Başbakan Netanyahu, Vadi Konferansı isimli etkinlikte, Gazze Şeridi'nde iki yılı aşkın süredir yürüttükleri işgal ile Lübnan'a yönelik kara ve hava saldırılarına ilişkin konuştu.

Netanyahu, İsrail ordusuna Gazze Şeridi'nde işgal altında tuttukları bölgelerin yüzde 70'e çıkarılması talimatını verdiğini söyledi.

Ateşkese rağmen işgali genişlettikleri ve hava saldırılarını sürdürdükleri Lübnan'a da değinen Netanyahu, İsrail kara birliklerinin ülkenin güneyindeki Litani Nehri'nin kuzeyine geçtiğini de duyurdu.

Netanyahu, "Şimdi Beyrut'a saldırdık, dün Sur'a saldırdık. Saldırıyoruz ve çok daha sert saldıracağız." ifadeleriyle Lübnan’a yönelik saldırıların şiddetlenerek devam edeceği tehdidinde bulundu.

İsrail ordusu, bugün ateşkese rağmen Lübnan'ın başkenti Beyrut'un güneyinde yer alan Şuveyfet bölgesine hava saldırısı gerçekleştirmişti.

Öte yandan İsrail savaş uçakları dün ülkenin güneyindeki Sur kent merkezi ve çevresine yoğun hava saldırıları düzenlemişti.

Başbakan Netanyahu, 25 Mayıs'ta orduya Lübnan'a yönelik saldırıların artırılması talimatını verdiğini söylemişti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 15 Mayıs'ta ateşkese rağmen Gazze Şeridi'ndeki işgal ettikleri bölgeyi yüzde 60'a çıkardıklarını açıklamıştı.

İsrail ordusunun, yardım kuruluşlarıyla paylaştığı bir haritada ise Ekim 2025'teki ateşkes kapsamında oluşturulan ve Gazze Şeridi’nin yüzde 53’ünü işgal eden "Sarı Hat"tı güncelleyerek Filistinlileri dar bir alana hapseden yeni bir "Turuncu Hat" oluşturduğu görülmüştü.

Mevcut "Sarı Hat" ile Gazze’nin yüzde 47'lik kısmına sıkıştırılan Filistinlilerin yeni sözde "Turuncu Hat" ile topraklarının yüzde 11’i daha İsrail tarafından işgal edilmiş oluyor ve Filistinliler Gazze Şeridi'nin yüzde 36'lık bölümüne hapsediliyor.

İsrail ordusu, Gazze'deki sivil halkı güvenlik gerekçesiyle "Sarı Hat"ta yaklaştırmazken her geçen gün daha küçük bir alana sıkıştırmaya devam ediyor.

İki kıta, yedi tepe üzerinde yükselen aziz şehir İstanbul'un, Türk milletinin hafızasında cihan devleti Osmanlı'nın payitahtı, çağ kapatıp çağ açan fetih iradesinin mührü, Türk-İslam medeniyetinin en parlak simgesi ve tarihin en müstesna tacı olduğunu vurgulayan Bahçeli, şu değerlendirmelerde bulundu:

"29 Mayıs 1453 tarihinde gerçekleşen fetih ile asırların hasreti dinmiş, çağların akışı değişmiş, Türk milletinin imanla karılmış harcı, bütün cihana ilan edilmiştir. Yıkılan Bizans surları ile aşılamaz denilen bütün engeller, geçilemez denilen bütün eşikler, mümkün değildir denilen bütün dogmalar birer birer yıkılmıştır. Haliç'in ağzında demirden zincir, burçlarda Grejuva ateşiyle tahkim edilmiş Bizans müdafaası, Türk ordusunun önünde ise tarihin en çetin imtihanlarından biri vardı. Fakat Fatih Sultan Mehmed Han'ın ufkunda korku yoktu, tereddüt yoktu, geri dönüş yoktu çünkü o ufukta Peygamber Efendimiz'in 'Konstantiniyye elbet fethedilecektir, onu fetheden kumandan ne güzel kumandan, onu fetheden ordu ne güzel ordudur' müjdesine mazhar olma şerefi vardı. İşte o gün, Haliç'in zincirini Ortodoks hükmünden düşüren, gemileri denizin koynundan tepelerin sırtına çıkaran büyük hamle, hedefini haktan, hesabını hikmetten, hamlesini cesaretten, harcını imandan alan 3 bin yıllık Türk askeri dehasının tarihin seyrine vurduğu mühür olmuştur. Otağda değişmez karar, ordugahta itidal, saflarda adanmışlık, dillerde tekbir, gönüllerde fethe dair yeminler yükselirken, Bizans müdafaası Türk'ün iman, irade ve idrak kudreti karşısında çaresiz bırakılmıştır."

