Etkinlikte yapılan açıklamalarda, Barikat’ın sadece teknolojik bir dönüşüm değil, aynı zamanda stratejik bir yeniden konumlanma sürecine girdiği vurgulandı. “Dönüştük. Güçlendik. Sahadayız.” mesajıyla duyurulan yeni dönem, şirketin siber güvenlik alanındaki iddiasını daha da ileri taşımayı hedefliyor.

Açılış konuşmasını yapan Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen, hafta sonu boyunca Barikat ekibiyle stratejik planlamalar gerçekleştirdiklerini belirtti. Tezmen, siber güvenliğin artık bir seçenek değil, zorunluluk olduğuna dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

“Siber güvenlik bir tercih değil. Dijital altyapısını koruyamayan bir ülke, egemenliğini koruyamaz. Türkiye bu alanda bağımsız, güçlü bir oyuncu olmak zorunda. Barikat bunun için var.”

Etkinlikte ayrıca Ramazan Çelik ve Dr. Cebrail Taşkın da konuşmalarıyla yer aldı. Katılımcılar, Türkiye’nin siber güvenlikte yerli ve milli kapasitesini artırma gerekliliğine vurgu yaparak, sektörün geleceğine dair ortak bir vizyon ortaya koydu.

Bu kapsamda motorinde litre başına yaklaşık 17 liralık artış baskısı sistem içinde eritilirken, benzinde ise litre başına yaklaşık 12 liralık maliyet artışı doğrudan pompa fiyatlarına yansıtılmadı.

Özellikle Mart ayının ikinci yarısında baskı ivme kazandı. 20 Mart’ta 5 lirayı, 24 Mart’ta ise 6,5 lirayı aşan potansiyel zamlar, eşelmobil mekanizmasıyla ÖTV’den mahsup edildi.

830 liralık ek maliyetin önüne geçildi

Türkiye Gazetesi'nin haberine göre; sistemin tüketici üzerindeki etkisi rakamlara döküldüğünde, bir depo akaryakıtta sağlanan tasarruf dikkat çekici boyutlara ulaştı. 50 litrelik bir deponun maliyeti üzerinden yapılan hesaplamalar şunları gösteriyor:

Motorinli araçlarda bir depo dolumunda yaklaşık 830 liralık ek maliyetin önüne geçildi. Benzinli araçlarda ise bir depo başına yaklaşık 500 liralık bir yük devlet tarafından karşılandı.

43 milyar liralık yük

Türkiye genelindeki günlük tüketim verileri, sistemin mali boyutunu ortaya koyuyor. Günlük 80 milyon litre mazot tüketimi üzerinden yapılan hesaplamaya göre, sadece motorinde günlük 1,3 milyar liralık yük vatandaşın cebine yansımadı. Benzinde ise günlük karşılanan tutar 187 milyon lira seviyesine ulaştı.

Mart ayının bütününe bakıldığında ise motorin ve benzin toplamında yaklaşık 43 milyar liralık bir maliyet artışının devlet tarafından sübvanse edildiği belirtiliyor.

Eşelmobil fiyatları nasıl etkiledi

Mevcut uygulama kapsamında, meydana gelen fiyat artışlarının yüzde 75'ine kadar olan kısmı ÖTV’den karşılanabiliyor. 4 Nisan itibarıyla güncel pompa fiyatları motorinde yaklaşık 77 lira, benzinde ise 62-63 lira bandında seyrediyor. Şayet vergiden karşılanan bu farklar fiyatlara dahil edilseydi motorinin litre fiyatının yaklaşık 94 liraya, benzinin litre fiyatının ise 73 liraya çıkacağı hesaplandı.

Bu doğrultuda, Türkiye'nin yatırımcılar için güçlü bir merkez haline gelmesi ve küresel sermayenin ülkeye çekilmesi amacıyla çalışmalar başladı.

Dünyadaki transit ticaretten elde edilen kazançlar büyük tutarlara ulaşırken Türkiye de trilyon dolarlarla ifade edilen bu pazardaki payını artırmak istiyor. Vergisel teşviklerin de bu amaç doğrultusunda pozitif katkı sunacağı değerlendiriliyor.

Kurumlar vergisinde indirim

Türkiye, doğrudan yatırımları ülkeye çekmek için özellikle imalatçı-ihracatçılara yönelik kurumlar vergisi oranının inmesi için çalışma yapacak. Bu çalışma kapsamında vergi oranının tek haneli rakamlara düşürülmesi de gündeme gelebilecek.

Türkiye'de mukim yabancıların veraset ve intikal vergisinden istisna tutulması da paket kapsamında gündeme gelecek.

Ayrıca, yabancı gerçek kişilerin Türkiye'ye gelmesini teşvik eden ve bazı ülkelerde de uygulanan özel bir vergileme rejiminin getirilmesi de gündeme alındı. Böylece, yüksek gelir grubundaki yatırımcıların ülkeye yönelmesi hedefleniyor.

Bu kapsamda yurt dışından sermaye getirilmesinin teşvikine ilişkin uygulanan bazı düzenlemelerin de gözden geçirilerek Türkiye'nin cazibesinin artırılması hedefleniyor.

Nitelikli yabancılara avantaj

Türkiye'yi tercih edecek nitelikli yatırımcılara sağlanacak avantajlara yönelik çalışmalar geniş kapsamlı olarak yürütülüyor.

İlgili bakanlıkların da bu yatırımcıların Türkiye'ye gelmesini kolaylaştırmak amacıyla oturma izni, çalışma izni ve dijital vize konularında çalışmalar yürütmesi bekleniyor. Bununla yatırımcıların Türkiye'ye gelişini hızlandırmak ve kalıcılığını artırmak amaçlanıyor.

Türkiye'nin, bu hamlelerde küresel yatırım yarışında önemli sıçrama yapması hedefleniyor.

Söz konusu pakete bu hafta içinde son şeklinin verilmesi bekleniyor.

Salı günü ise küresel risk iştahındaki artışla birlikte BIST 100 yönünü yukarı çevirdi. Endeks yüzde 1,30 yükselerek 12.790,98 puana çıktı. Özellikle petrol, kimya ve plastik sektörü öncülüğünde gelen alımlar etkili olurken, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik gerilimi azaltmaya açık mesajları piyasalara olumlu yansıdı. Aynı gün açıklanan verilerde Türkiye’de işsizlik oranı yüzde 8,5’e yükseldi.

Haftanın üçüncü işlem günü olan çarşamba günü de yükseliş eğilimi sürdü. BIST 100 endeksi yüzde 1,15 artışla 12.937,87 puana ulaşırken, bankacılık ve holding hisseleri öncülüğünde alımlar güç kazandı. Küresel piyasalarda Orta Doğu’da tansiyonun düşebileceğine yönelik beklentiler risk iştahını destekledi. Yurt içinde açıklanan İstanbul Sanayi Odası verilerine göre imalat PMI martta 47,9 seviyesinde gerçekleşti.

Perşembe günü de pozitif seyir devam etti. Endeks yüzde 0,88 değer kazanarak 13.051,69 puana yükseldi ve 13.000 seviyesinin üzerinde kalıcılık sağladı. Gün içinde 12.820 seviyesine kadar gerileyen endeks, sonrasında gelen alımlarla toparlandı. Madencilik sektörü en çok kazandıran sektör olurken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın rezervlerinde yaşanan düşüş dikkat çekti.

