılık İran Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı’ndaki fiili kontrolü ve deniz mayınları nedeniyle geçiş kapasitesinin yüzde 70 oranında düştüğü belirtiliyor. Bölgedeki tıkanıklık nedeniyle 150’den fazla büyük tankerin boğaz girişinde bekleyişini sürdürdüğü aktarılıyor.

ABD Başkanı Donald Trump ise Fox News’e yaptığı açıklamada, İran’ın füze fabrikalarının yüzde 75’inin imha edildiğini, Tahran’ın hava ve deniz gücünün büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini öne sürdü. Tahran yönetimi ise ABD’nin deniz ablukasını “savaş nedeni” olarak değerlendirirken, baskı altında müzakere etmeyeceğini vurguluyor.

Diplomasi cephesinde ise “teklif var ancak uzlaşı yok” görüntüsü hakim. İran, Pakistan ve Umman üzerinden Washington’a yeni bir yol haritası sundu. Teklifin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve çatışmaların sona erdirilmesine odaklandığı, nükleer müzakerelerin ise daha sonraki aşamaya bırakılmasını içerdiği belirtiliyor.

Ancak Washington yönetimi, nükleer programı müzakerelerin merkezinde tutmaya devam ediyor. ABD elçileri Jared Kushner ve Steve Witkoff’un Pakistan’da yapılması planlanan görüşmeleri iptal ettiği, Trump’ın ise “Konuşmak isteyen bizi telefonla arasın” mesajıyla nükleer başlığın ertelenmesine sıcak bakmadığının sinyalini verdiği ifade ediliyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin Pakistan ve Umman temaslarının ardından bu sabah St. Petersburg’a ulaşması da diplomatik trafiğin diğer önemli başlığı oldu. Arakçi’nin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşerek Moskova’nın desteğini almaya çalışması, Tahran’ın masadaki elini güçlendirme çabası olarak okunuyor.

Ekonomik cephede ise gerilim sadece enerjiyle sınırlı kalmıyor. ABD’nin İran bağlantılı yaklaşık 344 milyon dolarlık kripto varlığı dondurması, yaptırımların dijital alana da genişlediğine işaret ederken, bu adım İran’ın finansal hareket alanını daraltan önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Piyasalarda gerilimin etkisi belirgin şekilde hissediliyor. Petrol fiyatları arz endişeleriyle yükselirken, Brent petrolün 100 doların üzerindeki seyrini sürdürdüğü görülüyor. Altın fiyatları da jeopolitik risklerin etkisiyle destek bulurken, yatırımcıların güvenli limanlara yönelimi dikkat çekiyor. Ayrıca enerji maliyetlerindeki artışın alüminyum, gübre ve helyum gibi emtia fiyatlarını da yukarı yönlü etkilediği belirtiliyor.

Analistler, mevcut tabloda “ateşkes var ancak güven yok, diplomasi var ancak sonuç yok” değerlendirmesinde bulunurken, en büyük riskin Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek yeni bir askeri ya da deniz taşımacılığı kaynaklı olay olduğuna işaret ediyor. Böyle bir senaryonun petrol fiyatlarında sert yükselişlere ve küresel enflasyon beklentilerinde bozulmaya yol açabileceği ifade ediliyor.

ABD–İran hattında kısa vadede kontrollü gerilim senaryosunun öne çıktığını belirten uzmanlar, kalıcı bir çözüm için tarafların özellikle nükleer program ve enerji güvenliği başlıklarında ortak bir zeminde buluşmasının kritik olduğunu vurguluyor.

Ekipler, yasa dışı bahis faaliyetleri kapsamında elde edilen gelirlerin finansal dolaşımını sağlamak amacıyla ATM'lerden nakit çekim işlemleri gerçekleştirilerek paraların transferine aracılık edildiğini belirledi.

Şüphelilerin Bahçelievler, Avcılar ve Bakırköy ilçelerinde ATM'lerden düzenli olarak para çektiği, vardiyalı sistemle 24 saat esasına göre hareket ederek telefonlarındaki yazılım üzerinden bahis gelirlerini takip ettiği tespit edildi.

Banka hesaplarında toplam 123 milyon lira para hareketi olduğu belirlenen zanlıların yakalanmasına yönelik İstanbul, Kocaeli ve Hakkari'de eş zamanlı operasyon düzenlendi.

Gözaltına alınan 11 şüphelinin, emniyetteki işlemleri sürüyor.

Bazı vergi müfettişlerinin rüşvet suçuna karıştıklarını belirleyen ekipler, zanlıların firma sahipleri ile ilişki kurarak cezai müeyyide uygulanmaması karşılığında rüşvet aldıkları anlaşıldı.

Çalışmaların tamamlanmasının ardından İstanbul merkezli 4 ilde belirlenen adreslere eş zamanlı operasyon düzenleyen ekipler, 11 şüpheliyi gözaltına aldı.

ALKLC & TERA – VBTS kapsamında şirket paylarına 26 Mayıs’a kadar kredili işlem yasağı getirildi.

ALKLC – 750 milyon TL’ye kadar borçlanma aracı ihraç edilmesi kapsamında SPK’ya başvuru yapıldığı açıklandı.

ALKLC – Şirketin, Haziran itibarıyla sağlıklı gazlı içecek kategorisi sektörüne giriş yapmayı planladığı açıklandı.

ARDYZ – Şirketin, 606.770 dolarlık iş aldığı açıklandı.

ARMGD – Fethi Kalıpçı Sönmez, Sadettin Saygın Sönmez ve Mehmet Hayri Sönmez tarafından toplam 26.389.084 adet payın Borsa’da işlem görebilir niteliğe dönüştürülmesine karar verildiği açıklandı.

AVGYO – Şirketin %100 bağlı ortaklığı Joy Hotel Batumi’nin paylarının tamamının satış işleminin tamamlandığı açıklandı.

BINHO – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 62,5 milyon TL’den 15 milyar TL’ye yükseltilmesi kapsamında yapılan başvuru SPK tarafından onaylandı.

BRKO – Neva Capital’in %51’inin satın alınmasına yönelik görüşmelere başlandığı açıklandı.

BVSAN – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 150 milyon TL’den 1 milyar TL’ye yükseltilmesine karar verildi.

BVSAN – Şirketin %85 pay sahibi olduğu Bülbüloğlu Çelik’in 883.793 euroluk iş aldığı açıklandı.

BURCE – BURVA paylarının T40,2’sinin pay başına 3,4 dolardan toplam 10,1 milyon dolara Ümit Gümüş’e satılacağı açıklandı.

BRSAN – Şirket bağlı ortaklığı Borusan Berg Pipe’nin 100 milyon dolar tutarında sipariş aldığı açıklandı.

CWENE – Şirketin, Ankara Keçiören'de bir firma ile bayilik sözleşmesi imzaladığı açıklandı.

CEMTS – Şirketin, GES yatırımı kapsamında yaptığı Yatırım Teşvik başvurusunun onaylandığı açıklandı.

CMENT – Şirketin, Manisa’daki Kalker Ocağı Projesi kapsamında ÇED sürecinin başladığı açıklandı.

DGNMO – VBTS kapsamında şirket paylarına 26 Mayıs’a kadar brüt takas tedbiri getirildi.

EKOS – Şirketin, Toroslar Elektrik tarafından gerçekleştirilen ihaleyi 4 milyon dolara kazandığı açıklandı.

EUPWR – Şirketin, BEDAŞ tarafından açılan ihale kapsamında 2,3 milyon dolarlık sözleşme imzalayacağı açıklandı.

EUPWR – Şirketin, AYEDAŞ tarafından açılan ihale kapsamında 1,7 milyon dolarlık sözleşme imzalayacağı açıklandı.

ENJSA – 362 gün vadeli 4 milyar TL tutarında bono ihraç edildi.

FENER – Sermaye artırımından elde edilen fonun 7,0 milyar TL’sinin finansal borç ödemelerinde, 1,9 milyar TL’sinin futbolcu ailesi ödemelerinde, 1,0 milyar TL’sinin vergi borcu ödemelerinde kullanıldığı açıklandı.

GWIND – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 1 milyar TL’den 5 milyar TL’ye yükseltilmesi tescil edildi.

IMASM – Şirketin, 47,8 milyon TL tutarında iş aldığı açıklandı.

