Teknik Analiz Nedir?

Teknik analiz, geçmişteki fiyat hareketlerine göre gelecekteki fiyat hareketlerinin yönünü tespit etmeye çalışır. Bu analiz yönteminde doğru değerlendirmeye ulaşabilmek için belirli göstergeleri iyi takip etmek gerekir. Teknik analizde en çok kullanılan göstergelerin başında üssel hareketli ortalama, MACD, RSI, Stokastik, ve Stokastik RSI yer almaktadır.

Hisse fiyatının, 9, 21, 50 ve 200 günlük üssel hareketli ortalamalarının üzerinde olması hissenin, yükseliş hareketinde olduğunu gösterir ve sat sinyali vermemiş olmasının bir işaretidir. Aynı şekilde, MACD’sinin 0’ın üstünde olması da yukarı yönlü hareketin devamı şeklinde yorumlanabilir.

RSI göstergesinin 70’in altında ve Stokastik RSI’ın 70’in altında olması ise hisse fiyatının henüz aşırı alım bölgesinde olmamasını sağlar. Bu da aşırı alım sonrası tetiklenebilecek satış ihtimaline karşı bir önlem niteliği taşır. Stokastik göstergesinde 80-100 arası bölge aşırı alım, 0-20 arası bölge ise aşırı satım bölgesini gösterir. Hissenin 80 değerinin altında olması aşırı alım bölgesinde olmaması adına önemli bir göstergedir.

Üssel Hareketli Ortalama oranı nedir?

Bir finansal ürünün, belirlenen dönem içerisindeki fiyat hareketlerinin ortalaması alınarak, yakın dönemdeki fiyat hareketlerine daha fazla ağırlık verilerek hesaplanan hareketli ortalamadır. Ağırlıklandırma yapıldığından dolayı üssel hareketli ortalama daha az gecikmeli bir hareketli ortalama olarak sayılmaktadır.

Eğer üssel hareketli ortalama (EMA) giderek yükselen bir trende sahipse ve enstrümanın fiyatı EMA trend çizgisine yakın bir konumdaysa, bu durum genellikle alım sinyali olarak yorumlanır. Öte yandan, EMA düşen bir trende sahipse ve enstrümanın fiyatı EMA’nın üzerine çıkmışsa, bu durum genellikle satış sinyali olarak değerlendirilir.

MACD (Hareketli Ortalama Yakınsama/Diverjans) Nedir?

Teknik analizde fiyatın kısa dönemli eğilimiyle uzun dönemli eğilimi arasındaki ilişkiyi gösterir. Kısa vadeli (12 günlük) üssel ortalama ile uzun vadeli 26 günlük üssel ortalama arasındaki farkın alınmasıyla oluşturulmuştur.

Sıfır seviyesi göstergenin denge noktasıdır. MACD sıfır seviyesinin altında ve üstünde hareket eder. 12 günlük ortalamanın değeri 26 günlük ortalamanın değerinden yüksek olduğu zaman MACD sıfır seviyesinin üzerindedir. MACD sıfır seviyesinin üzerindeyken, kısa vadeli talep uzun vadeli talepten güçlüdür. Bu durum boğa piyasasını işaret eder. 12 günlük hareketli ortalamanın değeri 26 günlük hareketli ortalamanın değerinden düşük olduğunda MACD sıfır seviyesinin altındadır. MACD sıfır seviyesinin altındayken ayı piyasasını işaret eder.

RSI (Göreceli Güç Endeksi) Nedir?

RSI (Relative Strength Index), göreceli güç endeksi olarak bilinir ve finansal enstrümanların fiyat hareketlerini analiz etmek için kullanılan bir teknik analiz göstergesidir.

RSI göstergesinin yorumlanması, finansal enstrümanların fiyat hareketlerinin hızını ve büyüklüğünü değerlendirmek için kullanılır. RSI, 0 ile 100 arasında bir değer üretir ve bir takı temel yorumlamalarla kullanılır.

RSI değeri 70 veya daha yüksekse: Bu, finansal enstrümanın aşırı alım koşullarında olduğunu gösterebilir. Yüksek RSI, fiyatların artık yükselme eğiliminde olduğu ve bir düzeltme veya geri çekilme olasılığının arttığı anlamına gelir.

RSI değeri 30 veya daha düşükse: Bu, finansal enstrümanın aşırı satım koşullarında olduğunu gösterebilir. Düşük RSI, fiyatların artık düşme eğiliminde olduğu ve bir yükselişin gelebileceği anlamına gelir.

STO (Stokastik) Nedir?

Stokastik indikatörü belirli bir periyod içerisinde yüksek ve düşük değerlerin mevcut fiyata olan yakınlığını göstermektedir.

Stokastik indikatörü hacim ve fiyatı takip eden bir indikatör değildir. Bu indikatör fiyatın momentumunun veya hızını ölçmektedir. Temel teknik analiz kuralı olarak momentum fiyattan daha hızlı yön değiştirmektedir.

Stokastik indikatöründe oluşan boğa veya ayı piyasası dönüşleri daha kolay tespit edilebilmektedir. Trend dönüşlerinin yanı sıra aşırı alım veya aşırı satım seviyelerinin de tespit edilmesinde bu indikatör kullanılmaktadır.

Stokastik değerini ölçerken 2 değer bulunur.

%K = 100 x (Kapanış – Düşük 5) / (Yüksek 5 – Düşük 5

%D = %K ‘nın 3 günlük basit hareketli ortalamasıdır.

80-100 arası bölge aşırı alım, 0-20 arası bölge ise aşırı satım bölgesidir. %K eğrisinin %D eğrisini aşağı yönlü kesmesi durumunda satış sinyali, yukarı yönlü kesmesi durumunda alış sinyali vermektedir.

STO RSI (Stokastik RSI Göstergesi) Nedir?

Stokastik RSI göstergesi (Stoch RSI) aslında bir göstergenin göstergesidir. Teknik analizde RSI göstergesi üzerinde stokastik bir hesaplama yapmak için kullanılır.

RSI fiyattan bir adım uzaktadır ve bu nedenle RSI’nın stokastik bir hesaplaması iki adım uzaklıktadır. Bu önemlidir, çünkü fiyattan birden fazla adım uzakta olan herhangi bir göstergede olduğu gibi, Stoch RSI’nın gerçek fiyat hareketinden kısa süreli bağlantıları kesilebilir.

Aşırı alım ve Aşırı satım koşulları geleneksel olarak RSI’dan farklıdır. RSI aşırı alım ve aşırı satım koşulları geleneksel olarak aşırı alım için 70 ve aşırı satım için 30’a ayarlanırken, Stoch RSI tipik olarak 80 aşırı alım bölgesine işaret ederken 20 ise aşırı satım bölgesine işaret eder.

Türkiye İstatistik Kurumunun "İstatistiklerle Gençlik 2025" araştırmasına göre, nüfusun yüzde 14,8'ini 15-24 yaş grubundaki genç nüfus oluşturdu.

Ülke genelindeki genç sayısı 12 milyon 708 bin 348 kişi olarak hesaplanırken bunun yüzde 51,2'si genç erkek, yüzde 48,8'i ise genç kadın nüfus olarak kayıtlara geçti.

Nüfus projeksiyonlarının demografik göstergelerdeki mevcut yapının devam edeceğini varsayan ana senaryosuna göre, genç nüfus oranının 2030 yılında yüzde 14,8, 2040'ta yüzde 12,2, 2060'ta yüzde 10,3, 2080'de yüzde 8,8 ve 2100'de yüzde 9,6 olacağı öngörüldü.

Doğurganlık göstergelerindeki hızlı düşüş eğiliminin devam edeceğini varsayan düşük senaryoya göre, genç nüfus oranının 2030'da yüzde 14,8, 2040'ta yüzde 12,4, 2060'ta yüzde 9,2, 2080'de yüzde 7,2, 2100'de yüzde 7,2 olacağı hesaplandı.

Doğurganlığı artırıcı tedbirlerin etkili olacağını varsayan yüksek senaryoya göre, genç nüfus oranının 2030'da yüzde 14,8, 2040'ta yüzde 12, 2060'ta yüzde 11,1, 2080'de yüzde 9,8, 2100'de yüzde 11,4 olacağı varsayıldı.

Genç nüfus oranının en yüksek olduğu il, yüzde 20,4 ile Şırnak oldu. Bu ili yüzde 20 ile Hakkari ve yüzde 19,8 ile Siirt izledi.

Genç nüfus oranının en düşük olduğu iller ise yüzde 11,7 ile Balıkesir, yüzde 11,9 ile Ordu ve yüzde 12 ile Muğla olarak sıralandı.

Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin genç nüfus oranları incelendiğinde, 2025 yılında genç nüfus ortalaması yüzde 10,7 oldu.

AB üye ülkeleri arasında en yüksek genç nüfus oranına sahip olan ülkelerin sırasıyla yüzde 12,7 ile İrlanda, yüzde 12,2'şer ile Hollanda ve Danimarka olduğu tespit edildi.

Genç nüfus oranının en düşük olduğu ülkeler ise yüzde 9,4 ile Malta, yüzde 9,5 ile Bulgaristan, yüzde 9,7 ile Litvanya olarak belirlendi. Türkiye'nin genç nüfus oranının, yüzde 14,8 ile AB üye ülkelerinin genç nüfus oranlarından daha yüksek olduğu görüldü.

Genç nüfus oranının dünya ortalaması, 2025 yılında yüzde 15,6 olurken, Türkiye'nin genç nüfus oranının bu ortalamanın altında olduğu saptandı.

Türkiye'de, 18-24 yaş grubundaki gençlerin yüzde 75,5'inin işinden, yüzde 52'sinin elde ettiği kazançtan memnun olduğu belirlendi.

Buna göre, yaş grubuna göre incelendiğinde, 2025'te genç nüfusun yüzde 30,3'ünün 15-17, yüzde 20,4'ünün 18-19, yüzde 29,2'sinin 20-22 ve yüzde 20,1'inin 23-24 yaş grubunda yer aldığı görüldü.

2022-2024 yıllarına ilişkin "hayat tabloları" dikkate alındığında, doğuşta beklenen yaşam süresi Türkiye geneli için 78,1 yıl, erkekler için 75,5 yıl ve kadınlar için 80,7 olarak kayıtlara geçti. Türkiye'de, çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki gençler için beklenen yaşam süresinin 64,3 yıl, erkekler için 61,7 yıl ve kadınlar için 66,9 yıl olduğu belirlendi. Diğer bir ifade ile 15 yaşına ulaşan genç kadınların, genç erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha fazla yaşayacağı tahmin edildi.