Haftanın son işlem günü olan cuma günü ise satış baskısı yeniden öne çıktı. BIST 100 endeksi yüzde 0,88 gerileyerek 12.936,35 puana indi. Bankacılık ve holding endekslerinde kayıplar görülürken, küresel piyasalarda Orta Doğu kaynaklı risklerin etkisi sürdü. ABD’de açıklanan tarım dışı istihdam verisinin beklentilerin üzerinde gelmesi ve işsizlik oranının yüzde 4,3’e gerilemesi de yatırımcıların odağında yer aldı.

Hafta genelinde dalgalı bir görünüm sergileyen Borsa İstanbul, küresel gelişmeler ve makroekonomik verilerin etkisiyle yön arayışını sürdürdü. Analistler, önümüzdeki hafta Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra yoğun veri gündeminin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacağını ifade ederken, teknik açıdan 12.800 ve 12.700 seviyelerinin destek, 13.100 ve 13.200 puanın ise direnç konumunda olduğunu belirtiyor.

İMKB olarak işleme başlayan borsa, 2013 yılında değişen Sermaye Piyasası Kanunu ile farklı bir yapıya bürünmesinin ardından 13 yıldır "Borsa İstanbul" adıyla hizmet vermeye devam ediyor.

Resmi olarak Aralık 1985'te açılan İMKB, 3 Ocak 1986'da 19 hisse senedi ile Cağaloğlu'ndaki binasında işleme başladı.

1987'de daha önce haftalık olarak hesaplanan borsa endekslerinde günlük hesaplanmaya geçildi. 1993'te ise 50 şirketle bilgisayarlı alım-satım işlemine geçildi. İMKB, 1993 yılının sonlarında ABD Menkul Kıymetler ve Borsalar Federasyonu tarafından "kabul görmüş menkul kıymetler borsası" olarak tanımlandı. Bu unvanı alan gelişmekte olan borsalar arasında İMKB üçüncü oldu.

1996'da Uluslararası Pazar bünyesinde Uluslararası Tahvil ve Bono Piyasası'nın kurulmasının ardından 1997'de bu piyasada Hazine tarafından yurt dışında satılmak üzere çıkarılan 40 adet uluslararası tahvilin kota alınmasıyla işlemlere başlandı. Böylece Hazine'nin yurt dışı finansmana erişimi için farklı bir kanal açılmış oldu.

İMKB, 2000 yılında Kırgız Borsası'nın sermayesine yüzde 27,4 iştirak oranı ile Bakü Borsası'na da yüzde 5,26 iştirak ile ortak oldu.

2004'te katılma belgelerinin organize ve şeffaf bir piyasada işlem görmesini sağlamak amacıyla Borsa Yatırım Fonu Pazarı kuruldu ve takip eden yıl Hisse Senetleri Piyasası Fon Pazarı'nda Borsa Yatırım Fonları işlem görmeye başladı.

2007'de Hisse Senetleri Piyasası'nda açılış seansı uygulamasına geçilirken yıl sonuna doğru seans kapanış saati 17.00'ye uzatıldı. Mayıs 2009'da Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) devreye alınarak piyasanın şeffaf ve zamanında aydınlatılması için önemli bir adım atıldı.

Yapılandırılmış ürünler sınıfında yer alan ve menkul kıymetleştirilmiş opsiyon özelliklerini taşıyan ürün anlamına gelen varantlar, 2010'da borsada işlem görmeye başladı.

2011'de Bankalararası Repo-Ters Repo Pazarı'nın kurulmasıyla bankaların kendi aralarında likidite problemlerini halledebilmesinin önü açıldı. 2012'de İMKB bünyesinde faaliyete geçen Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP), 2019'da işlem hacmi ortalama 5 milyar liraya ulaştı.

İMKB, 5 Nisan 2013'te özel hukuk hükümlerine göre çalışan bir işletme olan Borsa İstanbul AŞ'ye dönüştü. Endeks adlarında yer alan "İMKB" kısaltması, "BIST" olarak değiştirildi. Yeni vizyonu doğrultusunda kurum kimliğini de yenileyen Borsa İstanbul, lale motifini logo olarak tercih etti.

30 Kasım 2015'te Borsa İstanbul ile Nasdaq arasındaki ortaklık kapsamında geliştirilen BISTECH'in ilk fazı devreye alındı. BISTECH olarak adlandırılan iki aşamadan oluşan Teknoloji ile Dönüşüm Programı'nın ilk aşamasında Borsa İstanbul, 22 yıldır uyguladığı iki seans uygulamasından tek seans uygulamasına geçti.

Borsa İstanbul AŞ ve bağlı ortaklığı İstanbul Takas ve Saklama Bankası AŞ, swap piyasası kurulmasına ilişkin yapılan çalışmaları Eylül 2018'de tamamladı. Borsa düzenlemeleri uyarınca işlem yapma yetkisi verilmiş bankalar ve TCMB'nin işlem gerçekleştirebildiği swap piyasasında 2019'da TL-dolar ve TL-avro işlemleri, günlük 3 milyar doları bulan hacme ulaştı.

Borsa İstanbul, 17 Haziran 2019'da finansal türev ürünlerde, borçlanma araçlarında ve çeşitli finansal sözleşmelerde değişken faiz göstergesi olarak TLREF Türk Lirası Gecelik Referans Faiz Oranı'nı hesaplamaya ve yayımlamaya başladı. Türk lirası kısa vadeli referans faiz oranı ihtiyacını karşılamaya yönelik olarak oluşturulan TLREF'in, dayanak varlık veya karşılaştırma ölçütü olarak kullanılması da amaçlanıyor.

Varlık çeşitliliği her geçen yıl arttı

Borsa İstanbul'da emtia sertifikaları, pay piyasalarında işleme açılırken 21 Kasım 2022'de 0,01 gram altının pay piyasalarında alınıp satılmasını sağlayan Darphane Altın Sertifikası "ALTINS1" koduyla borsaya kote edildi.

Mayıs 2023'te Borsa İstanbul'un, Avrupa Birliği (AB) sermaye piyasaları düzenleyici otoritesi olan ESMA (European Securities and Markets Authority) tarafından MiFID II (Markets in Financial Instruments Directive II) ve MiFIR (Markets in Financial Instruments Regulation) hükümleri çerçevesinde oluşturulan işlem sonrası şeffaflık koşullarını sağlayan pazar yeri olarak mevcut "olumlu" statüsü yapılan güncellemeyle teyit edildi.

"BIST Geri Alım Endeksi" ve "BIST Temettü 25 Ağırlık Sınırlamalı 10" adlı iki yeni endeksin de 15 Ağustos 2023 itibarıyla hesaplanmaya başlanacağına karar veren Borsa İstanbul, büyümek için ihtiyaç duydukları finansmanı öz kaynakla sağlamak isteyen şirketlerin, sadece nitelikli ve kurumsal yatırımcılara sermaye artırımı yoluyla pay ihraç ederek kaynak temin etmelerini sağlamak ve söz konusu payların Borsa İstanbul Pay Piyasası'nda işlem görebilmesi amacıyla girişim sermayesi pazarının (GSP) oluşturulduğunu bildirdi.