KLKIM – Şirketin, Isparta’daki kapasite artışı projesi kapsamında ÇED sürecinin başladığı açıklandı.

METRO – Şirketin bağlı ortaklığı Metro Euphoria Hotel Batumi’nin Metro Avrasya Metro Atlas Georgia JSC ve Metro Avrasya Investment Georgıa JSC ile paylarını geri almak üzere görüşmelere başladığı açıklandı.

METRO – Şirketin, Gürcistan’da Seyahat Sağlık Sigortası ve Zorunlu Taşıt Sigortası ile döviz bazlı gelir fırsatları gördüğü ve sigorta sektörüne giriş yapmaya karar verildiği, bu kapsamda Green Insurance Georgia ile görüşmeler yürüttüğü açıklandı.

ORCAY – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 400 milyon TL’den 3,5 milyar TL’ye yükseltilmesi tescil edildi.

OZSUB – Şirketin %50,1 pay sahibi olduğu Unifeed’in yıllık yem üretim kapasitesinin 50.000 tondan 100.000 tona çıkarılması yatırımının tamamlanıp, devreye alındığı açıklandı.

ORGE – Şirketin, Mandarin Oriental Etiler Projesi'nde sözleşme büyüklüğünün 714,0 milyon TL’ye ulaştığı açıklandı.

PRZMA – VBTS kapsamında şirket paylarına 26 Mayıs’a kadar tek fiyat işlem tedbiri getirildi.

SAYAS – Şirketin, 1,4 milyon euroluk sipariş aldığı açıklandı.

TARKM – Şirket kayıtlı sermaye tavanının 250 milyon TL’den 1 milyar TL’ye yükseltilmesi Genel Kurul’da da onaylandı.

YKBNK – Yurt dışında 1.102 gün vadeli 15 milyon dolar tutarında borçlanma aracı ihraç edildi.

ZERGY – Ankara Etimesgut’ta proje geliştirilmesine yönelik olarak prensip anlaşmasına varıldığı ve yatırımda şirket payının 4,5 milyar TL olmasının beklendiği açıklandı.

SERMAYE ARTIRIMLARI

CEMZY – Şirket sermayesi 28 Nisan’da 402 milyon TL’den %472,14 oranında bedelsiz olarak 1,9 milyar TL artışla 2,3 milyar TL’ye yükseltilecek.

MERCN – Şirket sermayesinin 190,4 milyon TL’den %200 oranında bedelsiz olarak 380,7 milyon TL artışla 571,1 milyon TL’ye yükseltilmesine karar verildi.

TRILC – Şirket sermayesi bugün 161,8 milyon TL’den %540,89 oranında bedelsiz olarak 897,2 milyon TL artışla 1,0 milyar TL’ye yükseltilecek olup, düzeltilmiş pay fiyatı 2,9490 TL’ye denk gelmekte.

NAKİT TEMETTÜ ÖDEYECEK ŞİRKETLER

BUGÜN GENEL KURULU OLAN ŞİRKETLER

OYYAT - Oyak Yatırım Menkul Değerler A.Ş. (Genel Kurul Saati: 10:00 - Olağan)

GRNYO - Garanti Yatırım Ortaklığı A.Ş. (Genel Kurul Saati: 11:00 - Olağan)

HEDEF - Hedef Holding A.Ş. (Genel Kurul Saati: 11:00 - Olağan)

MARMR - Marmara Holding A.Ş. (Genel Kurul Saati: 11:00 - Olağan)

RNPOL - Rainbow Polikarbonat Sanayi Ticaret A.Ş. (Genel Kurul Saati: 11:00 - Olağan)

KFEIN - Kafein Yazılım Hizmetleri Ticaret A.Ş. (Genel Kurul Saati: 13:00 - Olağan)

HDFGS - Hedef Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. (Genel Kurul Saati: 14:00 - Olağan)

OSTIM - Ostim Endüstriyel Yatırımlar Ve İşletme A.Ş. (Genel Kurul Saati: 14:00 - Olağan)

VSNMD - Vişne Madencilik Üretim Sanayi Ve Ticaret A.Ş. (Genel Kurul Saati: 14:00 - Olağan)

AVPGY – Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Çetinsaya tarafından 56,60 – 57,20 TL fiyattan 20.000 adet pay alınırken şirket sermayesindeki payı %24,49’a yükseldi.

AVGYO – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 114.832 adet pay 13,21 – 13,38 TL fiyat aralığından geri alındı.

AHGAZ – Şirket paylarının geri alınması kapsamında 170.000 adet pay 27,14 – 27,26 TL fiyat aralığından geri alındı.

BORLS – Bank of America Corporation tarafından 7,27 – 8,30 TL fiyat aralığından 28.693.322 adet alış ve 54.869.176 adet satış yapılırken, şirket sermayesindeki payı %1,28’e geriledi.

EMKEL – Bank of America Corporation tarafından 27,60 – 27,91 TL fiyat aralığından 4.763.284 adet alış ve 4.268.511 adet satış yapılırken, şirket sermayesindeki payı %5,24’e yükseldi.

ESCAR – Emir Yasin Kılıç tarafından 56,00 – 57,00 TL fiyat aralığından 20.000 adet pay satılırken, şirket sermayesindeki payı sıfırlandı.

KARTN – Pak Gıda tarafından 100,78 TL fiyattan 200.000 adet pay satılırken, şirket sermayesindeki payı %18,69’a geriledi.

KGYO – Yönetim Kurulu Başkanı Orhun Kartal tarafından 11,43 TL fiyattan 10.000.000 adet pay satılırken, şirket sermayesindeki payı %57,63’e geriledi.

ORGE – Geri alınan 1.980.206 adet pay 80,00 TL fiyattan satılırken, satış sonucunda 22,5 milyon TL kazanç elde edildi.

2026 itibarıyla beş büyük Avrupa ülkesinin temel göstergeleri şöyle:

Tabloya bakıldığında Avrupa’da aynı para birimini kullanan ülkeler arasında bile belirgin farklılıklar olduğu dikkati çekiyor. Almanya sanayi üretimindeki zayıflığın etkisiyle düşük büyüme sergilerken, İspanya turizm ve hizmetler sayesinde daha yüksek bir büyüme oranına ulaşıyor. Fransa ve İtalya ise daha sınırlı ama pozitif bir büyüme patikasında ilerliyor. Birleşik Krallık bu yapının dışında olsa bile etkisinden bağımsız değil. Hizmetler sektörü güçlü ama Brexit sonrası ticaret ilişkilerinde ortaya çıkan maliyetler ve belirsizlikler büyümeyi aşağı çeken bir faktör olmaya devam ediyor.

Enflasyon tarafında ilk bakışta daha dengeli bir görünüm var. Avrupa Merkez Bankası’nın yüzde 2 hedefi etrafında bir yakınsama söz konusu. Ancak bu sürecin tamamlandığını söylemek için erken. Enerji fiyatlarının geçmişteki artışlarının gecikmeli etkileri ve ücret ayarlamaları özellikle güney ülkelerinde fiyat baskısını canlı tutuyor. Buna karşılık çekirdek ekonomilerde daha kontrollü bir görünüm öne çıkıyor. Bu durum, ortak para politikasının etkilerini de farklılaştırıyor. Birleşik Krallık Merkez Bankası (Bank of England) kendi para politikasını uyguladığı için faiz ve enflasyon dinamikleri kıta Avrupası’ndan ayrışabiliyor. Özellikle kur oynaklığı bu ayrışmayı daha belirgin hale getiriyor.

İş gücü piyasası verileri yapısal farklılıkları daha da net gösteriyor. Kuzey ülkelerinde düşük işsizlik oranları dikkat çekerken, güneyde daha yüksek oranlar öne çıkıyor. Bu durum yalnızca konjonktürel değil, aynı zamanda yapısal sorunlara işaret ediyor. İtalya ve İspanya’da iş gücü piyasasının katı yapısı ve verimlilik sorunları devam ederken, Birleşik Krallık’ta işsizlik düşük görünmesine karşın iş gücüne katılım oranındaki gerileme ve nitelikli iş gücü açığı öne çıkan sorunlar arasında yer alıyor.