Genç nüfus yasal medeni duruma göre incelendiğinde, cinsiyetler arasında önemli farklılıklar olduğu görüldü. Evli olan genç kadınların oranı, evli olan genç erkeklerin oranının 3,5 katı oldu. Genç erkek nüfusun 2025'te yüzde 96,8'inin hiç evlenmediği görülürken, yüzde 3,1'inin evli, yüzde 0,1'inin boşanmış olduğu kayıtlara geçti. Genç kadın nüfusun ise yüzde 88,9'unun hiç evlenmemiş, yüzde 10,7'sinin evli, yüzde 0,4'ünün ise boşanmış olduğu görüldü.

İç göç istatistiklerine göre, Türkiye'de 2024 yılında en fazla göç hareketliliğinin yaşandığı 15-24 yaş grubunun göç etme nedenleri incelendiğinde, bu hareketliliğin en büyük nedeninin eğitim olduğu görüldü. Gençlerin 448 bin 826'sının eğitim, 102 bin 660'ının işe başlamak veya iş bulmak, 79 bin 831'inin ise hane veya aile fertlerinden birine bağımlılık nedeniyle göç ettiği belirlendi.

Kadınlarda yükseköğretimde net okullaşma oranı yüzde 53

Türkiye'de, 2024-25 öğretim yılında yükseköğretim net okullaşma oranı, yüzde 46,3 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde, erkeklerde yüzde 39,9, kadınlarda ise yüzde 53 olarak kayıtlara geçti.

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, gençlerde iş gücüne katılma oranı, 2024'te yüzde 47,2 iken, geçen yıl itibarıyla yüzde 47,6'ya çıktı. Genç erkeklerde işgücüne katılma oranı, 2024'te yüzde 59,5 iken geçen yıl yüzde 60,1, genç kadınlarda ise yüzde 34 iken 2025'te yüzde 34,3 olarak kayıtlara geçti.

Gençlerde işsizlik oranı, 2024'te yüzde 16,3 iken, 2025'te yüzde 15,3 olarak hesaplandı. Genç erkeklerde işsizlik oranı, 2024'te yüzde 13,1 iken, 2025'te yüzde 11,7 oldu. Genç kadınlarda ise bu oran, 2024'te yüzde 22,3 iken, geçen yıl itibarıyla yüzde 22,1 oldu.

Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı, 2024'te yüzde 22,9 iken, geçen yıl yüzde 23,3 olarak belirlendi. Bu oran, genç erkeklerde 2024'te yüzde 16,2 iken, 2025'te yüzde 16,3, genç kadınlarda ise yüzde 30,1 iken, geçen yıl yüzde 30,9 olduğu görüldü.

Genç nüfusun istihdam oranı, 2024'te yüzde 39,5 iken, 2025'te yüzde 40,3'e yükseldi. Bu oran, genç erkeklerde 2024'te yüzde 51,7 iken 2025'te yüzde 53, genç kadınlarda yüzde 26,4 iken yüzde 26,7 oldu.

İstihdamdaki gençlerin yüzde 57,9'u hizmet sektöründe yer aldı

Sektörlere göre incelendiğinde, istihdam edilen gençlerin 2025'te yüzde 11,6'sının tarım, yüzde 30,5'inin sanayi ve yüzde 57,9'unun hizmet sektörlerinde yer aldığı tespit edildi.

İstihdam edilen genç erkeklerin yüzde 11'inin tarım, yüzde 36,6'sının sanayi ve yüzde 52,4'ünün hizmet sektöründe yer aldığı belirlendi. Genç kadınların yüzde 12,9'unun tarım, yüzde 17,7'sinin sanayi ve yüzde 69,5'inin hizmet sektöründe çalıştığı kayıtlara geçti.

Gençlerin yüzde 54,4'ü kendini mutlu hissediyor

Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre, 2025'te 18 ve daha yukarı yaştaki bireylerden kendini mutlu hissettiğini belirtenlerin oranı yüzde 53,3 iken, kendini mutsuz hissettiğini belirtenlerin oranı yüzde 13 oldu.

Geçen yıl, 18-24 yaş grubundaki genç nüfus içinde kendini mutlu hissettiğini beyan edenler yüzde 54,4 iken, kendini mutsuz hissettiğini belirtenler yüzde 11,9 olarak belirlendi. Bu yaş grubundan kendini mutlu olarak hisseden erkekler yüzde 52,3 iken, kendini mutsuz hissettiğini belirtenler yüzde 13,3 oldu. Genç kadınlarda mutlu hissedenler yüzde 56,7 iken, kendini mutsuz hissettiğini belirtenlerin oranı yüzde 10,4 olarak tespit edildi.

Gençlerin mutluluk kaynağı olan değerler arasında yüzde 38,8 ile sağlık, ilk sırada yer aldı. Bunu, yüzde 22,8 ile başarı ve yüzde 16,6 ile para izledi. Genç erkeklerde yüzde 33,7 ile ilk sırayı sağlık alırken, bunu yüzde 24,2 ile para ve yüzde 21,9 ile başarı takip etti. Genç kadınlarda ise yüzde 44,2 ile ilk sırayı sağlık alırken, bunu yüzde 23,8 ile başarı ve yüzde 20,1 ile sevgi takip etti.

Gençlerin yüzde 75,5'i işinden memnun

Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre, 18 ve daha yukarı yaştaki bireylerin genel sağlık durumlarından memnuniyeti, geçen yıl yüzde 68,6 oldu. Genç nüfusun genel sağlık durumundan memnuniyetinin, aynı dönemde yüzde 87,2 olduğu görüldü. Bu oran, genç erkeklerde yüzde 88,2, genç kadınlarda ise yüzde 86,2 olarak belirlendi.

Aynı sonuçlara göre 2025'te, gençlerin yüzde 75,5'inin işinden, yüzde 52'sinin elde ettiği kazançtan memnun olduğunu tespit edildi.

Genç erkeklerde çalışılan işten duyulan memnuniyet yüzde 77,5, elde edilen kazançtan memnuniyet yüzde 54 olurken, genç kadınlarda ise bu oranlar yüzde 70,8 ve yüzde 47,5 olarak kayıtlara geçti.

Gençlerin yüzde 73'ü, geçen yıl itibarıyla şimdiye kadar aldığı eğitimden memnun olduğunu belirtti. Bu oran, genç erkeklerde yüzde 72,3 iken, genç kadınlarda yüzde 73,7 oldu.

Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması, 2024 yılı sonuçlarına göre, son 12 ayda en fazla şiddete maruz kalanların, 15-24 yaş grubundaki genç kadınlar olduğu görüldü. Genç kadınlara yönelik şiddet türleri arasında yüzde 15,2 ile psikolojik şiddet, ilk sırayı aldı. Bunu yüzde 7,3 ile dijital, yüzde 5,8 ile ısrarlı takip, yüzde 4,6 ile ekonomik, yüzde 3,8 ile fiziksel ve yüzde 1,8 ile cinsel şiddet izledi.

Gençlerin yapay zeka kullanma oranı yüzde 39,4

Yapay Zeka İstatistiklerine göre, 2025'te internet kullanan bireylerden üretken yapay zeka kullandığını beyan eden 16-24 yaş grubundaki gençlerin oranı, yüzde 39,4 oldu. Bu oranın genç erkeklerde yüzde 38,3, genç kadınlarda ise yüzde 40,5 olduğu görüldü.

Yapay zeka kullanan gençler incelendiğinde yüzde 75,3'ünün özel, yüzde 53,9'unun örgün eğitim ve yüzde 19,7'sinin ise mesleki ve iş amaçlı kullandıkları görüldü.

Yapay zeka kullanmadığını beyan eden gençlerin nedenlerinin, yüzde 80,7 ile ihtiyaç duyulmaması, yüzde 8,2 ile nasıl kullanılacağının bilinmemesi, yüzde 8,1 ile varlığından haberdar olunmaması ve yüzde 2,8 ile gizlilik, güvenlik veya emniyetle ilgili endişeler olduğu görüldü.

Katılım 30 Endeksi’nin en büyük bileşenleri arasında EREGL, BIMAS, ASELS ve TUPRS yer alırken, KTLEV, GUBRF, RALYH, EKGYO, PETKM ve PASEU da endekste ağırlığı öne çıkan hisseler arasında bulunuyor.

Sektörel dağılımda ise kimya, ilaç, petrol, lastik ve plastik ürünleri sektörü %17,7 ile en yüksek paya sahip olurken, ana metal sanayi %14,5 ve perakende ticaret %13,4 ile öne çıkıyor. Savunma sanayi %10 pay alırken, finansman şirketleri %7,4, holding ve yatırım şirketleri %6,2, taş ve toprağa dayalı sanayi ise %5,2 paya sahip bulunuyor.

Katılım 30 Endeksi’nde yılbaşından bu yana en yüksek getiriyi %496,63 ile KTLEV sağladı. YEOTK ve BSOKE hisseleri de üç haneli yükseliş performansıyla dikkat çekerken, ASELS, GUBRF ve EREGL gibi büyük ölçekli hisselerde de güçlü getiriler görüldü.

Negatif performans tarafında ise en zayıf görünüm %47,40 kayıpla EFOR’da gerçekleşti. EFOR’u GENIL, PASEU ve DAPGM takip etti.

Yabancı yatırımcı payında ASELS %56,84 ile ilk sırada yer alırken, BIMAS %44,73 ve TUPRS %34,49 ile öne çıkan diğer hisseler oldu. Buna karşılık bazı hisselerde yabancı oranının oldukça düşük seviyelerde kaldığı görüldü.

Piyasa değeri/defter değeri (PD/DD) tarafında ise KRDMD, EKGYO, CANTE ve TUKAS gibi hisselerin 1 seviyesine yakın veya altında çarpanlarla işlem görmesi dikkat çekti. Buna karşılık KTLEV, PASEU ve ALKLC gibi hisselerde yüksek PD/DD oranları öne çıktı.

BIST Katılım 30 Hisseleri: Getiriler, Yabancı İlgisi ve Değerleme

Bu içerik Matriks'den alınan veriler ile hazırlanmıştır.