Borsa İstanbul'un 150. kuruluş yıl dönümünün kutlandığı 22 Aralık 2023'te, 1 Kasım 2023 tarihinden itibaren Borsa İstanbul'da işlem gören 500 payın "BIST 500 Endeksi" kapsamında hesaplanmaya başlamasına karar verildiği duyuruldu.

2024'te ayrıca Borsa İstanbul'da, bakır vadeli işlem sözleşmeleri 6 Aralık'ta VİOP'ta işleme açıldı. 16 Aralık 2024'ten itibaren ise Borsa İstanbul'da BIST Spot Gümüş, BIST Spot Platin ve BIST Spot Paladyum endekslerinin hesaplanmaya başlanmasına karar verildi.

2026'nın ilk çeyreğinde 14 şirket borsada işlem görmeye başlarken Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerin sayısı Yıldız Pazar'da 251, Ana Pazar'da 276, Alt Pazar'da 49 olmak üzere, diğer pazarlardaki hisselerle toplamda 609'a çıktı.

Bakanlığın yayımladığı iç borç ihraç takvimine göre, yarın 11 ay (343 gün) kuponsuz hazine bonosunun ilk ihracı gerçekleştirilecek.

Hazine, 5 yıl (1736 gün) vadeli, 6 ayda bir yüzde 2,65 reel kupon ödemeli TÜFE'ye endeksli devlet tahvilini de yeniden ihraç edecek.

Açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:

"Hazine ve Maliye Bakanımız Sayın Mehmet Şimşek, yerli ve yabancı tüm toplantılarda prensip olarak faiz politikası hakkında asla yorum yapmamaktadır. Bu çerçevede, Jonathan Spicer ve Marc Jones imzalı Reuters haberinde Londra programına dair 'izlenim' olarak aktarılan para politikasına ilişkin değerlendirmeler, Bakanlığımızı ve Sayın Bakanımızı kesinlikle bağlamamaktadır."

"Kamuoyuna açık olmayan herhangi bir bilgi veya politikanın paylaşılması söz konusu değildir"

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) da konuya ilişkin açıklamasında, TCMB'nin iletişim politikasını şeffaflık, tutarlılık ve eş zamanlı bilgilendirme ilkeleri çerçevesinde yürüttüğü, bu kapsamda, yurt içindeki ve dışındaki piyasa katılımcılarıyla düzenli olarak geniş katılımlı bilgilendirme toplantılarının gerçekleştirildiği bildirdi.

Açıklamada, Londra'da gerçekleştirilen teknik bilgilendirme toplantılarına ilişkin olarak kamuoyunda yer alan, "daha önce paylaşılmayan bilgi ve değerlendirmelerin yatırımcılarla paylaşıldığı" yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı vurgulandı.

Söz konusu toplantılarda, para politikası uygulamalarının doğru anlaşılmasına katkı sağlamak amacıyla genel makroekonomik görünüm, finansal piyasalar ve bankacılık sektörüne ilişkin teknik soruların yanıtlandığı aktarılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Bu çerçevede yapılan tüm paylaşımlar, halihazırda kamuya açık olan para politikası metinleri ve yayımlanmış makroekonomik verilerle sınırlıdır. Yurt içi veya yurt dışında kamuoyuna açık olmayan herhangi bir bilgi veya politika değerlendirmesinin paylaşılması söz konusu değildir. TCMB'nin resmi iletişim kanalları dışında yer alan yorum, izlenim ve açıklamalara itibar etmeyiniz."

Bakan Uraloğlu, burada yaptığı konuşmada, dün Ankara-İzmir yüksek hızlı tren hattı çalışmalarını yerinde incelemek için Afyonkarahisar'ın Sinanpaşa ilçesinde bulunduklarını hatırlattı.

Bugün de Ankara-İstanbul ve Konya-İstanbul yüksek hızlı tren hatlarındaki trenlerin seyir sürelerini düşürecek kritik noktalardan, T26 Tüneli şantiyesinde bulunduklarını dile getiren Uraloğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, 2002 yılından itibaren başlattıkları gelişim hamleleriyle demir yollarını, devlet politikası olarak yeniden ele aldıklarını kaydetti.

Uraloğlu, yüksek hızlı trenlerin yalnızca şehirleri birbirine bağlamadığını, aynı zamanda vatandaşların ulaşım alışkanlıklarını da köklü biçimde değiştirdiğini anlattı.

Bu ulaşım aracının sunduğu konfor, ekonomiklik, yüksek hız ve emniyet avantajlarıyla özellikle tercih edilir hale geldiğini vurgulayan Uraloğlu, "Mesela bugün Ankara'dan Eskişehir'e, İstanbul'a ya da Sivas'a seyahat eden, hatta buna Konya'yı da ekleyelim, vatandaşlarımızın çok büyük bir bölümü tercihini demir yollarından yana kullanıyor. İlk olarak 2009'da, Ankara-Eskişehir hattıyla hizmete başlayan yüksek hızlı trenlerle bugüne kadar yaklaşık 110 milyon vatandaşımız yolculuk etti. Onları seyahat ettirdik. Yani, Türkiye nüfusunun çok üzerinde bir rakamdan bahsediyoruz." ifadelerini kullandı.

Bakan Uraloğlu, 2025'in demir yolu taşımacılığı açısından verimli ve başarılı bir yıl olduğunu ifade etti.

"Geçen yıl boyunca yüksek hızlı trenler, anahat trenleri, bölgesel trenler ve kent içi hatlarımızda yaklaşık 283 milyon yolcuya hizmet sunduk." diyen Uraloğlu, şöyle devam etti:

"Bunun yaklaşık 12 milyon yolcusu yüksek hızlı trenleri tercih etti ve en yoğun hattımız da, 6 milyon yolcu ile Ankara-İstanbul hattı oldu. Hizmete başladığından bu yana, Ankara-İstanbul hızlı tren hattımızla 42 milyon 600 bin vatandaşımız seyahat etti. Ülkemizin nüfusunun yarısı kadar bir rakamdan bahsediyoruz."

Uraloğlu, Ankara-İzmir, Bandırma-Bursa-Yenişehir-Osmaneli, Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep, Halkalı-Kapıkule, Yerköy-Kayseri, Kırıkkale-Çorum ve Karaman-Ulukışla gibi yeni hızlı tren hatlarının da yapımlarının devam ettiğini bildirdi.