Bahçeli, İstanbul'un fethi ile Fatih'in emrinde tarih sahnesine veda etmesi gereken köhne bir devrin geri geri giden ayak seslerinin duyulduğunu, hilalle bezenmiş her sancak dalgalanışının ise yeni bir nizamın gelişini haber verdiğini aktardı.

Padişahın buyruğuyla ulemanın duasının, topçunun maharetiyle neferin teslimiyetinin, aklın hesabıyla imanın hararetinin aynı mukaddes maksatta birleştiğine dikkati çeken Bahçeli, şunları kaydetti:

"İstanbul'un fethi, Türk milletinin gaza ve cihat kudretini imar ahlakıyla, utku gayesini adalet nizamıyla mezceden büyük bir tarih hamlesidir. Fatih Sultan Mehmed Han, İstanbul'a nizam kuran, emaneti gözeten, reayayı himaye eden ve zaferin şerefini merhametle ikmal eden bir cihan hükümdarı olarak girmiştir. Ayasofya'ya sığınanlara can ve hürriyet teminatı verilmesi, askerin halka fenalık etmesinin menedilmesi, İstanbul'un iskanla, vakıflarla, çarşılarla, mekteplerle, külliyelerle yeniden ihya edilmesi fethin aynı zamanda bir medeniyet inşası fiili olduğunu göstermiştir.

İşte Fatih'i çağların ötesine taşıyan hakikat de budur. Bu kutlu yıl dönümünde, İstanbul'u bizlere vatan kılan büyük hakan Fatih Sultan Mehmed Han'ı, onun yiğit askerlerini, Akşemseddin Hazretleri'ni, Ulubatlı Hasan'ı ve fethin bütün isimsiz kahramanlarını rahmetle, minnetle ve hürmetle yad ediyorum. Ruhları şad, mekanları cennet olsun. İstanbul'un fethi kutlu olsun."

ABD Çalışma Bakanlığı, işsizlik maaşı başvurularına ilişkin haftalık verileri açıkladı.

Buna göre, ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 23 Mayıs ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 5 bin kişi artarak 215 bine ulaştı.

Piyasa beklentisi, işsizlik maaşı başvuru sayısının bu dönemde 211 bin olması yönündeydi. İşsizlik maaşı başvuru sayılarına ilişkin önceki haftanın verisi 209 binden 210 bine revize edildi.

Geçen hafta itibarıyla 4 haftalık ortalama işsizlik maaşı başvuru sayısı da 6 bin 250 artışla 209 bine yükseldi. Devam eden işsizlik maaşı başvuru sayısı ise 16 Mayıs ile biten haftada 15 bin kişi artarak 1 milyon 786 bine çıktı.

Tutanaklar, Yönetim Konseyi üyelerinin politika faizini sabit tutma kararının, beklenenden çok daha zor alındığını ortaya koydu.

Kalıcı yüksek enflasyon karşısında bazı Konsey üyelerinin, özellikle enerji fiyatlarının tetiklediği enflasyonist baskıyı göz ardı etmekte ve faiz artırımından kaçınmakta zorlandığı görüldü.

- "Bekleme stratejisi geçerliliğini yitiriyor"

Tutanaklarda, nisan toplantısına ilişkin "Birçok üye, bu kararın sınırda olduğunu kaydetti. Eğer masaya getirilmiş olsaydı, mevcut toplantıda faiz oranlarının artırılmasına karşı çıkmayacaklarını belirttiler." ifadesi kullanıldı.

Faiz artırımı için bekleme yönündeki fikirlerin ağırlığını kaybettiğinin ifade edildiği tutanaklarda, enflasyondaki geçici yükselişi faiz artırmadan tolere etme stratejisinin ne kadar uygun olduğunun giderek daha fazla sorgulandığı aktarıldı.

ECB'nin tutanaklarında kurumsal iletişim stratejisine de dikkat çekilerek, "Yapılacak iletişimler, Yönetim Konseyinin arz şokunu görmezden gelme eğiliminde olduğu izlenimini vermemelidir." uyarısı yapıldı.

Konsey üyeleri, piyasalara ihtiyatlılık sinyali verilmesi, enflasyondaki yukarı yönlü riskler ile büyümedeki aşağı yönlü risklerin yoğunlaştığının net şekilde aktarılması gerektiğinin altını çizdi.

- Orta Doğu ve Hürmüz Boğazı şoku piyasaları baskılıyor

Şubat sonunda Orta Doğu'da başlayan savaşın ardından yaşanan petrol fiyatı şoku, Avro Bölgesi finans piyasalarındaki hareketliliğin ana belirleyicisi oldu.