Maliye politikası tarafında da benzer bir tablo var. Borçluluk oranı yüksek olan ülkeler faizlerin yükseldiği dönemin etkisini daha güçlü hissediyor. Bu durum bütçe dengeleri üzerinde baskı yaratıyor. Birleşik Krallık, Fransa ve İtalya’da yüksek kamu borcu ve bütçe açıkları politika alanını daraltırken, diğer ülkelerde de benzer baskılar hissediliyor.

Ekonomi ile siyaset arasındaki bağ giderek güçleniyor. Düşük büyüme ortamı hükümetlerin hareket alanını daraltırken, seçmen beklentilerini artırıyor. Bu durum Avrupa genelinde siyasi baskıyı artırıyor. Almanya ve Fransa’da artan iç siyasi gerilimler, Birleşik Krallık’ta ise Brexit sonrası dönemin yarattığı tartışmalar, ekonomik karar alma süreçlerini etkiliyor.

Toplumsal açıdan bakıldığında en belirgin sorun yaşam maliyeti olmaya devam ediyor. Enflasyon oranları düşse bile fiyat düzeyleri yüksek kalıyor ve bu durum özellikle orta sınıfın alım gücünü zayıflatıyor. Tüketimin baskılanması büyüme üzerinde dolaylı bir etki yaratırken, sosyal huzursuzluk riskini de artırıyor.

Enerji konusu ise bu tablonun en kritik unsurlarından birisini oluşturuyor. Rusya’ya olan bağımlılığın azaltılması önemli bir değişim yarattı ancak bunun bir maliyeti var. Daha pahalı enerji kaynaklarına yönelmek üretim maliyetlerini artırıyor. LNG ithalatının artması arz güvenliğini desteklerken fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Bu durum özellikle enerji yoğun sektörlerde rekabet gücünü zorluyor.

Buna ek olarak yeşil dönüşüm süreci kısa ve uzun dönemli etkileri birlikte barındırıyor. Kısa dönemde maliyetleri artıran bu süreç, uzun dönemde daha sürdürülebilir ve daha bağımsız bir enerji yapısının temelini oluşturmayı hedefliyor. Ancak bu dönüşümün ülkeler arasında farklı hızlarda ilerlemesi, Avrupa içindeki ekonomik ayrışmayı derinleştirme potansiyeli taşıyor. Birleşik Krallık da benzer bir dönüşüm sürecinden geçiyor ve benzer maliyetlerle karşı karşıya bulunuyor.

Genel tabloya bakıldığında Avrupa ekonomisi, Birleşik Krallık da dâhil edildiğinde, Avrupa ekonomisi, düşük büyüme, kontrol altına alınmaya çalışılan enflasyon, yüksek borçluluk, siyasal baskılar, sosyal maliyetler ve enerji dönüşümü arasında bir denge kurmaya çalışan çok katmanlı bir yapı sergiliyor. Bu nedenle Avrupa’yı anlamak, yalnızca büyüme ve enflasyon verilerine bakmakla sınırlı kalmıyor, bu verilerin arkasındaki yapısal ve siyasi dinamikleri birlikte değerlendirmeyi gerektiriyor.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr’nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

İşte o birimlerin bazıları vergi topluyor…

Bazıları harcama yapıyor, hem de nasıl!

Ama toplanan vergi harcamaya yetmediği için bazıları borçlanıyor…

O borcun vadesi gelince borçlanmayı gerçekleştirenler bu sefer ödeme yapıyor…

Para yine mi yetmedi, o bazıları yeniden vergiye yükleniyor…

Ama bazıları var ki harcamaya doymuyor ve vergi yine yetersiz kalıyor, bir de borç alınan paranın faizi var, onu da ödemek gerekiyor…

Yine bazıları öyle harcıyor, öyle harcıyor ki gelir bu harcamayı mümkün değil karşılayamıyor ve diğer bazıları yeniden borç aramaya çıkıyor vs. vs…

Görüyorsunuz değil mi, Maliye Bakanlığı’nın işi pek zor, sürekli borç ödemek durumunda. Bakanlığın işi gücü adeta bu olmuş. Bakanlıkta birileri vergi topluyor ama diğer tarafta birileri öyle bir harcama yapıyor ki ki, toplanan vergi harcamayı karşılamaktan çok uzak, mecburen borçlanılıyor.

Bu yılın ilk çeyreğine ilişkin iç borç ödemesi ve borçlanma verileri belli olduğuna göre gelin şöyle son on beş yılın ilk çeyrek verilerine bir bakalım…

Bakalım Maliye ilk çeyrekler itibarıyla neler yapmış…

Borç azalır mı?

İlk çeyreklerdeki durumu gösteren ödeme ve borçlanma verileri hemen hemen aynı düzeydeki tutarlara işaret ediyor.

Ne kadar ödeme yapılmışsa, neredeyse o kadar da yeni borçlanmaya gidilmiş. Klasik borç çevirme oranı, yani borçlanma/ödeme, örneğin bu yıl ilk çeyrekte yüzde 81 olmuş. 100 lira borç ödemek için 81 lira borç alınmış. Ama acaba bu klasik oran gerçek durumu yansıtıyor mu?

Faiz ödemesi bütçeden yapılıyor, anapara ödemesinin bütçeyle bir ilgisi yok. Dolayısıyla borçlanmaya aslında anapara ödemesini karşılamak için gidiliyor. Bir başka ifadeyle gerçek iç borç çevirme oranı borçlanma/anapara ödemesi. Şu durumda bu yılın ilk çeyreğindeki gerçek iç borç çevirme oranı yüzde 148 düzeyinde. 100 lira ödemeye karşılık 148 lira borçlanma. Gerçek tutar üzerinden söyleyelim; 918,4 milyar lira tutarındaki anapara ödemesini gerçekleştirebilmek için 1 trilyon 363,7 milyar lira tutarında yeni borçlanmaya gidilmiş.

Anapara ödemesinden daha fazla niye mi borç alınıyor? Yanıt belli, bütçenin gelir ve gideri dengede değil de ondan. Bütçe geliri gidere yetmiyor; ya vergi az toplanıyor ya harcama çok ya da ikisi birden. Bu yüzden de anapara ödemesinden daha fazla borç alınıyor.

İç borç çevirme oranına bu pencereden bakınca çok açık bir şekilde şu ortaya çıkıyor:

“Bu şekilde gidildiği sürece borcun azalması hiç mi hiç mümkün değil!”

Diyeceksiniz ki, “Zaten borç da azalmıyor ki, sürekli artış eğilimi içinde”, doğru söze ne denir!

İşte Maliye’nin işi de adeta bu olmuş!

Başlıkta özetlediğim…

“Borç al, harcama yap, borç öde; sonra tekrar borç al, harcama yap, hem de hiç kısmadan harcama yap, borç öde, sonra tekrar borç al…”

Faiz yükü azalmadan…

Bu cendereden kurtulmanın yolu belli…

• Vergi alınmayan kesimlerden vergi alınacak ve gelir artırılacak.
• Hem faiz yükü azaltılarak, hem gereksizler ayıklanarak harcama azaltılacak.
• Bütçe dengeye gelince ya da yaklaşınca tabii ki borçlanma ihtiyacı azalacak.
• Borçlanma ihtiyacı azalınca daha düşük faizle borçlanmak mümkün hale gelecek, yani faiz oranları aşağı çekilecek.

Bütün bunları yapmak kağıt üstünde ne kadar da kolay.

Ama gerçekleştirmek çok ama çok zor.

Zor, çünkü böyle temel tercih değişiklikleri ekonomik değil ki, siyasi.

Döviz bazında da çok artıyor

Geçmiş yıllara uzanan herhangi bir veri setini TL cinsinden konu ettiğimde hep karşılaştığım bir itiraz var:

“Ama bu sayılara dolar cinsinden bakmak lazım…”

İtirazın geleceğinden emin olduğum için ben peşin peşin döviz cinsinden olan tutarları da çıkardım. İşte on beş yılın ilk çeyrek verileri; iç borcun hem ödeme toplamında, hem borçlanma toplamında rekorlar kırılıyor.

Bu değerlendirmeye ne tür itirazlar geleceğini de biliyorum:

“Döviz baskı altında tutuluyor, dolar gerçek değerinde değil ki!”

Bunu söyleyenler bana her yılın ilk çeyreğinin ortalaması için doların kaç lira olması gerektiğini iletirse ona göre de hesap yaparım.