"20 dakikada geçilen bölüm 9 dakikaya inecek"

Demir yolu ağını 2028'de 17 bin 287 kilometreye ulaştırmayı, doğrudan hızlı trenlerle bağlanan il sayısını da 27'ye yükseltmeyi hedeflediklerinin altını çizen Uraloğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Biraz önce bahsettiğim işler, yaklaşık 4 bin 200 kilometrelik bir güzergahta yapım çalışmalarını devam ettiriyoruz. Aynı anda 4 bin 200 kilometrelik demir yolu inşaatı yapan dünyada kaç tane ülke vardır? Çok da olmadığını söyleyebilirim. İnşallah, 2053 yılında da ülkemizin dört bir yanını hızlı tren hatlarıyla birleştirerek 48 saatte tüm Türkiye'yi inşallah dolaşma imkanına erişmiş olacağız. Şimdi de sizlere bahsettiğim bu başarı ivmesini daha da güçlendirmek için T26 Tüneli'nde incelemelerde bulunuyoruz. Ankara-İstanbul Yüksek Hızlı Demiryolu Hattı'nın Bozüyük-Bilecik kesiminde yer alan 5 bin 587 metrelik T26 Tüneli'miz, hattın en kritik noktalarından birisini oluşturuyor. Çünkü T26 Tüneli'nin tamamlanıp buranın hızlı tren hattına bağlanmasıyla, mevcutta bulunan 9,1 kilometrelik konvansiyonel hat yerine 8 kilometrelik yüksek hızlı tren hattı kullanmaya inşallah başlayacağız. Böylece bu kesimde trenlerimiz saatte 55 kilometre hız yerine 250 kilometre hızla kesintisiz seyredebilecek, 20 dakikada geçilen bölüm 9 dakikaya inecek, tek hattan oluşan bu tren buluşmalarındaki gecikmeler tamamen ortadan kalkacaktır."

Bakan Uraloğlu, tünelin kazı ve destekleme çalışmalarının tamamlandığını belirterek, "Üstyapı, elektrifikasyon ve sinyalizasyon çalışmalarımız ise hızla devam ediyor. Planlamalarımıza göre, üstyapı imalatlarını 2026 yılı 3. çeyreğinde, elektrifikasyon ve sinyalizasyon imalatlarını da inşallah 2026'nın sonunda ve 2027 yılının ilk çeyreğinde tamamlamayı planlıyoruz." diye konuştu.

Buranın devamında, Sapanca-Geyve arasında 12 kilometrelik güzergahta da altyapı, üstyapı ve elektromekanik yapım çalışmalarının tüm hızıyla devam ettiğini vurgulayan Uraloğlu, "Onunla ilgili de arkadaşlarımızdan gerekli bilgiyi aldık. O kesimde işin fiziksel ilerlemesinin yaklaşık yüzde 65'ler seviyesinde olduğunu belirtmek isterim. Çalışmalarımıza da 2028 yılının inşallah ilk yarısında, inşallah eğer tünellerde bir aksama yaşamazsak ilk çeyreğinde orayı da bitirerek hizmete açmayı planlıyoruz." dedi.

Uraloğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderliğinde, "ana yurdun demir ağlarla örülmesi" vizyonuna sahip çıkmaya devam edeceklerini sözlerine ekledi.

Bakan Uraloğlu, daha sonra beraberindekilerle tünelde inceleme yaptı ve çalışanlarla fotoğraf çekildi.

Programda, Bilecik Valisi Faik Oktay Sözer, AK Parti Bilecik Milletvekili Halil Eldemir, İl Emniyet Müdürü Erdem Çağlar, İl Jandarma Komutanı Kıdemli Albay Ali Vanlı, TCDD Genel Müdürü Veysi Kurt, İl Genel Meclisi Başkanı Ramazan Kurtulmuş, AK Parti İl Başkanı Serkan Yıldırım ile diğer ilgililer yer aldı.

Fondan yapılan açıklamada, "Japon ekonomisi küresel şoklar karşısında etkileyici bir dayanıklılık sergiledi ve üretim potansiyelin üzerinde büyüyor." değerlendirmesinde bulunuldu.

Ülkede iç talebin güçlü seyrettiği ve işsizliğin düşük kalmaya devam ettiği belirtilen açıklamada, yaklaşık 30 yıl süren sıfıra yakın enflasyon döneminin ardından, fiyat artışlarının 3,5 yılı aşkın süredir Japonya Merkez Bankasının (BoJ) hedefinin üzerinde seyrettiği anımsatıldı.

Açıklamada, nominal ücretlerin tarihsel olarak güçlü bir hızla arttığı, yüksek enflasyonun hanehalkı alım gücünü aşındırması nedeniyle yaşam maliyetine ilişkin kalıcı endişelerin bulunduğu kaydedildi.

Japonya ekonomisine dair büyüme beklentilerine yer verilen açıklamada, "Büyümenin 2026'da güçlü seyrini koruması, ancak zayıflayan dış talep ve Orta Doğu'daki çatışmanın etkisi nedeniyle yüzde 0,8'e yavaşlaması bekleniyor." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, özel yatırımların ve tüketimin güçlü kalmasının beklendiği, enflasyondaki yavaşlama ve iş gücü kıtlığının sürmesiyle reel ücretlerde görülecek kademeli artışın özellikle tüketimi destekleyeceği belirtildi.

"Kademeli faiz artırımları sürdürülmeli"

Şubat ayında yıllık yüzde 1,3 olan enflasyonun, bu yıl yükselmesinin, ardından 2027'de BoJ'un hedefine yaklaşmasının beklendiği ifade edilen açıklamada, görünüme ve enflasyona yönelik risklerin genel olarak dengeli olduğu kaydedildi.

Açıklamada, 2035'ten itibaren ülkenin borcunun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranının artmasının beklendiği, bu oranı kararlı biçimde aşağı yönlü bir patikada tutacak bir planı da içeren ihtiyatlı mali politikaların gerekli olduğu vurgulandı.

Para politikasındaki gevşemenin uygun şekilde geri çekildiği kaydedilen açıklamada, "Politika faizini nötr bir seviyeye doğru taşımak için kademeli faiz artırımları sürdürülmeli." değerlendirmesi yapıldı.

"Mali ayarlamalar gerekli"

IMF İcra Direktörleri Kurulunun değerlendirmelerine de yer verilen açıklamada, şöyle devam edildi:

"Direktörler Orta Doğu'daki savaşın görünüm açısından önemli yeni riskler oluşturduğu konusunda mutabık kaldı. İleriye dönük olarak, mali tamponların yeniden güçlendirilmesinin sürdürülmesi, para politikasının normalleştirilmesine devam edilmesi ve sürdürülebilir reel ücret artışlarını desteklemek amacıyla iş gücü piyasası reformlarının ilerletilmesi gerektiğini vurguladılar."

Açıklamada, direktörlerin yakın vadede daha nötr bir mali duruşun ve orta vadede büyüme dostu mali ayarlamaların gerekliliği konusunda hemfikir olduğu kaydedildi.

Japonya ekonomisine ilişkin tahminlere de yer verilen açıklamada, ülke ekonomisinin gelecek yıl yüzde 0,6 büyümesinin beklendiği belirtildi.

Açıklamada, ülkede enflasyonun bu yıl yüzde 1,9 ve gelecek yıl yüzde 2,1 olacağının öngörüldüğü aktarıldı.

Tüketicilerin korunması ve piyasada adil fiyat oluşumunun sağlanması amacıyla denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceği belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Gerçekleştirilen kapsamlı denetimler sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda, fahiş fiyat artışı yaptığı belirlenen ulusal zincir marketler ile sebze ve meyve toptan ticaretiyle iştigal eden toplam 183 işletme hakkında işlem tesis edilmiştir. Kurul tarafından yapılan değerlendirme neticesinde, söz konusu işletmelere 96,6 milyon lira tutarında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir."

Kararla 10 şirkete daha "dış ticaret sermaye şirketi" statüsü verildi. Böylece, dış ticaret sermaye şirketi statüsü bulunan şirket sayısı 103'e çıktı.