Küresel ekonomik konjonktürün göz ardı edilmemesi gerektiğini belirten Tezmen, yatırımcıların “top down analysis” yaklaşımıyla hareket etmesi gerektiğini söyledi. Dünyada değişen ana trendin teknoloji olduğunu ifade eden Tezmen, teknolojiye uyum sağlayamayan şirketlerin uzun vadede geri planda kalabileceğini dile getirdi.

Tezmen açıklamasında, “Eskide kalmış, kendini yenileyemeyen, teknolojiden uzak ve vizyonsuz şirketlerden kaçınmak gerekir. Buna karşın teknoloji odaklı, büyüme hedefi olan, doğru yatırım yapan ve değişen dünya koşullarına uyum sağlayan şirketler öne çıkacaktır” ifadelerini kullandı.

Yatırım dünyasında değişimin kaçınılmaz olduğunu belirten Tezmen, “Değişmeyen tek şey değişimdir. Piyasalarda da artık eskiye değil, dönüşümü yakalayan şirketlere değer veriliyor” değerlendirmesinde bulundu.

Yatırım yapmanın mutlak doğruları yoktur. Herkesin, beklentileri, yaşı ve risk algısı doğrultusunda yatırımlarını değerlendirmesi gerekir. Hisse senetlerinde de YATIRIM yaklaşımıyla pozisyon bulundurmak elzemdir. Ciddi getiriler ancak doğru hisse senedi YATIRIMlarıyla mümkün olabilir. Bu kapsamda genel dünya konjonktürünü dikkate almadan hisse senedi yatırımı yapmamak gerekir (top down analysis yapmak lazım; plaza Türkçesi konuşanlar da anlasın). Dünyada değişen ana trend de teknolojidir! Buna göre eskide kalmış, köhne, kendini yenilemekten aciz, teknolojiden bi haber, ve lidersiz şirketlerin hisselerinden kaçının. Buna karşı aksi propagandalara rağmen teknoloji odaklı, büyüme hedefli, doğru yatırım yapan, dünya ve ülkemiz konjonktürüne uygun şirket hisselerine yatırım yapın. Unutmayın değişmeyen tek şey değişimdir! Eskiye (daha doğrusu eski kalanlara) rağbet olsa bit pazarına nur yağardı. Piyasalarda da aslında eskiye nur yağmaz; yağan bir şey varsa da yağan şey nur değildir…

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından hayata geçirilen Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM), öğretim programlarında köklü bir kavramsal değişimi beraberinde getiriyor.

Sosyal bilimlerden fen bilimlerine kadar pek çok derste, güncel gelişmeleri ve milli değerleri merkeze alan yeni bir terminolojiye geçiliyor.

TYMM ile birlikte öğretim programlarında yer alan birçok kavram, milli hafıza, güncel bilimsel gelişmeler ve dijital dönüşüm ekseninde yeniden yapılandırıldı. Müfredat genelinde "öğrenme hedefi" ve "kazanım" ifadeleri yerine artık öğrenme çıktısı kavramı kullanılacak.

Nesiller Türklük bilincinde, milli bilinçte ve vatanseverlik duygusuyla yetişecek

TYMM, eğitim sistemimizde sadece bir yöntem değişikliği değil, aynı zamanda köklü bir zihniyet devrimini temsil ediyor. Yeni müfredat; milli bilinci sağlamlaştıran, Türk tarihine ve kültürel mirasına tavizsiz bir şekilde sahip çıkan, yerli ve milli bir terminolojiyi merkeze alan vizyonuyla dikkat çekiyor.

Öğrencilerin kendi medeniyet değerlerini kuşanarak geleceğe hazırlanması hedeflenen bu modelde, kavramlar "coğrafyadan tarihe, dilden felsefeye" kadar geniş bir yelpazede milli bir süzgeçten geçiriliyor.

TRT Haber'in Bakanlık kaynaklarından edindiği bilgilere göre müfredatta yapılan değişiklikler ve yeni eklenen kavramlar şu şekilde:

Tarih

Türkistan: "Orta Asya" kavramı yerine kullanıma girdi.

Sömürgecilik Politikaları: "Coğrafi keşifler" yerine bu ifade tercih edildi.

Sevk ve İskân Kanunu: "Tehcir kanunu" yerine kullanılmaya başlandı.

Haçlı Saldırıları: "Haçlı seferleri" ifadesi yerini aldı.

Adalar (Ege) Denizi: "Ege Denizi" ifadesi yerine bu kavram kullanıldı.

Doğu Roma: "Bizans" kavramı yerine tercih edildi.

Asılsız Ermeni İddiaları: "Ermeni Meselesi" yerine bu tanım getirildi.

Asılsız Pontus İddiaları: "Pontus Meselesi" yerine bu kavram kullanılacak.

Mavi Vatan: Türkiye’nin deniz yetki alanlarını ifade etmek üzere eklendi.

İskân ve İstimalet: Bu politikalar, Türkiye Cumhuriyeti’nin dış politikada göç ve sığınmacılara karşı geliştirdiği insani tutum örnekleriyle ilişkilendirilerek işlendi.

Coğrafya

Mavi Vatan: "Su kaynaklarımız" yerine kullanıldı.

Gök Vatan: "Türkiye'nin hava sahası" yerine kullanıldı.

Yeşil Vatan: "Ormanlarımız" yerine kullanıldı.

Türkistan ve Adalar (Ege) Denizi: Coğrafya müfredatında da bu kavramlar yer aldı.

Milli Bilim İnsanları: Coğrafya tarihinde iz bırakan Türk ve Müslüman bilim insanlarına daha fazla yer verildi.

Uygulamalı Teknoloji: CBS ve Dijital Küreler gibi araçlar teorikten ziyade uygulamalı olarak sunuldu.

Küresel Konular: Afetler, çevre sorunları ve uluslararası birlikteliklerin (BM, NATO) anlaşmazlıklara sunduğu çözümlerin tartışılması sağlandı.

Türk Dili ve Edebiyatı

Metin kavramı genişletilerek ana metin ve ara metin kavramları oluşturuldu. Temalarda tahlil edilen metinler "ana metin", bu metinleri anlamlandırmaya ve çözümlemeye yardımcı olan metinler ise "ara metin" olarak tanımlandı.

Video, belgesel veya etkileşimli içerikler için çok modlu metin kavramı kullanılıyor. Çok modlu metinlerin özellikleri programda açıklanmış ve öğrenme-öğretme süreçlerine dahil edildi.

Felsefe, Sosyoloji ve Psikoloji

Felsefe: 11. Sınıf felsefe dersinde felsefe tarihi akışından vazgeçilip öğrencilerin üzerine felsefi düşünce ortaya koyabilecekleri güncel problemlerin üniteler haline getirilmesi ile felsefe dersi öğretimine yeni konular ve kavramlar dahil oldu.

Teknoloji, çevre, edebiyat ve hukuk konuları ile; safsata türleri, çevre etiği, ontolojik anlam kaybı, tekhne, teknoloji karşıtlığı, teknoloji taraftarlığı, zaman ve mekân algısının değişmesi, kaygı, kendi olma, umutsuzluk, yabancılaşma, ceza, hakkaniyet, hukuk, suç gibi yeni kavramlar felsefe öğretiminde yer buldu.

Sosyoloji: Türk Modernleşmesi, oryantalizm, self-oryantalizm, muhafazakârlık, avrupamerkezcilik, etnosentrizm, hegemonya, merkez-çevre kuramı, prekarya, İslam karşıtlığı, bilim sosyolojisi, paradigma, yapay zekâ, algoritmik ayrımcılık, dikkat ekonomisi, okul kültürü, akran nezaketi kavramlar eklendi.

Psikoloji: Kuramsal psikoloji alt yapısına ait akım ve ekoller, ruh sağlığı ve davranış bozuklukları, gelişim dönemleri gibi konular yerine öğrencilerin kendi hayatlarıyla ve gündelik yaşamla doğrudan bağ kurabilecekleri bir yapı oluşturuldu.

Öğrenmeyi öğrenme, ergenlik dönemi özellikleri gibi konular ön plana alınırken sosyal psikoloji kapsamında bireysel ve toplumsal uyumu güçlendirecek kendi kendine yardım, kabul ve kararlılık yaklaşımları ve duygu ve stres yönetimi, etkili iletişim becerileri ile pozitif psikolojinin temel kavramları olan psikolojik sağlamlık, umut, karakter güçleri ve erdemler, öz güven, öz saygı, travma sonrası büyüme kavramlarına yer verildi.

Mantık, Matematik ve Fen Bilimleri

Mantık: Klasik teknik konular (İkilem, koşullu kıyas vb.) azaltılmış; safsata, paradoks, informel mantık, abdüktif mantık ve temporal mantık gibi çağdaş alanlar eklendi. Bu değişiklikler ile öğrencilerin medya ve sosyal medyada karşılaştıkları argümanları eleştirel biçimde değerlendirebilmelerini hedefleniyor.

Matematik:Algoritma ve Bilişim ayrı bir tema olarak yapılandırıldı.

Kimya: Yeşil hidrojen, nanoteknolojik ürünler, biyouyumlu malzemeler ve biyolojik polimerler gibi güncel bilimsel kavramlar ilk defa müfredata dahil edildi.

Demokrasi ve İnsan Hakları:

Dijital dönüşümün getirdiği risklere ait kavramlar eklendi. (Unutulma Hakkı, Ombudsmanlık, Dijital hak arama, Dijital Çocuk Hakları Sözleşmesi)

Türk-İslam medeniyetinin demokrasi noktasında tarihsel birikimine ait kavramlar eklendi. (Fatih Sultan Mehmet’in Bosna Fermanı, Hz. Ömer’in Kudüs Emannamesi, Veda Hutbesi, Medine Sözleşmesi, Türk Çocuk Hakları Sözleşmesi)

Hak ihlalleri bağlamında farklı coğrafyalarda Türkiye’nin kültürel ve tarihsel bağlarını yansıtan kavramlar eklendi. (Gazze, Doğu Türkistan ve Hocalı)

Sağlık Bilgisi

Siber zorbalık, teknolojik stres, uyku kalitesi ve gıda güvenliği kavramları eklenmiş; bağımlılıklar için kimyasal bağımlılıklar ifadesi kullanılmaya başlandı.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, geçmişin köklü mirasını bugünün teknolojik ve sosyolojik gerçekleriyle harmanlayan bir gelecek projeksiyonu.