Kaldı ki burada önemli olan iç borç ödemesi ve borçlanmasının TL ile mi döviz ile mi ifade edildiği değil. Önemli olan ödeme ve borçlanma verileri arasındaki denge. Bu tutarlar ha TL cinsinden, ha dolar cinsinden ifade edilmiş, hiç önemi yok.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr’nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Fenerbahçe, 13. dakikada Anderson Talisca ile penaltıdan yararlanamadı. Sarı-kırmızılılar, 40. dakikada Victor Osimhen ile öne geçti.

Sarı-lacivertliler, 62. dakikada Ederson'un gördüğü kırmızı kartla 10 kişi kaldı. Barış Alper Yılmaz, 67. dakikada penaltıdan attığı golle farkı 2'ye çıkardı. Deribde son sözü ise 83. dakikada Lucas Torreira söyledi.

Bu sonuçla birlikte Galatasaray puanını 64 yaparak liderliğini sürdürdü. Fenerbahçe ise 57 puanla rakibinin 7 puan gerisinde kaldı.

Okan Buruk'un öğrencileri, ligde gelecek hafta Samsunspor deplasmanına gidecek. Fenerbahçe ise Başakşehir'i konuk edecek.

Düzenlemeyle, site yönetimlerinin aidat artırma yetkisi sınırlandırılarak keyfi aidat artışlarının önüne geçilecek.

Tüm gider kalemleri site sakinlerinin onayına sunulacak. Onaylı site bütçesinin olmadığı durumlarda aidat zammı yalnızca yeniden değerleme oranında yapılabilecek.

Teklifle 6 Şubat depremlerinden etkilenen bölgelerde hak sahiplerine verilen hibe ve kredi haczedilemeyecek. Ruhsatsız veya izinsiz yapılara hazır beton sağlayanlara 500 bin lira idari para cezası uygulanacak. Böylece yapı güvenliği denetimi artırılacak.

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta yaşanan okul saldırılarını araştıracak komisyon da bu hafta ilk toplantısını yapacak. Önce komisyonun yönetimi seçilecek, ardından dinlenecek isim ve kurumlar belirlenecek. 22 üyeden oluşan komisyon, çocukların dijital ortamlarda karşılaştıkları riskler de değerlendirilecek. Alınması gereken tedbirler rapor haline getirilecek.

Meclis'teki siyasi partilerin grup toplantıları da gerçekleştirilecek. Cumhurbaşkanı Erdoğan, çarşamba günü AK Parti grup toplantısında mesajlarını verecek.

Kısa sürede büyüyen alevler geniş bir alana yayıldı.

İhbar üzerine bölgeye Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı arazözler ile çok sayıda itfaiye ekibi sevk edildi.

Yangın söndürme helikopterlerinin de müdahale ettiği yangını söndürme çalışmaları devam ediyor.

Öte yandan yangın nedeniyle yükselen dumanlar Anadolu Yakası'nın farklı yerlerinden de görüldü.

A Haber canlı yayınında gündeme ilişkin soruları yanıtlayan Göktaş, TBMM'de kabul edilen sosyal medyaya yönelik düzenlemelerle ilgili açıklamalarda bulundu.

İnternet ve dijitalleşmenin hayatın önemli bir parçası haline geldiğini ve bu sürecin hızla ilerlediğini belirten Göktaş, "2024-2028 Ailenin Koruması ve Güçlendirilmesi Eylem Planı" kapsamında dijitalleşme çağında aileyi ve çocukları güçlendirmeye yönelik önemli bir başlık oluşturduklarını söyledi.

Son 10 yılda çocukların dikkat süresinin yüzde 30 oranında azaldığına, bir konuya odaklanma süresinin 8 saniyeyi geçmediğine dikkati çeken Göktaş, ayrıca sosyal medya kullanım yaşının da 6'ya kadar düştüğünü vurguladı.

Sosyal medya içeriklerinde akran zorbalığı, çeşitli istismar türleri ve uygunsuz içeriklerin yaygınlaştığını da anlatan Göktaş, çocukların yüzde 63'ünün internette yoğun zaman geçirdiğini, bu durumun artık "dijital bağımlılık" olarak değerlendirilebileceğini kaydetti.

Çocukların bu alışkanlıkları aile içinde de gözlemlediğini vurgulayan Göktaş, hem ailelerden gelen talepler hem de dünyadaki gelişmeler doğrultusunda bu alanda çalışmalar yürüttüklerini dile getirdi.

Bakan Göktaş, bu kapsamda Türkiye'ye özgü bir modeli hayata geçirdiklerinin altını çizerek, şunları paylaştı:

"Çocuklarımıza daha güvenli bir dijital ortam sağlamak amacıyla sosyal medya düzenlememizi hayata geçirdik. 15 yaş altına denetleme, 15 ve 18 yaş arasına da ayrıştırılmış içerik sunma yükümlülüğü getiriyoruz platformlara. Aynı zamanda 1 milyondan fazla bir kullanıcı varsa Türkiye'de bir temsilci bulundurmasını istiyoruz. Diğer yandan oyunlara yönelik de bir düzenlememiz var. 100 binden fazla oyun kullanıcısı varsa Türkiye'de bir temsilci atanmasını istiyoruz. Amacımız burada bir muhatap bulmak. Bununla beraber yaş doğrulama sistemi dahil pek çok düzenlemeyi hayata geçirdik. Yaş doğrulamayı da, ülkemize özgü bir modelle e-Devlet şifresi üzerinden bir doğrulamayla beraber çocuklarımızın yaş doğrulaması tespit edilecek. Şikayetlere yönelik de etkin başvuru sistemini getiriyoruz, bir saat içerisinde içeriğe müdahale etmesini istiyoruz. 15 yaş altındaki çocuklar artık sosyal medyaya giremeyecek. Amacımız çocuklarımıza daha güvenli bir dijital içerik sunmak."

Göktaş, Kahramanmaraş'ta yaşanan olayın çocukları her türlü riskten koruma konusunda daha dikkatli olunması gerektiğini bir kez daha ortaya koyduğunu ifade etti.

Olayın ardından ekiplerin hızla sahaya intikal ettiğini belirten Göktaş, kısa, orta ve uzun vadeli bir eylem planı oluşturduklarını anlattı.

Psikososyal destek çalışmalarının kesintisiz sürdüğünü kaydeden Göktaş, "Süreç kapsamında 256 personelimiz sahaya indi, 6 bin 75 haneyi ziyaret ederek 3 bin 160 aileyle doğrudan temas kurduk. Olaydan etkilenen, evlat veya ebeveyn kaybı yaşayan vatandaşlarımıza yönelik 'yas danışmanlığı' sürecini başlattık. Kahramanmaraş’ın aynı zamanda deprem bölgesi olması sebebiyle, depremde ebeveyn kaybı yaşamış ve bu son olaydan da etkilenen 72 çocuğumuz bulunuyor. Onlara yönelik de ayrı ve kalıcı bir psikososyal destek ekibi kurarak çalışmalarımızı sürdürüyoruz." diye konuştu.

Benzer olayların tekrar yaşanmaması için önleyici adımlar atıldığına işaret eden Göktaş, Milli Eğitim, İçişleri ve Sağlık bakanlıklarıyla birlikte yürütülen "Sosyal Risk Haritası" projesinin tamamlandığını duyurdu.

Bu projeyle risklerin ortaya çıkmadan önce tespit edilmesinin hedeflendiğini belirten Göktaş, "Burada aslında vaka ortaya çıkmadan müdahale etmek. Mesela bu vakada, rehber öğretmen aileyi defaatle çocuğun durumuyla ilgili bilgi vermesine rağmen aile üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmemişti." bilgisini verdi.

Bakan Göktaş, veri entegrasyon sistemlerinin tamamlanarak okul bazlı bir izleme sisteminin kurulduğunu, bu sayede çocukların okula devam durumundan ailevi şartlarına kadar tüm süreçlerin takip edildiğini anlattı.

Artık hane bazlı bir yaklaşımla riskli ailelerin önceden tespit edildiğine dikkati çeken Göktaş, sosyal inceleme raporları doğrultusunda risk görülen aileler için Gençlik ve Spor Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumlarla entegre şekilde hareket edilip, hanelerin güçlendirildiğini vurguladı.