Buna göre listeye eklenen şirketler, Oyak Horse Makine Ekipmanları Ticaret ve Sanayi AŞ, Coşkunöz Dış Ticaret AŞ, Jantsa Jant Sanayi ve Ticaret AŞ, Aytek Konfeksiyon Dış Ticaret AŞ, Tosyalı Toyo Çelik AŞ, Tatmetal Çelik Sanayi ve Ticaret AŞ, Hitachi Energy İhracat Ticaret ve Elektrik Sanayi AŞ, Ahlatcı Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret AŞ, SSTEK Savunma Sanayi Teknolojileri AŞ ve Agromey Gıda ve Yem Sanayi Ticaret AŞ oldu.

Cevdet Yılmaz, "Hayırlı olsun. Bölgemizde yaşanan savaşın cari dengemizde oluşturabileceği etkileri sınırlandırmaya dönük çabalarımız devam edecektir. Diğer yandan savaş sonrası dönemde oluşması muhtemel imkanları ülkemiz lehine değerlendirmeye yönelik hazırlıklarımız da sürmektedir." açıklamasını yaptı.

Döviz tarafında ise dolar/TL kuru haftayı, önceki kapanışa göre yüzde 0,4 yükselerek 44,5920 seviyesinden kapattı.

Önümüzdeki hafta yurt içinde veri gündemi yoğun olacak. Pazartesi günü reel efektif döviz kuru, salı günü hazine nakit dengesi ve cuma günü sanayi üretimi verileri piyasaların odağında yer alacak.

Küresel piyasaları sarsan ve enerji arzını aksatan çatışmalar, fiyatlamalarda kayda değer bozulmaya yol açtı. Saldırıların başlamasından bu yana Orta Doğu'da süregelen jeopolitik gerilim, küresel piyasalarda risk algısının yüksek seyretmesine neden oluyor.

Orta Doğu'daki gerilime ilişkin taraflardan gelen çelişkili açıklamalarla geçen hafta küresel piyasalarda karışık bir görünüm dikkati çekti.

Powell'dan "bekle-gör" vurgusu

Orta Doğu'daki çatışmaların ve artan enerji fiyatlarının ABD ekonomisine yönelik etkileri de yakından takip edilirken, geçen hafta Fed Başkanı Jerome Powell, Harvard Üniversitesi'nde katıldığı bir etkinlikte, Orta Doğu'da yaşananlar karşısında politikalarının gelişmelerin seyrini bekleyip görmek için uygun bir konumda olduğunu belirtti.

Powell, enflasyon beklentilerinin kısa vadenin ötesinde iyi bir şekilde çıpalanmış göründüğünü vurguladı.

İş gücü piyasasına yönelik aşağı yönlü risklerin, faiz oranlarının düşük tutulmasını gerektirdiği ancak enflasyona yönelik yukarı yönlü risklerin ise faizlerin düşürülmemesini telkin ettiği mevcut duruma işaret eden Powell, bu iki hedef arasında bir gerilim yaşandığını, zorlu bir dönemde "oy birliği" beklemenin yanıltıcı olabileceğini söyledi.

Diğer Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, New York Fed Başkanı John Williams yükselen enerji fiyatlarının ekonomi üzerinde etkisinin zaman almasını beklediğini belirterek para politikasının iyi konumlanmış olduğunu ifade etti.

St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem ise para politikasının Bankanın istihdam ve enflasyon hedefine yönelik riskleri ele almak için iyi bir konumda olduğunu ve mevcut faiz seviyesinin bir süre daha uygun kalacağını düşündüğünü ifade etti.

Musalem, ekonominin nasıl seyrettiğine bağlı olarak faiz oranlarını her iki yönde de ayarlamaya hazır olunması gerektiğini belirtti.

New York borsası pozitif seyretti

New York borsasında geçen hafta Orta Doğu'daki gerilimin azalabileceğine yönelik haber akışının etkisiyle pozitif bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 3,4, Nasdaq endeksi yüzde 4,4 ve Dow Jones endeksi yüzde 3 yükseldi.

ABD tahvil piyasalarında geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izlendi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 8 baz puan düşüşle haftayı yüzde 4,32'den tamamladı.

Dolar endeksi haftayı yüzde 0,1 düşüşle 100 seviyesinde tamamlarken, Brent petrolün varili ise yüzde 0,2 yükselişle 106,6 dolardan haftayı kapattı.

Altın fiyatları ise 4 haftalık düşüş serisinin ardından bu haftayı yükselişle tamamladı. Altının ons fiyatı haftayı yüzde 4,1 değer kazancıyla 4 bin 676 dolardan kapattı. Gümüşün ons fiyatı da yüzde 4,7 yükselişle 73 dolardan işlem gördü.

ABD'de gelecek hafta salı dayanıklı mal siparişleri, çarşamba Fed'in toplantı tutanakları, perşembe çekirdek kişisel tüketim harcamaları ve büyüme, cuma tüketici enflasyonu, fabrika siparişleri ve Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi takip edilecek.

Avrupa'da enerji fiyatları gündemde kalmayı sürdürdü

Avrupa borsalarında geçen hafta pozitif bir seyir izlenirken, gelecek hafta Almanya'da tüketici enflasyonu ve Avro Bölgesi'nde üretici enflasyonu yatırımcıların odağına yerleşti.

Bölge genelinde Orta Doğu'daki gelişmelerin enerji fiyatlarına etkisine yönelik haber akışı yakından takip ediliyor. Bulgaristan Enerji Bakanı Traycho Traykov, Bulgaristan'ın enerji yoğun sanayilere yönelik destek programını uygulayan ilk Avrupa Birliği (AB) ülkesi olacağını bildirdi.

Bakanlar Kurulunda Orta Doğu'da tırmanan gerilimin etkilerine ilişkin önlem paketinin tanıtıldığı brifingde konuşan Traykov, enerji yoğun sanayilere yönelik destek programının AB Komisyonu'na bildirildiğini ve onay sürecinin son aşamasında olduğunu söyledi.

Öte yandan, AB Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, geçen hafta yaptığı açıklamada, Orta Doğu'daki gelişmelerin enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açtığını, 30 günde AB'nin fosil yakıt ithalatına 14 milyar avro eklendiğini bildirdi.

Bunların yanı sıra Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Rusya'nın dondurulmuş varlıklarının getirilerinden elde edilen 1,4 milyar avronun Ukrayna'ya verileceğini bildirdi.

Diplomatik tarafta ise Fransa Savunma Bakanlığı nezdindeki Devlet Bakanı Alice Rufo, NATO'nun Hürmüz Boğazı'nda uluslararası hukuka aykırı bir operasyon yürütmek için oluşturulmadığını ifade etti.

Söz konusu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 4,7, Almanya'da DAX endeksi yüzde 3,9, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 3,4 ve İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 5,2 yükseldi.

Gelecek hafta salı bölge genelinde hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), çarşamba Almanya'da fabrika siparişleri ve Avro Bölgesi'nde üretici enflasyonu, perşembe Almanya'da sanayi üretimi, cuma Almanya'da tüketici enflasyonu verileri takip edilecek.

Pazartesi bölge piyasalarında Paskalya tatili sebebiyle işlemler gerçekleşmeyecek.