Enerji maliyetlerindeki keskin yükseliş, hem ekonomiye yük bindirdi hem de enflasyonu besledi.

Tutanaklara göre, ECB İcra Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, konuya ilişkin yaptığı sunumda, Hürmüz Boğazı'nın olası şekilde yeniden açılmasına yönelik ihtimallerin, Brent petrol vadeli işlemlerinde yüksek oynaklığa yol açtığını belirtti.

- 11 Haziran'da faiz artışı beklentisi

Bu arada piyasalardaki enerji şokunun büyük ve kalıcı olduğu yönündeki beklentiler, yatırımcıların 2026 ve 2027 yılları için enflasyon tahminlerini yukarı yönlü revize etmesine neden oldu.

Avro Bölgesi'nde nisanda yüzde 3 olarak gerçekleşen enflasyon oranı, ECB'nin yüzde 2'lik orta vadeli hedefinin tam bir puan üzerinde seyrediyor.

Piyasalarda, "ECB’nin faiz artırımına gideceğine dair öngörüler" öne çıkmaya devam ediyor.

Analistler, Orta Doğu'da kalıcı barış anlaşması sağlanamaması durumunda faiz artışının kaçınılmaz olabileceğini kaydediyor. Artan enflasyonist riskleri değerlendiren uzmanlar, ECB'nin 11 Haziran'daki toplantısında, politika faizini yüzde 2 seviyesinden yüzde 2,25'e yükseltebileceğini öngörüyor.

ABD Ticaret Bakanlığı, nisan ayına ilişkin yeni konut satış istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, ülkede yeni konut satış sayısı nisanda mevsim etkilerinden arındırılmış olarak aylık yüzde 6,2 azalışla 622 bine geriledi.

Piyasa beklentisi satılan yeni konut sayısının 661 bin olması yönündeydi.

Yeni konut satış sayısı martta 663 bin olarak kaydedilmişti.

Ülkede yeni konut satışları nisanda yıllık bazda da yüzde 11,3 azaldı.

ABD'de nisanda satışa çıkan yeni konutların medyan satış fiyatı ise yıllık yüzde 2,2 artarak 422 bin 500 dolara ulaştı.

Dow Jones endeksi yüzde 0,03 artışla ⁠50.660,98 puanla, Nasdaq endeksi yüzde 0,04 kazançla 26.686,53 puanla, S&P 500 endeksi ise yüzde 0,01 azalarak 7.519,82 puanla güne başladı.

ABD Ticaret Bakanlığının ocak-mart dönemine ait Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verisine ilişkin ikinci tahminlerine göre ülke ekonomisi ilk çeyrekte yüzde 1,6 büyüme kaydetti. Öncü tahminlerde ABD ekonomisinin 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 2 büyüdüğü öngörülmüştü.

Ülkede kişisel gelirler nisanda aylık bazda artış beklentilerinin aksine yüzde 0,1'den daha az azalış kaydederken, kişisel tüketim harcamaları yüzde 0,5 ile beklentiler dahilinde artış gösterdi.

ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı, gıda ve enerji kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi de nisanda aylık bazda yüzde 0,2 ve yıllık bazda yüzde 3,3 arttı.

Ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 23 Mayıs ile biten haftada 215 bine çıkarak piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. ABD'de dayanıklı mal siparişlerinin tutarı da nisanda yüzde 7,9 ile beklentilerin üzerinde artış kaydetti.

Açıklanan makroekonomik verilerle jeopolitik gelişmeler pay piyasalarının yönü üzerinde etkili oluyor.

Analistler, açıklanan ekonomik verilerin Fed'in sıkı para politikasını sürdürmesi için bir hareket alanı sağladığını kaydetti. Jeopolitik tarafta, ABD'nin İran'a yeni hava saldırıları düzenlemesi sonrası Tahran'ın bölgedeki ABD üslerini hedef alması, Orta Doğu'daki tansiyonu yükseltti.

Bu gelişmelerle Brent petrolün vadeli varil fiyatı TSİ 16.35 itibarıyla yüzde 2'nin üzerinde artışla 96,51 dolardan işlem görüyor. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü ham petrolün varili de yaklaşık yüzde 3 yükselişle 91,11 dolardan alıcı buluyor.

AB'deki tüketicilerin Temu'da yasa dışı ürünlerle karşılaşma ihtimalinin yüksek olduğuna işaret edilen açıklamada, Temu'nun 2024 yılı risk değerlendirmesinin DSA kapsamındaki standartları karşılamadığı belirtildi.

