Nisan ayı, petrol şoku olarak başlayan sürecin, tedarik zinciri aksamaları, artan ulaşım maliyetleri, gübre kıtlığı ve para politikası ile döviz piyasaları etrafındaki artan belirsizlik nedeniyle daha geniş bir emtia enflasyonu döngüsüne dönüştüğü bir dönem oldu.

Değerli metallere bakıldığında fiyatlar ons bazında altında yüzde 1, gümüşte yüzde 1,8 azalırken platinde yüzde 1,6, paladyumda yüzde 3,3 arttı.

Petrol kaynaklı enflasyon endişeleri ve tahvil faizlerindeki yükseliş geçen ay da altın fiyatlarını baskıladı. Yüksek petrol fiyatları, güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleri gümüş için de zorlu bir makroekonomik ortam oluşmasına neden oldu.

Küresel platin açığının artmaya devam etmesiyle platin fiyatları ile yeşil enerji talebinin artacağına yönelik öngörülerle paladyum fiyatları arttı.

Baz metaller sert yükseldi

Baz metallerde geçen ay ralli havası yaşandı.

Tezgah üstü piyasada geçen ay fiyatlar, libre bazında bakırda yüzde 6, alüminyumda yüzde 1,3, kurşunda yüzde 3,5, nikelde yüzde 13,1 ve çinkoda yüzde 4,1 arttı.

Bakır fiyatları nisan ayında kayda değer bir toparlanma gösterdi. Bakırdaki bu yükseliş fiziksel talep sinyallerindeki iyileşme ve tedarik zinciri kırılganlığına ilişkin sıkıntıların devam etmesi nedeniyle gerçekleşti.

Fosil yakıt fiyatlarındaki artış ve enerji güvenliği konusundaki endişelerin artması, alternatif enerji kaynaklarına yönelik küresel ilgiyi artırdı ve yenilenebilir enerji, şebeke altyapısı, pil depolama ve elektrik üretim kapasitesine yapılan yatırımları hızlandırdı.

Aynı zamanda, yapay zeka, elektrifikasyon ve veri merkezlerinden kaynaklanan artan elektrik talebi, üretim, iletim ve depolama alanlarında büyük çaplı bir genişleme ihtiyacını daha da artırıyor.

Bu gelişmelerin tümü, enerji dönüşümünün belkemiği olan bakırın, ister elektrik şebekeleri, ister elektrikli araçlar, ister pil sistemleri ya da yenilenebilir enerji üretimi olsun, gelecekte yapısal olarak daha yüksek bir talep göreceğine işaret etmeye devam ediyor.

Küresel alüminyum piyasası da ABD/İsrail-İran savaşından kaynaklı bu yıl arz açığıyla karşı karşıya kalıyor.

Körfez ülkelerinde alüminyum eritme tesislerinde artan tedarik aksamaları, alüminyum piyasasında önemli bir açığın oluşmasına neden oldu. Bu durum, alüminyum tedarikindeki kısa vadeli toparlanmayı sınırlıyor ve arza ilişkin risklerin devam etmesine yol açıyor.

Endonezya'nın tüm nikel cevheri sınıfları için referans taban fiyatlarını yükseltmesi ise nikel fiyatlarındaki artışta etkili oldu.

Analistler, Endonezya hükümetinin savaşın yükselttiği petrol fiyatlarıyla artan bütçe baskısından dolayı ek gelir aradığını belirtti.

Çinkoda arz açığı olacağına yönelik öngörüler fiyatlarda yükselişe neden oldu.

Uluslararası Kurşun ve Çinko Araştırma Grubu 2026 yılında çinkoda küresel çapta arz açığı olacağını öngörüyor.

Enerji grubuna bakıldığında Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,9 artarken Hollanda merkezli TTF'de işlem gören doğal gaz kontratları yüzde 8,1 azaldı.

Orta Doğu'da gerginliğin devam etmesi ve Hürmüz Boğazı kaynaklı risklerin sürmesi petrol arzına ilişkin endişelerin artmasına neden olurken Brent petrol yükseliş serisini 4. aya taşıdı.

Artan fiziksel arz sıkıntısı ve bazı bölgelerde doğrudan petrol arzına ilişkin endişelerin artması petrol fiyatlarındaki yükselişte etkili oldu. Hürmüz Boğazı'nın neredeyse tamamen kapanması, küresel enerji piyasalarını giderek daha fazla sıkıştıran aksaklığı uzatmaya devam ediyor. Dünyanın en önemli petrol arterlerinden biri üzerinden yapılan akışlar hala ciddi şekilde kısıtlanmış durumda.

Devam eden jeopolitik gerilimlere karşın ABD-İran arasında barış olabileceğine dair beklentilerle doğal gaz fiyatlarında düşüş görüldü.

Tarım grubunda pamuk rallisi öne çıktı

Chicago Ticaret Borsasında kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 3,3, mısırda yüzde 3,7, soya fasulyesinde yüzde 2,1 artarken pirinçte yüzde 5,1 azaldı.

Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar, kahvede yüzde 4,3, şekerde 5,9 azalış kaydetti, pamukta yüzde 17,4, kakaoda yüzde 8,2 arttı.

Tarım sektörü de emtia piyasasında nisan ayındaki yükselişte daha büyük bir rol oynadı. Kuraklık ve gübre konusundaki endişelerin birleşerek arz beklentilerini daraltmasıyla buğday öne çıktı.

ABD'nin önemli tarım bölgelerinde yaşanan kuraklık ve gübre maliyetlerindeki artışın da etkisiyle buğday ekim alanları tarihi düşük seviyelere indi. Bu durum buğday fiyatlarında yükselişi tetikledi.

Mısır ve soya fasulyesi fiyatları da petrol fiyatlarındaki yükselişten destek buldu.

Pirinç stoklarında yaşanan artış ve talebe yönelik artan endişeler pirinç fiyatlarında değer kaybına neden oldu.

Kahve fiyatları, Brezilya'da rekor hasat olacağı beklentisiyle geriledi. Yüksek üretim rakamları ve talebin azalacağına yönelik endişeler, şeker fiyatlarında değer kaybına yol açtı.

ABD'deki kuraklık ve don riski nedeniyle de pamuk fiyatları yükseldi.

Gübre kıtlığı ve El Nino'nun üretimi olumsuz etkileyeceğine yönelik endişelerle de kakao fiyatları yükseldi.

Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 109,64 dolardan işlem görüyor.

Dün 115,3 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 114,44 dolardan tamamlamıştı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 20.44 itibarıyla kapanışa göre yüzde 4,19 azalarak 109,64 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 101,72 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD'nin Hürmüz Boğazı’nda tarafsız ülke gemilerine güvenli geçiş sağlamaya yönelik "Özgürlük Projesi" adlı operasyonu başlatmasının ardından geriledi.

Fiyatlardaki düşüşte, söz konusu operasyonun Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin kısmen yeniden sağlanabileceğine yönelik beklentileri artırması ve arz kesintisine ilişkin endişeleri sınırlaması etkili oldu.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine ile Pentagon'da düzenlediği basın toplantısında, Hürmüz Boğazı'ndaki tarafsız ülke gemilerinin geçişine yönelik başlatılan operasyonun İran'a yönelik diğer saldırılardan "ayrı ve geçici" nitelikte olduğunu söyledi.

Hegseth, bu kapsamda İran limanlarından çıkarak ablukayı delmeye çalışan 6 geminin tamamının geri çevrildiğini belirterek, İran'la ateşkesin sona ermediğini ve sürecin "düşük yoğunluklu çatışma" düzeyinde devam ettiğini bildirdi.

ABD'nin çatışma peşinde olmadığını ancak İran'ın, masum ülkelerin ve bu ülkelerin mallarının uluslararası bir su yolunu kullanmasını engellemesine izin verilmeyeceğini belirten Hegseth, "Özgürlük Projesi"nin sürdüğünü ve operasyon sayesinde ticaret akışının yeniden sağlanacağını ifade etti.

Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen bir etkinlikte yaptığı açıklamada, İran’ın askeri ve siyasi kapasitesini büyük oranda "yok ettiklerini" savundu.

- Hürmüz Boğazı'nda gerilim sürüyor

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Deniz Kuvvetleri ise, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapmak isteyen gemileri uyararak, tek güvenli yolun İran tarafından ilan edilen koridor olduğunu belirtti.

Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabında Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerle ilgili uyarı mesajı yayımlandı.

Mesajda, "Boğazdan geçiş yapmak isteyen tüm gemileri uyarıyoruz. Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için tek güvenli yol, daha önce İran tarafından ilan edilen koridordur ve gemilerin diğer güzergahlara sapması emniyetsiz olup, Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri'nin kararlı müdahalesiyle karşı karşıya kalacaktır." ifadeleri yer aldı.

Söz konusu gelişmeler bölgede arz güvenliğine ilişkin endişeleri canlı tutarken, ABD’nin güvenli geçişe yönelik adımları fiyatlardaki yükselişi sınırlıyor.

Brent petrolde teknik olarak 110,83 doların direnç, 109,99 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Fiyatlardaki yükselişte, İran'dan insansız hava aracıyla (İHA) düzenlenen saldırı sonucu Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Fuceyra bölgesindeki petrol sanayinin hedef alınması etkili olurken, bölgede çıkan ve genişleyen yangının kontrol altına alınması için sivil savunma ekiplerinin müdahalede bulunduğu bildirildi.

ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı kaynaklı gerilim sürerken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), gün içinde Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin geçişlerinin sağlanması amacıyla bugün hayata geçecek Özgürlük Projesi'ne destek vermeye başlayacağını ve bu süreçte 15 bin askeri personelin görev alacağını açıklamıştı.

CENTCOM'dan yapılan açıklamada, "Bu görev, hayati öneme sahip bu uluslararası ticaret koridorundan serbestçe geçiş yapmak isteyen ticari gemilere destek sağlayacaktır." ifadesi kullanılmıştı.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi'nin ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda denizcilik düzenlemesine müdahalesinin ateşkesin ihlali anlamına geleceğine yönelik açıklamaları ise bölgedeki gerilimin devam edeceğine işaret ederek fiyatları destekliyor. İran ordusu, ABD donanmasının bölgeye yaklaşması halinde hedef alınacağını duyurmuştu.

Piyasalarda Orta Doğu kaynaklı arz kesintisi endişeleri devam ederken Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubu üyesi 7 ülkenin haziranda üretimi beklentiler dahilinde günlük 188 bin varil artırma kararı ise fiyatların aşağı yönlü hareketini destekleyen başka bir unsur oldu.

Grubun bir sonraki toplantısı 7 Haziran'da yapılacak.