Asya borsaları Hong Kong hariç negatif seyretti

Asya tarafında geçen hafta Orta Doğu'daki çatışmaların devam etmesi ve enerji tedarikine yönelik endişelerle Hong Kong hariç negatif bir seyir öne çıktı.

Asya borsaları, Orta Doğu'daki çatışmaların gölgesinde nisan ayına güçlü bir başlangıç yapmasına karşın, Trump'ın gelecek iki-üç hafta içinde İran'da savaşın tırmanabileceğine işaret etmesinin ardından piyasalarda yön değişti.

Hürmüz Boğazı'nın Asya'nın önde gelen ekonomilerinin birçoğunun önemli petrol ve doğal gaz sevkiyat kaynağı olması da Asya'daki ekonomik aktivitenin bozulabileceğine yönelik endişelerin artmasına neden oluyor.

ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın enflasyon risklerini artırmasından dolayı Japonya Merkez Bankasının (BoJ) nisan ayında faiz artırımına gidebileceğine yönelik öngörüler öne çıkarken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda BoJ'un 28 Nisan'daki toplantısında yüzde 68 ihtimalle faiz artıracağı fiyatlanıyor.

Öte yandan, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Japonya'nın başkenti Tokyo'ya geçen hafta düzenlediği ziyarette Akasaka Sarayı Devlet Konukevi'nde Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae ile görüştü.

İki ülke ilişkileri ve bölgesel gelişmelerin ele alındığı görüşmede liderler, Çin'in nüfuzunu artırdığı bölgede "Serbest ve Açık Hint-Pasifik" vizyonunun gerçekleştirilmesi taahhütlerini bildirdi.

Görüşmede, Paris ve Tokyo hükümetleri arasında nadir toprak elementleri pazarında işbirliğini derinleştirmeyi ve savunma ilişkilerine rehberlik edecek bir "yol haritası" imzalandı.

Diplomatik tarafta ise Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, geçen hafta, Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ve Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile peş peşe yaptığı telefon görüşmelerinde, Orta Doğu'daki durumu konuştu.

Bakan Vang, Alman mevkidaşı Wadephul ile görüşmesinde, ABD ve İsrail'in, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinden (BMGK) yetki almadan İran'a askeri operasyon başlattığını, bunun uluslararası hukukun açık ihlali olduğunu belirtti.

Çinli Bakan, AB Yüksek Temsilcisi Kallas ile görüşmesinde de Çin ile Avrupa'nın, merkezinde BM'nin olduğu uluslararası sistemi ve uluslararası hukuka dayalı uluslararası düzeni korumasının, iki tarafın ortak sorumluluğu olduğuna işaret etti.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,1, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9 düşerken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,7 yükseldi.

Gelecek hafta çarşamba Japonya'da cari denge ve dış ticaret dengesi, perşembe Japonya'da tüketici güven endeksi, cuma Çin ve Japonya'da üretici enflasyonu, Çin'de tüketici enflasyonu takip edilecek.

Hong Kong ve Çin'de pazartesi günü piyasalar resmi tatil nedeniyle kapalı olacak.

İnşaat sürerken bir yıl boyunca vatandaşın hiçbir ödeme yapmayacağı finansman paketinde, 180 ay vadeli ödeme planı ve aylık yüzde 0,69 gibi mevcut piyasa şartlarının oldukça altında faiz oranı sunuluyor.

Proje kapsamında dört kategoride faiz indirimlerinden yararlanacak gruplar şu şekilde:

"Birinci kategori, Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahilinde, kendisi ve hane halkı bireyleri üzerinde riskli yapıdaki bağımsız birim haricinde tapuda kayıtlı başkaca konut bulunmayan malikler. İkinci kategori, hane geliri belirli bir eşiğin altında olan orta ve düşük gelirliler. Üçüncü kategori, şehit aileleri, harp ve vazife malulleri ile dul ve yetimler, emekliler, en az yüzde 40 oranında engelli vatandaşlar veya hane halkı reisinin bu bireylere bakmakla yükümlü olduğu haneler, kadınların hane reisi olduğu haneler. Dördüncü kategori, A sınıfı Enerji Kimlik Belgesine sahip binalar için yıllık yüzde 0,50, B sınıfı Enerji Kimlik Belgesi'ne sahip binalar için yıllık yüzde 0,25."

Dört kategoriyi birden karşılayan vatandaşlar 0,25+0,25+0,25+(A sınıfı) 0,50 olmak üzere toplamda yıllık 1,25 oranında indirim alabilecek.

İlk etapta İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ'ı kapsayacak proje kapsamında, bu illerdeki riskli binaların depremlere ve iklim değişikliğine dayanıklı yapılara dönüşmesi hedefleniyor.

İstanbul, İzmir, Kocaeli ve Sakarya'da başvuru süreci başlarken, vatandaşlar, "kentseldirenclilik.csb.gov.tr" web sitesinde bilgileri yer alan irtibat ofislerinden başvuru yapabilecek.

"Dönüşüm kararını erteleyen kesimler için güçlü bir teşvik"

Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) Başkanı Neşecan Çekici, söz konusu paketin kentsel dönüşümün en kritik başlığı olan finansmana erişim sorununa doğrudan çözüm getirmesi açısından son derece kıymetli olduğunu belirterek, dönüşümü hızlandıracak her adımı önemsediklerini söyledi.

Çekici, "3 milyon liraya kadar sağlanan destek, doğru hedefleme ile birleştiğinde önemli bir çarpan etkisi yaratacaktır. Bu yaklaşım, kamu ile özel sektörün birlikte hareket ettiği, daha sistematik bir dönüşüm modelinin de önünü açabilir." dedi.

Finansmana erişimin hem geliştirici hem de vatandaş için en temel darboğaz olduğunu dile getiren Çekici, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu nedenle yüzde 0,69 gibi piyasa koşullarının oldukça altında bir maliyet ve ilk yıl ödemesiz dönem, dönüşüm kararını erteleyen kesimler için güçlü bir teşvik olacaktır. 'Önce evine yerleş, sonra ödemeye başla' yaklaşımı, özellikle orta gelir grubu için psikolojik eşiği aşağı çeken önemli bir modeldir. Bu tür uygulamalar, konut finansmanında daha kapsayıcı ve erişilebilir bir yapıya geçişin de sinyalini veriyor."

Çekici, özellikle ilk yıl ödeme yapılmayacak olmasının karar alma sürecini hızlandıracağını ve dönüşüme talebi artıracağını kaydederek, bu sayede hem yeni konut üretiminin hızlanabileceğini hem de dönüşüm projelerinin daha sürdürülebilir bir zemine oturabileceğini anlattı.

"İstanbul'da dönüşümü kesinlikle hızlandıracaktır"

Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı (KENTSEV) Başkanı Haldun Ersen de söz konusu paketi, "İstanbul'da kentsel dönüşümün önünü tamamen açabilecek çok olumlu bir gelişme olarak gördüklerini" söyledi.

Yüzde 0,69 faiz oranının ve 15 yıllık vadenin de oldukça kıymetli olduğunu vurgulayan Ersen, "Bu paket, kredinin pahalı ve finansmana ulaşmanın zor olduğu bir dönemde çok olumlu bir gelişme. Ayrıca müteahhide ihtiyaç duymadan vatandaşın evini kendi olanaklarıyla yenilemesini de sağlayabilir. Bu finansman paketi İstanbul'da dönüşümü kesinlikle hızlandıracaktır." diye konuştu.