"Vatan" kavramının denizden havaya, ormandan dijital dünyaya kadar her alanda "mavi, gök ve yeşil" vurgusuyla işlenmesi; tarihimizdeki çarpıtılmış kavramların yerine milli gerçeklerin ikame edilmesi, tam bağımsız bir eğitim anlayışının tezahürü. Bu modelle yetişecek nesillerin, sadece bilgi sahibi değil, aynı zamanda milli bir şuurla donanmış ve medeniyet değerlerine sahip çıkan bireyler olması hedefleniyor.

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile okullarda milli ve manevi değerlerin ön plana çıkarıldığını açıklamıştı. Bakan Tekin, vatan savunması bilincinden bayrak sevgisine kadar pek çok değerin yeni müfredatın merkezinde olduğunu dile getirmişti.

İki Cumhurbaşkanının törenin yapılacağı salona geçmesinin ardından askeri bando iki ülkenin milli marşlarını çaldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, tören kıtasını selamladı.

Heyetlerin takdiminin ardından iki lider tokalaşarak, basın mensuplarına poz verdi. Daha sonra Erdoğan ve Tokayev baş başa görüşmeye geçti.

Baş başa görüşmenin ardından Erdoğan, Türkiye-Kazakistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi Altıncı Toplantısı'na başkanlık edecek.

Erdoğan ve Tokayev ikili anlaşmaların imza töreni ve ortak basın toplantısına katılacak.

Törende, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç ve AK Parti genel başkan yardımcıları da hazır bulundu.

ABD-Çin ilişkilerinde güven açığının oluşum süreci

ABD–Çin ilişkilerinin son on yılına bakıldığında, iki ülke arasındaki rekabetin yalnızca ekonomik ve teknolojik alanlarla sınırlı kalmadığı ve diplomatik, güvenlik ve jeopolitik boyutlara yayılan bir mücadeleye dönüştüğü görülmektedir. Bu dönüşümün en görünür kırılma noktalarından biri ise Trump’ın ilk başkanlık döneminde Kasım 2017’de gerçekleştirdiği Pekin ziyaretidir. Ziyaret sırasında 230 milyar doların üzerinde ticaret anlaşması açıklanmış, ikili ilişkilerin altın dönemine girdiği izlenimi verilmiştir. Ardından ABD, Çin’e karşı geniş kapsamlı bir ticaret savaşı, yüksek teknoloji kısıtlamaları ve Huawei CFO’su Meng Wanzhou’nun gözaltına alınması gibi adımlarla iyimser ortamı gölgelerken rekabeti de kurumsallaştırmıştır. Bu süreç, ABD–Çin ilişkilerinin stratejik rekabetten sistemik rekabete evrildiği bir aşama olarak değerlendirilebilir.

Trump’ın ikinci döneminde ise ABD–Çin ilişkileri daha keskin bir ayrışmayla karakterize olmaya başladı. Ekim 2025’te Busan’da gerçekleşen liderler zirvesi, sembolik olarak önemli olsa da Trump’ın Çin karşıtı söylemini yumuşatmadı. Aksine Tayvan’a yönelik silah satışlarının hem miktarı hem de teknolojik seviyesi artırıldı. Çin açısından bakıldığında Trump’ın yaklaşımı, Çin ile yapılan görüşmeleri pragmatist ve işlemsel olarak gören, ancak uzlaşmayı stratejik bir hedef olarak benimsemeyen bir çizgiye işaret etmektedir.

Çin’in perspektifinden Trump-Şi Zirvesi

Güven açığının çok yükseldiği ve ABD/İsrail-İran Savaşı'nın sürdüğü bu konjonktürde Çin açısından zirve, bir büyük uzlaşma arayışından ziyade, hesaplanmış ve sınırlı bir dizi stratejik kazanımın optimize edilmesi anlamına gelmektedir. Pekin’in temel öncelikleri istikrarı korumak, ABD baskısını sınırlamak ve mevcut kaldıraç alanlarını muhafaza etmek olmak üzere üç başlıkta toplanabilir. Bu çerçevenin merkezinde ise Çin’in enerji yapısının somut kırılganlıkları bulunmaktadır. Çin, petrol tüketiminin yüzde 70’inden fazlasını ithal ederken bu ithalatın yaklaşık yüzde 45-50’si Hürmüz Boğazı’ndan geçmektedir. İran özelinde ise Çin, ülkenin ana alıcısı konumundadır. Bu durum Çin’i hem bağımlı hem de enerji sisteminin merkezi bir aktörü haline getirmektedir. Dolayısıyla Şi’nin birinci önceliği, Hürmüz’ün açık kalması, petrol akışının sürmesi ve enerji fiyatlarının kontrol altında tutulmasıdır. Bu da Çin açısından tam çözümden ziyade yönetilebilir bir gerilimin tercih edildiği anlamına gelmektedir.

Ancak bu kırılganlıkla birlikte Çin aynı zamanda güçlü bir kaldıraç kapasitesine de sahiptir. İran’ın petrol gelirleri büyük ölçüde Çin’e bağımlı olduğu için Pekin, hem birincil müşteri hem yaptırımları aşma kanalı hem de potansiyel arabulucu olarak üç farklı rolün kesişim noktasında durmaktadır. Bu nedenle çatışma devam ettikçe Çin, ABD açısından yalnızca bir rakip değil, aynı zamanda zorunlu bir aktör haline gelmektedir. Bu durum Pekin’e, ABD gündemini kısmen şekillendirme, İran, ticaret ve teknoloji dosyalarını birbirine bağlama ve sınırlı işbirliği karşılığında taviz talep etme imkanı vermektedir.

Kısa vadede çatışmanın sürmesi, Çin’in sahip olduğu altı aylık stratejik petrol rezervi sayesinde pazarlık gücünü artırmaktadır. Ancak bu avantaj sınırsız değildir. Çin’in petrol ithalatının yaklaşık yüzde 50’si Orta Doğu’dan gelmektedir. Ham petrol akışının mevcut boru hatlarına yönlendirilmesi muhtemel olsa da hatların kapasitesi oldukça sınırlı kalmaktadır. Dolayısıyla uzayan bir kriz, Çin ekonomisi için ciddi maliyetler üretme potansiyeline sahiptir.

Tayvan ve Japonya meseleleri

Zirve'de Çin tarafının öne çıkaracağı diğer bir konu ise Tayvan sorunudur. Çin, ABD’nin Tayvan’ı, Çin’e baskı kurma ve stratejik şantaj aracı olarak kullanmaya devam edeceğini varsaymaktadır. Bu nedenle Pekin, operasyonel hazırlık içinde olunması gerektiğini savunmaktadır. Ancak bu teyakkuz durumu bir operasyonun gerçekleştirileceği anlamı taşımamaktadır. Çin yönetimi barışçıl birleşme söylemi altında Tayvan’da muhalif partileri destekleyerek Tayvan iç siyasetini paralize etme üzerine bir strateji yürütmektedir. Dolayısıyla Çin’in Tayvan politikalarında bir askeri operasyondan ziyade bir siyasi mühendislik stratejisi öne çıkmaktadır. Bu nedenle Çin’in zirve sırasında ABD’ye, Tayvan’a silah satışı ve diplomatik desteğini kırma konusunda baskı yapacağı açıktır.

ABD ile Japonya arasında nükleer boyutlu bir askeri ittifakın oluşma potansiyeli de Çin’in ulusal güvenliği açısından risk oluşturmaktadır. Japonya son dönemde daha aktif bir dış politika ve silahlanma stratejileri izlemektedir. Çin’in, Tayvan sorununu Çin-Japonya sorunu olarak ele alarak ABD’nin Doğu Asya’dan çekilmesi konusunda baskı yapması olasılık dahilindedir. Böyle bir strateji kamuoyu önünde ABD ile Tayvan sorununu tartışarak Çin’in taviz verdiği şeklinde yorumlanabilecek bir algının da önüne geçmiş olacaktır.

Sonuç olarak Çin’in stratejisi ne tam barış (kaldıraç kaybı) ne de tam kaos (ekonomik tahribat) olarak ifade edilebilir. Çin’in Trump-Şi zirvesindeki ana hedefi, kontrollü kriz-sınırlı gerilim- yüksek diplomatik rol formülüdür. İran'da savaşın sürmesi kısa vadede Çin’in pazarlık gücünü artırsa da uzun vadede maliyet üreteceği açıktır. Bu nedenle Şi’nin nihai amacı, ABD’nin saldırganlığını yumuşatarak krizi yönetilebilir sınırlar içinde tutmak ve bu süreçte Çin’in ekonomik ve stratejik manevra alanını genişletmektir.

Şirketin KAP’a gönderdiği açıklama şu şekildedir:

1. Şirketimizin 2025 yılı faaliyetleri sonucunda SPK'nın II-14.1 sayılı "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" hükümleri uyarınca hazırlanan bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolarında yer alan net dönem kârının 257.826.101,00 TL, Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde düzenlenmiş finansal tablolarında yer alan net dönem kârının ise 347.129.978,58 TL olduğuna,
2. SPK'nın II-14.1 sayılı Tebliği hükümleri uyarınca hazırlanan bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolarda yer alan 257.826.101,00 TL tutarındaki net dönem kârından;

a) TTK'nın 519 uncu maddesi uyarınca, yasal kayıtlarımızda yer alan 347.129.978,58 TL tutarındaki dönem net kârından %5 yasal yedek akçe tavanına ulaşıldığından Genel Kanuni Yedek Akçe ayrılmamasına,

b) Şirketimizin Kâr Dağıtım Politikası çerçevesinde, SPK düzenlemeleri uyarınca hazırlanan finansal tablolarına göre bağışlar eklenmiş net dağıtılabilir dönem kârından sermayenin %5'i tutarında 3.750.000,00 TL tutarında birinci kâr payı ayrılmasına ve ortaklara nakden dağıtılmasına,

c) Kalan net dönem kârından Şirketimiz Esas Sözleşmesinin 16'ncı maddesi uyarınca, 47.846.261,80 TL tutarında ikinci kâr payı ayrılmasına ve ortaklarımıza nakden dağıtılmasına,

d) TTK'nın 519 uncu maddesi uyarınca, dağıtıma konu edilen toplam 51.596.261,80 TL tutarındaki kâr payından Şirketimiz sermayesinin %5'ine tekabül eden 3.750.000,00 TL düşüldükten sonra kalan tutarın %10'u oranındaki 4.784.626,18 TL'nin Genel Kanuni Yedek Akçe olarak ayrılmasına,

e) Kalan 201.445.213,02 TL tutarındaki kârın Olağanüstü Yedek olarak ayrılmasına,

f) Ortaklarımıza nakden dağıtılması öngörülen birinci ve ikinci kâr payının toplamının brüt 51.596.261,80 TL ve net 43.856.822,53 TL (1,00 TL nominal değerli paya isabet eden kâr payı tutarı brüt 0,6879502 TL, net 0,5847576 TL olup, sermayeye oranı brüt %68,80 net %58,48) olarak tespit edilmesine,

g) Kâr payının dağıtımına genel kurul toplantısını takiben 08.07.2026 tarihinde başlanmasına,

3. Yönetim Kurulu'nun işbu kâr payı dağıtım önerisinin 2025 Olağan Genel Kurul Toplantısı'nda ortakların onayına sunulmasına karar verilmiştir.