Hafta boyunca emtia piyasalarında jeopolitik gelişmeler, enerji arzına yönelik belirsizlikler ve merkez bankalarının para politikası mesajları fiyatlamalar üzerinde belirleyici oldu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la müzakereleri askıya aldığını açıklamasına rağmen Tahran yönetiminin uzlaşmacı bir teklif sunduğuna yönelik haber akışı piyasalarda dalgalı bir seyir oluşturdu.

Büyük merkez bankalarının faiz kararları ve merkez bankası başkanlarının sözle yönlendirmeleri de emtia piyasalarında risk algısını şekillendiren başlıca unsurlar arasında yer aldı.

ABD'nin İran limanlarına yönelik uzun süreli abluka hazırlığı ve Hürmüz Boğazı'ndan enerji geçişlerine ilişkin endişeler, Brent petrol üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu.

Petrol fiyatlarının yüksek seyri, enflasyonist baskıların güçlenebileceğine yönelik endişeleri artırırken, enerji maliyetleri üzerinden diğer emtia gruplarında da oynaklığın yükselmesine yol açtı.

Trump, İran ile görüşmelerin devam ettiğini ancak Tahran yönetiminin kendisine ulaştırdığı son tekliften "memnun olmadığını" belirtti. Söz konusu açıklama, İran'ın ABD ile müzakerelerde aracılık yapan Pakistan yönetimine savaşı sona erdirebilecek bir anlaşma için yeni teklif sunduğuna ilişkin haberlerin ardından geldi.

Öte yandan, Trump yönetiminin ABD Kongresi'ne gönderdiği mektupta, bölgedeki ABD Silahlı Kuvvetleri'nin varlığına rağmen İran ile savaşı "sona ermiş" saydığını resmen bildirmesi jeopolitik risk algısında kısmi rahatlama sağladı. Buna karşın Hürmüz Boğazı'ndan enerji geçişlerine yönelik belirsizliklerin sürmesi, enerji fiyatlarında yukarı yönlü risklerin korunmasına neden oldu.

Enflasyon riskleri merkez bankalarının temkinli duruşunu destekledi

Enflasyon risklerinin gündemde kalmaya devam ettiği haftada başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere Avrupa Merkez Bankası (ECB), İngiltere Merkez Bankası (BoE) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizlerini beklentiler doğrultusunda sabit tuttu.

Merkez bankası başkanlarının sözle yönlendirmelerinde temkinli bir ton öne çıkarken, Fed Başkanı Jerome Powell'ın güvercin tondan uzak mesajları para politikasında ilave sıkılaşma ihtimalini yeniden gündeme taşıdı.

Fed'in faiz kararının 8'e karşı 4 oyla alınması da komite içindeki görüş ayrılıklarının belirginleştiğine işaret etti.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD ekonomisinin yılın ilk çeyreğinde beklentilerin altında büyümesi, küresel talep görünümüne ilişkin soru işaretlerini artırdı. Buna karşın büyümenin ivme kazanma eğilimini koruması, resesyona yönelik endişelerin sınırlı kalmasını sağladı.

Bu gelişmelerle birlikte tahvil piyasalarında satış baskısının artmasıyla ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda yaklaşık 10 baz puan yükselerek yüzde 4,3970'e çıktı. Dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 0,4 düşüşle 98,2 seviyesinden kapandı.

Öte yandan, gelecek hafta ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi yatırımcıların odağına yerleşti.

Değerli metaller paladyum hariç negatif

Değerli metaller, tamamlanan haftada paladyum hariç negatif bir seyir izledi. Jeopolitik risklerin güvenli liman talebini desteklemesine karşın, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon beklentilerini artırması ve tahvil faizlerindeki yükseliş, fiyatlamalar üzerinde baskı oluşturdu.

Haftanın son bölümünde İran'ın müzakereler için yeni bir teklif sunduğuna yönelik haber akışı, petrol fiyatlarında kısmi gevşemeye ve değerli metallerde kayıpların sınırlanmasına neden olsa da haftalık bazdaki negatif görünümü değiştirmedi.

Analistler, değerli metallerde jeopolitik risklerin fiyatları desteklemeye devam ettiğini ancak Fed'in faiz patikasına ilişkin belirsizlikler ve tahvil faizlerindeki yükselişin fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti.

Bu gelişmelerle değerli metallerde ons bazında fiyatlar paladyumda yüzde 1,9 artarken, altında yüzde 2, platinde yüzde 1,4 ve gümüşte yüzde 0,4 geriledi.

Baz metaller karışık seyretti

Baz metallerde ise karışık bir seyir izledi. Çin'den gelen imalat sanayi verilerinin talep görünümüne sınırlı destek vermesine karşın, küresel büyümeye ilişkin belirsizlikler, yüksek enerji maliyetleri ve faizlerin uzun süre yüksek kalabileceğine yönelik beklentiler fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.

Çin'de nisan ayı imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi'nin (PMI) 50,3 ile genişleme bölgesinde kalması, baz metaller için talep görünümünü desteklemesine karşın, hizmet sektörü PMI 49,4'e gerileyerek daralma bölgesine indi.

Bakır fiyatlarında enerji dönüşümü ve altyapı yatırımlarına ilişkin uzun vadeli talep beklentileri korunurken, kısa vadede yüksek faiz ortamı, küresel sanayi üretimine yönelik endişeler satış baskısını artırdı.

Analistler, temiz enerji, yapay zeka için elektrik şebekesi yatırımlarının bakır ile alüminyum talebini destekleyebileceğini ancak kısa vadeli fiyatlamalarda küresel büyüme beklentileri, enerji maliyetleri ve faiz görünümünün belirleyici olmayı sürdürdüğünü belirtti.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta libre bazında fiyatlar nikelde yüzde 1,2 artarken, kurşun yatay seyretti. Aynı dönemde alüminyum yüzde 1,8, bakır yüzde 1,9 ve çinko yüzde 3,8 değer kaybetti.

Brent petrol değer kazandı

Brent petrol tamamlanan haftada pozitif bir seyir izlerken, Hürmüz Boğazı'na ilişkin arz endişeleri, ABD-İran hattındaki müzakere belirsizliği ve ABD stok verileri fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.

ABD-İran müzakerelerinde sonuç alınamaması, Orta Doğu arzında uzun süreli kesinti endişelerini artırdı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, ülkede ticari ham petrol stokları 24 Nisan ile biten haftada 6,2 milyon varil azalarak 459,5 milyon varile geriledi.

Petrol fiyatlamalarında Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC+ cephesinden gelen haber akışı da yatırımcılar tarafından takip edilirken, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), 1 Mayıs itibarıyla OPEC ve OPEC+ üyeliklerinden ayrılma kararı aldığını duyurdu.

Analistler, ayrılık sonrasında grubun piyasa üzerindeki yönlendirme gücüne ilişkin soru işaretlerinin arttığını belirterek, OPEC+'ın buna rağmen üretim hedeflerinde sınırlı artışa gitmeye hazırlandığını bildirdi.

İngiltere merkezli küresel bankacılık ve finansal hizmetler grubu Barclays, Hürmüz Boğazı'ndaki kesintilerin uzamasını gerekçe göstererek 2026 yılı Brent petrol fiyat tahminini varil başına 85 dolardan 100 dolara yükseltti. Banka, kesintilerin daha uzun sürmesi halinde fiyatların 110 dolara kadar çıkabileceğini bildirdi.

Doğal gazda ise enerji güvenliğine ilişkin endişeler, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) akışlarına yönelik riskler ve Avrupa'da enerji maliyetlerinin yeniden yükselmesi fiyatları destekledi.

Bununla birlikte, haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 10,2, Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 7,4 arttı.

Tarım emtiaları kahve hariç pozitif seyretti

Tarım emtialarında ise bu hafta kahve hariç pozitif bir seyir izlendi. Enerji fiyatlarındaki yükseliş, biyoyakıt üretiminin artacağına yönelik beklentiler üzerinden mısır, soya fasulyesi ve şeker fiyatlarını desteklerken, gübre ve lojistik maliyetlerine ilişkin endişeler de tahıl piyasalarında yukarı yönlü fiyatlamaları güçlendirdi.

Chicago Ticaret Borsası'nda işlem gören mısır, buğday ve soya fasulyesi, haftanın ilk bölümünde ABD-İran hattındaki görüşmelerin duraklaması ve ham petrol fiyatlarındaki yükselişten destek buldu. Ham petrol fiyatlarındaki artış, biyoyakıt talebine ilişkin beklentilerle mısır ve soya fasulyesi fiyatlarını destekledi.

Hafta içinde buğday fiyatları Haziran 2024'ten bu yana en yüksek seviyesini test etti. Ancak ham petrol fiyatlarında görülen kısmi geri çekilme ve ABD'nin orta kesimlerinde hava koşullarının iyileşeceğine yönelik tahminler, haftanın son bölümünde tahıl fiyatlarında kar satışlarına yol açtı.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar mısırda yüzde 3,5, buğdayda yüzde 3,2, soya fasulyesinde yüzde 2 ve pirinçte yüzde 0,7 yükseldi.

Şeker fiyatlarında, enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi ve Brezilya'da şeker kamışının etanol üretimine yönlendirilebileceğine ilişkin beklentiler yükselişi destekledi.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar pamukta yüzde 6,2 ve şekerde yüzde 6,1 artarken, kahvede yüzde 1,7 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 4,9 yükselişle tamamladı.

Dün 114,7 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 110,4 dolardan tamamladı. Yeni işlem gününde ise fiyatların yeniden yükseliş eğilimine girdiği görülüyor. ABD tipi ham petrol (WTI) da benzer şekilde değer kazanarak yukarı yönlü seyrini korudu.

Fiyatlardaki artışta, ABD/İsrail ile İran arasında süren gerilimin yarattığı belirsizlik ve Orta Doğu arzına ilişkin endişeler etkili oluyor. ABD basınında yer alan haberlerde, Amerikalı komutanların ABD Başkanı Donald Trump’a yeni askeri seçenekler konusunda brifing vereceği öne sürüldü. Ayrıca Washington yönetiminin, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığını yeniden canlandırmak amacıyla uluslararası bir koalisyon kurma arayışında olduğu ifade ediliyor.

Öte yandan, İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, ABD ile koordinasyon içinde İran’a yönelik diplomatik temasların sürdüğünü ancak hedeflere ulaşılması için yeniden askeri adımların gündeme gelebileceğini belirtti.

Bölgede tansiyon, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrasında daha da yükselmiş, İran Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı’nı geçişlere kapatması küresel enerji arzına ilişkin kaygıları artırmıştı. Ateşkes ve müzakere girişimlerinden ise şu ana kadar somut bir sonuç alınamadı.

Uzmanlar, jeopolitik gelişmelerin petrol fiyatları üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini belirtirken, teknik açıdan Brent petrolde 122 dolar seviyesinin direnç, 99,11 dolar seviyesinin ise destek olarak izlenebileceğini ifade ediyor.