Bakan Göktaş, TBMM'den geçen Sosyal Hizmet Kanunu'nun aileyi koruyan ve güçlendiren kapsamlı bir reform paketi olduğunu belirtti.

Doğum izinlerinin uzatılmasının annelerin uzun süredir beklediği bir adım olduğuna dikkati çeken Göktaş, şu ifadeleri kullandı:

"Doğum izinleriyle ilgili süreçte biliyorsunuz 16 haftaydı. Bunu 24 haftaya yükselttik ve OECD ülkeleri arasında ilk ona girmiş bulunuyoruz. OECD ortalamasının da Avrupa Birliği (AB) ortalamasının da üzerindeyiz. AB ülkelerinde doğum izni süreleri 18 hafta, biz 24 haftaya yükselttik. Bu, iş-yaşam dengesini korumak adına çok kıymetli bir adım. Annelerimizin uzun zamandır beklediği bir adımdı ve 2006 yılından bu yana güncellenmemişti. Doğum izninin 24 haftaya yükseltilmesiyle annelerimiz için önemli bir süreci başlatmış olduk. Çalışmak isteyen tüm annelerimiz bu izinden faydalanabilecek."

Düzenlemenin Resmi Gazete'de yayınlanmasıyla birlikte yürürlüğe gireceğinin altını çizen Göktaş, "1 Nisan itibarıyla doğum iznini tamamlamış, ancak 24 haftayı geriye dönük tamamlamamış annelerimiz de bu izinden faydalanabilecek. Kanunumuzun Meclis'e geliş tarihi olan 2 Nisan'ı esas alarak bu düzenlemeyi hayata geçirdik. 1 Nisan itibarıyla geriye dönük 24 haftayı tamamlamamış bütün annelerimiz bu haktan yararlanabilecek. Halihazırda doğum izninde olan annelerimiz de bu düzenlemeden yararlanabilecek. Hem kamu hem özel sektörü kapsayan bu doğum izinleri tüm annelerimiz için önemli bir müjde. Hayırlı olmasını diliyorum." dedi.

Bakan Göktaş, bu kapsamda, koruyucu ailelere yönelik 10 günlük bir izin süreci başlattıklarını, babalık izninin de 5 günden 10 güne çıkarıldığını, bundan sonraki süreçte de anneyi koruyan, aileyi güçlendiren kapsamlı adımlar atmaya devam edeceklerini hatırlattı.

Çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimini tehdit edebilecek unsurlara karşı sıfır tolerans ilkesiyle hareket ettiklerini ifade eden Göktaş, "Çocuk Koruma Kanunu'nda çok önemli bir düzenlemeyi hayata geçirmiş olduk. Kreş, yurt ve okul gibi ortamlarda ağır suçlardan ceza almış hükümlülerin çalıştırılmamasına yönelik çok önemli bir adım atmış olduk. Bu kapsamda da okul servislerinde, kantinlerde, yurtlarda, kreşlerde hatta internet kafelerde ve e-oyunlarda dahi bu kişiler görev alamayacak. Çocukların korunmasına yönelik politikaların güçlendirilmesi adına aslında çok kıymetli, çok önemli bir adımdı." diye konuştu.

Göktaş, dijital dünyada çocukların maruz kaldığı riskler ve bu alanda izlenen politikalara ilişkin, bu alanda küresel iş birliğinin önemine işaret ederek, "Her ülkenin benzer sorunlarla karşı karşıya olduğunu çok iyi biliyoruz. Çocuğu koruyan, aileyi güçlendiren, ebeveyn denetim araçlarının, ailelerin dijital okuryazarlığının güçlendirilmesi, sadece ailelerin değil, öğretmenlerin, bakım veren kişilerin ve aslında tüm topluma bir dijital farkındalık oluşturmamız şart." değerlendirmesinde bulundu.

Yapay zeka ve teknolojinin hızla geliştiği bir dönemde küresel iş birliğinin zorunlu hale geldiğini dile getiren Göktaş, teknoloji firmalarının ve oyun geliştiricilerin çocukları koruyacak şekilde daha proaktif sorumluluk üstlenmesi gerektiğini aktardı.

Ayrıca, çocukların korunmasının yalnızca ebeveynlere bırakılamayacağını kaydeden Göktaş, devletlerin, ailelerin ve teknoloji şirketlerinin birlikte hareket etmesi gerektiğini vurguladı.

Bakan Göktaş, doğum yardımlarında önemli bir reformu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde hayata geçirdiklerini belirterek, "Geçtiğimiz yıl 13 Ocak 2025'te 'Aile Yılı'nı ilan etmemizle beraber hem evlilik kredisini Aile ve Gençlik Fonu'yla tüm Türkiye'ye yaygınlaştırdık. Ayrıca doğum yardımlarını şart aramaksızın bütün annelerimize sunmuş olduk. 1 Ocak 2025 itibarıyla doğum yapan bütün annelerin bu başvuruyu yaptıkları andan itibaren desteğimizi sunduk." bilgisini paylaştı.

Doğum yardımlarında da önemli reformlar yaptıklarının altını çizen Göktaş, "İlk çocuğa 5 bin liralık tek seferlik destek, ikinci çocuk itibarıyla 1500 lira, üçüncü çocuk itibarıyla da 5 bin lira olmak üzere çocuk 5 yaşını doldurana kadar kalıcı bir doğum destek hizmeti başlattık. İki ve üzeri çocuk sahibi olan 589 bin 603 çocuk için her ay düzenli yardım gerçekleştiriyoruz. 29 Nisan’da da ödememiz olacak, 990 bin 360 annenin hesabına toplam 15,9 milyar lira ödeme yapmış olacağız." ifadesini kullandı.

Bakan Göktaş, esnek ve uzaktan çalışma modellerinin de gündemde olduğuna dikkati çekerek, şöyle devam etti:

"Kreş teşvikimiz için de ülke genelinde bir seferberlik başlatmış olduk. Doğum izinlerimizi 24 haftaya yükselttik. Ayrıca memurlara, çocukları 6 yaşını doldurana kadar yarı zamanlı çalışma izni veren bir yönetmelik hayata geçirmiş olduk. Aslına baktığımız zaman bütüncül bir perspektifle aileyi koruyan, güçlendiren, iş-yaşam dengesini güçlendiren, kadınların 'iş mi, ev mi?' diye bir tereddütte kalmalarının önüne geçen çok kapsamlı bir sosyal politika hayata geçirmiş olduk."

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail uçakları Deyr Antar, Doğu Zavtar, Konin, Yukarı Nebatiye, Kefr Tebnit ve Burç Rahhal beldelerini hedef aldı.

Burç Rahhal'ı hedef alan saldırıda 1 kişinin öldüğü, 3 kişinin yaralandığı ve enkaz altında arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü belirtildi.

Kefr Tebnit kavşağına düzenlenen saldırıda ise yaralıların olduğu belirtildi.

Doğu Zavtar'daki saldırılarda bir mescit ile bir hüseyniyenin (Şiilerin dini tören ve sosyal etkinlikler için toplandığı yer) hedef alınarak yıkıldığı aktarıldı.

İsrail ordusu ayrıca öğle saatlerinde ateşkese rağmen Lübnan'da işgal altında tuttuğu alanlar dışında kalan ülkenin güneydoğusundaki Mivdon, Şevkin, Yuhmur, Arnun, Batı Zavtar, Doğu Zavtar ve Kefr Tebnit beldelerine saldırı tehdidinde bulunrak, halktan evlerini terk etmeleri uyarısında bulunmuştu.

Öte yandan İsrail ordusunun gece saatlerinden bu yana ateşkese rağmen Lübnan'a düzenlediği saldırılar ve saldırı tehditleri, bölgede yeni bir göç dalgası başlattı.

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, saldırılara maruz kalan beldelerden Sayda kenti yönüne doğru yoğun araç trafiği oluştu.

17 Nisan'da ateşkesin yürürlüğe girmesiyle birlikte evlerine dönen aileler, artan saldırılar nedeniyle araçlarıyla ülkenin kuzeyine geçiyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, dün akşam saatlerinde orduya Lübnan'a yönelik şiddetli saldırılar düzenlenmesi talimatı vermişti. Bunun üzerine İsrail ordusu, Bazuriyye ve Semmaiye ile Hırbet Silm, Sultaniyye, Hadasa ve Zebkin beldelerine hava saldırıları gerçekleştirmişti.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in dün Lübnan'a düzenlediği saldırılarda 7 kişinin hayatını kaybettiğini açıklamıştı.