Destek seviyeleri: 14.656,46 – 14.532,99 – 14.290,53
Bu bölgeler aşağı yönlü hareketlerde alım ilgisinin artabileceği alanlar olarak izleniyor.

Direnç seviyeleri: 15.022,39 – 15.264,85 – 15.388,32
Endeksin yukarı yönlü ivme kazanması için bu seviyeler takip ediliyor.

Borsa İstanbul'da genel tablo, güçlü orta-uzun vadeli performansa rağmen kısa vadede sıkışık ve yön arayışının sürdüğü bir piyasa görünümüne işaret ediyor.

BIST’te genel endeks güçlü seyrini korusa da hisse bazında görünüm daha zayıf ve ayrışmalı. Birçok hissede fiyatların yıl içi dip seviyelerine oldukça yaklaştığını görülüyor.

TAVHL, DAPGM ve OYAKC gibi hisselerde fiyatların dip seviyeye %1–2 gibi yaklaşarak kritik destek bölgelerinde işlem görüyor.

BIST 100'de Dibe En Yakın Hisseler

BIST’te bazı hisselerde güçlü yükselişlerin ardından sert kâr satışlarının etkili olduğunu ve birçok kağıtta zirve seviyelerden anlamlı düzeltmeler yaşandığını ortaya koyuyor.

KLRHO’da zirve seviyeden düşüş %84’ü aşarken, EFOR’da bu oran %55’e, PASEU’da ise %40’a yaklaştı. KONTR, DAPGM ve ECILC gibi hisselerde de zirveden uzaklık %30–40 bandında gerçekleşti.

BIST 100'de Zirveden En Çok Düşen Hisseler

Bu içerik Matriks'den alınan veriler ile hazırlanmıştır.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, "Enflasyonun 2026 yıl sonunda yüzde 26, 2027 yıl sonunda ise yüzde 15 olarak gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz. Enflasyonun 2028 yıl sonunda yüzde 9’a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz." dedi.

Karahan, yılın ikinci Enflasyon Raporu'nun tanıtımı amacıyla İstanbul Finans Merkezi'ndeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Yerleşkesi'nde düzenlenen bilgilendirme toplantısında konuştu.

Küresel büyüme görünümüne ilişkin beklentilerin jeopolitik gelişmelerin etkisiyle zayıfladığını belirten Karahan, bu nedenle, 2026 yılı için dış talep varsayımlarını aşağı yönde güncellediklerini ifade etti.

İkinci güncellemelerinin petrol ve ithalat fiyatlarıyla ilgili olduğunu dile getiren Karahan, "Jeopolitik gerilimin bir sonucu olarak petrol fiyatlarında kuvvetli artışlar gözlendi. Sürecin seyrine ilişkin belirsizlik devam etmekle birlikte petrol fiyatlarının yıl içinde kademeli olarak azalacağını varsaydık. " diye konuştu.

Karahan, bu çerçevede, petrol fiyatlarıyla beraber ithalat fiyatlarına ilişkin varsayımlarını belirgin şekilde yukarı yönlü güncellediklerini söyledi.

Bunlara ek olarak, gıda fiyatları varsayımlarını gerçekleşme ve tarımsal emtia fiyatlarındaki görünüm kaynaklı olarak yükselttiklerini kaydeden Karahan, "Tahminlerimizi oluştururken, para politikası duruşunun önceki rapor dönemine göre daha uzun süre daha sıkı kaldığı bir görünüm esas aldık. Ayrıca, ekonomi politikalarındaki eşgüdümün de devam edeceği varsayımını yansıttık. " ifadelerini kullandı.

Geçen yılın üçüncü Enflasyon Raporu toplantısında, ara hedeflerin değiştirilmesinin ancak rapor dönemleri arasında olağanüstü güncellemeler olması halinde mümkün olacağının iletişimini yaptıklarını belirten Karahan, şu ifadeleri kullandı:

"Mevcut rapor döneminde, yaşanan olağandışı jeopolitik gelişmelerin etkisiyle varsayım setimizde olağanüstü güncellemeler yapmış olduk. Dolayısıyla bu dönemde ara hedeflerimizde güncellemeye gitmek durumunda kaldık. Bu doğrultuda, 2026 yılı ara hedefimizi yüzde 24’e, 2027 yılı ara hedefimizi yüzde 15’e, 2028 yılı ara hedefimizi ise yüzde 9 seviyesine yükselttik."

Karahan, savaş ve yüksek belirsizlik ortamının ara hedeflerdeki güncellemelerin yanı sıra "tahmin belirsizliğinin iletişimine dair yeniden gözden geçirmeleri de beraberinde getirdiğini vurguladı.

Son yıllarda pandemiden savaşa kadar uzanan bir yelpazede yaşanan arz şoklarının sık ve derin nitelikleriyle yapısal kırılmalara ve artan belirsizliklere yol açtığını ifade eden Karahan, bunun ise tahmin aralıklarının mevcut ve gelecek belirsizlikleri ölçme yeterliliğine dair tartışmalara yol açtığını dile getirdi.

Karahan, içinden geçilen şokun savaş gibi uç bir olay olduğu da düşünüldüğünde, büyük ölçekli ve doğrusal olmayan etkilerin de resme girdiğini eklemek gerektiğini söyledi.

Geçen yıllara bakıldığında, böylesi karmaşık şok ortamlarında, birçok merkez bankasının iletişiminde tahmin aralığı yaklaşımına ara verdiğinin göze çarptığını belirten Karahan, şunları kaydetti:

" Pandemi sonrası dönemde “betimsel risk anlatımı” ve “senaryolara” yer veren merkez bankalarının sayısı artış göstermekte. Bu bağlamda biz de içinden geçtiğimiz yüksek belirsizlik ortamında “tahmin aralığı iletişimine” ara vermenin yerinde bir yaklaşım olduğunu değerlendiriyoruz. Dolayısıyla bu rapor döneminde bir iletişim revizyonu eşliğinde, baz senaryo altında nokta tahminlerimizi ve kurul tarafından öne çıktığı değerlendirilen risk unsurlarını paylaşıyoruz. Enflasyonun 2026 yıl sonunda yüzde 26, 2027 yıl sonunda ise yüzde 15 olarak gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz. Enflasyonun 2028 yıl sonunda yüzde 9’a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz."

- "Petrol fiyatlarının yüksek kalması yukarı yönlü risklerin başında geliyor"

Karahan, savaşın gidişatına bağlı olarak petrol fiyatlarının temel varsayımlara göre daha uzun süre daha yüksek kalmasının yukarı yönlü risklerin başında geldiğini ifade etti.

Diğer taraftan, savaşın gidişatının daha ılımlı olması durumunda petrol fiyatlarının temel varsayımlardan düşük kalarak enflasyon üzerinde aşağı yönlü etki yapabileceğini ifade eden Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Doğal gazda enerji arz güvenliğine ve Avrupa LNG talebine ilişkin riskler fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir. Gıda fiyatları tarafında da uluslararası tarımsal emtia fiyatları, iklim koşulları ve arz gelişmeleri önemini koruyor. Özellikle işlenmemiş gıda grubunda arz yönlü gelişmeler, kısa vadeli enflasyon görünümü üzerinde her iki yönde de etkili olabilir. Diğer taraftan, arz yönlü şokların son dönemlerde daha sık ve art arda görülmesinin, fiyatlama davranışları ve enflasyon ataleti açısından riskler barındırdığını eklemek gerekir. Tedarik zincirlerinde olası aksaklıkların büyüyerek sürmesi durumunda maliyet baskılarının artabileceğini değerlendiriyoruz. Bu çerçevede, para politikası duruşumuzu oluştururken; risklerin yönünü ve enflasyon beklentileri üzerindeki olası etkilerini bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmeye devam edeceğiz."

Karahan, son rapor döneminden bu yana yaşanan şok ve yarattığı sisin dezenflasyon sürecini olumsuz etkilese de bu durumun fiyat istikrarına ulaşma yolundaki kararlılıklarını değiştirmeyeceğini vurguladı.

Yaşanan gelişmelerin orta vadeli enflasyon görünümü üzerindeki yansımaların para politikası duruşuyla şekilleneceğini belirten Karahan, "Her vesileyle vurguladığım gibi; fiyat istikrarı, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için bir ön koşul. Bu bağlamda, ara hedeflerle uyumlu bir seyir içinde fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunu sürdüreceğimizi yeniden belirtmek isterim." ifadelerini kullandı.

- "(ABD/İsrail-İran Savaşı) Özellikle enerji ve ulaştırma hizmet fiyatlarına ve dolayısıyla enflasyona hızlı yansımasına şahit olduk"
- "Savaşın bir belirsizlik bulutu eşliğinde dezenflasyon görünümünü etkilediği şu günlerde de kararlılığımızdan taviz vermediğimizin altını çizmek istiyorum"

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, ABD/İsrail-İran Savaşı'yla yaşanan jeopolitik gelişmelerin dünya ekonomisini ciddi bir belirsizlik ortamına ittiğini belirterek, "Bu ortamda savaşın özellikle enerji ve ulaştırma hizmet fiyatlarına ve dolayısıyla enflasyona hızlı yansımasına şahit olduk." dedi.

Karahan, yılın ikinci Enflasyon Raporu'nun tanıtımı amacıyla İstanbul Finans Merkezi'ndeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Yerleşkesi'nde düzenlenen bilgilendirme toplantısında konuştu.