BIST 100 endeksi, en düşük 14.246,25 puanı ve en yüksek 14.621,97 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 0,23 üzerinde 14.442,56 puandan tamamladı.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 2,26 azalışla 6 bin 704 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 2,25 düşüşle 45 bin 167 liraya geriledi.

Geçen hafta sonu 11 bin 489 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 2,26 azalarak 11 bin 229 liraya indi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,36 artarak 45,1840 lira olurken, avro yüzde 0,14 yükselişle 52,8580 liraya çıktı.

Hürmüz Boğazı'nda deniz taşımacılığına ilişkin riskler, petrol ve doğal gaz fiyatlamalarında jeopolitik risk priminin korunmasına neden olurken enerji fiyatlarından kaynaklı enflasyon endişeleri fiyatlamalar üzerinde belirleyici etkisini gösterdi.

ABD-İran müzakerelerinin yeniden başlayıp başlamayacağına yönelik haber akışı piyasalarda temkinli seyri beraberinde getirdi. Haftanın son işlem gününde ABD tarafından gelen müzakerelerin tekrar başlatılmasına yönelik adımlar emtia piyasalarında risk iştahını kısmen destekledi.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılması beklenen ABD-İran görüşmelerine ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner'in katılacağını, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in ise toplantıya gitmeyeceğini açıkladı.

Leavitt, Trump'ın ulusal güvenlik ekibiyle müzakere sürecini yakından izleyeceğini ve ortaya çıkacak tabloya göre her türlü aksiyonu alabileceğini ifade etti.

Öte yandan, Orta Doğu'daki gerilimlerin gölgesinde gelecek hafta gözler ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararına çevrildi.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in gelecek hafta politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutacağına kesin gözüyle bakılıyor. Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle yükselen enerji maliyetlerinin enflasyonist baskıları artırabileceği endişesi, Fed'e yönelik bu yılki faiz indirimi beklentilerinin ötelenmesinde etkili oluyor.

Jeopolitik gerilimlerin odakta olduğu süreçte Fed Başkanı Jerome Powell'ın sözle yönlendirmelerinin, Fed'in gelecek döneme ilişkin yol haritasına ışık tutması bekleniyor. Powell'ın enerji fiyatları, enflasyon görünümü ve para politikasına ilişkin vereceği mesajların başta altın olmak üzere değerli metaller, petrol ve baz metaller üzerinde etkili olabileceği öngörülüyor.

Analistler, söz konusu faiz kararının alınacağı Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısının, Powell'ın görev süresi dolmadan önce yapacağı son toplantı olarak da öne çıktığını kaydetti.

Değerli metallerde güçlü dolar ve yüksek faiz baskısı öne çıktı

Değerli metaller, haftayı Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin endişelerin, büyük merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentileri olumsuz etkileyebileceği öngörüsüyle negatif seyirle tamamladı.

ABD-İran hattında müzakere sürecine ilişkin belirsizlikler ve Hürmüz Boğazı kaynaklı arz endişeleri petrol fiyatlarını desteklerken enerji maliyetlerindeki yüksek seyir küresel enflasyon beklentilerini artırdı. Bu durum, büyük merkez bankalarının faiz indirimlerinde daha temkinli hareket edebileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi.

Faiz indirim beklentilerinin zayıflamasıyla dolar endeksinde toparlanma ve ABD tahvil faizlerinde yükseliş görülürken faiz getirisi olmayan değerli metaller üzerinde baskı oluştu.

Analistler, jeopolitik risklerin altın başta olmak üzere güvenli liman varlıklarını desteklediğini ancak güçlü dolar ve yüksek faiz beklentilerinin hafta genelinde fiyatlamalarda daha belirleyici olduğunu kaydetti.

Bu gelişmelerle değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 6,5, platinde yüzde 4,5, paladyumda yüzde 4,5 ve altında yüzde 2,6 geriledi.

Baz metallerde Çin verileri ve arz endişeleri izlendi

Baz metallerde ise bu haftada, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik riskler ve enerji arzına ilişkin endişeler fiyatlamalar üzerinde etkili olurken yatırımcıların odağı Çin ekonomisine yönelik makroekonomik verilere çevrildi.

Çin'de mart ayına ilişkin açıklanan makroekonomik veriler, sanayi tarafında büyümenin sürdüğüne ancak iç talep ve yatırımlarda ivme kaybının devam ettiğine işaret etti.

Ülkede sanayi üretimi martta yıllık bazda yüzde 5,7 artarken perakende satışlardaki artış yüzde 1,7'ye geriledi. Sabit varlık yatırımları da yılın ilk çeyreğinde yüzde 1,7 artarak beklentilerin altında kaldı.

Nikelde haftalık yükselişte arz endişeleri ve piyasa dengesine ilişkin beklentiler etkili oldu. Arz fazlasının azalabileceğine yönelik haber akışı ve paslanmaz çelik talebinde toparlanma beklentileri nikel fiyatlarını hafta boyunca destekledi.

Alüminyumda ise enerji yoğun üretim yapısı ve Orta Doğu kaynaklı lojistik riskler fiyatların yükselmesinde etkili oldu. Hürmüz Boğazı'na ilişkin taşımacılık riskleri, enerji ve navlun maliyetleri üzerinden fiyatlamalara yansıdı.

Bakırda ise Çin talebine ilişkin karışık sinyaller ve küresel büyüme görünümüne dair belirsizlikler satış baskısını artırdı. Hafta içinde risk iştahındaki toparlanma bakır fiyatlarını zaman zaman desteklese de haftalık bazda düşüş görüldü.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar nikelde yüzde 6,3, çinkoda yüzde 1,3 ve alüminyumda yüzde 1,2 arttı. Bakırda yüzde 0,8 gerileme görülürken kurşunun fiyatı yatay seyretti.

Brent petrolde Hürmüz Boğazı'na ilişkin haber akışı etkili oldu

Enerji piyasasında tamamlanan haftada, Orta Doğu kaynaklı arz endişeleri ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin haber akışı fiyatlamalarda belirleyici oldu.

ABD-İran hattında müzakere sürecine yönelik çelişkili açıklamalar petrol arzında kesinti yaşanabileceği endişesini artırırken deniz taşımacılığına ilişkin riskler de Brent petrol fiyatlarını destekledi.

Hürmüz Boğazı'nın küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşımacılığı açısından kritik öneme sahip olması, piyasalarda arz güvenliği hassasiyetini artırdı. Bölgeden geçen enerji sevkiyatına ilişkin risklerin yükselmesiyle petrol fiyatlarına jeopolitik risk primi eklendi.

Haftanın bazı günlerinde müzakere sürecinin yeniden başlayabileceğine yönelik haber akışı fiyatlarda sınırlı gevşeme yaratsa da hafta genelinde arz kaygıları fiyatlardaki yüksek seyrin korunmasına neden oldu.

ABD doğal gaz piyasasında ise petrol piyasasından farklı olarak iç dinamikler öne çıktı. Stokların beklentilerin üzerinde artması fiyatlardaki yukarı yönlü hareketi sınırlarken LNG ihracat talebine ilişkin beklentiler ve dönemsel hava koşullarına bağlı tüketim görünümü fiyatları destekledi.

Bu gelişmelerle haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 13,5, doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı ise yüzde 0,3 arttı.

Tarım emtialarında enerji ve lojistik maliyetleri etkili oldu

Tarım emtialarında ise Orta Doğu kaynaklı jeopolitik riskler, enerji fiyatlarındaki yükseliş, lojistik maliyetleri ve hava koşulları fiyatlamalar üzerinde belirleyici oldu.

Hürmüz Boğazı'na ilişkin haber akışı petrol fiyatlarında dalgalanmayı artırırken gübre, navlun ve sigorta maliyetleri üzerinden tarım ürünlerinde maliyet baskısını öne çıkardı.

Buğday fiyatlarındaki yükselişte, ABD'de kışlık buğday ekili alanlarda kuraklık riskinin sürmesi etkili oldu.

ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre, kışlık buğdayın yalnızca yüzde 30'unun "iyi/çok iyi" durumda bulunması, üretim kalitesine ilişkin endişeleri artırdı. Buna karşın Rusya'nın buğday ihracat vergisini sıfırlaması ve üretim tahminlerinin yukarı yönlü revize edilmesi, küresel arz tarafında fiyatları sınırlayan unsur oldu.

Mısır fiyatları, güçlü ihracat talebi ve enerji piyasalarındaki yükselişten destek buldu.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 2,8 ve mısırda yüzde 1,3 artarken pirinçte yüzde 2,7 ve soya fasulyesinde yüzde 0,5 geriledi.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 4,6 ve kahvede yüzde 3,7 artarken pamukta yüzde 0,3 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 4,8 yükselişle tamamladı.

Orta Doğu'da tansiyonun düştüğüne dair olumlu haber akışının enflasyon endişelerini azaltması ve dolara talebin zayıflaması, emtia piyasasını genel olarak pozitif etkiledi.

Petrol tedarikine ilişkin endişelerin azalmasıyla enflasyonist baskıların hafifleyeceğine ve faiz indirimlerine zemin oluşacağına yönelik iyimserlik, altın fiyatlarını desteklerken onsu haftayı yüzde 1,8 artışla tamamladı.

Fiyatlar, ons bazında gümüşte yüzde 6,7, platinde yüzde 3,1 ve paladyumda yüzde 3 arttı.

Hindistan bankalarının yurt dışı tedarikçilere altın ve gümüş siparişlerini durdurduklarına dair haberler de bu metallerin arzına ilişkin sıkıntıların ortaya çıkabileceğine yönelik öngörülere yol açtı ve fiyatlardaki artışta etkili oldu.

Baz metaller pozitif seyretti

Baz metallere bakıldığında ise tezgah üstü piyasada bu hafta fiyatlar, libre bazında bakırda yüzde 3,8, alüminyumda yüzde 1,8, kurşunda yüzde 2,3, nikelde yüzde 4 ve çinkoda yüzde 3,3 arttı.

Orta Doğu'da barış beklentisinin enerji şokuna bağlı enflasyon ve küresel yavaşlama endişesini hafifletmesi, baz metallerdeki sert yükselişte etkili oldu.

Bölgedeki gelişmelere ilişkin olumlu haber akışına karşın alüminyumda devam eden arz endişeleri nedeniyle fiyatlar arttı.

Küresel alüminyum piyasası, ABD/İsrail-İran Savaşı'ndan kaynaklı bu yıl arz açığıyla karşı karşıya kalıyor.

Körfez ülkelerinde alüminyum eritme tesislerinde artan tedarik aksamaları, alüminyum piyasasında önemli bir açığın oluşmasına neden oldu. Bu durum, alüminyum tedarikindeki kısa vadeli toparlanmayı sınırlıyor ve arza ilişkin risklerin devam etmesine yol açıyor.