"İnşaat maliyetlerini düşündüğümüzde gerçekçi ve kapsayıcı bir yaklaşım sunuyor"

Şehircilik, Kentsel Dönüşüm ve Entegre Tesis Yönetim Derneği Başkanı Hüseyin Kılınçarslan ise söz konusu finansman paketinin özellikle İstanbul gibi yüksek deprem riski taşıyan ve yapı stoku yoğun olan şehirler için hayati bir adım olduğunu söyledi.

Kentsel dönüşümün finansal yükünün hafifleyeceğini ve vatandaşların riskli yapılarını yenileme motivasyonunu artıracağını dile getiren Kılınçarslan, sözlerine şöyle devam etti:

"Destek tutarının 3 milyon liraya kadar çıkarılması, güncel inşaat maliyetlerini düşündüğümüzde, önceki destek limitlerine göre çok daha gerçekçi ve kapsayıcı bir yaklaşım sunuyor. Yüksek maliyetli dönüşüm projeleri için önemli bir finansal destek sağlanacaktır. Bu paket, ülkemizin riskli yapı stokunu hızla eritme ve şehirlerimizi iklim değişikliği ve afetlere karşı daha dirençli hale getirme hedefleriyle de birebir örtüşüyor."

Kılınçarslan, Dünya Bankası'nın projede yer almasının, projenin uluslararası standartlarda ve sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda yürütüleceğine dair güven verdiğinin altını çizdi.

Paketin, mevcut ekonomik koşullarda aylık yüzde 0,69 gibi olağanüstü bir avantaj sağladığını vurgulayan Kılınçarslan, "15 yıl vade ve 1 yıl ödemesiz dönem de çok önemli. Kentsel dönüşümde vatandaşlarımızın karşılaştığı en büyük sorunlardan biri, eski evlerinin yıkılıp yenisi yapılırken hem kira ödemek hem de kredi taksitlerini karşılamak zorunda kalmalarıydı. Bir yıllık ödemesiz dönem, bu çifte yükü ortadan kaldırarak, inşaat süresince aile bütçesinin korunmasına olanak tanıyor." şeklinde konuştu.

Kılınçarslan, paketin finansmana erişimi artıracağını, ekonomi ve istihdam açısından canlılık getireceğini, yaşam ve konut kalitesini yükselteceğini anlatarak, içinde bulunulan enflasyonist ortamda kredi rakamlarının belirli periyotlarda yükseltilmesi gerektiğini söyledi.

Kılınçarslan, "Bu finansman paketi, Türkiye'nin kentsel dönüşüm hedeflerine ulaşmasında önemli bir itici güç olacaktır. Düşük faiz oranı, uzun vade ve ödemesiz dönem gibi avantajlar, vatandaşlarımızın dönüşüm sürecine katılımını artıracak ve şehirlerimizin daha güvenli ve dirençli hale gelmesine katkı sağlayacaktır." dedi.

"Birlikte karar alma süreci hızlanacak"

Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekiz de paketin "kentsel dönüşümde uzun süredir eksik olan erişilebilir finansman problemini doğrudan çözen bir adım" olduğunu belirterek, 3 milyon liraya kadar sağlanan bu desteğin hem bireysel konut sahiplerini hem de müteahhitleri aynı noktada buluşturduğunu söyledi.

Ekiz, "Bugüne kadar dönüşümün önündeki en büyük engel anlaşma değil, finansmandı. Bu paket sayesinde birlikte karar alma süreci hızlanacak, bekleyen projeler sahaya inecek. Kısacası bu destek, sadece bir kredi değil piyasayı harekete geçirecek bir kaldıraç etkisi oluşturur." diye konuştu.

Düşük faiz oranının sunduğu avantajlardan bahseden Ekiz, ödemesiz dönemin bulunmasının "dönüşüm sürecinde hem kira hem kredi yükü taşınmaması" adına stratejik olduğunu vurguladı.

Ekiz, "Bu paket, finansal psikolojiyi değiştirir. 'Yapabilir miyim?' sorusunu ortadan kaldırıp 'ne zaman başlayalım?' noktasına getirir. Bu finansman paketi sayesinde kentsel dönüşüm hızlanacak, anlaşma oranları artacak, büyük ve planlı projelerin önü açılacak, şehir ölçeğinde dönüşüm hız kazanacak. Doğru uygulanır ve süreç iyi yönetilirse, İstanbul'da kentsel dönüşümde yeni bir dönem başlayabilir." ifadelerini kullandı.

"Kentsel dönüşüm açısından ciddi bir teşvik"

Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER) Başkanı Hakan Şişik de İstanbul'un en büyük güvenlik tehdidi olan depreme karşı zamanla yarıştıklarını belirterek, destek paketinin dönüşümün önündeki en büyük bariyer olan "finansman tıkanıklığının" önünü açacağını söyledi.

İstanbul'da acil dönüşmesi gereken 600 bin civarında konut bulunduğunun altını çizen Şişik, bu alandaki desteklerin artırılmasının kentsel dönüşüm açısından umut ışığı ve ciddi bir teşvik olduğunu anlattı.

Şişik, bir yıl ödemesiz dönemin vatandaşın evine girene kadar ek ödeme yapmasının ve bu nedenle dönüşüm noktasında kararsız kalmasının önüne geçeceğini kaydederek, inşaat maliyetlerinin ciddi arttığı bu dönemde 3 milyon liralık kredi desteğinin kritik bir kaynak anlamına geldiğini vurguladı.

Şirket ve Halka Arz Verileri

• Toplam Şirket Sayısı: 661 (BIST Pay Piyasası: 604, Diğer: 57)

• 2026 Halka Arz Performansı: Yılbaşından itibaren 13 şirket halka arz edildi. Bu arzlara 10,44 milyon yatırımcı katılırken, toplam hasılat 17,62 milyar TL olarak gerçekleşti.

Yatırımcı ve Portföy Değerleri

• Yatırımcı Sayısı: 6.398.669 kişi.

• Toplam Pay Senedi Değeri: 20,03 Trilyon TL.

• Halka Açık Paylar: 8,51 Trilyon TL.

• Halka Kapalı Paylar: 11,52 Trilyon TL.

Sahiplik ve Dolaşım Oranları

• Yerli Yatırımcı: %63,93 (Portföy değeri: 5,42 Trilyon TL)

• Yabancı Yatırımcı: %36,07 (Portföy değeri: 3,06 Trilyon TL)

• Fiili Dolaşım Oranı: %27,80

• Haftalık Değişim: %-0,03 📉

• Aylık Değişim: %+0,16 📈

OYAK Renault, TOFAŞ ve Karsan gibi ana sanayi devlerinin yanı sıra çok sayıda yan sanayi firmasına ev sahipliği yapan ve sektöre yön veren Bursa'nın ocak-mart dönemindeki otomotiv ihracatı, geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 12,7'lik yükselişle 2 milyar 30 milyon 991 bin dolardan 2 milyar 289 milyon 664 bin dolara yükseldi.

Otomotiv ihracatının yüzde 23,1'ini gerçekleştiren Bursa, bu performansla Kocaeli'nin ardından en çok dış satım yapan ikinci il oldu.