Açıklamada, soruşturma kapsamında Temu'ya yönelik gizli alışveriş testlerinde seçilen şarj cihazlarının çok büyük bölümünün temel güvenlik testlerinden geçemediği, bebek oyuncaklarının önemli bir kısmının kimyasal limitleri aştığı veya kopabilen parçalar nedeniyle boğulma riski taşıdığı için orta ve yüksek düzeyde güvenlik riskinin bulunduğu kaydedildi.

Temu'nun tavsiye sistemleri ve influencer destekli ürün tanıtım programlarının yasa dışı ürünlerin yayılma riskini yeterince değerlendirmediğine işaret edilen açıklamada, DSA kapsamında çok büyük çevrim içi platformların, hizmetleriyle bağlantılı sistemik riskleri titizlikle değerlendirmekle ve buna uygun önlemler almakla yükümlü oldukları vurgulandı.

Açıklamada, Temu'ya AB kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle 200 milyon avro para cezası verildiği bildirildi.

Temu'nun 28 Ağustos 2026'ya kadar ihlalleri gidermeye yönelik eylem planı sunması gerektiğine işaret edilen açıklamada, şirketin karara uymaması halinde periyodik para cezalarıyla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuldu.

Avrupa'da faaliyet gösteren büyük şirketler ve dijital platformların katı kurallara uymaları gerekiyor. AB, kurallarını ihlal eden firmalara yüksek para cezası uygulayabiliyor.

Buna göre, ABD'de GSYH, yılın ilk çeyreğinde yıllıklandırılmış olarak yüzde 1,6 arttı. Geçen ay yayımlanan öncü veride ABD ekonomisinin 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 2 büyüdüğü öngörülmüştü.

ABD'de ekonomi, 2025'in son çeyreğinde yüzde 0,5, geçen yılın genelinde ise yüzde 2,1'lik büyüme performansı göstermişti.

Ekonominin yılın ilk çeyreğinde büyümesinde ihracat, yatırım, tüketici harcamaları ve kamu harcamalarındaki artış etkili oldu. GSYH hesaplamasında negatif etki yapan ithalat da artış gösterdi.

Kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinde bu yılın ilk çeyreğinde öncü tahminlerde olduğu gibi yüzde 4,5 artış kaydedildi.

Bu dönemde 2022'nin üçüncü çeyreğinden bu yana en yüksek oranda artışı gösteren kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, geçen yılın son çeyreğinde yüzde 2,9 artmıştı. Gıda ve enerji harcamalarının hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksindeki artış ise aynı dönemde yüzde 4,3'ten yüzde 4,4'e revize edildi.

Yılın ilk çeyreğinde 2023'ün ilk çeyreğinden bu yana en yüksek oranda artan çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, bir önceki çeyrekte yüzde 2,7 yükselmişti.

Bayram dolayısıyla partililerle konutunun önünde bir araya gelen Kılıçdaroğlu, ziyaretleri kabul ederken, CHP Genel Merkezi’nde açıklamalarda bulunan Gürsel Tekin ise parti içi sürece ilişkin dikkat çeken mesajlar verdi.

Tekin, CHP’nin kurumsal kimliğinin korunması gerektiğini vurgulayarak, yaşanan sürecin yargı koridorlarına taşınmadan çözülmesi gerektiğini söyledi. “Hepimiz için aslolan Cumhuriyet Halk Partisi’nin kurumsal kimliğidir” diyen Tekin, parti içinde uzlaşı çağrısında bulundu.

Açıklamalarında Cumhuriyet Halk Partisi içindeki tüm isimlerin ortak paydasının parti olduğunu belirten Tekin, şu ifadeleri kullandı:

“Bu süreci el birliği ile nasıl çözebilirim? Yani adliye koridorlarında bir daha asla CHP’nin tartışılmayacağı bir süreci ve mekanizmayı başlatmak, bu kadar kolay bu iş.”

Tekin ayrıca, Kılıçdaroğlu’nun parti kadrolarına geçmişte önemli fırsatlar sunduğunu belirterek, mevcut tartışmaların diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini dile getirdi.

Öte yandan Kılıçdaroğlu’nun milletvekillerine gönderdiği yazıda, grup toplantısının tarihi, gündemi ve yerinin yalnızca kendi talimatıyla belirleneceği ifade edildi. Yazıda, bu konuda resmi bilgilendirme yapılmadığı sürece herhangi bir grup toplantısının gerçekleştirilmeyeceği vurgulandı.

Duran, NSosyal hesabından yayımladığı mesajında, can Azerbaycan'ın bağımsızlığı ve toprak bütünlüğü uğruna canlarını veren şehitleri rahmetle, gazileri minnetle andı.