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti de bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyon 162 bini aştığını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Lübnan ve İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

Önemli müsabaka öncesinde iki takımın teknik direktörleri Okan Buruk ile Domenico Tedesco'nun derbi karneleri mercek altına alındı.

Okan Buruk, Galatasaray'ın teknik adamlığını yaptığı dönemde Fenerbahçe'ye karşı gösterdiği performansla dikkati çekti.

Galatasaray'ın başında Fenerbahçe'ye karşı 7 Süper Lig, 2 TFF Süper Kupa ve 1 Ziraat Türkiye Kupası müsabakasına çıkan tecrübeli teknik adam, bu maçlarda 5 galibiyet, 3 beraberlik ve 2 mağlubiyet yaşadı.

Buruk yönetimindeki sarı-kırmızılılar, bu maçlarda 15 kez ağları sarsarken, 6 golü kalesinde gördü.

Okan Buruk yönetimindeki Galatasaray, Beşiktaş'a karşı derbilerde üstünlük sağladı.

Buruk'un öğrencileri, siyah-beyazlılara karşı 8 lig ve 1 TFF Süper Kupa müsabakasına çıktı.

Siyah-beyazlılara karşı 5 galibiyet, 1 beraberlik ile 3 mağlubiyet yaşayan Okan Buruk yönetimindeki Galatasaray, bu maçlarda 11 kez ağları sarstı ve 14 golü kalesinde gördü.

Okan Buruk, Galatasaray'ın başında Fenerbahçe ve Beşiktaş ile oynanan derbi maçlarda 10 kez galibiyet sevinci yaşadı.

Okan Buruk, Galatasaray haricinde teknik direktörlük kariyerinde Fenerbahçe'ye 12 kez rakip oldu.

Buruk, daha önce Elazığspor, Gaziantepspor, Sivasspor, Akhisarspor, Çaykur Rizespor ve Başakşehir'in başında Fenerbahçe ile 11'i Süper Lig, 1'i ise Ziraat Türkiye Kupası final müsabakası olmak üzere 12 kez karşılaştı.

Okan Buruk'un takımları, lig müsabakalarında 2 galibiyet, 1 beraberlik ve 8 mağlubiyet yaşadı.

52 yaşındaki teknik adam, 2017-2018 sezonunda Türkiye Kupası'nda Fenerbahçe ile yapılan final maçını kazanma başarısı gösterdi.

Fenerbahçe Teknik Direktörü Domenico Tedesco, sarı-lacivertlilerin başında 2 Galatasaray derbisine çıktı.

Tedesco'nun yönetimindeki Fenerbahçe, sarı-kırmızılı ekibe karşı birer lig ve TFF Süper Kupa müsabakasına çıktı. Ligdeki maçta Galatasaray ile 1-1 berabere kalan Tedesco'nun öğrencileri, Süper Kupa'da ise rakibini 2-0 yendi.

İtalyan teknik direktör Domenico Tedesco, sarı-lacivertlilerin başında Beşiktaş'a 3 kez rakip oldu.

Siyah-beyazlılara karşı çıktığı 2 lig maçını da kazanan Tedesco'nun öğrencileri, Türkiye Kupası'nda oynadıkları karşılaşmadan ise 2-1'lik mağlubiyetle ayrıldı.

Tedesco'nun yönetimindeki sarı-lacivertliler, bu maçlarda 5 kez ağları sarsarken, 4 golü kalesinde gördü.

Domenico Tedesco, böylece derbilerde 3 galibiyetle sahadan ayrıldı.

Tedesco, Schalke 04'ün başında 2 kez Galatasaray'a rakip oldu

Domenico Tedesco, Almanya ekibi Schalke 04'ün teknik direktörlüğünü yaptığı dönemde Galatasaray ile 2 kez karşılaştı.

Tedesco'nun yönetimindeki Schalke 04, 2018-2019 sezonunda UEFA Şampiyonlar Ligi'nin grup aşamasında sarı-kırmızılıların 2 kez rakibi oldu.

Deplasmandaki maçta Galatasaray ile 0-0 berabere kalan Tedesco'nun öğrencileri, iç sahadaki maçtan ise 2-0 galip ayrıldı.

Dev organizasyon öncesinde, şehirdeki yüksek segment oteller, rezervasyon ve operasyonel hazırlık süreçlerini hızlandırıyor. Zirve süresince, şehirde ağırlanacak devlet başkanları ve üst düzey heyetler için otellerde NATO standartlarında güvenlik protokolleri hayata geçiriliyor. Güvenlik sistemlerinin modernize edilmesi, özel protokol alanlarının oluşturulması ve personel eğitimleri hazırlıkların ana eksenini oluşturuyor.

Zirvenin sadece konaklama değil, lojistik, yiyecek-içecek ve hizmet sektörleri aracılığıyla da Ankara ekonomisine devasa bir katma değer sağlaması bekleniyor. Organizasyonun oluşturacağı talep artışını karşılamak amacıyla, otellerde ek istihdam planlamaları yapılırken, personelin yabancı dil ve protokol yönetimi konularındaki eğitimlerine ağırlık veriliyor.

Turizm Otel Yöneticileri Derneği İç Anadolu Bölge Yürütme Kurulu Başkanı Gökhan Esengil, AA muhabirine 2026 NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne ilişkin yaptığı değerlendirmede, bu sürecin klasik turizm hareketliliğinden farklı seyrettiğini söyledi.

Rezervasyonların büyük bölümünün, bireysel misafirler yerine kurumsal blokajlar yoluyla yapıldığını anlatan Esengil, "Zirve tarihleri yaklaştıkça, Ankara'daki yüksek segment otellerimizde doluluk oranları yüzde 90 bandına ulaştı." dedi.

Esengil, organizasyonun niteliği gereği güvenlik önlemlerinin en üst düzeye çıkarıldığına dikkati çekerek, şu ifadeleri kullandı:

"Bu tür organizasyonlarda, otellerimiz yalnızca konaklama hizmeti sunan yapılar olmaktan çıkıp, kontrollü diplomatik alanlara dönüşüyor. Giriş-çıkışlarda, çok katmanlı güvenlik uygulamaları devreye alınıyor, bazı otellerimiz tamamen ya da kat bazlı olarak delegasyonlara tahsis ediliyor. Devletimizin güvenlik birimleriyle, koordinasyon en üst seviyeye çıkarılmış durumda."

Başkentteki otellerin bürokrasi deneyimi sayesinde, kalifiye personelle hizmet verdiğinin altını çizen Esengil, zirveye özel eğitim programlarının da devam ettiğini aktardı.

Esengil, personelin özellikle protokol kuralları, kriz yönetimi, yabancı dil ve hizmet standartları konularında eğitim aldığına değinerek, operasyonu desteklemek adına dış kaynak kullanımının da artırıldığını vurguladı.

Zirvenin ekonomik etkilerinin sadece konaklama sektörüyle sınırlı kalmayacağını bildiren Esengil, şunları kaydetti:

"Ulaşım, araç kiralama, restoranlar, organizasyon firmaları ve teknik hizmet sağlayıcıları, bu hareketlilikten doğrudan faydalanacak. Gelen profilin kişi başı harcama kapasitesinin yüksek olması, kısa vadede şehir ekonomisine ciddi bir girdi sağlayacak. Bu zirve, Ankara'nın uluslararası organizasyon kapasitesini kanıtlayarak, şehrin marka değerini de güçlendirecek."

Geçen yıl 3,2 milyar dolarlık dış satımla ihracatta rekor kıran bölge, küresel ekonomideki dalgalanmalara rağmen büyüme ivmesini bu yılın ilk çeyreğinde de sürdürdü.

2025'in ocak-mart döneminde 755 milyon 312 bin dolar ihracat gerçekleştiren bölge, bu yılın aynı döneminde dış satımını yüzde 10 yükselterek 826 milyon 850 bin dolara çıkardı.