Bursa'yı, İstanbul ve Sakarya izledi

Sektörün ihracatında Kocaeli, Bursa, İstanbul ve Sakarya'nın ocak-mart dönemindeki sektör dış satımları toplamı, 8 milyar 267 milyon 812 bin dolar oldu.

Otomotiv sektörünün ocak-mart döneminde 9 milyar 895 milyon 567 bin dolar olan toplam ihracatının yüzde 83,5'ini bu iller gerçekleştirdi.

Sektörel dış satımda ilk sırada bulunan Kocaeli'nin ocak-mart dönemindeki ihracatı 2 milyar 824 milyon 157 bin dolar olarak kayıtlara geçti. Kocaeli, bu dönemdeki sektör ihracatından yüzde 28,5 pay aldı.

Yılın 3 ayında otomotiv sektöründe 2 milyar 39 milyon 953 bin dolarlık dış satım gerçekleştiren İstanbul sektör ihracatından yüzde 20,61 pay alarak üçüncü olurken, Sakarya da 1 milyar 114 milyon 37 bin dolar ile sektör ihracatından aldığı yüzde 11,25'lik payla dördüncü oldu.

Otomotiv ihracatını sırtlayan bu illeri sırasıyla Ankara, İzmir ve Konya izledi. Ocak-mart döneminde Ankara 498 milyon 384 bin, İzmir de 265 milyon 315 bin, Konya da 207 milyon 536 bin dolarlık dış satıma imza attı.

Buna göre, elektrik piyasasında 13 üretim lisansı ve 1 toplayıcılık lisansı verildi. Aynı piyasada 3 üretim lisansı sonlandırılırken, 1 şirketin şarj ağı işletmeci lisansı sona erdirildi.

Şarj hizmetleri piyasasında ise 1 şirkete şarj ağı işletmeci lisansı verildi.

Karar kapsamında, lisans alan şirketler arasında güneş (GES), rüzgar (RES) ve biyokütle enerji projeleri yer aldı.

Söz konusu düzenlemeyle ilgili merak edilen 11 soru ve yanıtları şöyle:

1- "Doğal gazda kademeli tarife" uygulaması nedir?

Konutlarda kademeli fiyat uygulaması, her bir il için aylık bazda belirlenen ortalama tüketim limitine kadarki doğal gaz tüketim miktarları için halihazırda uygulanan destek uygulamasının devam edeceği, belirlenen tüketim limitinin aşılması durumunda ise daha düşük oranda destekleme yapılacağı bir uygulamadır.

2- Doğal gazda neden böyle bir uygulamaya ihtiyaç duyulmuştur?

Mevcut durumda tüm aboneler aynı oranda destekleniyor. Ancak yüksek gelir düzeyine sahip abonelerin daha düşük oranlarda desteklenmesinin daha adil bir yaklaşım olduğu değerlendiriliyor. Bu nedenle de devlet desteğinin daha adil paylaşılmasını sağlamak amacıyla konutlarda kademeli fiyat uygulamasına geçiliyor.

3- Düzenleme sadece konutlar için mi geçerli olacak, yoksa sanayi kuruluşları ve ticarethaneleri de kapsayacak mı?

Düzenleme yalnızca konutlar için geçerli olacak, sanayi kuruluşları ve ticarethaneler kapsam dışında kalacak.

4- Yeni uygulamada kriterler nelerdir?

Konutlarda kademeli fiyat uygulamasında, il ve ay bazlı olarak son 5 yılın doğal gaz tüketim miktarları esas alınarak abone başına aylık tüketim ortalamaları belirlenecek.

Ardından her il için aylık tüketim ortalamalarının yüzde 75 fazlası olacak şekilde aylık tüketim limitleri belirlenecek ve fiili tüketimin belirlenen aylık tüketim limitinin altında kalması durumunda, tüketime devlet desteğinin daha fazla olduğu fiyat uygulanacak.

Fiili tüketimin belirlenen aylık limitin üzerinde olması durumunda ise tüketimin tamamına devlet desteğinin daha az olduğu fiyat uygulanacak.

5- Merkezi sistemle ısınan sitelerde uygulama nasıl olacak?

Merkezi sistemle ısınan sitelerde aylık toplam tüketim hane sayısına bölünecek. Ortaya çıkan tüketim, ilin o ayki ortalama tüketiminin yüzde 75 üzerinde ise hanelere devlet desteğinin daha az olduğu tarife uygulanacak.

6- Yeni uygulamadan abonelerin ne kadarı etkilenecek?

Yeni uygulamadan hanelerin yaklaşık yüzde 12'sinin etkileneceği öngörülüyor.

7- Yeni düzenleme ne zaman uygulanmaya başlanacak?

Yeni uygulama, nisan itibarıyla devreye girdi.

8- Mevcut durumda toplam doğal gaz tüketiminin yüzde kaçını uygulamadan etkilenecek aboneler yapıyor?

Uygulamadan etkileneceği öngörülen haneler, konutlarda tüketilen toplam doğal gazın yaklaşık yüzde 36'sını kullanıyor.

9- Uygulamadan istisna olacak bir kesim var mı?

Şehit yakınları ve muharip/malul gaziler ile ibadethaneler, cemevleri ve Kur'an kursları, kademeli konut fiyatı uygulamasından muaf tutulacak.

10- Limitin üstünde tüketim yapan bir abone, tekrar devlet desteğinin tamamından nasıl faydalanacak?

Herhangi bir ayda aylık tüketim limitinin üzerinde doğal gaz kullanarak devlet desteğinin daha düşük olduğu fiyatın uygulandığı bir abonenin, takip eden ayda doğal gaz tüketimi belirlenen limitin altına düşerse devlet desteğinin daha fazla olduğu fiyattan yararlanabilecek.

11- Yüksek tüketim nedeniyle düşük destekli tarifeye geçen ve ödeme güçlüğü çeken vatandaşlar, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının doğal gaz desteğinden yararlanabilir mi?

Ödeme güçlüğü çeken mesken aboneleri, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına başvurarak gerekli kriterleri sağlamaları durumunda doğal gaz desteğinden yararlanabilecek.

Böyle bir ortamda, uzun süredir negatif seyreden bir varlığın yön değiştirmesinin piyasa dinamikleri açısından dikkatle okunması gerektiğini ifade eden Eşelioğlu, "Bitcoin, tarihsel olarak kriz dönemlerinde iki farklı refleks gösterebiliyor, riskli varlık kategorisinde satış baskısına maruz kalmak ya da alternatif bir değer saklama aracı olarak öne çıkmak. Mart ayında ikinci eğilimin kısmen ağır bastığını söylemek mümkün." dedi.

Eşelioğlu, önümüzdeki dönemde ise belirsizliklerin devam edeceğinin görüldüğünü ifade etti.

Jeopolitik gelişmeler, merkez bankalarının duruşu ve küresel likidite koşullarının kripto varlıkların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini dile getiren Eşelioğlu, "Bu nedenle kısa vadede dalgalı bir seyir olası olmakla birlikte, bitcoinin makro gelişmelere verdiği tepki, yatırımcılar açısından yakından izlenmesi gereken bir gösterge olmaya devam ediyor." ifadesini kullandı.