Endonezya'nın tüm nikel cevheri sınıfları için referans taban fiyatlarını yükseltmesi, fiyatlardaki artışta etkili oldu.

Analistler, Endonezya hükümetinin savaşın yükselttiği petrol fiyatlarıyla artan bütçe baskısından dolayı ek gelir aradığını belirtti.

Hürmüz Boğazı'nın tüm ticari gemilerin geçişine tamamen açık olacağının açıklanmasının ardından hafifleyen arz endişeleriyle bu hafta Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4, Hollanda merkezli TTF'de işlem gören doğal gaz kontratları yüzde 11,2 azaldı.

Tarım grubunda iklimsel etkiler ve hasat tahminleri etkili oldu

Chicago Ticaret Borsasında kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 5, mısırda yüzde 1,4, pirinçte yüzde 2,8 artış kaydederken soya fasulyesinde yüzde 0,7 azaldı.

Intercontinental Exchange'de libre bazında fiyatlar, pamukta yüzde 3,7 artarken şekerde yüzde 0,7 ve kahvede yüzde 3,9 azaldı. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 1,4 düşüşle tamamladı.

Pamuğun libre fiyatı, 0,7992 dolarla yaklaşık 2 yılın en yüksek seviyesini gördü.

Bu arada, ABD'deki kuraklık ve don riski buğday, mısır, pirinç ve pamuk fiyatlarında yükselişe neden oldu. Petrol fiyatlarındaki düşüş, şeker fiyatlarındaki gerilemede etkisini gösterdi.

Brezilya'da şeker ve kahve hasadının güçlü olacağına dair tahminler de bu ürünlerin fiyatlarının düşmesine yol açtı. Fildişi Sahili'nin kakao bölgelerinde mart-ağustos ara mahsulü verimli geçti.

Analistler, elverişli hasat görünümü nedeniyle sert düşüşten fiyatların toparlanmasının zor olduğu yorumunda bulundu.

Orta Doğu'daki çatışmalar sonrasında yükselen benzin fiyatlarının tekrar ne zaman galon başına 3 dolara ineceği sorulan Bessent, bunun müzakerelerin nasıl geçeceğine bağlı olacağını vurguladı.

Bessent, ABD Başkanı Donald Trump'ın savaşın "bitmeye yakın" olduğuna yönelik sözlerine işaret ederek, "ABD, ateşkes konusundaki üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdi. Hürmüz Boğazı henüz tamamen yeniden açılmadı. Dolayısıyla bekleyip göreceğiz ve iyimserim ki, bu yaz aylarında, benzin fiyatlarının başında 'üç' rakamını göreceğiz." dedi.

Washington'da devam eden IMF ve Dünya Bankası toplantıları vesilesiyle Orta Doğulu mevkidaşlarıyla görüşmeler yaptığına değinen Bessent, bakanların boğazlar yeniden açılır açılmaz, bir hafta içinde petrol pompalamaya tekrar başlayabileceklerini belirttiğini aktardı.

Bessent, "20 Haziran ile 20 Eylül arasındaki bir tarihte, benzin fiyatlarının yeniden 3 dolar seviyesine inebileceği konusunda iyimserim." ifadelerini kullandı.

Benzin istasyonlarını yakından takip edeceklerini anlatan Bessent, "Fiyatları çok hızlı artırdılar, petrolün düştüğü hızla ki son 10 günde fiyatlar önemli ölçüde geriledi, onların da fiyatları aynı hızla aşağı çekeceklerini umuyoruz." diye konuştu.

- Rus ve İran petrolü için tanınan muafiyet uzatılmayacak

Dün "Ekonomik Öfke" operasyonunu duyurduklarını anımsatan Bessent, bir yılı aşkın süredir hem İran'a yapılan ödemeleri bloke ederek hem de İran Devrimi Muhafızları Ordusu hesaplarının peşine düşerek, İranlılar üzerinde azami düzeyde baskı uyguladıklarını anlattı.

Bessent, İranlıların Körfez İşbirliği Konseyi'ndeki komşularını bombalamakla "ölümcül bir hata" yaptığını ve bu komşuların artık fonlar konusunda şeffaf olmaya daha istekli olduğunu savunarak, şunları kaydetti:

"Dolayısıyla, İran Devrimi Muhafızları Ordusu ve İran yönetiminin herhangi bir üyesinin daha fazla fonunu dondurma yönündeki talebimizi kendilerine ilettik. Yaptığımız bir diğer şey ise şirketlere ve ülkelere, şunu bildirmek oldu: Eğer İran petrolü satın alıyorsanız veya İran'a ait paralar bankalarınızda tutuluyorsa ikincil yaptırımları uygulama konusunda kararlıyız."

İran'ın "terörizmin en büyük destekçisi" olduğunu öne süren Bessent, Çin'in İran'ın petrolünün yüzde 90'ından fazlasını satın aldığını, bunun da Çin'in enerji ihtiyacının yüzde 8'ine denk geldiğini dile getirdi.

Bessent, "(Hürmüz) Boğazdaki bu abluka nedeniyle, Çin'in alımlarında bir duraksama yaşanacağına inanıyoruz. Ancak şunu da belirtmeliyim ki, iki Çin bankası ABD Hazine Bakanlığından mektuplar aldı. Hangi bankalar olduğunu söylemeyeceğim ancak kendilerine şunu ilettik: 'Eğer hesaplarınız üzerinden İran'ın para akışının gerçekleştiğini kanıtlayabilirsek, ikincil yaptırımlar uygulama konusunda kararlıyız.'" dedi.

Ayrıca Bessent, denizdeki Rus ve İran petrolünün satışına izin veren geçici muafiyeti de yenilemeyeceklerini bildirdi.

- "Warsh'ın Fed Başkanlığı görevine zamanında geleceği konusunda iyimserim"

Bessent, Trump'ın Fed Başkanı Jerome Powell'ı görevden alma isteğine ilişkin soru üzerine, bu görev için aday gösterilen Kevin Warsh'ın Fed başkanı olması yönündeki sürecin işlediğini anlattı.

Warsh'ın Fed başkanı adaylığının görüşüleceği Senato oturumunun 21 Nisan'da yapılacağını söyleyen Bessent, "Warsh harika bir aday. Senato'daki Cumhuriyetçilerin bu konuda hemfikir olduğunu biliyoruz. Bu nedenle Kevin Warsh'ın Fed Başkanlığı görevine zamanında geleceği ve böylece bu konunun artık tartışılmasına gerek kalmayacağı hususunda son derece iyimserim." şeklinde konuştu.

Bessent, Senatör Thom Tillis'in Warsh'ın adaylığını onaylamayacağını belirttiğinin anımsatılması üzerine, şöyle devam etti:

"Senatör Tillis'in, Fed ve Amerikan halkı için en doğru olanı yapmak istediğinden eminim. Kendisi de Kevin Warsh'ın Fed Başkanlığı için harika bir aday olduğunu kamuoyu önünde ifade etmişti. Oturumların gerçekleşmesini bekleyelim ve sürecin nereye varacağını görelim."

ABD Hazine Bakanlığının Amerikan merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin paylaşım yapıldı.

Paylaşımda, Bakanlığın "Ekonomik Öfke" kapsamında kararlı adımlar atarak İran üzerindeki azami baskıyı sürdürdüğü vurgulandı.

Bakanlığın mevcut tüm araç ve yetkilerini sonuna kadar kullandığının ve İran'ın faaliyetlerini desteklemeye devam eden yabancı finans kurumlarına karşı ikincil yaptırımlar uygulamaya hazır olduğunun altı çizilen paylaşımda, "Denizde bekleyen İran petrolünün satışına izin veren kısa vadeli lisans ise birkaç gün içinde sona erecek ve yenilenmeyecek." ifadesi kullanıldı.

Bakanlık tarafından yayımlanan lisans ile 20 Mart yerel saatle 00.01'den önce gemilere yüklenmiş İran menşeli ham petrol ve petrol ürünlerinin satışı, teslimatı veya boşaltılmasıyla ilgili işlemlere geçici olarak izin verilmişti.

Söz konusu iznin 19 Nisan yerel saatle 00.01'e kadar geçerli olacağı bildirilmişti.

Beyaz Saray'ın 8 Nisan'daki açıklamasında, İran'ın ateşkesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını kabul ettiği belirtilerek ABD yönetiminin daha geniş kapsamlı bir barış anlaşması için müzakereleri sürdürdüğü kaydedildi.

Buna karşın piyasalarda oluşan genel algı, ateşkesin ilk şoku hafiflettiği ancak enerji arz güvenliğine ilişkin riskleri tamamen ortadan kaldırmadığı yönünde şekillendi.

Hürmüz Boğazı'nın küresel petrol ticaretinin yanı sıra sıvılaştırılmış doğal gaz ve rafine ürün akışı açısından da kritik önemde olması, yatırımcıların bu süreci temkinli fiyatlamasına neden oldu.

Hafta içinde barış görüşmelerine ilişkin iyimserlik güç kazanırken sigorta ve navlun maliyetleri ile fiili geçiş kapasitesine ilişkin belirsizliklerin sürmesi enerji piyasalarında aşağı yönlü hareketi sınırladı.

Bununla birlikte emtia piyasalarında ateşkes haberi ilk aşamada rahatlama yaratsa da fiyatlamalar kısa sürede taraflardan gelen çelişkili haber akışlarının etkisiyle dengeyi bulmaya çalıştı.

Özellikle enerji altyapısındaki hasarın boyutu, Boğaz geçişlerinin hangi hızla normale döneceği ve üretim kayıplarının ne kadar sürede telafi edileceğine ilişkin soru işaretleri, emtia piyasalarında risk priminin tamamen çözülmesini engelledi.

Analistler, ateşkesin kalıcı bir siyasi çözüme dönüşmesi halinde enerji tarafında daha belirgin rahatlama görülebileceğini ancak mevcut aşamada bunun için erken olduğunu ifade etti.

Merkez bankalarının mesajları ve makroekonomik veriler fiyatlamalarda etkili oldu

Büyük merkez bankalarından gelen mesajlar ile açıklanan makroekonomik veriler de emtia piyasalarındaki fiyatlamalarda etkili oldu.

ABD Merkez Bankasının (Fed) 8 Nisan'da yayımladığı 17-18 Mart tarihli toplantı tutanakları, enerji kaynaklı fiyat baskılarının enflasyon görünümü açısından risk oluşturmaya devam ettiğini ortaya koydu.