Ege Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi AŞ (ESBAŞ) Yönetim Kurulu Başkan Vekili ve Yürütme Kurulu Başkanı Faruk Güler, AA muhabirine, bölgelerinin son 5 yıldır ticaret hacmini ve ihracatını her yıl ortalama yüzde 10'un üzerinde artırdığını söyledi.

Geçen yıl ihracatlarının yüzde 12'lik rekor artışla 3 milyar 260 milyon dolara ulaştığını hatırlatan Güler, bölgedeki ürünlerin kilogram değerinin 8,5 dolar civarında gerçekleştiğini dile getirdi.

Geçen yıl elde edilen sonuçların, ticaret hacminin küresel ölçekte daraldığı dönemde Türkiye ve bölgelerindeki şirketler açısından büyük başarı olduğunu aktaran Güler, şunları kaydetti:

"2025'te küresel ekonomi yüksek faizler, artan borçlar ve jeopolitik gerilimlerin baskısı altındayken bölgemizdeki firmalar rekor ihracat artışı sağladı. Bu yıl da devam eden bu olumsuzluklara, savaş nedeniyle yükselen petrol fiyatları da eklendi. Küresel ticarette koşulların gittikçe zorlaşmasına rağmen Ege Serbest Bölgesi'ndeki firmalarımız, son 5 yıldır ihracatta yakaladıkları yüksek artış oranını bu yılın ilk çeyreğinde de devam ettirdiler. Bölgenin yakaladığı bu büyüme ivmesinin yıl sonuna kadar devam etmesini hedefliyoruz. Bölgenin ticaret hacminin yıl sonunda 7 milyar dolara, ihracatının ise 4 milyar dolara yaklaşmasını hedefliyoruz."

Faruk Güler, bölgenin kuruluşundan bu yana otomotiv yan sanayisi ve havacılık gibi yüksek katma değerli sektörlerin yanı sıra markalaşmış ürünler geliştiren, teknoloji üreten ve sürekli ihracat yapabilecek firmaları çektiğinden bahsetti.

Bölgedeki şirketlerin yüksek katma değerli üretim yaptığının altını çizen Güler, "Türkiye'nin ihracatta kilogram başına ortalama değeri 1-1,5 dolar düzeyindeyken bölgemizde bu değer 8-9 dolarları buluyor. Bugün bütün serbest bölgelerin toplam ihracatının yüzde 26'sını Ege Serbest Bölgesi gerçekleştiriyor. Yine İzmir'in toplam ihracatının yüzde 24'ünü bölgemiz yapıyor. Ancak bu noktaya hemen ulaşmadık. Bizim 36 yıl boyunca süren bir iş felsefemiz ve iş planımız var. Bu sayede güzel bir örnek ortaya koyduk." dedi.

Gürer, konuya ilişkin şu açıklamalarda bulundu:

“Çiftçilerin bankalara ve finans kuruluşlarına borcu son 5 yılda yaklaşık 10 kat artarak 1 trilyon 323 milyar liraya yükseldi. Piyasaya olan borçları ile 1,5 trilyon borçla tarım kesimi üretmeye çalışıyor. 2021 yılında 450 bin traktör eden çiftçi borcu bugün 1 milyon traktör fiyatını aştı. Son 55 aydır aralıksız artan borçlar nedeniyle takipteki alacaklar 4 kat artarken, Türkiye’nin farklı illerinde çiftçilerin traktörleri icra yoluyla satışa çıkarılmaya başlandı. Bankalar dışında borçları ile birlikte rekor borç ile tarım sürdürülmeye çalışılıyor.

Şubat 2021'de çiftçilerin bankalara borcu 134 milyar 892 milyon lira idi. 2025 yılında bu borç 935 milyar 936 milyon liraya, 2026 yılının şubat ayında ise 1 trilyon 323 milyar 343 milyon liraya yükseldi. Son beş yılda çiftçinin borcu 1 trilyon 188 milyar 451 milyon lira arttı. Bu artış son beş yılda yaklaşık yüzde 881 oranına erdi. Çiftçinin borcu yaklaşık 9,8 kat büyüdü. Piyasa borçları ile Cumhuriyet döneminde en yüksek borçlanmanın yaşandığı dönemdeyiz. 2025 yılında 935 milyar liraya çıkan çiftçi borcu, 2026 yılının şubat ayında 1 trilyon 323 milyar liraya ulaştı. Yalnızca son bir yılda 387 milyar 407 milyon lira artış yaşandı. Bu artış son bir yılda yüzde 41,4 oranına denk geliyor. Bu tablo çiftçinin borç yükünün giderek ağırlaştığını gösteriyor.

2021 yılında bir traktör ortalama 300 bin lira idi. O dönemde çiftçinin toplam borcu yaklaşık 450 bin traktöre denk geliyordu. Aynı traktörün fiyatı 1 milyon 300 bin liraya çıktı. Buna rağmen çiftçinin toplam borcu 1 milyon 18 bin traktör seviyesine ulaştı. Bu da çiftçinin borcunun traktör bazında 2,3 kat arttığını gösteriyor. 2021 yılında çiftçilerin bankalar tarafından takibe alınan borcu 4 milyar 969 milyon lira idi. 2026 yılının aynı döneminde bu rakam 19 milyar 371 milyon liraya yükseldi. Takipteki borçlar 14 milyar 402 milyon lira arttı. Bu artış yüzde 290 oranında gerçekleşti. Yani çiftçi borcunu ödemede zorlanır hale geldi. İlaç, tohum, fide, sulama suyu, elektrik, mazot, işçilik, raktör gideri, sigorta, vergi, ahır gideri, biçerdöver, gübre, veteriner, aşı, bakım giderleri, nakliye ve ürün alım fiyatları tarım kesimi aleyhine gelişti ve giderlerin, artan girdi maliyetlerinin sürmesi gelir gider dengesinin bozulmasına neden oldu. Ani iklim değişiklikleri ve artan girdi fiyatları da daha az gübre, daha az sulama gibi sorunların da rekolteyi ve verimi etkilemesi sorunu derinleştirdi.

Çiftçi üretmek için borçlanıyor. Ürettiği üründen kazanç sağlayamayınca borcunu ödeyemiyor. Bankalar traktörlere el koyuyor. Tarım alanı icra ile satışa sunuluyor. Traktörü ve tarım alanı giden çiftçi üretim yapamaz hale geliyor. Bugün Türkiye’nin çok sayıda ilinde icra daireleri tarafından traktörler ve tarım alanları satışa çıkarılıyor. Binlerce arazi yüzlerce traktör haciz kıskacında. Çiftçinin borç yükü hafifletilmeli, üretim desteklenmeli ve girdi maliyetleri düşürülmelidir. Tarım Kanunu'nun 21. maddesine göre verilmesi gereken destek verilmelidir. Üretimin devamlılığı açısından çiftçilerin traktörlerinin ve tarım alanlarının haczedilmesinin önüne geçilmesi büyük önem taşımaktadır. Ayrıca çiftçilerin kredi borçlarına uygulanan faizler silinmeli ve mevcut borçlar en az üç yıl süreyle ertelenmelidir.

Mazottan ÖTV ve KDV kaldırılmalıdır. Yem ve gübre sübvanse edecek uygulamaya geçilmelidir. Yeniden taban fiyat uygulamasına dönülmelidir. Çiftçilerin savaş, kuraklık, don ve diğer olumsuz hava koşulları gibi en küçük risklerden dahi doğrudan etkilendiği göz önünde bulundurularak, üreticilere pozitif ayrımcılık yapılmalı ve daha güçlü destek mekanizmaları hayata geçirilmelidir.”

Avdagiç, ekonomi yönetiminin üç yılı aşkın bir süredir başarılı çalışmalarıyla Türkiye'nin döviz rezervlerinde sıkıntılı bir tablodan oldukça makul bir noktaya gelindiğini, dışarıdan fon tedarik konusunda önemli bir hedefe ulaşıldığını vurguladı. Savaşla ortaya çıkan gelişmelerle birlikte meseleye geniş bir çerçeveden bakılmasının doğru olacağı görüşünü dile getiren Avdagiç, “Biraz daha büyük resme bakmamız gerektiğini düşünüyorum. Ekonomik programın hedeflerini realize etmek için iş dünyası olarak elimizden gelen katkıyı vermeye çalıştık. Bunun için ciddi bir bedel de ödedi iş dünyası” ifadesini kullandı.