Kardeş Azerbaycan halkını muhabbetle selamlayan Duran, şunları kaydetti:

"Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev'in ortaya koyduğu güçlü liderlik ve sarsılmaz dayanışma sayesinde iki ülke arasındaki stratejik işbirliği, bölgesel barış ve istikrar adına önemli bir örnek olmaya devam etmektedir. Tek millet, iki devlet anlayışıyla kardeşliğimiz daim olsun."

Avro Bölgesi'nde de endeks aynı dönemde 0,3 puan artışla 93,5 puana ulaştı. Piyasa beklentisi, Avro Bölgesi'nde endeksin 92,8 puan olması yönündeydi. Açıklanan veriler beklentileri aştı.

Endeksteki artış büyük ölçüde hizmet sektöründe ve tüketicilerde güvenin kısmen toparlanmasından kaynaklandı.

Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi ise mayısta eksi 20,6'dan eksi 19'a çıktı. AB'de de nisanda eksi 19,9 seviyesindeki endeks, mayısta eksi 18,2 oldu.

Piyasa değeri bakımından en büyük kripto para birimi bitcoinin fiyatı, son 24 saatte yüzde 4'e yakın değer kaybederek nisan ortasından bu yana en düşük seviyesine indi. Saat 13.30 itibarıyla 73 bin 238 dolardan işlem gören bitcoinin haftalık değer kaybı ise yüzde 6'ya yaklaştı.

Bitcoin, böylece mayıs ayında test ettiği yaklaşık 83 bin dolarlık aylık zirvesine göre yüzde 10, yıllık zirvesine göre ise yüzde 40'tan fazla değer kaybetti.

Orta Doğu'daki gerilim ve faiz endişeleri baskıyı artırıyor

Analistler, Orta Doğu'da yeniden tırmanan askeri gerilimin ve küresel enflasyon endişelerinin finansal piyasalarda belirsizliği körüklediğini belirtiyor.

Artan enerji fiyatlarının enflasyonu tetikleyebileceği ve merkez bankalarını yüksek faiz oranlarını sürdürmeye zorlayabileceği beklentisi, yatırımcıların risk iştahını azaltıyor.

Spot ETF'lerden milyarlarca dolarlık çıkış

Teknoloji hisselerinin rekor kırdığı mayıs ayında bitcoinin yatay seyir izlemesi ve ardından düşüşe geçmesinde spot bitcoin borsa yatırım fonlarında (ETF) yaşanan kitlesel sermaye çıkışları önemli rol oynadı.

Varlık yönetim şirketi Farside Investors verilerine göre, ABD merkezli spot fonlarda son 14 işlem gününün 12'sinde çıkışlar, girişleri gölgede bıraktı. Yatırımcılar, bu dönemde toplam 3,3 milyar dolarlık net çekim yaparken üst üste 8 gün boyunca net nakit çıkışı gerçekleşti.

Geçen yıl ekim ayı başında 126 bin dolar seviyelerinden şubat sonunda 60 bin dolara kadar gerileyen bitcoin, mart sonundan mayıs başına kadar 15 bin dolarlık toparlanma sergilemişti.

Bu başarının Türkiye'nin savunma kabiliyeti açısından stratejik önemine değinen Kacır, şunları kaydetti;

Milli hava-hava füzelerimiz harp başlıklı atış testlerini başarıyla tamamlayarak doğrulama sürecini geride bıraktı. Bu sadece bir test değil, gökyüzündeki caydırıcılığımızın, mühendisliğimizin ve kararlılığımızın somut bir göstergesi. TÜBİTAK SAGE’mizin mühendis ve teknisyenleri başta olmak üzere bu büyük başarıda emeği bulunan tüm paydaşlarımızı yürekten kutluyorum. Ülkemize hayırlı olsun. Milli teknoloji hamlesi yolunda çok daha güçlü yarınlara.

Avustralya hükümeti, Hollanda bandıralı “MV Hondius” yolcu gemisinde görülen hantavirüs vakalarının ardından ülkede karantinaya alınan 6 yolcunun izolasyon süresini haziran sonuna kadar uzattı.

Avustralya Yayın Kuruluşunun (ABC) haberine göre Sağlık Bakanı Mark Butler, İspanya ve Hollanda’da iki yolcuda daha hantavirüs tespit edilmesinin ardından sağlık yetkililerinin tavsiyesi doğrultusunda yeni karar alındığını açıkladı.

Butler, karantinadaki yolcuların Kovid-19 salgını döneminde inşa edilen Bullsbrook karantina tesisinde 23 Haziran’a kadar tutulacağını belirtti. Yolcuların durum hakkında bilgilendirildiğini kaydeden Butler, sağlık durumlarının iyi olduğunu ifade etti.