ABD/İsrail-İran Savaşı'yla yaşanan jeopolitik gelişmelerin dünya ekonomisini beklenmedik derecede ciddi bir belirsizlik ortamına ittiğini belirten Karahan, "Merkez bankaları açısından zor bir döneme kapı araladı. Bu ortamda savaşın özellikle enerji ve ulaştırma hizmet fiyatlarına ve dolayısıyla enflasyona hızlı yansımasına şahit olduk." ifadesini kullandı.

Karahan, bölgedeki gerilimin ve enerji arzındaki baskıların ne kadar süreceğinin en temel soru olarak durduğunu, enflasyonist etkilerin de kısa vadede canlı kalacağını değerlendirdiklerini söyledi.

Küresel beklentilerin, gerilimin ve sebep olduğu baskıların ağırlıklı olarak kısa vadeli olacağı senaryosu etrafında şekillense de bu sürecin enflasyon görünümü üzerindeki olası ikincil etkilerinin izlenmesinin önem taşıyacağını dile getiren Karahan, "Bu bağlamda dezenflasyon sürecinde etkili sonuçlara ulaşmanın formülü, yine para politikasında veri odaklı ve ihtiyatlı bir yaklaşım izlemekten geçiyor. Dolayısıyla savaşın bir belirsizlik bulutu eşliğinde dezenflasyon görünümünü etkilediği şu günlerde de kararlılığımızdan taviz vermediğimizin altını çizmek istiyorum." diye konuştu.

Karahan, yaşanan etkilerin orta vadede enflasyon görünümü üzerindeki yansımalarının para politikası duruşuyla şekilleneceğini belirterek, fiyat istikrarı doğrultusunda tüm araçları kullanmaya devam edeceklerine vurgu yaptı.

- "Hürmüz Boğazı'nın kapatılması küresel enerji arzı açısından risk oluşturmakta"

Küresel ekonomik görünüme ilişkin halihazırda süregelen belirsizliğin, jeopolitik gelişmelerden kaynaklı olarak belirgin şekilde yükseldiğini dile getiren Karahan, "Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, küresel enerji arzı açısından risk oluşturmakta. Öncü göstergeler küresel iktisadi faaliyette yavaşlama, girdi maliyetlerinde artış ve tedarik zincirlerinde aksamalara işaret ediyor." açıklamasında bulundu.

Karahan, şubat ayı sonunda başlayan savaşla keskin bir şekilde artan enerji fiyatlarının yüksek düzeyini koruduğunu kaydetti.

Son dönemdeki azalışla birlikte petrol fiyatlarındaki oynaklığın tarihsel ortalamasının üzerinde olduğunu ifade eden Karahan, "Enerji fiyatları kadar yüksek olmamakla birlikte endüstriyel metal ve tarımsal emtia kaynaklı olarak enerji dışı fiyatlar da artıyor." dedi.

- Büyüme öngörülerinin aşağı yönde güncellendiğini görüyoruz

Karahan, yüksek küresel belirsizliğin tüketici ve üretici güvenini olumsuz etkilediğini söyleyerek, şunları kaydetti:

"Başta savaş bölgesinde yer alan ülkeler olmak üzere birçok ekonomide büyüme öngörülerinin aşağı yönde güncellendiğini görüyoruz. Bu yıl küresel büyümenin belirgin şekilde ivme kaybetmesi bekleniyor. Buna bağlı olarak Türkiye'nin dış talebinin de zayıflayacağını öngörüyoruz. Enerji fiyatlarına bağlı olarak manşet enflasyon küresel ölçekte arttı. Bu artışın net enerji ithalatçısı ülkelerde daha belirgin olduğunu görüyoruz. Bu yıla ait enflasyon tahminleri de hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler için yukarı yönlü güncellendi.

Çekirdek enflasyon oranları şimdilik daha ılımlı bir seyir izliyor. Bundan sonraki süreçte savaşın gelişimi, enerji nakliyatındaki aksamaların boyutu ve süresi belirleyici olacak. Savaşın başından bu yana küresel anlamda para politikalarının ilk tepkisi sınırlı oldu. Buna karşın gelişmiş ülkelerde beklenen faiz indirimlerinin ötelendiğini ve bazılarında faiz artışı olasılıklarının da piyasa fiyatlamalarına yansıdığını görüyoruz. ABD Merkez Bankasının yüksek olasılıkla yıl boyunca politika faizini değiştirmeyeceği fiyatlanırken, Avrupa Merkez Bankasının ise yılın ikinci yarısında politika faizini artırması bekleniyor."

- "Gelişmiş ülkelerin izleyeceği para politikası küresel risk iştahı üzerinde etkili olma potansiyeli taşıyor"

Karahan, enerji arzına ilişkin aksamaların sürmesi durumunda fiyat artışlarının ikincil etkilerini kontrol altına almak ve beklentileri çıpalamak için küresel ölçekte daha güçlü bir para politikası tepkisi gerekebileceğini kaydetti.

Artan jeopolitik belirsizliğe bağlı olarak mart ayında gelişmekte olan ülke piyasalarından portföy çıkışlarının gözlendiğini ifade eden Karahan, "Nisan ayında söz konusu piyasalara bir miktar portföy girişi gerçekleşti. Savaşın seyrinin yanı sıra bu yıl boyunca gelişmiş ülkelerin izleyeceği para politikası da küresel risk iştahı ve portföy hareketleri üzerinde etkili olma potansiyeli taşıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Küresel piyasalarda, ABD'de Üretici Fiyat Endeksi'nin (ÜFE) beklentilerin üzerinde gerçekleşmesine karşın, teknoloji hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle risk iştahı artarken, gözler ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında bugün gerçekleşecek görüşmeye çevrildi.

Avrupa borsaları da Trump'ın Çin ziyaretinde ABD-İran arasında kalıcı barış için olumlu aşama kaydedilebileceğine ilişkin beklentilerin devam etmesiyle pozitif seyrediyor.

Öte yandan bugün açıklanan verilere göre, İngiltere'de 1. çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla önceki çeyreğe göre yüzde 0,6 ile beklentiler dahilinde gerçekleşirken, yıllık yüzde 1,1 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Önceki çeyreklik dönemdeki ekonomik büyüme yüzde 0,2 olurken, yıllık bazda yüzde 1 olmuştu.

Avrupa piyasalarında saat 10.20 itibarıyla Stoxx Europe 600 gösterge endeksi yüzde 0,4 yükselişle 613 puanda, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,1 artışla 10.330 puanda seyrediyor.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,98 değer kazancıyla 24.370 puanda, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,6 yükselişle 49.763 puanda, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,6 artışla 8.052 puanda ve İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 0,7 kazançla 17.778 puanda bulunuyor.

Analistler, bugün ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve perakende satışların takip edileceğini belirtti.

Karahan, Mayıs 2024’te ulaşılan enflasyon zirvesine kıyasla belirgin bir düşüş yaşandığını ancak enflasyonun halen yüksek seviyelerde seyrini sürdürdüğünü söyledi.

Karahan, küresel ekonomik koşulların ve jeopolitik gelişmelerin Türkiye ekonomisi üzerinde etkili olmaya devam ettiğini belirterek, Körfez’deki gerilimin kısa vadede enflasyonist etkilerinin canlı kalabileceğini ifade etti. Buna rağmen nisan ayında ihracatta artış, ithalatta ise düşüş yaşandığını kaydeden Karahan, dış dengede olumlu bir görünüm oluştuğunu dile getirdi.

Talep koşullarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Karahan, kart harcamalarının yatay seyrinin ve perakende satışlardaki ivme kaybının iç talepte yavaşlamayı teyit ettiğini söyledi. İlk çeyrek verilerinin genel olarak dezenflasyonist bir talep ortamına işaret ettiğini belirten Karahan, sıkı para politikasının etkisiyle talep kompozisyonunda daha dengeli bir görünümün sürdüğünü vurguladı.

İşgücü piyasasına da değinen Karahan, işsizlik oranının geçmiş dönem ortalamalarının altında seyrettiğini ancak geniş tanımlı göstergelerin daha az sıkı bir işgücü piyasasına işaret ettiğini belirtti.

Karahan ayrıca 2026 yılında küresel büyümenin belirgin şekilde yavaşlamasının beklendiğini, bunun Türkiye’nin dış talebini de sınırlayabileceğini ifade etti. Buna karşın cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında kalmasının öngörüldüğünü söyledi.

Para politikasına ilişkin mesajlar da veren Karahan, dezenflasyon sürecinde veri odaklı ve ihtiyatlı bir yaklaşımın sürdürüleceğini, fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda tüm araçların kullanılmaya devam edileceğini vurguladı.

Fiyat hareketlerinde arz yönlü riskler baskın olmaya devam ediyor.

Çin'deki güçlenen spot talep ve işlenmiş metal piyasalarındaki sıkılaşma fiyatları destekliyor. Özellikle Orta Doğu'daki kısıtlı kükürt arzı, tedarik zincirinin belirli noktalarında üretim baskısı yaratmayı sürdürüyor.

Fiyatların 14.000 dolar seviyesini aşması, bakır piyasasındaki daralmanın boyutunu gözler önüne seriyor. ABD dışındaki düşük stok seviyeleri ve önemli üretim bölgelerindeki devam eden aksamalar, fiyatları talebe yönelik her türlü artışa karşı daha hassas hale getiriyor. Orta Doğu'daki gerginliğe rağmen metal piyasaları dirençli kalsa da yüksek enerji maliyetleri ve makroekonomik belirsizlikler küresel büyüme beklentilerini baskılamaya devam ediyor.

Bakır, makro ekonomik duyarlılıkla daha yakından ilişkili bir hale geldi. ABD hisse senedi piyasalarındaki güçlenme ve teknoloji talebine yönelik iyimserlik, jeopolitik risklere rağmen piyasa ivmesini destekliyor. COMEX ile LME arasındaki arbitrajın yeniden açılması ise ABD'ye metal akışını teşvik ederken, diğer bölgelerdeki arzın daha da sıkılaşmasına neden oluyor.

Buna rağmen mevcut fiyat seviyelerinin temel tüketimden ziyade arz endişeleriyle yönlendirildiği görülüyor. Yüksek petrol fiyatları ve sıkı finansal koşulların talep üzerinde baskı oluşturmaya devam etmesi beklenirken, arz aksamalarının azalması durumunda bakır fiyatlarında bir geri çekilme yaşanabileceği öngörülüyor. Piyasa odağının stok trendleri ve Çin'den gelecek talep sinyallerinde kalması bekleniyor.