Tutanaklarda, enerji şokunun manşet enflasyondan çekirdek enflasyona geçiş ihtimalinin değerlendirildiği ve bazı üyelerin gerekmesi halinde daha sıkı para politikası seçeneğine açık yaklaştığı görüldü.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) cephesinde de enerji arzındaki bozulmanın boyutu ve kalıcılığına bağlı olarak daha sıkı bir politika duruşunun gündeme gelebileceğine yönelik mesajlar öne çıktı.

Çin Merkez Bankasının (PBoC) ise ilave faiz indirimi beklentilerini zayıflatan, zorunlu karşılık gibi likidite araçlarını öne çıkaran bir çerçevede izlendiği görüldü. Bankanın altın alımlarını sürdürmesi de değerli metaller tarafında destekleyici unsurlar arasında yer aldı.

Makroekonomik veri tarafında ABD'de mart ayı enflasyonu yıllık bazda yüzde 3,3 ile beklentilerin altında kalırken aylık bazda yüzde 0,9 arttı. Verinin alt kalemleri, fiyat baskılarında enerji maliyetlerinin etkili olduğunu gösterdi.

ABD'de şubat ayına ilişkin kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi de fiyat baskılarının enerji şoku öncesinde tamamen ortadan kalkmadığına işaret etti. PCE aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda yüzde 2,8 artarken, çekirdek PCE yıllık yüzde 3 oldu. Tüketim harcamaları da aylık yüzde 0,5 yükseldi.

New York Fed'in tüketici beklentileri anketinde 1 yıl sonrası enflasyon beklentisinin yüzde 3,4'e, benzin fiyatı beklentisinin ise yüzde 9,4'e çıkması, enerji kaynaklı baskıların beklenti kanalı üzerinden de izlendiğini gösterdi.

Çin'de martta Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) yıllık bazda yüzde 0,5 artarak uzun süredir devam eden düşüş eğilimini sonlandırdı.

Bu gelişmelerin ardından ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,34 seviyesini görürken dolar endeksi haftalık bazda yüzde 1,4 gerileyerek 98,6 seviyesine indi.

Değerli metaller pozitif seyretti

Değerli metallerde geçen hafta fiyatlamalarda, ABD-İran hattındaki ateşkes süreci, dolar endeksindeki gerileme ve ABD'de enflasyon görünümüne ilişkin beklentiler etkili oldu. Jeopolitik tansiyondaki görece düşüş güvenli liman talebini zayıflatırken doların değer kaybetmesi ve faiz indirimi beklentilerinin güçlenmesi değerli metallerde yükselişi destekledi

Haftanın başında, jeopolitik gerilimin enerji fiyatlarını artırarak enflasyonu besleyebileceği ve bunun Fed'in faiz indirimlerini geciktirebileceği endişesiyle değerli metaller baskı altında kaldı. Altın, gümüş, platin ve paladyumda satışlar görüldü.

Hafta ortasında ise yön yeniden yukarı döndü. ABD ile İran arasında iki haftalık ateşkes sağlandığına ilişkin haber akışı sonrası petrol fiyatlarının gerilemesiyle azalan enflasyon beklentileri ve dolar endeksinin zayıflaması, değerli metalleri destekledi.

Bu süreçte altınla birlikte gümüş, platin ve paladyumda da sert yükselişler görüldü. Fiyatlamalarda, enerji maliyetlerinin düşmesinin enflasyon baskısını hafifletebileceği ve bunun Fed'in faiz patikasına ilişkin beklentileri yumuşatabileceği düşüncesi etkili oldu.

Haftanın ikinci yarısında ise piyasalar daha temkinli bir görünüme geçti. Ateşkesin kalıcılığına ilişkin soru işaretleri sürerken taraflardan gelen çelişkili mesajlar ve ABD'de açıklanan makroekonomik veriler fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.

Çin Merkez Bankasının altın alımlarını sürdürmesi de altın fiyatlarını destekleyen unsurlar arasında yer aldı.

Paladyumda ise Rusya'ya yönelik olası ticari önlemler, arz endişelerini artırarak fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.

Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 4,1, platinde yüzde 2,7, paladyumda yüzde 1 ve altında yüzde 1,6 arttı.

Baz metallerde talep beklentisi ve arz görünümü öne çıktı

Baz metallerde ise fiyatlamalarda, arz görünümüne ilişkin gelişmeler ile enerji maliyetlerinin seyri etkili oldu.

ABD ile İran arasındaki ateşkes sürecine ilişkin haber akışıyla enflasyon görünümündeki iyileşme, talep beklentilerini destekleyerek fiyatlar üzerinde yukarı yönlü etki yarattı.

Analistler, bakır piyasasında Panama'daki kapalı Cobre Panama madeninde stoklanmış cevherin işlenmesine izin verilmesinin arz tarafında ek hacim beklentisini güçlendirdiğini belirtti.

Buna karşın Çin'in rafine bakır ithalatındaki zayıf seyir ve yüksek stok seviyeleri, talep görünümünü baskılayarak fiyatlardaki yükselişi sınırladı.

Nikel piyasasında ise çevresel ve sosyal risklerin yanı sıra üretim tarafındaki belirsizlikler izlendi.

Analistler, nikel madenciliğinde ormansızlaşma ve insan hakları kaynaklı risklere karşı yatırımcı baskısının arttığını, bunun özellikle Endonezya ve Filipinler merkezli arz zincirinde maliyetleri yükseltebileceğini kaydetti.

Bu gelişmelerle baz metallerde tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar, bakırda yüzde 3,1, çinkoda yüzde 2, alüminyumda yüzde 1,3 ve nikelde yüzde 1 artarken, kurşunda yüzde 1,1 düşüş görüldü.

Enerji grubunda Hürmüz Boğazı etkisi izlendi

Enerji piyasalarında da ABD-İran hattındaki ateşkes süreci, Hürmüz Boğazı'ndaki akışın ne ölçüde normale döneceğine ilişkin haber akışı ve arz güvenliğine dair endişelerle dalgalı bir seyir izlendi.

Haftanın ilk günlerinde savaş kaynaklı arz riski petrol ve doğal gaz fiyatlarını desteklerken, hafta ortasında ateşkes haberleriyle vadeli piyasalarda geri çekilme görülse de fiziki piyasalarda arz sıkışıklığının sürmesi düşüşü sınırladı.

Analistler, petrol piyasasında yatırımcıların odağında, ateşkes sonrası oluşan beklentiler ile sahadaki fiili sevkiyat kapasitesi arasındaki farkın bulunduğunu belirtti.

OPEC+ mayıs ayı için üretimi artırma kararı alsa da boğaz trafiğindeki aksaklıklar bu artışın piyasaya kısa sürede tam yansımasını engelledi.

ABD'nin Stratejik Petrol Rezervi'nden piyasaya 8,48 milyon varil ham petrol ödünç vermesi de arzı desteklemeye yönelik adımlar arasında yer aldı.

Bununla birlikte, haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 13,7, doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 5,4 geriledi.

Tarım emtialarında jeopolitik risklerin yansımaları etkili oldu

Tarım emtia piyasalarında ise fiyatlamaların ana eksenini, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin enerji ve gübre maliyetleri üzerinden tarımsal ürünlere yansıması ile ABD Tarım Bakanlığının (USDA) raporları oluşturdu.

Soya fasulyesinde, Çin'in hayvan yeminde soya küspesi kullanımını azaltmaya dönük adımları talep görünümünü baskılayan unsur olarak öne çıktı.

USDA'nın nisan ayı Küresel Tarımsal Arz ve Talep Tahminleri raporunda (WASDE) 2025-2026 sezonu için soya tahmini 2,575 milyar kileden 2,610 milyar kileye çıkarken ihracat tahmini 1,575 milyar kileden 1,540 milyar kileye indi.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar soya fasulyesinde yüzde 1 artarken, pirinçte yüzde 3,9, buğdayda yüzde 4,7 ve mısırda yüzde 2,5 geriledi.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar pamukta yüzde 6,3 ve kahvede yüzde 0,3 artarken, şekerde yüzde 7,3 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 2,5 yükselişle tamamladı.

Hartnett'e göre, 2020'li yılların geri kalanında "tahvil dışındaki her şey" ticaretinin en büyük kazananı hisse senetlerinin yerini alan emtialar olacak.

Hartnett, on yılın ikinci yarısında temel kazananların dolar yerine emtia, ABD ve büyük ölçekli hisseler yerine ise uluslararası ve küçük ölçekli hisseler olacağını öngörüyor.

Nadir toprak elementleri gibi kritik minerallere erişimin önemine dikkat çeken Hartnett, "Çiplere, nadir toprak elementlerine, minerallere ve petrole sahip olan, yapay zeka savaşını kazanır" değerlendirmesinde bulundu.

Emtia piyasasında yılın ilk çeyreğinde jeopolitik gelişmelerden kaynaklı karışık bir seyir öne çıktı.

ABD ve İsrail'in İran'a başlattığı saldırıların ardından yaşanan jeopolitik gerilimler emtia piyasasında ürün bazlı ayrışmaların ortaya çıkmasına yol açtı.

Saldırıların başlamasıyla lojistikte yaşanan aksamalar ve artan arz endişeleri, enerji ve tarım ürünlerini yukarı yönlü desteklerken, güç kazanan dolar özellikle baz metaller üzerindeki satış baskısını artırdı.

Altın ve gümüş ilk çeyrekte savaşa rağmen yükseldi

Yılın ilk çeyreğinde ons bazında fiyatlar altında yüzde 8,2, gümüşte yüzde 5,7 artarken, platinde yüzde 4,6, paladyumda yüzde 7,3 azaldı. 5 bin 598,09 dolarla rekor seviyeyi gören altının onsu daha sonra 4 bin 99,52 dolarla Kasım 2025'ten bu yana en düşük seviyeye kadar indi. Gümüşün ons fiyatı da 121,7 dolarla rekor seviyeye ulaştıktan sonra 61 dolarla Aralık 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi gördü.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları artıracağına yönelik endişelerle tahvil faizlerinde yaşanan artış, ABD Merkez Bankasının (Fed) bu yıl faiz indirimi yapmayacağına dair beklentiler ve güvenli liman olarak dolara yönelen talep sonrası mart ayında altın ve gümüşte sert düşüşler görüldü. Düşüşlere rağmen fiyatlar, ocak ve şubattaki güçlü yükseliş hareketlerini gölgede bırakamadı.

ABD yönetiminin Grönland'ı satın alma girişimi nedeniyle Avrupa ülkeleriyle yaşadığı gerilim, ticaret politikalarına ilişkin belirsizlikler, teknoloji ve yapay zeka şirketlerindeki yüksek değerleme endişeleri ile merkez bankalarından gelen güçlü talep de altın ve gümüşün ilk çeyrekte dikkat çekici performans sergilemesinde etkili oldu. ABD'de COMEX piyasasında gümüş stoklarının azalması da fiyatların artmasına etki etti.