Canberra yönetimi daha önce, hantavirüs vakalarının görüldüğü gemide bulunan 6 yolcunun 15 Mayıs’ta Avustralya’ya ulaştığını ve 3 haftalık karantinaya alınacağını duyurmuştu.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ise Arjantin’den hareket eden ve 10 Mayıs’ta Kanarya Adaları’na bağlı Tenerife’de yolcularını tahliye eden “MV Hondius” gemisindeki hantavirüs vakalarının artabileceğini ancak mevcut durumda küresel bir salgın riskinin bulunmadığını açıklamıştı.

Hantavirüsün genellikle kemirgenlerden bulaştığı biliniyor. Virüs, kemirgenlerin kurumuş dışkı, idrar ve salyalarının havaya karışmasıyla ya da ısırık ve tırmalama yoluyla insanlara geçebiliyor.

Ateş, halsizlik ve kas ağrısı gibi belirtilerle ortaya çıkan hastalık, bazı vakalarda solunum yetmezliği, iç kanama ve böbrek yetmezliğine kadar ilerleyebiliyor.

Güney Kore Dışişleri Bakan Yardımcısı Park Yoon-joo, Hürmüz Boğazı’nda Güney Kore şirketi tarafından işletilen “HMM Namu” adlı kargo gemisinde meydana gelen saldırıya ilişkin teknik incelemelerin İran yapımı füzeleri işaret ettiğini söyledi.

Yonhap ajansının haberine göre Park, dün yaptığı açıklamada, 4 Mayıs’ta gemide yaşanan patlamaya ilişkin analizlerin tamamlandığını belirtti. Park, “Teknik analiz, tanımlanamayan hava nesnelerinin muhtemelen İran tarafından geliştirilen Nur serisi gemisavar füzeleri olduğu sonucuna vardı.” ifadelerini kullandı.

Saldırıyla ilgili “çok sayıda kanıtın İran’ı işaret ettiğini” kaydeden Park, İran’ın Seul Büyükelçisi Said Kuzeçi’nin protesto amacıyla Dışişleri Bakanlığına çağrıldığını açıkladı.

İranlı Büyükelçi Kuzeçi ise bakanlık binası önünde gazetecilere yaptığı açıklamada, ülkesinin saldırıyla “kesinlikle bağlantısı olmadığını” savundu.

Merkezi Güney Kore’de bulunan HMM Co tarafından işletilen Panama bayraklı gemide, Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında demirli bulunduğu sırada 4 Mayıs’ta patlama meydana gelmiş, ardından yangın çıkmıştı.

Gemide 6’sı Güney Koreli, 18’i yabancı olmak üzere toplam 24 mürettebatın bulunduğu bildirilmişti.

ABD Başkanı Donald Trump da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen Güney Kore bandıralı bir gemiye saldırdığını öne sürmüş ve buna karşılık İran’a ait 7 botun batırıldığını açıklamıştı.

Saldırının ardından gemi inceleme için Dubai Limanı’na çekilmişti.

Dünyanın en değerli şirketi Nvidia, 26 Nisan'da sona eren üç aylık döneme, Alphabet, Apple, Microsoft, Amazon, Tesla ve Meta da bu yılın ocak-mart dönemine dair bilançolarını yayımladı.

AA muhabirinin "Muhteşem Yedili"nin açıkladığı son finansal raporlardan derlediği bilgilere göre, bu 7 dev şirketin söz konusu dönemlerdeki çeyreklik karlarının toplamı yaklaşık yüzde 74 artışla 239,8 milyar dolar oldu. Muhteşem Yedili, geçen yılın aynı döneminde toplam 138,1 milyar dolar kar bildirmişti.

Gelirler toplamına bakıldığında ise bu şirketlerin çeyreklik geliri yüzde 25 yükseldi ve 645,8 milyar dolara ulaşarak küresel çaptaki ağırlıklarını bir kez daha kanıtladı. Bu yedi şirket, geçen yılın aynı döneminde bilançolarında toplam 517 milyar dolar gelir açıklamıştı.

Bilançolarda, yapay zeka atılımlarının getirdiği rüzgar, bulut teknolojilerindeki büyüme ve devasa altyapı yatırımları dikkati çekti.

Kar büyümesinde Nvidia zirvede

Son çeyrekte en yüksek net karı 62,6 milyar dolarla Alphabet elde etti. Şirketin karında operasyonel başarısının yanı sıra yatırımlarından kaynaklı gerçekleşmemiş değerleme kazançları etkili oldu.

Alphabet'i, 58,3 milyar dolarla Nvidia, 31,8 milyar dolarla Microsoft ve 30,3 milyar dolarla Amazon izledi.