Piyasa konumlanması da fiyatlardaki yükselişi destekler nitelikte. Son yayımlanan COTR raporuna göre, bakırda spekülatif net uzun pozisyonlar 8 Mayıs haftasında 611 lot artarak 60.576 lot ile Aralık 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Benzer bir artış çinkoda görülürken, alüminyumda spekülatif pozisyonlarda hafif bir azalma kaydedildi. Diğer yandan alüminyum, LME depolarından metal çekme taleplerindeki artışla Mart 2022'den bu yana en yüksek seviyesine tırmandı.

Kıymetli metaller tarafında ise dünyanın ikinci en büyük altın tüketicisi olan Hindistan, altın ve gümüş ithalat vergilerini %6'dan %15'e yükseltti. Bu adım, İran ile devam eden çatışmaların etkisiyle rupiyi destekleme ve döviz rezervleri üzerindeki baskıyı hafifletme çabası olarak değerlendiriliyor. Başbakan Narendra Modi'nin vatandaşlara altın alımlarını ve yakıt tüketimini sınırlama çağrısının ardından gelen bu vergi artışının, Hindistan'daki fiziksel altın talebini kısa vadede baskılaması bekleniyor.

NBE'nin haberine göre; Orta Doğu'yu karıştıran savaş özellikle yabancı yatırımcıların TL varlıklardan çıkış yapmasına yol açtı. Ateşkes ve müzakere ile yeniden giriş sinyalleri alınsa da özellikle devlet tahvillerinde yabancının yüklü satışı gerçekleşti. Bu dönemde özel sektör tahvillerinde ise önceki yıllara göre çok farklı bir seyir yaşandı. Merkez Bankası verilerine göre bu yıl özel sektör tahvillerine yabancı yatırımcının net girişi 972 milyon doları geçti ve bu tarihi en yüksek seviyeye işaret ediyor. Geçen yılın tamamına göre yüzde 148'e yaklaşan artış var. Uzmanlar özel sektör tahvillerine yönelik alım programları yürüten Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ile Dünya Bankası'nın bu gerçekleşmede etkili olduğunu vurguladı.

Tarihi seviyede net alım

Merkez Bankası'nın yabancı yatırımcıların yurtiçi piyasada yaptıkları alımlara yönelik verileri ABD ve İsrail'in İran'a savaşıyla birlikte yılın başındaki seyrini değiştirdiğini ortaya koyarken bu durumdan etkilenmeyen bir TL varlık dikkat çekti. Verilere göre yurtiçinde ihraç edilen özel sektör tahvillerine yabancı yatırımcının bu yıl başından bu yana ilgisi sürüyor. Öyle ki ocak sonunda üst üste iki hafta 363.55 milyon dolar ve 555.12 milyon dolarlık net alım yapan yabancı yatırımcının özel sektör tahvillerinde 27 şubat haftasında da 454.5 milyon doları bulan giriş gerçekleştirdiğini gösteriyor. Nisan sonu ve mayıs başında 400 milyon dolara yaklaşan net satışa rağmen bu yıl yabancı yatırımcıların özel sektör tahvillerine net girişi 972.03 milyon dolar ile daha önceki yıllarda görülmemiş bir seviyeye yükseldi. Yabancı yatırımcılar özel sektör tahvillerine geçen yılın tamamında 392.32 milyon dolar, 2024 yılının tamamında ise 333.11 milyon dolar net giriş yapmıştı.

Devlet tahvillerinde net satış

Yine Merkez Bankası verileri yabancı yatırımcıların hisse senetlerinde bu yıl net alımının geçen yılın tamamına göre yüzde 1,76 kayıpla 2 milyar 227,8 milyon dolar iken, devlet tahvillerinde geçen yılın tamamına göre yüzde 150 düşüşle 1 milyar 426,3 milyon dolar net çıkışı bulunuyor. Devlet tahvillerinden bu kadar kaçış yaşanırken özel sektör tahvillerine giriş olması piyasa uzmanlarınca da ilginç bulunuyor. Daha güvenli ve yüksek kredibiliteye sahip devlet tahvillerinde çıkış yaşanırken özel sektör tahvillerine yabancı yatırımcının net girişinin rekor kırmasına yönelik uzmanlar EBRD ve Dünya Bankası gibi kurumların şirketlere destek için yaptıkları alımların etkili olduğu yorumunu yaptı.

Öte yandan özel sektörün yurtiçi tahvil ihraçları da bu yıl oldukça hızlı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) verilerine göre henüz daha mayısın başı olmasına karşılık geçen yılın ilk 5 ayındaki ihraçlar oldukça aşıldı. Verilere göre geçen yılın ilk 5 ayında 370 milyar liralık yurtiçinde sermaye aracı ihracı yapılırken bu yıl daha mayıs başında bu rakam 577.5 milyar liraya yükseldi. Bu geçen yılın ilk 5 ayına göre yüzde 56 artışa işaret ediyor.

Borçlanma aracı ihracı %45,8

SPK verilerine göre geçen yılın ilk 5 ayında özel sektörün yurtiçi borçlanma araçları ihracı 228.7 milyar lira iken bu yıl yüzde 45,83 artışla 333.5 milyar liraya yükseldi. Kira sertifikası ihraçları da geçen yılkı 113.6 milyar liranın yüzde 51,2 üzerinde 171.7 milyar liraya çıkarken diğer sermaye piyasası araçları ihraçları ise geçen yılın ilk beş ayına göre yüzde 160,4 artışla 72.2 milyar liraya çıktı. Bu artışlarda hem Orta Doğu'daki savaşın etkisi hem de yılın ilk iki ayında yüksek gelen enflasyon verisi sonrası sıkı para politikasının sürdürülmesinin etkisi de bulunuyor. Yurtiçinde bankacılık sektöründe finansman maliyetinin yüksek olması özel sektörü tahvil ihraçlarına yönlendiriyor.

Çarşamba günü Almanya'da konuşan Lagarde, "Avrupa şu anda, kurumsal yapısındaki boşluklara karşı çok daha az hoşgörülü bir dünyada bulunuyor. Daha önceki bir dönem için inşa edilen kurumlar, tam olarak karşılamak üzere tasarlanmadıkları taleplerle sınanıyor" dedi. Perşembe günü Charlemagne Ödülü'nü alacak olan selefi Mario Draghi'yi onurlandırmak için düzenlenen bir akşam yemeğinde konuşan Lagarde, Draghi'nin Avrupa'yı daha rekabetçi hale getirme konusundaki çalışmalarının altını çizdi.

Liderlere, Draghi'nin önerilerini hayata geçirmeleri ve "kendi kendilerine yetme tavrını kırmaları" çağrısında bulunan Lagarde, "Mario'nun teşhisine göre harekete geçmesi gerekenler onlar. Bu anın kaçırılmış bir fırsat mı, yoksa Avrupa'nın inşasında atılan bir adım mı olacağına karar vermesi gerekenler onlar" diye konuştu. Jeopolitik gerilimlerin artması ve ABD Başkanı Donald Trump'ın müttefiklerine karşı gösterdiği küçümseme karşısında, Lagarde ve diğer ECB yetkilileri, Avrupa hükümetlerine bölgenin ekonomik ve siyasi temellerini güçlendirmeleri ve özerkliğini artırmaları için bugüne kadar defalarca çağrıda bulundu.

Geçen yıl, kendisi de eski bir maliye bakanı olan Lagarde, büyümeyi artırmaya yönelik önlemler konusunda sürekli oyalamanın, refahın daha da kaybedildiği yıllarla devam edemeyeceğini, çünkü bunun sadece hayal kırıklığı yaratmakla kalmayıp aynı zamanda "sorumsuzluk" olacağını söyledi. Bu yılın başlarında, ECB Yönetim Kurulu, bölgeyi güçlendirmek için "acil toplu eylem" çağrısında bulunarak, bir tasarruf ve yatırım birliği, dijital euro, tek pazarın derinleştirilmesi, inovasyonu teşvik edecek politikalar ve daha basit mevzuata duyulan ihtiyacı vurguladı.

Lagarde, "Avrupa, kendi içine kapanmak yerine birlikte inşa ettiğinde daha güçlüdür. Şimdi sıra Avrupa liderlerinde ve kalıcı olanı inşa etmeleri gerekiyor. İhtiyacları olan şey, harekete geçme cesareti" dedi.

Dün yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,4160'tan tamamladı.

Dolar/TL saat 10.15 itibarıyla önceki kapanışın hemen üzerinde 45,4340'tan işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,4 yükselişle 53,3750'den, sterlin/TL önceki kapanışın hemen üzerinde 61,5920'den satılıyor.

Dolar endeksi yatay seyirle 98,4 seviyesinde seyrediyor.

Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin yarattığı belirsizlikler, ekonomik verilerde de kendini gösteriyor. ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), nisanda aylık bazda yüzde 1,4 ve yıllık bazda yüzde 6 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Bu artış, aylık bazda Mart 2022'den, yıllık bazda ise Aralık 2022'den bu yana kaydedilen en yüksek seviye oldu.

Enflasyon verilerinin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) politika faizini yıl sonuna kadar mevcut seviyede tutacağına yönelik beklentiler güçlenirken Bankanın 2027 yılında faiz artırımına gidebileceğine yönelik öngörüler de öne çıkıyor.

ABD’de Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) ardından ÜFE'nin beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi, faiz oranlarının uzun süre yüksek kalacağı tahminlerini güçlendirdi.

Analistler, bugün yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) enflasyon raporu, haftalık para ve banka istatistikleri ve konut satışlarının, yurt dışında ise İngiltere'de büyüme, ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini kaydetti.

TEPAV'ın SGK verileriyle hazırladığı Şubat 2026 İstihdam İzleme Bülteni'ne göre, giyim, tekstil ve deri imalatında toplam istihdam kaybı 127 bin 736'ya ulaştı. İstihdam artışında bina inşaatı öne çıkarken son altı ayda ücretli çalışan sayısındaki en sert daralma Antalya, Muğla ve İzmir'de görüldü.

TEPAV tarafından SGK verileri temel alınarak hazırlanan Şubat 2026 İstihdam İzleme Bülteni yayımlandı. Buna göre, Şubat 2026'da Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödenen çalışanlar dahil toplam sigortalı çalışan sayısı yıllık yüzde 2 artışla 25 milyon 455 bin 444'e yükseldi. Aylık bazda ise toplam istihdamda kayda değer bir değişim gerçekleşmedi.