Gümüş hem değerli metal hem endüstriyel metal özelliği taşıyor. Belirsizlik dönemlerinde güvenli liman talebiyle yükseliyor. Endüstriyel kullanımı da fiyata ek destek veriyor. Arz kısıtlamaları, hidrojen enerjisi üretiminde platin kullanımı, mücevherat ve endüstriyel sektörlerden gelen artan talep fiyatları destekledi.

Hem değerli hem de endüstriyel metal olma özelliği taşıyan gümüşte fiyatlar belirsizlik dönemlerinde güvenli liman talebiyle yükselirken, endüstriyel kullanımının artması da bunu destekliyor. Arza yönelik endişelerin devam etmesi, madenlerden çıkarılan gümüşün talebe yetemeyeceğine yönelik tahminler ve tarife endişelerinden dolayı yatırımcıların ABD'ye gümüş taşıması da yükselişte etkili oldu.

Gümüşte perakende talebin yanı sıra merkez bankaları ve kurumsal yatırımcıların alımları da belirleyici oldu.

Doların güçlenmesi ve Fed'in faiz indirim beklentilerinin ötelenmesi platin ve paladyum fiyatlarında sert düşüşlere yol açtı.

Baz metallerde alüminyum pozitif ayrıştı

Tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar bakırda yüzde 0,2, kurşunda yüzde 11,3, nikelde yüzde 2,5 azalırken, alüminyumda yüzde 18,3, çinkoda yüzde 16,7 arttı.

Doların güçlenmesi bakır fiyatlarını baskılarken, jeopolitik risklerden dolayı küresel ekonomik aktivitenin zarar göreceğine yönelik öngörüler bu ürüne talebi azalttı.

Küresel alüminyum üretiminin yaklaşık 10'da 1'i Basra Körfezi'nde yoğunlaşırken, Hürmüz Boğazı'nın kapanması ihracatı engelledi. İran'ın füze ve dron saldırıları bölgedeki tesisleri uzun süreliğine tehdit ediyor. Katar ve Bahreyn'de bazı alüminyum üreticilerinin üretimi durdurması, Orta Doğu'nun küresel arzda önemli bir paya sahip olması nedeniyle, bu yıl dünya genelinde alüminyum açığının artacağına yönelik beklentileri güçlendirdi.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) merkezli Emirates Global Aluminium'a (EGA) ait Et-Tavila tesisinin İran'ın saldırılarında zarar görmesi arza ilişkin endişeleri kayda değer şekilde artırdı. 1,6 milyon ton kapasiteli tesisin uzun vadede devre dışı kalabileceği tahmin edilirken, böyle bir senaryoda arz fazlasından 1,3 milyon tonluk açığa düşebileceği öngörülüyor.

Çin'de çinko stoklarının son yılların en yüksek seviyelerine çıkması ve talebin bu arz baskısını dengeleyecek güçte olmaması, çinko fiyatlarını aşağı yönlü etkiledi. Öte yandan, dünyanın en büyük termal kömür ve nikel ihracatçılarından Endonezya'nın üretim kotalarını gevşetebileceğine ilişkin haber akışı da nikel fiyatlarında düşüşe yol açtı.

İlk çeyrekte enerji rallisi öne çıktı

119,50 dolarla Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyeyi gören Brent petrolün varil fiyatı yüzde 47,2, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı yüzde 76,6 arttı. 50,3 avroyla Ocak 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi test eden Hollanda merkezli TTF'de işlem gören doğal gaz kontratları yüzde 96,2 yükseldi.

Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinde ciddi aksamalar yaşanması ve petrol akışının sekteye uğraması petrol fiyatlarında sert yükselişlere neden oldu. Orta Doğu'da gerilimin tırmanması küresel gaz piyasasını sarstı. Katar'ın üretimi durdurması dünya LNG arzının yaklaşık yüzde 20'sini raftan indirmişti.

Petrol rallisi gübre ve enerji maliyetleri üzerinden tahıl fiyatlarına yansıdı

Ocak-mart döneminde kile başına fiyatlar Chicago Ticaret Borsasında işlem gören buğdayda yüzde 21,5, mısırda yüzde 4, pirinçte yüzde 11,4, soya fasulyesinde yüzde 11,8 arttı. Buğdayın kile başına fiyatı 6,4175 dolarla Haziran 2024'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Petrol fiyatlarında görülen sert yükselişlerin gübre ve enerji maliyetlerine yansımasıyla tahıl fiyatları sert yükseldi. Hürmüz Boğazı kaynaklı lojistik sorunlar buğday fiyatlarındaki hızlı yükselişlere neden oldu.

Mısırın biyoyakıt ham maddesi olarak kullanılması ve petrol fiyatlarının yükselmesiyle artan biyoyakıt talebi, mısır fiyatlarında yükselişi tetikledi. İran savaşının gübre fiyatlarını şişirmesiyle ABD'deki çiftçilerin mısır yerine soya ekimine yönelmesi ise soya fasulyesi fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi.

ABD'de faaliyet gösteren Intercontinental Exchange (ICE) emtia borsasında, libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 14,3 azalırken, şekerde yüzde 3,4, pamukta yüzde 8,9 yükseldi.

Brezilya'daki yağışlarla arz fazlası oluşabileceği beklentileri ve Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle talebin zayıflaması kahvenin libre fiyatında aşağı yönlü baskı oluşturdu.

Şeker fiyatları, Brezilya'daki mevsimsel etkilerden kaynaklı üretime yönelik endişelerden dolayı yükseldi. Teksas'ta kuraklık endişelerinin pamuk üretimini tehlikeye atması da pamuk fiyatlarını artırdı.

Kakaonun ton başına fiyatı yüzde 45,6 azaldı. Batı Afrika'daki genel olarak olumlu hasat görünümü ve zayıf talep kakao fiyatlarını baskılamaya devam ediyor.

EIA'nın "Nisan 2026 Kısa Dönem Enerji Görünümü Raporu"na göre bu yıl için Brent türü ham petrolün ortalama varil fiyatının 96 dolar seviyesinde olacağı öngörülüyor. Fiyat, önceki raporda 78,84 dolar olarak tahmin edilmişti.

Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ortalama varil fiyatının ise 87,41 dolar olacağı değerlendiriliyor. WTI için geçen ay yapılan fiyat tahmini 73,61 dolar olmuştu.

EIA, gelecek yıl için ise ortalama varil fiyatını Brent petrolde 76,09 dolar, WTI'de 72,43 dolar olarak tahmin ediyor.

Petrol fiyatlarına yönelik görünümde, dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği kritik bir boğaz olan Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması nedeniyle yüksek oynaklık ve belirsizlik dönemi belirleyici oluyor.

EIA'ya göre, Brent ham petrol spot fiyatı martta ortalama varil başına 103 dolar olurken, bu seviye şubat ortalamasının 32 dolar üzerinde gerçekleşti. Günlük fiyatlar ise 2 Nisan'da yaklaşık 128 dolara kadar yükseldi.

Çatışma öncesinde küresel petrol piyasasında arz fazlası ve artan stokların fiyatları baskılaması, OPEC+ dışı üretimdeki artış ve OPEC+ ülkelerinin yükselen üretim hedeflerinin talebi aşmasıyla bu eğilimin gelecek iki yıl sürmesi bekleniyordu. Ancak İran'daki çatışma ve buna bağlı üretim kesintileri, petrol fiyatı tahminlerinin yukarı yönlü revize edilmesine yol açtı.

Kesintilerin 2026 sonuna kadar sürmesi beklenirken, bu süreçte fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskının devam edeceği değerlendiriliyor.

Buna ek olarak, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin yeniden başlaması durumunda dahi tanker trafiği ve ticaret akışlarındaki aksaklıkların giderilmesinin zaman alacağı ve benzer kesinti ihtimallerinin fiyatları bir süre daha yüksek tutacağı ifade ediliyor.

Akışların yeniden başlamasıyla birlikte durdurulan üretimin kademeli devreye alınması ve ticaretin yeniden dengelenmesi öngörülüyor.

Buna karşın, Orta Doğu'daki üretim kesintilerinin belirgin şekilde arttığı belirtilen raporda, martta günlük ortalama 7,5 milyon varil olan kesintilerin nisanda 9,1 milyon varile ulaşarak zirve yapması ve ardından düşüşe geçmesi bekleniyor. Bu durumun, 2026'nın ikinci çeyreğinde küresel stoklarda günlük 5,1 milyon varillik düşüşe yol açacağı hesaplanıyor.

Öte yandan, hükümetlerin yakıt tüketimini azaltmaya yönelik adımları, arz sıkıntıları ve rafine ürün ihracatındaki kısıtlamalar nedeniyle küresel petrol talebine ilişkin beklentiler de aşağı yönlü revize edildi. Talep daralmasının özellikle Orta Doğu petrolüne daha bağımlı olan Asya'da yoğunlaşacağı tahmin ediliyor.

- ABD'nin ham petrol üretiminde düşüş beklentisi

ABD'de günlük ortalama ham petrol üretiminin bu yıl 13 milyon 510 bin varil olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Bu miktar, önceki raporda 13 milyon 610 bin varil olarak tahmin edilmişti.

Gelecek yıl ise üretimin günlük ortalama 13 milyon 950 bin varil olacağı öngörülüyor. Önceki raporda bu tahmin 13 milyon 830 bin varil seviyesindeydi.

Öte yandan, bu yıl küresel petrol arzının günlük ortalama 104 milyon 270 bin varil, küresel petrol tüketiminin ise 104 milyon 560 bin varil seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

2027'de ise küresel arzın günlük ortalama 109 milyon 470 bin varile, tüketimin ise 106 milyon 160 bin varile ulaşması bekleniyor.

Ancak hafta sonuna doğru Trump'ın söylemlerini sertleştirmesi, enerji fiyatları ile tahvil faizlerini yükseltirken, varlık fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.

Analistler, jeopolitik gelişmelerin yanı sıra dünya genelinde enflasyon ve faiz beklentileri üzerinde makroekonomik verilerin de etkili olduğunu belirterek, gelecek hafta yatırımcıların odağının ABD'de açıklanacak enflasyon ve büyüme verileri ile Fed'in son toplantısına ilişkin tutanaklarda olacağını ifade etti.

Trump ve Powell'ın açıklamaları piyasaların yönünde etkili oldu

Beyaz Saray'da yaptığı "Ulusa Sesleniş"te İran gündemine ilişkin güncel durumu değerlendiren ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki askeri hedeflerini önemli ölçüde tamamladıklarını ve yakında süreci "bitireceklerini" belirterek, "Amerika'nın (İran'daki) tüm askeri hedeflerini çok kısa bir süre içinde tamamlama yolundayız ancak önümüzdeki 2-3 hafta içinde onlara çok sert bir darbe indireceğiz." dedi.