Apple 29,6 milyar dolar ve Meta 26,8 milyar dolarlık net kar açıklarken, elektrikli araç pazarındaki rekabet ve fiyat baskılarıyla mücadele eden Tesla ise 477 milyon dolar ile Muhteşem Yedili arasında en az kar elde eden şirket oldu.

Nvidia, son bilanço döneminde karlılığını en çok artıran şirket olarak dikkati çekti. Veri merkezi ve yapay zeka çiplerine olan devasa talep sayesinde şirket net karını yüzde 211 oranında artırdı.

Yıllık bazda net karında Alphabet yüzde 81, Amazon yüzde 77, Meta yüzde 61, Microsoft yüzde 23, Apple yüzde 19 ve Tesla yüzde 17 büyüme kaydetti.

Amazon gelirde liderliğini korudu

Gelir tarafında e-ticaret ve bulut devi Amazon, ocak-mart dönemine elde ettiği 181,5 milyar dolarlık gelirle ilk sırada yer aldı. Amazon Web Services (AWS) tarafındaki hızlanan büyüme şirketin gelir artışını destekledi.

Amazon'u 111,2 milyar dolar gelir kaydeden Apple ve 109,9 milyar dolar gelir sağlayan Alphabet izledi. Microsoft 82,9 milyar dolar, Nvidia 81,6 milyar dolar, Meta 56,3 milyar dolar ve Tesla 22,4 milyar dolar çeyreklik gelir bildirdi.

Şirketlerin son bilanço dönemlerindeki gelir artışı, Nvidia için yüzde 85, Meta için yüzde 33, Alphabet için yüzde 22, Microsoft için yüzde 18, Amazon ve Apple için yüzde 17 ve Tesla için yüzde 16 oldu.

Gelir tutarında da son sırada yer alan Tesla'nın, kar ve gelir artışı oranıyla da rakiplerinin gerisinde kalması dikkati çekti.

Sermaye harcamalarını artırma planları öne çıktı

Muhteşem Yedili'nin son bilançolarında yatırımcıların en çok odaklandığı unsurlardan biri de sermaye harcamaları oldu. Son bilanço döneminde 20 milyar dolara yakın sermaye harcaması yapan Meta, 2026 yılı için toplam sermaye harcamaları hedefini 125-145 milyar dolar bandına yükseltti.

Microsoft da 2026 takvim yılında sermaye harcamaları için kabaca 190 milyar dolar yatırım yapmayı öngördüğünü bildirdi. Benzer şekilde Amazon ve Alphabet de bulut altyapısı ve veri merkezleri için on milyarlarca dolarlık yatırımlarını sürdüreceklerini vurguladı.

Tesla da azalan kar marjlarına rağmen Robotaksi ve insansı robot üretimi için devasa donanım ve sunucu yatırımlarına yöneleceğini ve 2026'da 25 milyar dolar sermaye harcaması yapmayı planladığını açıkladı.

Nvidia, Alphabet, Apple, Microsoft, Amazon, Tesla ve Meta’nın yayımladığı son bilançolarda elde ettiği kar ve gelirinin tutarları (milyon dolar) ile bunların yıllık bazda artış oranları (yüzde) şöyle:

Dolar endeksi yeni günde yüzde 0,1 yükselişle 99,4 seviyesinde bulunuyor.

Dün dar bir bantta hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 45,9030'dan tamamladı.

ABD'nin İran'a yönelik yeni saldırıları petrol fiyatlarını yükseltirken, bu durumun ABD'de enflasyon endişelerinin artmasına yol açtı. Enflasyon endişelerinin artmasıyla faiz politikasına yönelik görünümün belirsizleşmesi ise doların güçlenmesine neden oluyor. Güçlenen dolar ise riskli varlıklara olan talebin azalmasına yol açıyor.

Kurumdan yapılan açıklamada, FDIC sigortası kapsamındaki 4 bin 278 ticari banka ve tasarruf kurumunun net karının, bu yılın ilk çeyreğinde 80,5 milyar olduğu bildirildi.

Bankaların karının yılın ilk çeyreğinde, önceki çeyreğe kıyasla yüzde 3,6 arttığı ifade edilen açıklamada, bu artışa büyük bankaların faiz dışı gelirlerindeki güçlü büyümenin öncülük ettiği belirtildi.

Açıklamada, FDIC'nin yakından izlemeye devam ettiği belirli portföylerdeki zayıflığa rağmen varlık kalitesi göstergelerinin genel itibarıyla olumlu seyrini koruduğu ifade edildi.

Yurt içi mevduatların artışını art arda yedinci çeyrekte sürdürdüğü belirtilen açıklamada, kredi büyümesinin güçlü bir seyir izlediği kaydedildi.