SGDP ödenen çalışanlar dahil edildiğinde toplam sigortalı çalışanların yaklaşık yüzde 74'ünü oluşturan sigortalı ücretli çalışan grubunda (4/a) istihdam yıllık yüzde 2,1 artarak 391 bin 416 kişi yükseldi. Aylık artış ise 16 bin 142 olarak kaydedildi.

Esnaf ve çiftçileri kapsayan 4/b grubunda yıllık yüzde 2,7 artış görülürken, bu grubun alt kırılımlarında dikkat çekici farklılaşmalar yaşandı. Çiftçi sayısı yıllık bazda yüzde 45,8 artarak 200 bin 912 kişi yükselirken, esnaf sayısı yüzde 4,6 gerileyerek 121 bin 796 kişi azaldı. Kamu sektöründe sigortalı çalışanları kapsayan 4/c grubunda ise yıllık artış 20 bin 210 kişi oldu.

Giyim, tekstil ve deri sektörlerinde sert daralma

Şubat 2026'da yıllık bazda 88 alt sektörün 31'inde sigortalı ücretli çalışan sayısı geriledi. En yüksek istihdam kaybı 75 bin 850 kişi ile giyim eşyaları imalatında yaşandı. Bu sektördeki yıllık daralma yüzde 12'ye ulaştı.

Giyim eşyaları imalatını 41 bin 802 kişilik kayıpla tekstil ürünleri imalatı, 10 bin 84 kişilik kayıpla ise deri ve ilgili ürünler imalatı izledi. Böylece üç sektördeki toplam yıllık istihdam kaybı 127 bin 736 kişiye ulaştı.

Oransal daralmada ise yüzde 17,2 ile sinema filmi ve ses kaydı yayımcılığı sektörü ilk sırada yer aldı. Bu sektörü yüzde 14,9 ile kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması, yüzde 13,8 ile deri ve ilgili ürünler imalatı takip etti.

İstihdam artışında bina inşaatı öne çıktı

Şubat ayında en fazla istihdam artışı sağlayan sektör bina inşaatı oldu. Sektörde çalışan sayısı yıllık bazda 85 bin 529 kişi arttı.

Bina inşaatını 54 bin 97 kişilik artışla bina ve çevre düzenleme faaliyetleri izledi. Yiyecek ve içecek hizmeti faaliyetleri 51 bin 84, insan sağlığı hizmetleri ise 49 bin 28 kişilik artışla öne çıkan diğer sektörler oldu.

İstihdam kaybında Antalya ilk sırada

Son altı aylık dönemde ücretli çalışan sayısının en fazla gerilediği iller Antalya, Muğla, İzmir, Malatya, Hatay ve Adıyaman oldu. Buna karşılık Ankara, Şanlıurfa, İstanbul, Mersin, Diyarbakır ve Gaziantep çalışan sayısının en fazla arttığı iller olarak kaydedildi.

Yaklaşık 19 milyon sigortalı ücretli çalışanın yarısının İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya'da istihdam edildiği belirtilen bültende, çalışan sayısındaki en yüksek yıllık artışın 98 bin 502 kişi ile Ankara'da gerçekleştiği ifade edildi. Ankara'yı 23 bin 712 artışla Konya, 21 bin 483 artışla İstanbul ve 12 bin 278 artışla Kayseri takip etti.

En yüksek istihdam kaybı ise 13 bin 616 kişi ile Adıyaman'da görüldü. Adıyaman'ı Mersin ve Adana izledi.

Kadın istihdamında bina ve çevre düzenleme faaliyetleri ilk sırada

Şubat 2026'da kadın çalışan sayısının en fazla arttığı sektör bina ve çevre düzenleme faaliyetleri oldu. Bu sektörde kadın çalışan sayısı yıllık bazda 41 bin 223 kişi arttı.

Bina ve çevre düzenleme faaliyetlerini 32 bin 720 artışla eğitim, 30 bin 259 artışla yiyecek ve içecek hizmeti faaliyetleri ve 24 bin 447 artışla perakende ticaret sektörü takip etti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılı Nisan ayı tarım ürünleri üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE) rakamlarını açıkladı.

TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni aşağıda bulunuyor:

Tarım ürünleri üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE) yıllık %42,53 arttı, aylık %4,26 arttı

Tarım-ÜFE'de (2020=100), 2026 yılı Nisan ayında bir önceki aya göre %4,26 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %17,69 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %42,53 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %40,45 artış gerçekleşti.

Sektörlerde bir önceki aya göre, tarım ve avcılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde %4,33 artış, ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde %1,41 artış ve balık ve diğer balıkçılık ürünleri; su ürünleri; balıkçılık için destekleyici hizmetlerde %5,02 artış gerçekleşti. Ana gruplarda bir önceki aya göre, tek yıllık (uzun ömürlü olmayan) bitkisel ürünlerde %10,37 artış, çok yıllık (uzun ömürlü) bitkisel ürünlerde %5,58 azalış ve canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde %2,16 artış gerçekleşti.

Yıllık değişimin en yüksek olduğu alt grup %102,48 artış ile sebze ve kavun-karpuz, kök ve yumrular, aylık değişimin en yüksek olduğu alt grup %21,12 azalış ile turunçgiller oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), nisan ayına ilişkin konut ve iş yeri satış istatistiklerini açıkladı.

Buna göre Türkiye genelinde satılan ilk el konut sayısı, nisanda geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 9,6 artarak 40 bin 306'ya yükseldi. İkinci el konut sayısı aynı dönemde yüzde 0,3 azalarak 86 bin 502'ye geriledi. Böylece, geçen ay satılan toplam konut sayısı 2025'in aynı ayına göre yüzde 2,6 artışla 126 bin 808'e ulaştı.

Toplam konut satışları içinde ilk el konut satışlarının payı yüzde 31,8, ikinci el olanların payı yüzde 68,2 oldu.

İpotekli satışlar arttı

Türkiye genelinde ipotekli konut satışları, nisanda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 40,5 artarak 25 bin 771 olarak hesaplandı.

Diğer konut satışları ise nisanda yıllık bazda yüzde 4 azalışla 101 bin 37 olarak gerçekleşti. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı yüzde 20,3, diğer satışların payı yüzde 79,7 oldu.

Takvim etkilerinden arındırılmış serilerde, nisanda 2025'in aynı ayına göre ilk el konut satışları yüzde 2,9 artarken ikinci el konut satışları yüzde 6,1 azaldı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış serilerde de bir önceki aya göre ilk el konut satışları yüzde 5,4, ikinci el konut satışları yüzde 0,5 artış gösterdi.

Yabancılara 1516 konut satıldı

Yabancılara yapılan konut satışları, nisanda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,1 azalarak 1516 oldu. Nisanda toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı yüzde 1,2 olarak gerçekleşti.

Geçen ay ülke uyruklarına göre en fazla konut satışı 263 ile Rusya, 110 ile Çin ve 100 ile İran vatandaşlarına yapıldı.

Ocak-nisan dönemi

Bu yılın ocak-nisan döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla ilk el konut satış sayısı yüzde 3,8 artarak 147 bin 885'e yükseldi. İkinci el konut satış sayısı aynı dönemde yüzde 0,9 azalarak 328 bin 319 oldu. Böylece söz konusu dönemde satılan toplam konut sayısı, 2025'in aynı dönemine göre yüzde 0,5 artışla 476 bin 204 olarak kayıtlara geçti.

İpotekli konut satışı, ocak-nisan döneminde yüzde 33,8 artışla 97 bin 47'ye çıktı. Bu yılın 4 aylık döneminde diğer konut satışları, yüzde 5,5 azalışla 379 bin 157'ye geriledi.

Aynı dönemde yabancılara yapılan konut satışları, geçen yılın ocak-nisan dönemine göre yüzde 11,6 azalarak 5 bin 681 oldu.

Türkiye genelinde nisan ayında satılan toplam iş yeri sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 10,2 artarak 15 bin 694 olarak hesaplandı.

Buna göre, Türkiye genelinde ilk el iş yeri satış sayısı nisanda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 14,3 artışla 4 bin 301 oldu. İkinci el iş yeri satışları da yıllık bazda yüzde 8,7 artışla 11 bin 393'e yükseldi.

Böylece geçen ay satılan toplam iş yeri sayısı, 2025'in aynı ayına göre yüzde 10,2 artışla 15 bin 694 olarak hesaplandı.

Ülke genelinde ipotekli iş yeri satışları, nisanda geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 102,1 artışla 758 olurken, diğer iş yeri satışları yüzde 7,7 artarak 14 bin 936 olarak kayıtlara geçti.

Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre, nisanda geçen yılın aynı ayına göre ilk el iş yeri satışları yüzde 7,4, ikinci el iş yeri satışları yüzde 2,6 artış gösterdi.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre de bir önceki aya göre ilk el iş yeri satışları yüzde 10, ikinci el iş yeri satışları yüzde 8,8 yükseldi.

Ocak-nisan dönemi

Türkiye'de ocak-nisan döneminde ilk el iş yeri satış sayısı yıllık bazda yüzde 1,6 azalarak 15 bin 513, ikinci el iş yeri satışları da yüzde 4,7 gerileyerek 42 bin 16 oldu.

Böylece yılın 4 ayında satılan toplam iş yeri sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,9 azalışla 57 bin 529 olarak hesaplandı.

Ocak-nisan döneminde ipotekli iş yeri satışı, yüzde 73,6 artışla 2 bin 724'e çıktı. Bu yılın aynı döneminde diğer iş yeri satışları ise yüzde 6 azalışla 54 bin 805'e geriledi.

Teknik göstergeler arasında öne çıkan MACD, gösterge çizgilerinin birbirine göre konumuna bağlı olarak olası yön değişimlerine işaret edebiliyor. Özellikle kesişim noktaları, yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor.

RSI göstergesi de piyasanın aşırı alım ya da aşırı satım bölgelerinde olup olmadığını anlamada kritik rol oynuyor. RSI’ın 30 seviyesinin altına inmesi fiyatların baskı altında olabileceğine işaret ederken, 70 seviyesinin üzerine çıkması ise güçlü bir yükseliş momentumuna işaret edebiliyor.