Fed Başkanı Jerome Powell da Orta Doğu'da yaşanan gelişmeler karşısında para politikasında "bekle-gör" yaklaşımı için uygun bir konumda olduklarını söyledi.

Powell, enflasyon beklentilerinin kısa vadenin ötesinde iyi çıpalanmış göründüğünü ifade ederek, iş gücü piyasasına yönelik aşağı yönlü risklerin daha düşük faizleri gerektirdiğini, buna karşılık enflasyona yönelik yukarı yönlü risklerin ise faizlerin düşürülmemesini telkin ettiğini belirtti.

Bu iki hedef arasında belirgin bir gerilim bulunduğunu vurgulayan Powell, zorlu bir dönemde "oy birliği" beklemenin yanıltıcı olabileceğini dile getirdi.

Makroekonomik veriler karışık sinyaller verdi

Makroekonomik tarafta ise ABD'de JOLTS açık iş sayısı şubatta 6 milyon 882 bine inerek piyasa beklentilerinin altında kaldı. İşe alım sayısı da aynı dönemde 498 bin azalışla 4 milyon 849 bine gerileyerek Nisan 2020'den bu yana en düşük seviyesini gördü. Bu veriler, iş gücü piyasasındaki kırılganlığın sürdüğüne işaret etti.

Bununla birlikte, haftanın sonunda açıklanan mart ayı tarım dışı istihdam verisinin beklentileri aşması ve işsizlik oranının gerilemesi, faiz indirimi beklentilerini yeniden sınırladı. Ancak piyasaların kapalı olması nedeniyle söz konusu gelişmeler fiyatlamalara yansımadı.

ABD Çalışma Bakanlığı verilerine göre, ülkede tarım dışı istihdam mart ayında 178 bin kişilik artış kaydetti. İşsizlik oranı da yüzde 4,4'ten yüzde 4,3'e geriledi.

Bu gelişmelerin ardından ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,32 seviyesini görürken, dolar endeksi de yüzde 0,1 düşüşle 100 seviyesine indi.

Değerli metallerde yükseliş görüldü

Değerli metallerde tamamlanan haftada altın öncülüğünde dört haftalık düşüş serisi son buldu. Hafta başında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılabileceğine yönelik haber akışı, piyasalarda jeopolitik risk algısını bir miktar azaltarak değerli metalleri desteklerken, büyük merkez bankalarının para politikalarında daha yumuşak bir çizgi izleyebileceğine yönelik beklentiler de fiyatlardaki yükselişi güçlendirdi. Ancak hafta sonuna doğru Trump'ın sertleşen açıklamaları, yükseliş ivmesini sınırladı.

Bu gelişmelerle değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 4,7, platinde yüzde 6,9, paladyumda yüzde 9,2 ve altında yüzde 4,1 arttı.

Baz metallerde arz güvenliği ve maliyet baskısı öne çıktı

Baz metallerde söz konusu dönemde fiyatlamaların ana eksenini enerji maliyetleri, arz güvenliği ve sanayi zincirine ilişkin belirsizlikler oluşturdu. İran'ın Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki önemli tesislere yönelik saldırıları, özellikle alüminyum tarafında arz sıkışıklığı endişesi yarattı.

Körfez Bölgesi'nin küresel alüminyum arzındaki ağırlığı, fiziki piyasadaki kaygıları artırdı.

Analistler, Körfez ülkelerinin Çin dışı küresel alüminyum ihracatında yaklaşık yüzde 18 paya sahip olması nedeniyle bölgedeki her aksamanın Batı sanayisi açısından daha güçlü sonuçlar doğurabileceğini kaydetti.

Bakır, çinko ve kurşunda ise daha çok maliyet baskıları ve stok dinamikleri öne çıktı. Çin'de mart ayında resmi imalat PMI verisinin toparlanma göstermesi sanayi metalleri için talep yönlü kısmi destek verse de piyasa katılımcıları bu yükselişleri daha çok arz ve lojistik kaynaklı fiyatlama olarak değerlendirdi.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada geçen hafta libre bazında fiyatlar bakırda yüzde 4,5, çinkoda yüzde 5, alüminyumda yüzde 5,4 ve kurşunda yüzde 2,3 artarken, nikelde yüzde 0,6 gerileme görüldü.

Enerji grubunda Hürmüz Boğazı etkisi izlendi

Enerji grubunda haftanın ana belirleyicisi, Orta Doğu'daki arz kesintileri ve Hürmüz Boğazı çevresindeki taşımacılık riskleri oldu. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, bölgede kaybedilen petrol arzının 12 milyon varili aştığını ve nisandaki kayıpların mart ayının iki katına çıkabileceğini söyledi.

Birol, jet yakıtı ve dizel başta olmak üzere ürün piyasalarındaki sıkışıklığın önce Asya'da, daha sonra Avrupa'da daha belirgin hissedileceğini ifade etti.

Analistler, petrol piyasasında bundan sonraki seyrin büyük ölçüde Hürmüz Boğazı'ndaki akışların ne ölçüde normale döneceğine, enerji altyapısına yönelik hasarın artıp artmayacağına ve büyük tüketici ekonomilerin stratejik rezerv adımlarına bağlı olacağını belirtti.

Bununla birlikte, haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,2 artarken, New York Ticaret Borsası'nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 6,4 geriledi.

Tarım emtialarında enerji ve lojistik maliyetleri etkili oldu

Tarım emtia piyasalarında ise enerji maliyetleri, lojistik sorunlar ve girdi fiyatları belirleyici oldu.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) Gıda Fiyat Endeksi martta aylık bazda yüzde 2,4 yükselerek Eylül 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Tahıl fiyatlarının yüzde 1,5 arttığı, buğday fiyatlarındaki yükselişte ABD ve Avustralya'daki olumsuz ürün tahminlerinin etkili olduğu, bitkisel yağ fiyatlarının yüzde 5,1 ve şeker fiyatlarının yüzde 7,2 yükseldiği belirtildi.

FAO, söz konusu savaşın 40 günü aşması halinde yüksek enerji ve gübre maliyetlerinin gelecek yılın ekim kararlarını da etkileyebileceği uyarısında bulundu.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 1,3 ve soya fasulyesinde yüzde 0,3 artarken, buğdayda yüzde 1,2 ve mısırda yüzde 2,2 geriledi.

Kahve tarafında ise hem yüksek çekirdek maliyetleri hem de zayıf talep görünümü öne çıktı. Artan kahve fiyatlarına rağmen bazı büyük şirketlerin satış ve karını artırdığı, ancak jeopolitik gerilimler nedeniyle lojistik maliyetlerin daha da yükselebileceği belirtildi.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar pamukta yüzde 2 artarken, şekerde yüzde 5,1 ve kahvede yüzde 1,9 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 2,7 yükselişle tamamladı.

Altın %0,91 artışla 4.534 dolar seviyesine yükselirken, gümüş %1,69 primle 70,92 dolara çıktı. Daha dikkat çekici toparlanma ise platin ve paladyumda gözlendi. Platin %3,95 artışla 1.932 dolara, paladyum ise %3,63 yükselişle 1.429 dolara ulaştı. Buna rağmen piyasalardaki genel eğilimde belirgin bir değişim söz konusu değil.

Piyasalar, jeopolitik risklerin kendisinden ziyade bu risklerin enerji fiyatları, enflasyon ve faiz politikaları üzerindeki etkilerini fiyatlamaya devam ediyor. Orta Doğu’daki çatışmaların beşinci haftasına girmesi ve İran destekli Husilerin sürece doğrudan dahil olması, risklerin bölgesel ölçekte genişleyebileceğine işaret ediyor. Ayrıca ABD cephesinden gelen sert petrol açıklamaları da tansiyonu artıran unsurlar arasında yer alıyor.

Bu gelişmelerin etkisiyle petrol fiyatları öne çıkarken, piyasalarda daha önce fiyatlanan faiz indirimi beklentileri büyük ölçüde geri çekilmiş durumda. Yerini, daha uzun süre yüksek faiz ortamı ve hatta sınırlı faiz artışı ihtimalleri alıyor.

Altın fiyatlarında son dönemde yaşanan sert geri çekilme, yatırımcı davranışında değişime işaret ediyor. Artık altın her koşulda güvenli liman olarak görülmeyebiliyor; özellikle son iki yıldaki güçlü yükseliş sonrası artan kısa vadeli pozisyonlar, stres dönemlerinde altının likidite sağlamak amacıyla satılmasına neden olabiliyor.

Gümüş tarafında ise iki yönlü bir etki söz konusu. Jeopolitik riskler ve güvenli liman talebi fiyatları desteklerken, güçlü dolar bu yükselişi sınırlıyor.

Öte yandan platin ve paladyumun diğer metallere kıyasla daha güçlü bir toparlanma sergilemesi, yatırımcı ilgisinin yalnızca altına değil, daha geniş bir kıymetli metaller sepetine yöneldiğini gösteriyor.

Uzun vadede ise altın piyasasında rezerv çeşitlendirmesi ve de-dolarizasyon eğilimleri önemini koruyor. Singapur ve Hong Kong’un küresel altın ticaretinde merkez olma yönündeki rekabeti de Asya’da fiziki ve kurumsal talebin canlı kaldığını ortaya koyuyor. Kısacası, fiyatlarda yaşanan dalgalanmalara rağmen sektörün temel dinamiklerinde kalıcı bir zayıflama görülmüyor.

ABD ile İran cephesinden savaşın seyrine ilişkin gelen çelişkili mesajlar risk algısının yüksek kalmasına neden olurken, petrol fiyatlarındaki yükseliş bu hafta ivme kaybetse de küresel enflasyon endişeleri canlılığını korudu.

Para piyasalarındaki fiyatlamalara ilişkin gelişmelerin de yakından takip edildiği haftada, ABD Merkez Bankası (Fed) başta olmak üzere büyük merkez bankalarının faiz patikasına ilişkin beklentilerde belirgin değişimler görüldü.

Daha önce öne çıkan "güvercin" beklentilerin yerini daha "şahin" öngörüler aldı.

Analistler, savaşın küresel piyasalarda sert oynaklık yarattığını, enerji fiyatlarındaki yükselişin ise merkez bankalarının faiz indirim alanını daralttığını belirtti.

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, enflasyonun şu aşamada daha büyük risk olduğunu, işsizlik oranı görece istikrarlı kaldığı için Fed'in önceliğinin fiyat baskılarını izlemek olduğunu söyledi.