Açıklamada, "Bankacılık sektörü, kredi verme faaliyetlerini destekleyen ve olası kayıplara karşı koruma sağlayan güçlü sermaye ve likidite seviyelerini korumaya devam etti." ifadesine yer verildi.

Tiflis'te bir araya gelen Azerbaycan Milli Şurasının ilan ettiği Azerbaycan Cumhuriyeti, Kafkasya ve Türk dünyasında halk iradesine dayalı ilk cumhuriyet olarak tarihte yerini aldı.

Yeni kurulan cumhuriyet, yalnızca bağımsızlığını duyurmakla yetinmedi, aynı zamanda modern devlet yapılanmasının temel kurumlarını kısa sürede oluşturdu. Parlamento sistemi tesis edilerek çok partili siyasi düzene geçiş sağlandı.

Hukuk, eğitim, dış politika ve ordu başta olmak üzere birçok alanda reform süreci başlatıldı. Bu dönemin en önemli gelişmelerinden biri de kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi oldu. Böylece Azerbaycan, kadınlara siyasi hak tanıyan ilk Müslüman ülke olarak kayıtlara geçti.

Bakü'nün Ermeni ve Bolşevik silahlı gruplarının kontrolünde bulunması nedeniyle Azerbaycan hükümeti bir süre çalışmalarını ülkenin ikinci büyük şehri Gence'de sürdürdü.

Azerbaycan'ın bağımsızlığını ilk tanıyan devlet Osmanlı oldu. İki ülke arasında 4 Haziran 1918'de anlaşma imzalanırken, dönemin Harbiye Nazırı Enver Paşa'nın talimatıyla kardeşi Nuri Paşa (Killigil) komutasında oluşturulan birlik Azerbaycan'a destek amacıyla gönderildi.

"Kafkas İslam Ordusu" adı verilen birlikler, 15 Eylül 1918'de Bakü'yü işgalden kurtardı. Bunun ardından hükümet faaliyetlerini yeniden Bakü'de sürdürmeye başladı. Kafkas İslam Ordusu, Bakü'nün kurtuluşu için yürütülen çatışmalarda 1130 şehit verdi.

Cumhuriyet döneminde ekonomi, eğitim ile din ve vicdan özgürlüğü alanlarında önemli düzenlemeler gerçekleştirildi. Irk, din, mezhep ve cinsiyet ayrımı yapılmaksızın tüm vatandaşlara eşit haklar tanındı.

Azerbaycan, Müslüman doğuda kadınlara seçme hakkı veren ilk ülke oldu. Bu süreçte milli para birimi ve posta pulları dolaşıma sokuldu, Devlet Bankası ile Bakü Devlet Üniversitesi kuruldu.

Dış tehditlere karşı savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla 26 Haziran'da Azerbaycan ordusu oluşturuldu. Ordunun teşkilatlanmasında Osmanlı subayları etkin görev üstlendi.

Hükümetin 27 Haziran 1918 tarihli kararıyla Türk dili devlet dili ilan edildi. Daha önce ağırlıklı olarak Rusça eğitim verilen ortaokullarda Türkçe eğitim zorunlu hale getirildi.

120 sandalyeden oluşan parlamento ise 7 Aralık 1918'de çalışmalarına başladı. Ülkedeki siyasi partiler ve farklı etnik toplulukların temsil edildiği parlamento, faaliyet gösterdiği 17 aylık dönemde 230 yasa tasarısını kabul etti.

Azerbaycan Cumhuriyeti'nin ömrü 23 ay sürdü. 28 Nisan 1920'de Kızıl Ordu'nun Bakü'ye girmesiyle Sovyet işgali başladı ve cumhuriyetin faaliyetleri sona erdi. Buna rağmen kısa sürede gerçekleştirilen reformlar, Azerbaycan halkının bağımsızlık düşüncesini güçlendirerek siyasi hafızada kalıcı yer edindi.

Sovyet işgalinin ardından hükümet üyeleri ve çok sayıda aydın ülkeyi terk etmek zorunda kaldı. Ancak onlar, yaşamları boyunca Azerbaycan'ın bağımsızlık mücadelesini savunmayı sürdürdü.

Azerbaycan'ın kurucusu kabul edilen Mehmet Emin Resulzade'nin "Bir kere yükselen bayrak bir daha inmez" sözü ise yıllar içinde tüm Azerbaycanlıların benimsediği bir slogana dönüştü.

Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Azerbaycan yeniden bağımsızlığını ilan etti. Bağımsızlık bildirgesinde, 1918-1920 yıllarında faaliyet gösteren Azerbaycan Cumhuriyeti'nin mirasçısı olunduğu vurgulandı.