Avdagiç, 2026’nın ikinci yarısına doğru daha makul bir döneme geçilmesinin öngörüldüğü bir sırada çıkan bölgesel savaşın yurt içi ve yurt dışı dengelerde değişikliklere yol açtığını söyledi. Avdagiç, “Buna dikkat etmek lazım. Konuya sadece basit bir faiz artışı ya da sabit kalması zaviyesinden bakmanın çok doğru, gerçekçi ve sonuç odaklı olacağını öngörmüyorum. Bütüncül olarak ekonomi süreçlerinin, iş dünyasının sürdürülebilirliği açısından gözden geçirilmesi gereken bir döneme girdiğimizi öngörüyorum" değerlendirmesini yaptı. Avdagiç, şöyle devam etti: “Ekonomi yönetimi başarılı bir kurgu ve risk yönetimi yaptı. Kazanımlarımızı yok saymak mümkün değil. Gelinen aşamada ise savaşın getirdiği şartlarla birlikte iş dünyasının beklentileri de dikkate alınarak bugüne kadar finans ağırlıklı, rezerv ağırlıklı, baskılanmış kur ağırlıklı sürdürülen politikaya birkaç noktada güncelleme gelmesi gerektiğini düşünüyoruz. Şüphesiz program dinamik bir süreç içeriyor. Evet burada enflasyonla mücadeleyi kenara koymayacağız ama bir ince ayar ile programdaki kur politikasını, ihracat rejimini, ithalat rejimini gözden geçirmemiz lazım. Hepsini içeren bir süreci kurgulayıp çok hızlı hayata geçmemizin gerektiğini düşünüyorum.”

İTO Başkanı Avdagiç, Türkiye'nin ithalatın cazip, ihracatın zorlaştığı bir konumda bulunduğunu belirterek, “Türkiye'deki mal ihracatı ‘asla ve asla’ ithalatın yüzde 75'inin altına düşmemeli. 2026’da yüzde 69 seviyesinde bulunuyor" uyarısında bulundu. İTO olarak döviz kuru ile enflasyon arasındaki korelasyona uzun süredir dikkat çektiklerine işaret eden Avdagiç, sadece yılın ilk çeyreğinde döviz kurunda yaklaşık yüzde 3'lük artışa karşılık enflasyonda kümülatif yüzde 10'luk bir artış yaşandığını aktardı. Avdagiç, “Geriye doğru gittiğiniz zaman bu makasın daha da arttığını ve ihracatın zorlaştığı, ithalatın kolaylaştığı bir döneme girdiğimizi görüyoruz" dedi. Avdagiç, 2026 için mal ve hizmet ihracatında ortaya konulan 410 milyar dolarlık hedefe dikkat çekerek, “Bu hedefe ulaşmamız çok önemli, değerli ve başarılması gereken bir hedef. Bunu çok önemsemeliyiz” ifadesini kullandı.

Sanayide dönüşümün dünyanın hiçbir ülkesinde kısa vadede sağlanamayacağına işaret eden Avdagiç, yatırım kararından ürünün piyasaya sunulmasına kadar geçen sürenin 1,5 ile 3 yıl arasında değiştiğini vurguladı. Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) ve HIT30 gibi teşvik paketlerinin ülke menfaati açısından doğru çalışılmış konular olduğunu, uygulamada ise büyük oranda en üst ölçeğe odaklandığını ifade eden Avdagiç, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na KOBİ’lerin OBİ'lerine (orta-büyük işletmeler) yönelik bir düzenleme önerisinde bulunduklarını aktardı. Avdagiç, “Bu gelir paketinin yüzde 30'unu OBİ'lere vererek orta ölçek firmalara yönelmek yararlı olur. Sadece en büyükler üzerine kurgulanmış bir yapıyla bu konuda netice almanın çok uzun zaman alacaktır. Tabanın genişletilmesi doğru olacaktır” diye konuştu.

Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerde "Made in EU" düzenlemesinde 3 aşamalı bir sürecin ilk aşamasının olumlu geçildiğini belirten Avdagiç, "Ticaret Bakanlığımız bu konuda titiz bir çalışma gerçekleştirdi ve önemli bir başarı elde etti. Bununla birlikte daha önümüzde epey meşakkatli, zor bir yolumuz olduğu da muhakkak" dedi.Gümrük Birliği güncellemesinin kritik önem taşıdığını vurgulayan Avdagiç, bu konunun vizeden de önemli olduğunun altını çizdi. Türkiye'nin ithalat tarafında AB rejimine tabi olduğunu ancak ihracat tarafında AB'nin sahip olduğu avantajlardan yararlanamadığını aktardı.

Avdagiç, “AB Hindistan'la anlaşma yaptı. Biz Hindistan'ın Avrupa Birliği'ne sattığı şartlarla Türkiye'ye ithal etmek zorundayız. Ama AB’nin Hindistan'a sattığı şartlarla Hindistan bizden mal almak zorunda değil. Türkiye'nin mutlaka ithalat ayağında AB regülasyonlarına tabi olduğu gibi ihracat tarafında da tabi olması lazım" diye konuştu.

Savaş sürecinin çok dinamik ilerlediğini belirten Avdagiç, yaşananların ABD-Çin arasındaki rekabetin bir yansıması olarak okunmasının daha doğru olabileceğini söyledi. Türkiye'nin enerjide çeşitlendirme ve yerli üretim konusunda aldığı mesafeye dikkati çeken Avdagiç, "Yurt içinde güneş enerjisine, rüzgar enerjisine yapılan yatırımlarda Avrupa’da biz en önde gelen ülkelerin başında geliyoruz. Güneş panelleri üretiminde ve rüzgar tarbini kanatları üretiminde yerli üretim önemli bir aşamaya geldi. Bazı günler yenilenebilir enerji yüzde 50'yi geçti. Çok ciddi bir rakam” ifadelerini kullandı. Avdagiç, doğalgaz ve petrolde yerli üretimin belli bir miktara ulaştığını belirterek, enerjide birçok ülkede konuşulan felaket senaryolarının Türkiye'de gündeme gelmediğini kaydetti.

Avdagiç, Almanya'da benzinin son dönemde Euro bazında yüzde 40’a varan oranda arttığını hatırlatarak, Türkiye’de eşel mobil uygulamasının domino etkisini önlemesi bakımından psikolojik olarak çok önemli olduğunu vurguladı. Savaşın, harp konseptini de değiştirdiğini dile getiren Avdagiç, "Bu savaştan sonra dünya harp konsepti çok ciddi bir dönüşüme uğrayacak. Savunma sanayinde yaptığımız yatırımların ne kadar önemli ve değerli olduğu ortaya çıktı. Şirketlerimiz hemen gaza basmaya başladı. Birikmiş bir altyapı var. Üretim kabiliyeti var" şeklinde konuştu.

Büyüme dinamiklerinde iki ana kaleme dikkat çeken Avdagiç, ihracatın ve yatırımların büyümeye katkısının belirleyici olduğunu belirtti. Savaş şartları nedeniyle Körfez ülkelerine yönelik ihracatta azalma yaşandığını ve bu kaybın savaş sona erse dahi kısa sürede yerine gelmeyeceğini belirten Avdagiç, dünya genelinde tüketim ve zaruri olmayan mal alım kararlarının ötelendiği bir dönem yaşandığını söyledi. Avdagiç, asgari ücrette ara zam beklentilerine ilişkin bir soruyu da “Asgari ücret yılda bir defa düzenleniyor. Şu anda mevcut sürecin muhafaza edilmesi makul olur” yanıtını verdi.

Bakanlığın NSosyal hesabından, Meteoroloji Genel Müdürlüğünden alınan son bilgi doğrultusunda "sarı" kodla işaretlenen illerin yer aldığı Türkiye haritası paylaşıldı.

Paylaşımda, bugün Şanlıurfa, Elazığ'ın doğusu, Diyarbakır, Batman, Siirt, Mardin ile Şırnak'ta aralıklı ve yerel olarak kuvvetli gök gürültülü sağanak beklendiği belirtildi.

Ayrıca, vatandaşlardan sel, su baskını, heyelan, yıldırım, ulaşımda aksamalar, yağış anında kuvvetli rüzgar, yerel dolu yağışı gibi olumsuzluklara karşı dikkatli olmaları istendi.