Fed Başkan Yardımcısı Philip Jefferson ise yüksek enerji fiyatlarının enflasyonu kötüleştirebileceğini ve tüketici ile işletme harcamalarını zayıflatabileceğini belirterek, fiyat istikrarı ile tam istihdam hedefi arasında daha zor bir denge oluştuğuna işaret etti.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr da Orta Doğu'daki çatışmaların yarattığı riskler nedeniyle faizlerin bir süre daha sabit tutulmasının gerekebileceğine dikkati çekti.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD'de imalat sanayi PMI martta 52,4'e yükselirken, hizmet sektörü PMI 51,1'e, bileşik PMI ise 51,4'e gerileyerek 11 ayın en düşük seviyesine indi.

Mart ayında tüketici güveninin üç ayın en düşük seviyesine gerilemesi de artan benzin ve enerji maliyetlerinin hane halkı beklentilerini olumsuz etkilediğine işaret etti.

Söz konusu veriler, büyümede ivme kaybı ile enflasyon baskılarının aynı anda izlendiğine işaret etti.

Bu gelişmelerin ardından ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,45'e kadar çıkarak yaklaşık son 8 ayın en yüksek seviyesini görürken, dolar endeksi de yüzde 0,5 artışla 100,2 seviyesine çıktı.

Değerli metallerde dolar ve faiz baskısı öne çıktı

Değerli metaller bu hafta, güvenli liman talebinin tamamen ortadan kalkmamasının yanı sıra doların görece güçlü seyri ve faizlerin uzun süre yüksek kalabileceğine yönelik beklentiler nedeniyle dalgalı bir seyir izledi.

Hafta içinde dalgalı seyreden altının ons fiyatı, bu süreçte sert düşüş gösterse de haftanın son işlem gününde gelen tepki alımlarıyla kayıplarının bir kısmını telafi ederek haftayı yatay seyirle tamamladı.

Buna karşın piyasalarda genel görünüm, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları artırabileceği ve bunun da merkez bankalarının faiz indirimleri konusunda daha temkinli hareket etmesine yol açabileceği yönünde şekillendi.

Bu gelişmelerle altının ons fiyatı, hafta içinde en yüksek 4 bin 601,74 doları, en düşük 4 bin 99,52 doları görürken, haftayı 4 bin 493,54 dolar seviyesinde tamamladı.

Gümüşün ons fiyatı da altına paralel bir seyir izledi. Gümüşün ons fiyatı, hafta içinde en yüksek 74,56 doları, en düşük 61 doları görürken, haftayı 69,72 dolar seviyesinde kapattı.

Analistler, değerli metallerde fiyatlamalarda jeopolitik risklerin yanı sıra enflasyon ve faiz beklentilerinin de etkili olduğunu, bu nedenle yön arayışında ABD istihdam verileri ile Fed yetkililerinin açıklamalarının izleneceğini belirtti.

Bununla birlikte tahvil piyasalarında satış baskısının sürmesi de değerli metaller üzerinde ek baskı oluşturdu.

Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 2,7 artarken, platinde yüzde 3,4 ve paladyumda yüzde 1,9 geriledi. Altın ise haftayı yatay seyirle tamamladı.

Baz metallerde maliyet baskıları etkili oldu

Baz metallerde ise bu hafta fiyatlamaların ana eksenini maliyet baskıları, enerji fiyatlarındaki oynaklık ve sanayi üretiminin görünümüne ilişkin endişeler oluşturdu.

Enerji şokunun enerji yoğun sektörlerde üretim maliyetlerini artırdığı, bunun da sanayi metalleri üzerinde dolaylı baskı yarattığı görüldü. Özellikle petrol ve gaz fiyatlarındaki yükseliş, üretim ve taşımacılık giderleri üzerinden metal fiyatlamalarını etkiledi.

Analistler, baz metallerde son haftadaki yükselişi güçlü küresel talep işaretinden çok maliyet yönlü ve arz zinciri kaynaklı bir fiyatlama olarak değerlendirdi.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta libre bazında fiyatlar, bakırda yüzde 3,1, nikelde yüzde 1,8, çinkoda yüzde 1,4, alüminyumda yüzde 2,8 artarken, kurşun yatay seyretti.

Brent petrolde arz riski öne çıktı

Enerji grubunda hafta boyunca arz risklerinin öne çıkmasına karşın negatif bir seyir izlendi.

ABD/İsrail ve İran kaynaklı çatışmaların etkisiyle Hürmüz Boğazı çevresinde artan gerilim, petrol piyasasında risk priminin yüksek kalmasına neden oldu.

Hafta içinde arz endişeleri fiyatları desteklerken, kar satışları ve çatışmanın daha geniş bir alana yayılmayabileceğine yönelik beklentilerin ardından Brent petrol haftayı düşüşle tamamladı.

Analistler, enerji piyasasında bundan sonraki seyrin büyük ölçüde Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin ne ölçüde normalleşeceğine, çatışmanın enerji altyapısına sıçrayıp sıçramayacağına bağlı olacağını belirtti.

Bununla birlikte, haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,4, New York Ticaret Borsası'nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 2,3 geriledi.

Tarım emtialarında enerji etkisi izlendi

Tarım emtia piyasalarında tamamlanan haftada, ABD'de biyoyakıt politikalarına ilişkin beklentiler, haftalık ihracat verileri, hava koşulları ve enerji maliyetleri fiyatlamalarda belirleyici oldu.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 1,8 artarken, soya fasulyesinde yüzde 0,2, mısırda yüzde 0,8 ve pirinçte yüzde 0,1 geriledi.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 0,3 ve pamukta yüzde 3,2 artarken, kahvede yüzde 2,8 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 2,9 kayıpla tamamladı.

Toplantıda, Orta Doğu’daki kriz nedeniyle petrol ve petrol ürünlerinin fiyatlarında önemli dalgalanmalar yaşandığına işaret eden Novak, “Bununla birlikte dış pazarlarda, Rus enerji kaynaklarına olan yüksek talep, olumlu bir faktör olmaya devam ediyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Novak, petrol ürünlerinin Rusya’da istikrarlı şekilde dağıtımının sürdüğü bilgisini paylaşarak “Sektördeki şirketler, yeterli benzin ve dizel yakıt stoklarının mevcut olduğunu ve ülke içindeki talebi karşılamak için petrol rafinerilerinin yüksek kapasiteyle çalıştığını teyit etti.” ifadesini kullandı.

İç piyasadaki istikrarın korunacağını ve iç pazarın önceliklendirileceğini belirten Novak, 1 Nisan’dan itibaren benzin ihracatının yasaklanması için Rusya Enerji Bakanlığına ilgili kararname taslağının hazırlanması için talimat verdi.

Rusya, iç piyasadaki istikrarı korumak için çeşitli akaryakıt türlerine zaman zaman ihracat yasağı uyguluyor.

Dünyanın en büyük petrol ürünleri üreticilerinden Rusya’nın geçen yıl yaklaşık 5 milyon ton benzin ürettiği tahmin ediliyor.

Tarih boyunca yaşanan krizlerin enerji piyasalarında istikrarsızlığa yol açtığını ve bunun Avrupa’da fiyat artışlarını tetiklediğini anlatan Jorgensen, 1956'daki Süveyş Krizi, 1970’lerde Orta Doğu’daki istikrarsızlık ve 2022’de Rusya-Ukrayna savaşının enerji piyasalarını sarstığını hatırlattı.

Jorgensen, "2026’da yeni bir jeopolitik krizle karşı karşıyayız. Fosil yakıt piyasalarında daha fazla istikrarsızlık var ve bir kez daha Avrupa’da enerji fiyatları yükseldi. Ne zaman ders alacağız?" dedi.

Avrupa’da vatandaşlar ve işletmelerin bir kez daha fosil yakıt piyasalarının dalgalanmalarına maruz kaldığını belirten Jorgensen, "Orta Doğu’daki durum ve Hürmüz Boğazı’ndaki engellemeler, küresel enerji güvenliği ve emtia fiyatları üzerinde ciddi bir etki yaratıyor.” diye konuştu.

Jorgensen, iki hafta önce Uluslararası Enerji Ajansı koordinasyonunda tarihin en büyük stratejik petrol rezervi salımına tanık olduklarını anımsattı.

AB Komisyonunun üye ülkelerle düzenli temas halinde olduğunu ve etkileri değerlendirdiklerini anlatan Jorgensen, "Şu an için AB’de enerji arz güvenliği sağlanmış durumda. Ancak ithal fosil yakıtlardaki fiyat sıçramalarını ele almak için hedefli ve geçici önlemler almalıyız. Böylece özellikle toplumlarımızdaki en kırılgan kesimleri koruyabilir, ekonomimizi ve istihdamı güvence altına alabiliriz." şeklinde konuştu.

Jorgensen, elektrik fiyatlarını belirleyen dört ana unsurun tamamı üzerinde harekete geçeceklerine işaret ederek, "İlk olarak, elektrik fiyatının yarısından fazlasını oluşturan enerji maliyetleri üzerinde çalışacağız. Özellikle enerji yoğun sektörler gibi en fazla etkilenen kesimlere hızlı fiyat desteği sağlayabilmesi için devlet yardımı kurallarını daha esnek hale getireceğiz. Ayrıca, yakıt maliyetlerinin elektrik üretimi üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla ulusal programlar geliştiren üye devletlerle yakın çalışacağız." dedi.

Elektrik fiyatının yaklaşık yüzde 18’ini şebeke ücretlerinin oluşturduğunu anlatan Jorgensen, bu alanda üye ülkelerin şebeke altyapısının verimliliğini artırmasına imkan tanıyacak bir yasal teklif hazırlayacaklarını söyledi.

Jorgensen, "Elektrik üzerindeki vergi oranlarını düşürmemiz gerekiyor. Elektriğin fosil yakıtlardan daha düşük vergilendirilmesini sağlamak üye ülkelerin sorumluluğundadır. Bu konuda mevzuat dahil olmak üzere neler yapılabileceğini değerlendiriyoruz." dedi.

AB Emisyon Ticaret Sistemi’nin çalıştığını belirten Jorgensen, "Ancak sistemi modernize edebilir, daha esnek hale getirebilir ve ek destek sağlayabiliriz." dedi.

Jorgensen’in, üye ülkeleri enerji yoksulluğu yaşayan ve kırılgan haneleri desteklemeye teşvik ettiği kaydedildi.

"Enerji verimliliğini artırmaya, elektrifikasyonu güçlendirmeye ve enerji kaynaklarımızı çeşitlendirmeye devam etmeliyiz." diyen Jorgensen, ithal fosil yakıtlara bağımlılığa geri dönmeyeceklerini ve Rus yakıtlarını aşamalı olarak devreden çıkarmaya devam edeceklerini vurguladı.

"İran, Türkiye'ye gaz akışını kesti" başlıklı haberi yalanlayan Bayraktar, doğal gaz arzında hiçbir sıkıntı olmadığını bildirdi.

Bayraktar, "İran'dan gaz akışı devam ediyor. Depolama tesislerimiz yüzde 71 dolu şu anda." bilgisini paylaştı.